为了比丘们的善巧,为了对律的判定;
关于比丘尼的分别,我也要稍微讲一讲。
Bhikkhūnaṃ pāṭavatthāya, vinayassa vinicchaye; Bhikkhunīnaṃ vibhaṅgopi, kiñcimattaṃ bhaṇāmahaṃ.
被欲念浸染的男人,比丘尼也同样被欲念浸染;
欢喜身体接触的人,会碰到多少种罪?
Avassutassa posassa, bhikkhunīpi avassutā; Nandantī kāyasaṃsaggaṃ, kati āpattiyo phuse;
三种罪,涉及膝盖以上和腋下部位的触碰;
她若享受这种抓取,就犯波罗夷。
Tisso āpattiyo ubbha-jāṇussādhakkhakassa ca; Hoti pārājikaṃ tassā, gahaṇaṃ sādiyantiyā.
对接受锁骨以上抓握、膝盖以下抓握者;
可能犯土喇咤亚;如果涉及系身之物,就犯恶作。
Ubbhakkhakaṃ adhojāṇu-gahaṇaṃ sādiyantiyā; Thullaccayaṃ siyā, kāya-paṭibaddhe tu dukkaṭaṃ.
比丘尼隐瞒罪过,就会碰到三种罪。
明知是波罗夷法还加以隐瞒,她就犯了波罗夷。
Chādentī bhikkhunī vajjaṃ, tisso āpattiyo phuse; Jānaṃ pārājikaṃ dhammaṃ, chādentī sā parājikā.
对土喇咤亚罪心有怀疑,如果覆藏的话;
如果覆藏行为上的过失,就犯恶作。
Thullaccayaṃ vematikā, paṭicchādeti ce pana; Athācāravipattiṃ ce, paṭicchādeti dukkaṭaṃ.
她们不放弃那种见解,追随被举罪者。
仅仅通过劝告,就会犯下三种罪。
Nissajjantī na taṃ laddhiṃ, ukkhittassānuvattikā; Samanubhāsanāyeva, tisso āpattiyo phuse.
以白犯恶作,以二羯磨语犯偷兰遮;
在羯磨语结束时,被宣说为波罗夷。
Ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi, kammavācāhi thullatā; Kammavācāya osāne, pārājikamudīritaṃ.
他们完成第八项事,就会触犯三种罪。
被男子说“来这里”而走去,犯恶作。
Pūrentī aṭṭhamaṃ vatthuṃ, tisso āpattiyo phuse; Purisenidhāgacchāti, vuttāgacchati dukkaṭaṃ.
不过,当男子把手伸进伸手可及的范围内时,就犯土喇咤亚罪。
她令第八事圆满,这位沙门尼就败了。
Thullaccayaṃ tu posassa, hatthapāsappavesane; Pūrentī aṭṭhamaṃ vatthuṃ, samaṇī sā parājitā.
好争讼的女尼做八种诉讼,触及三种。
只向一个人说明时,她就犯恶作罪。
Ussayavādikā aṭṭaṃ, karontī tividhaṃ phuse; Ekassārocane tassā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
在第二次告知时,所说的就是土喇咤亚罪。
在八的结束时,就构成僧残罪。
Dutiyārocane tassā, thullaccayamudīritaṃ; Aṭṭassa pariyosāne, hoti saṅghādisesatā.
令盗贼女站立者,若以白羯磨(提案)行事,则犯恶作罪。
以二(次),土喇咤亚在羯磨语结束时为重。
Corivuṭṭhāpikā vāpi, ñattiyā dukkaṭaṃ phuse; Dvīhi thullaccayaṃ kamma-vācosāne garuṃ siyā.
独自一人去别的村子,在路上走就会犯恶作罪;
越过结界时,只要迈出第一步就犯。
Ekā gāmantaraṃ gacche, gamane dukkaṭaṃ siyā; Parikkhepe atikkante, pādena paṭhamena tu.
犯的是土喇咤亚罪,而那位沙弥尼则……
当第二个过去时,他仍停留在重罪上。
Hoti thullaccayāpatti, tassā samaṇiyā pana; Dutiyena atikkante, garuke pana tiṭṭhati.
第四项的判定,跟第二项说过的完全一样。
至于诸罪的分类,其实并没有什么差别。
Catutthe dutiye vutta-sadisova vinicchayo; Āpattīnaṃ pabhede tu, kāci natthi visesatā.
自己先成了未入的人,却又从同样未入者的手里……
不过,她拿取后正在食用食物等中的任何东西。
Avassutā sayaṃ hutvā, tādisasseva hatthato; Gahetvā pana bhuñjantī, bhojanādīsu kiñcipi.
在食物等任何东西上,有三种过失。
她接受时,就犯土喇咤亚罪。
Phuse āpattiyo tisso, bhojanādīsu kiñcipi; Paṭiggaṇhantiyā tassā, hoti thullaccayaṃ pana.
在每一次吞咽时,都构成僧残。
接受水或齿木,犯恶作。
Ajjhohāresu sabbesu, hoti saṅghādisesatā; Udakaṃ dantaponaṃ vā, paṭiggaṇhāti dukkaṭaṃ.
你亲手拿过来,吃也行,享用也行。
她这样驱使人,就会犯下三种罪。
‘‘Sahatthena gahetvā tvaṃ, khāda vā bhuñja vā’’tipi; Uyyojentī panevaṃ tu, tisso āpattiyo phuse.
她说出这话时,犯恶作;她想着“我要吃”而拿起来。
在她吞咽每一口食物时,都可能构成重罪。
Dukkaṭaṃ vacane tassā, ‘‘bhuñjissāmī’’ti gaṇhati; Ajjhohāresu sabbesu, tassā thullaccayaṃ siyā.
然而在食物终了时,就成为僧残。
她遣送她,这显示三件事。
Bhojanassa panosāne, hoti saṅghādisesatā; Uyyojeti ca yā tassā, imā tissoti dīpaye.
到了第七、第八,以及第九、第十,
仅仅因为召回女贼,判决也是同样的。
Sattame aṭṭhame cāpi, navame dasamepi ca; Corivuṭṭhāpaneneva, samānova vinicchayo.
比丘尼在这里则做成了钵的积聚。
一件仅是舍堕,而她犯波逸提。
Pattasannicayaṃ yiha, karontī bhikkhunī pana; Ekaṃ nissaggiyaṃyeva, phuse pācittiyaṃ tu sā.
把非时衣当作时衣来分配的人,
在行动时,说的是恶作;在获得时,则可能是舍堕。
Akālacīvaraṃ kāla-cīvaraṃ bhājāpentiyā; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, lābhe nissaggiyaṃ siyā.
把衣交换之后,如果夺取;
刚开始动手时犯恶作罪;已经截断后,对那件事就应构成舍堕。
Cīvaraṃ parivattetvā, acchindati sace pana; Payoge dukkaṭaṃ, chinne, tassā nissaggiyaṃ siyā.
如果已经告诉了一个人,之后又去告诉别人,
刚开始做的时候犯的是恶作罪,等对方知道了就变成舍堕罪。
Viññāpetvāva aññaṃ ce, viññāpeti tato paraṃ; Payoge dukkaṭaṃ, viññā-pite nissaggiyaṃ siyā.
确实,如果让人换取某物之后,又再让人换取另一物;
在执行该行为时犯的是恶作罪,如果已征得同意,就变成舍堕罪。
Cetāpetvā hi aññaṃ ce, cetāpeti tato paraṃ; Payoge dukkaṭaṃ, cetā-pite nissaggiyaṃ siyā.
同样地,在其余者中,第六项等以及七项中,
对罪的判定,和前面刚说的那条完全一样。
Evameva ca sesesu, chaṭṭhādīsu ca sattasu; Anantarasamānova, āpattīnaṃ vinicchayo.
如果吃大蒜,拿取时就可能有恶作罪。
在吞咽等加行中,属于波逸提。
Lasuṇaṃ khādati dve ce, dukkaṭaṃ gahaṇe siyā; Ajjhohārapayogesu, pācitti pariyāputā.
让人拔除阴毛时,在密处确实只有两条罪。
在开始动手时就说了是恶作,等真正拔除时就成了波逸提。
Saṃharāpentiyā lomaṃ, sambādhe dveva honti hi; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, hoti pācitti saṃhaṭe.
如果有人拍打背部,就会碰到两种罪。
动手做的时候犯恶作,做完了就犯波逸提。
Karontī talaghātaṃ tu, dve panāpattiyo phuse; Payoge dukkaṭaṃ hoti, kate pācittiyaṃ siyā.
有人把任何涂了树脂的头饰拿来享用,就会犯两种罪。
加行时犯恶作,取得时,她犯波逸提。
Jatunā maṭṭhakaṃ kiñci, sādiyantī duve phuse; Payoge dukkaṭādinne, tassā pācittiyaṃ siyā.
不过,第五项要用第四项来说明是相同的。
在罪的分类里,没有任何差别。
Pañcamaṃ tu catutthena, samānamiti dīpaye; Āpattīnaṃ vibhāgasmiṃ, viseso natthi kocipi.
比丘正在吃饭时,有人端着饮用水站在旁边。
如果在伸手可及的范围内,就犯波逸提;如果离开那里站着,就犯恶作。
Bhikkhussa bhuñjamānassa, pānīyenupatiṭṭhati; Hatthapāse tu pācitti, hitvā tiṭṭhati dukkaṭaṃ.
告知后,拿起未做净的谷物,心想“我要吃”;
是为恶作与波逸提,应于诸吞咽中阐明。
Viññāpetvāmakaṃ dhaññaṃ, ‘‘bhuñjissāmī’’ti gaṇhati; Dukkaṭaṃ hoti pācitti, ajjhohāresu dīpaye.
将大小便等抛至墙外者,确实触犯两种罪。
在做的时候,被称为恶作;丢弃的时候,则是波逸提。
Uccārādiṃ tirokuṭṭe, chaḍḍentī dve phuse have; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti chaḍḍite siyā.
如果把大小便等四样东西丢在青草地上,
正在行动时犯恶作,丢弃时则是波逸提。
Uccārādicatukkaṃ tu, chaḍḍeti harite sace; Payoge dukkaṭaṃ tassā, pācitti chaḍḍite siyā.
如果是为了看跳舞等而去的,犯恶作。
正在看的人犯波逸提,正在听的人也一样。
Naccādiṃ dassanatthāya, sace gacchati dukkaṭaṃ; Passantiyāpi pācitti, tatheva ca suṇantiyā.
在第一、第二,以及第三和第四。
这里的判定和蒜品第六条是一样的。
Paṭhame dutiye ceva, tatiye ca catutthake; Tulyo lasuṇavaggassa, chaṭṭhenidha vinicchayo.
走到各家门口,坐下之后
没问过主人就离开,会犯两种罪。
Kulāni upasaṅkamma, nisīditvā panāsane; Sāmike tu anāpucchā, pakkamantī duve phuse.
先用第一只脚越过没有下雨的地方时
犯恶作;第二次越界时,成波逸提。
Paṭhamena ca pādena, anovassamatikkame; Dukkaṭaṃ hoti, pācitti, dutiyātikkame siyā.
如果没征得主人们同意,就坐到座位上;
正在行动时,犯的是恶作罪;坐下去之后,就犯波逸提罪。
Sāmike tu anāpucchā, āsane ce nisīdati; Payoge dukkaṭaṃ hoti, pācitti ca nisīdite.
第六项和第七项完全相同,但在第八项中,
刚开始做的时候犯恶作,使他人讥嫌之后就是波逸提。
Chaṭṭhena sattamaṃ sabbaṃ, samānaṃ aṭṭhame pana; Payoge dukkaṭaṃ, ujjhā-pite pācittiyaṃ siyā.
他们又诅咒自己,以地狱等而触及两种。
在刚开始行动时,说的是恶作罪;等到真正施加诅咒时,就是波逸提罪。
Attānaṃ cābhisappentī, dve phuse nirayādinā; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti abhisappite.
打自己之后还哭的,就犯两条罪。
打自己又哭,犯波逸提;只做其中一样,犯恶作。
Vadhitvā pana attānaṃ, rodantī tu duve phuse; Vadhati rodati pācitti, karotekaṃ tu dukkaṭaṃ.
裸身沐浴有两种情况,在具体行为进行时可能犯恶作罪。
在沐浴结束的时候,她可能犯波逸提。
Naggā nhāyati dve ceva, payoge dukkaṭaṃ siyā; Nhānassa pariyosāne, tassā pācittiyaṃ siyā.
叫人做一件超过规定尺寸的浴衣;
命令他人做的时候,犯的是恶作罪;等叫人做成了,就是波逸提罪。
Kārāpeti pamāṇāti-kkantaṃ udakasāṭikaṃ; Payoge dukkaṭaṃ, kārā-pite pācittiyaṃ siyā.
把僧衣拆开,或者让别人拆开之后,
即使对不缝制的情况也说了这一条波逸提。
Cīvaraṃ tu visibbetvā, visibbāpetva vā pana; Neva sibbantiyā vutta-mekaṃ pācittiyaṃ pana.
不过,如果超过了每五天一次的穿僧伽梨衣之行,
不过,一种罪过——巴逸提罪——已经被阐明。
Pañcāhikaṃ tu saṅghāṭi-cāraṃ pana atikkame; Ekāvassā panāpatti, pācitti paridīpitā.
如果确实要穿行走时的衣,则持用那件衣;
在行动时,说的是恶作;而在持有的时候,则是波逸提。
Sace saṅkamanīyaṃ tu, dhāreti pana cīvaraṃ; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti pana dhārite.
如果有人阻碍僧团获得衣布,
动手做的时候犯恶作,做完了就犯波逸提。
Gaṇacīvaralābhassa, antarāyaṃ karoti ce; Payoge dukkaṭaṃ hoti, kate pācittiyaṃ siyā.
他们拒绝维跋伽,但袈裟是如法的。
在加行阶段,说这是恶作;在阻挠时,则是波逸提。
Vibhaṅgaṃ paṭibāhantī, cīvarānaṃ tu dhammikaṃ; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti paṭibāhite.
若是沙门衣,则布施给在家者等人;
在行动时犯恶作,已经给出时,就属于波逸提。
Agārikādino deti, sace samaṇacīvaraṃ; Payoge dukkaṭaṃ, dinne, pācitti pariyāputā.
对袈裟只有微弱的期望,如果过了规定的时间,
正在行动时,说的是恶作;一旦越过界限,就是波逸提。
Cīvare dubbalāsāya, kālaṃ ce samatikkame; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti samatikkame.
有两种阻挡如法地撤销咖提那衣的做法。
正在行动时是恶作,阻挠既遂时是波逸提。
Dhammikaṃ kathinuddhāraṃ, paṭibāhantiyā duve; Payoge dukkaṭaṃ hoti, pācitti paṭibāhite.
如果两个比丘尼同睡在一张床上;
刚开始动手时,她们犯的是恶作罪;事情完成时,就是另一种罪了。
Duve bhikkhuniyo eka-mañcasmiṃ ce tuvaṭṭeyyuṃ; Payoge dukkaṭaṃ tāsaṃ, nipanne itaraṃ siyā.
第二项与第一项相同,而在第三项中则不同
动手做的时候犯恶作,做完了就犯波逸提。
Dutiyaṃ paṭhameneva, sadisaṃ tatiye pana; Payoge dukkaṭaṃ hoti, kate pācittiyaṃ siyā.
不照顾病苦的同住者,或者
只有一个罪,被说明为波逸提。
Nupaṭṭhāpentiyā vāpi, dukkhitaṃ sahajīviniṃ; Ekāyeva panāpatti, pācitti paridīpitā.
如果给了住处之后,又把比丘尼赶走,
动手时犯恶作,把她拖出去时犯波逸提。
Sace upassayaṃ datvā, nikkaḍḍhati ca bhikkhuniṃ; Payoge dukkaṭaṃ tassā, hoti pācitti kaḍḍhite.
在第六条中,相杂者,以白犯恶作。
于羯磨语结束时,波逸提即被阐明。
Chaṭṭhe pana ca saṃsaṭṭhā, ñattiyā dukkaṭaṃ phuse; Kammavācāya osāne, pācitti paridīpitā.
如果她在本国境内有危险时,正在游方行走;
刚开始行动时,说是恶作;已经上路之后,剩下的就是波逸提。
Antoraṭṭhe tu sāsaṅke, cārikaṃ tu carantiyā; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, paṭipannāya sesakaṃ.
第八和第九,与第七一样,都判定为相同。
在第十项里,只说明了一个波逸提。
Aṭṭhamaṃ navamañceva, sattamena samaṃ mataṃ; Dasame pana ekāva, pācitti paridīpitā.
为了观看,他前往王宫等一切地方;
在行动中,对她犯恶作;如果看见了,就犯波逸提。
Rājāgārādikaṃ sabbaṃ, dassanatthāya gacchati; Payoge dukkaṭaṃ tassā, pācitti yadi passati.
受用高脚床或大坐床的人,会有两种罪。
在动手做的时候,说的是恶作;在受用时,就是波逸提。
Āsandiṃ vāpi pallaṅkaṃ, paribhuñjantiyā duve; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, bhutte pācittiyaṃ siyā.
纺线的人正好有两种,在操作时被认定为恶作。
她上下整理器具时,犯波逸提。
Suttaṃ kantantiyā dveva, payoge dukkaṭaṃ mataṃ; Ujjavujjavane tassā, pācitti samudāhare.
为在家人做服侍,则只有两种罪。
动手准备的时候,犯的是恶作;做成了,就是波逸提。
Veyyāvaccaṃ gihīnaṃ tu, dveva honti karontiyā; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, kate pācittiyaṃ siyā.
但在第五条里,只说明了一种波逸提。
在第六条规定里,刚开始动手做时犯的是恶作罪,真正把东西给出去时就变成波逸提罪。
Pañcame pana ekāva, pācitti paridīpitā; Payoge dukkaṭaṃ chaṭṭhe, dinne pācittiyaṃ siyā.
第七,和第二条一样,按等至的类别来区分。
第二品中的第八条,与第五条判定相同。
Sattamaṃ dutiyeneva, samāpattipabhedato; Aṭṭhamaṃ dutiye vagge, pañcamena samaṃ mataṃ.
背诵畜生明会产生两种罪。
于加行犯恶作,句句犯波逸提。
Tiracchānagataṃ vijjaṃ, dveva honti paṭhantiyā; Payoge dukkaṭaṃ hoti, pācitti hi pade pade.
第十条和第九条完全一样,在一切方面也是如此。
“学习”和“教”只是词本身有区别。
Dasamaṃ navameneva, samānaṃ sabbathā pana; ‘‘Pariyāpuṇāti, vāceti’’, padamattaṃ visesakaṃ.
比丘尼却知道那座园林里全是比丘。
没打招呼就进去,会犯两条罪。
Sabhikkhukaṃ tamārāmaṃ, jānantī pana bhikkhunī; Pavisantī anāpucchā, dve panāpattiyo phuse.
先用第一只脚越过界线时,犯恶作。
在《藏》中说的是恶作,以第二只脚则是波逸提。
Paṭhamena ca pādena, parikkhepassatikkame; Dukkaṭaṃ piṭake vuttaṃ, pācitti dutiyena tu.
比丘尼辱骂比丘,又责骂他;
她在刚开始行动时犯的是恶作,到辱骂完成时才犯波逸提。
Akkosati ca yā bhikkhuṃ, bhikkhunī paribhāsati; Payoge dukkaṭaṃ tassā, pācittakkosite siyā.
她确实因为脾气暴躁,就辱骂僧团。
她在刚开始行动时犯的是恶作罪;而在辱骂之后,则犯另一种罪。
Yā hi caṇḍikabhāvena, gaṇaṃ tu paribhāsati; Payoge dukkaṭaṃ tassā, paribhaṭṭhe panetaraṃ.
被邀请,被劝请,或是嚼食或噉食;
那位比丘尼吃了的话,确实会碰到两种罪。
Nimantitā pavāritā, khādanaṃ bhojanampi vā; Bhuñjantī bhikkhunī sā hi, dve panāpattiyo phuse.
无论接受什么东西,只要说出“我将吃”,就犯恶作。
在吞咽的运作中,应阐明为波逸提。
‘‘Bhuñjissāmī’’ti yaṃ kiñci, paṭiggaṇhāti dukkaṭaṃ; Ajjhohārapayogesu, pācitti paridīpaye.
对家族悭吝的人,会触犯两种罪。
在加行阶段,说是恶作;其余的罪,则在悭吝时成立。
Kulaṃ tu maccharāyantī, dve panāpattiyo phuse; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, sesā maccharite siyā.
如果住在有比丘的地方,在雨安居期间住下来时;
在提前应做的事上犯了恶作,到天亮时则犯波逸提。
Abhikkhuke panāvāse, bhave vassaṃ vasantiyā; Dukkaṭaṃ pubbakiccesu, pācitti aruṇuggame.
比丘尼在二部僧中,已住雨安居,但以三者……
由于这些原因而不自恣,就触犯一条波逸提。
Bhikkhunī ubhatosaṅghe, vassaṃvuṭṭhā tu tīhipi; Ṭhānehi appavārentī, ekaṃ pācittiyaṃ phuse.
或者为了受比丘教诫,或者同样为了共住。
如果她不去,如果 hers,就犯一条波逸提。
Ovādatthāya vā bhikkhuṃ, saṃvāsatthāya vā tathā; Na gacchati sace tassā, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
他们也不请求教诫,也不去参加布萨。
他犯了一条波逸提罪,这没有疑问。
Ovādampi na yācantī, na gacchantī uposathaṃ; Ekaṃ pācittiyāpatti-māpajjati, na saṃsayo.
还没问过僧团或,就使分裂出分支。
刚开始动手时犯恶作,等分裂真正造成时,就犯波逸提。
Apucchitvāva saṅghaṃ vā, bhedāpeti pasākhajaṃ; Payoge dukkaṭaṃ, bhinne, pācitti pariyāputā.
让孕妇出家受具足戒,确实会触犯两种罪。
刚开始行动时犯的是恶作罪,如果事情已经完成,就可能是波逸提罪。
Gabbhiniṃ vuṭṭhapentī hi, dve panāpattiyo phuse; Payoge dukkaṭaṃ, vuṭṭhā-pite pācittiyaṃ siyā.
第二、第三,以及第四和第五,
第六和第七,与第一同样看待。
Dutiyaṃ tatiyañceva, catutthaṃ pañcamampi ca; Chaṭṭhañca sattamañceva, paṭhamena samaṃ mataṃ.
让一位比丘尼给共住的比丘尼授戒后,
两年不摄受,另犯一波逸提。
Bhikkhunī vuṭṭhapetvāna, bhikkhuniṃ sahajīviniṃ; Dvevassaṃ nānuggaṇhantī, ekaṃ pācittiyaṃ phuse.
第九和第十,跟第八一样,都认定为相同。
在两种罪相差别中,根本没有任何不同。
Navamaṃ dasamañceva, aṭṭhamena samaṃ mataṃ; Dvīsu āpattibhedasmiṃ, nānattaṃ natthi kiñcipi.
童女品中,从开头算起的五条。
怀孕品中,完全与第一条相同。
Kumārībhūtavaggassa, ādito pana pañcapi; Samānā gabbhinīvagge, paṭhameneva sabbaso.
当有人说“够了,已经让他受具足戒了”,她确实就心生嫌怨。
动手时就犯恶作,事后在被嫌怨时犯波逸提。
‘‘Alaṃ vuṭṭhāpitenā’’ti, vuccamānā hi khīyati; Payoge dukkaṭaṃ, pacchā, hoti pācitti khīyite.
第七和第八,同样算作一个波逸提。
从第九条开始的五条,也都与第一条相同。
Sattame aṭṭhame ceva, ekaṃ pācittiyaṃ mataṃ; Ādināva samānāni, navamādīni pañcapi.
若触碰两种罪,持伞与鞋者……
动手做的时候,说是恶作;真正拿着的时候,就是波逸提。
Āpattiyo phuse dvepi, dhārentī chattupāhanaṃ; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, hoti pācitti dhārite.
如果有人乘车出行,就会犯两种罪。
在行动时是恶作,如果已经乘车行走则是波逸提。
Yānena pana yāyantī, dve kirāpattiyo phuse; Payoge dukkaṭaṃ hoti, pācitti yadi yāyite.
如果是拿着腰带,在动作进行时就可能犯恶作。
如果已经持有,就犯波逸提;在第四种情况也是同样的道理。
Dhārentiyā tu saṅghāṇiṃ, payoge dukkaṭaṃ siyā; Dhārite pana pācitti, catutthepi ayaṃ nayo.
用香料和颜色来沐浴,一动手就落入恶作。
沐浴结束时,她可能犯波逸提。
Nhāyantī gandhavaṇṇena, payoge dukkaṭaṃ phuse; Nhānassa pariyosāne, tassā pācittiyaṃ siyā.
第六种也和第五种完全一样,但从一切方面来说……
第七、第八,以及第九、第十,也都是这样。
Chaṭṭhampi pañcameneva, samānaṃ sabbathā pana; Sattame aṭṭhame ceva, navame dasamepi ca.
在刚开始行动时,说是恶作;在揉擦时,则可能是波逸提。
在罪的分类里,并没有什么差别。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācittummaddite siyā; Āpattīnaṃ vibhāgasmiṃ, natthi kāci visesatā.
如果比丘尼没有先请示,她就坐在比丘面前;
刚开始做的时候犯恶作,坐下去的时候就犯波逸提。
Anāpucchā tu bhikkhussa, purato yā nisīdati; Payoge dukkaṭaṃ tassā, pācitti tu nisīdite.
比丘未给与开许,她却还是向这位比丘提问;
正在行动时,犯的是恶作;被问到时,说的是波逸提。
Anokāsakataṃ bhikkhuṃ, pañhaṃ pucchantiyā pana; Payoge dukkaṭaṃ hoti, vuttā pācitti pucchite.
不穿僧脚崎衣,徒步走进村庄时;
就像最初园林品里说的那样。
Saṃkaccikaṃ vinā gāmaṃ, padasā pavisantiyā; Paṭhameneva ārāma-vaggassa sadisaṃ vade.
在八种犯戒情形里,也有两种;在应当发露忏悔的罪里也是如此。
如果先索求后拿取酥油,心里想着“我要吃”而拿,
Aṭṭhasu duvidhāpatti, pāṭidesaniyesupi; Viññāpetvā sace sappiṃ, ‘‘bhuñjissāmī’’ti gaṇhati.
从那以后,这位比丘尼就犯下恶作罪。
在一切吞咽食物的情况下,都应构成应悔过罪。
Tato bhikkhuniyā tassā, hoti āpatti dukkaṭaṃ; Ajjhohāresu sabbesu, pāṭidesaniyaṃ siyā.
知此最上无上者
比丘在义利方面为无上
以快乐安立了大海。
坚毅的智者确实能渡过难以渡越的境地。
Imaṃ viditvā paramaṃ panuttaraṃ; Niruttaraṃ atthavasena bhikkhu; Sukhena paññattamahāsamuddaṃ; Duruttaraṃ uttarateva dhīro.
因此,于此瑜伽;
与热相应者,适合去做。
专心致力于断除疑惑;
对每一个教法,都要恒常不断。
Yasmā tasmā asmiṃ yogaṃ; Usmāyutto yutto kātuṃ; Satto satto kaṅkhacchede; Satthe satthe niccaṃ niccaṃ.
有多少种罪是以戒的失坏为缘呢?
以戒的失坏为缘而生的罪,只有四种。
Kati āpattiyo sīla-vipattipaccayā pana; Catassova siyuṃ sīla-vipattipaccayā pana.
比丘尼如果明知是波罗夷法,却加以覆藏;
对方已经死了,就构成土喇咤亚罪;如果心里还有疑惑,也是这样。
Jānaṃ pārājikaṃ dhammaṃ, sace chādeti bhikkhunī; Cutā, thullaccayaṃ hoti, sace vematikā siyā.
比丘尼如果覆藏比丘的僧残罪,就犯波逸提。
如果掩盖自己的粗恶罪,就会犯恶作。
Pācitti bhikkhu saṅghādi-sesaṃ chādeti ce pana; Attano pana duṭṭhullaṃ, chādento dukkaṭaṃ phuse.
而诸罪以行仪失坏为缘。
然而,可能只有一种,是以行为失坏为缘。
Āpattiyo katācāra-vipattipaccayā pana; Ekāyeva siyācāra-vipattipaccayā pana.
如果比丘隐瞒自己的行为过失,
只有一条恶作罪的比丘有恶作罪。
Paṭicchādeti ācāra-vipattiṃ pana bhikkhu ce; Ekamevassa bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
以见失坏为缘,有多少种罪?
以见失坏为缘,会有两种罪。
Kati āpattiyo diṭṭhi-vipattipaccayā pana? Dve panāpattiyo diṭṭhi-vipattipaccayā siyuṃ.
未舍弃卑劣的邪见,却因(僧团)表决而犯下恶作罪;
在羯磨语结束时,波逸提罪就成立了。
Accajaṃ pāpikaṃ diṭṭhiṃ, ñattiyā dukkaṭaṃ phuse; Kammavācāya osāne, pācitti pariyāputā.
以活命失坏为缘而犯的罪又有哪些呢?
而六种或邪命失坏为缘。
Āpattiyo katājīva-vipattipaccayā pana? Chaḷevāpajjatājīva-vipattipaccayā pana.
为了活命,怀着邪恶欲望的人,明明自己身上没有那样的功德,
而若自称得到超越常人的法,就犯波罗夷。
Ājīvahetu pāpiccho, asantaṃ pana attani; Manussuttaridhammaṃ tu, vadaṃ pārājikaṃ phuse.
已经进入说媒的行为,就构成僧残。
如果明明知道这是间接的说法,那就可能犯土喇咤亚罪。
Sañcarittaṃ samāpanno, hoti saṅghādisesatā; Pariyāyavacane ñāte, tassa thullaccayaṃ siyā.
说了殊妙饮食之后,若还继续受用,就犯波逸提。
如果是比丘尼,就应当行波底应悔过。
Paṇītabhojanaṃ vatvā, pācitti paribhuñjato; Bhikkhunī tu sace hoti, pāṭidesaniyaṃ siyā.
为了活命,为自己讨要菜汤或者米饭;
为了利益而乞求之后,若拿来受用,就犯恶作。
Ājīvahetu sūpaṃ vā, odanaṃ vā panattano; Atthāya viññāpetvāna, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
关于诤事因缘的解说
Adhikaraṇapaccayakathā
从争论诤事中,能产生几种罪?
从争论诤事中,可能产生两种罪。
Vivādādhikaraṇamhā, kati āpattiyo siyuṃ? Vivādādhikaraṇamhā, dve panāpattiyo siyuṃ.
辱骂已受具足戒者,犯波逸提。
若比丘辱骂未受具足戒者,犯恶作。
Pācitti upasampannaṃ, hoti omasato pana; Bhikkhussānupasampannaṃ, omasantassa dukkaṭaṃ.
以非难诤事为缘的罪有多少种?
以非难诤事为缘,可以有三种。
Anuvādādhikaraṇa-paccayāpattiyo kati? Anuvādādhikaraṇa-paccayā tividhā siyuṃ.
如果比丘以毫无根据的事指责比丘,
犯僧残罪,这没有疑问。
Anuddhaṃseti ce bhikkhuṃ, amūlantimavatthunā; Saṅghādisesamāpatti-māpajjati, na saṃsayo.
同样,如果以僧残罪来诽谤,
波逸提和恶作都已说过,这是针对如此行为上的违犯。
Tathā saṅghādisesena, anuddhaṃseti ce pana; Pācitti, dukkaṭaṃ vuttaṃ, tathācāravipattiyā.
已经说了犯戒的因缘,那么犯戒到底有多少种呢?
大仙说,罪的因缘只有四种。
Āpattipaccayā vuttā, kati āpattiyo pana? Āpattipaccayā vuttā, catassova mahesinā.
比丘尼如果知道那是波罗夷法,却加以隐瞒,
若已舍戒,则犯土喇咤亚;若有疑,亦犯土喇咤亚。
Jānaṃ pārājikaṃ dhammaṃ, sace chādeti bhikkhunī; Cutā, thullaccayaṃ hoti, sace vematikā siyā.
比丘如果覆藏僧残罪,就犯波逸提。
但如果他掩盖这种行为的过失,就犯恶作。
Pācitti bhikkhu saṅghādi-sesaṃ chādeti ce pana; Tathācāravipattiṃ tu, sace chādeti dukkaṭaṃ.
那么,以应作事为缘,有多少种罪呢?
以义务和事务为缘的,则正好有五种。
Āpattiyo hi kiccādhi-karaṇapaccayā kati? Pañceva honti kiccādhi-karaṇapaccayā pana.
仅仅在劝告时,就会触犯恶作;在单白(羯磨)时,也会触犯恶作。
比丘尼若越界,就成了追随被举罪者的人。
Samanubhāsanāyeva, ñattiyā dukkaṭaṃ phuse; Samaṇī accajantīva, ukkhittassānuvattikā.
她以两种羯磨语触犯两种土喇咤亚罪。
在羯磨语结束时,她可能犯波罗夷。
Thullaccayaṃ dvayaṃ dvīhi, kammavācāhi sā phuse; Kammavācāya osāne, tassā pārājikaṃ siyā.
随顺破僧者的比丘尼在被谏诤时,
不舍弃那种执见,就构成僧残。
Samanubhāsanāyeva, bhedakassānuvattikā; Na pariccajati taṃ laddhiṃ, hoti saṅghādisesatā.
仅以随顺劝谏的方式,以及恶见;
到了第三次,如果她仍然不舍弃,也同样犯波逸提。
Samanubhāsanāyeva, pāpikāya ca diṭṭhiyā; Yāvatatiyakaṃ tassā, pācittaccajatopi ca.
关于犍度的问答讨论
Khandhakapucchākathā
不过在诸犍度里,也讲到了罪的分类。
对各位比丘,我将宣说,你们要听。
Khandhakesupi āpatti-pabhedaṃ āgataṃ pana; Pāṭavatthāya bhikkhūnaṃ, pavakkhāmi nibodhatha.
在第一个篇章里,到底有多少种罪呢?
首先,在初犍度中,有两种罪。
Khandhake paṭhame tāva, kati āpattiyo siyuṃ? Khandhake paṭhame tāva, dve panāpattiyo siyuṃ.
如果有人给未满二十岁的人授具足戒,
对他来说,犯的是波逸提罪;但在其余情况下,则是恶作罪。
Ūnavīsativassaṃ tu, karoto upasampadaṃ; Hoti pācittiyaṃ tassa, sesesu pana dukkaṭaṃ.
有多少种罪?
那么在犍度中,关于布萨呢?
有三种罪。
而在篇章中,则是在讲布萨。
Kati āpattiyo honti; Khandhake tu uposathe? Tisso āpattiyo honti; Khandhake tu uposathe.
“让他们灭掉吧,让他们消失吧”——这样心怀分裂的人;
在举行布萨时,说为犯土喇咤亚罪。
‘‘Nassantete vinassantu’’, iti bhedapurakkhakā; Uposathassa karaṇe, thullaccayamudīritaṃ.
另外,与已被举罪的人一起做布萨的,
对他来说,这构成波逸提;但在其余情况下,则是恶作。
Ukkhittakena saddhiṃ tu, karontassa uposathaṃ; Hoti pācittiyaṃ tassa, sesesu pana dukkaṭaṃ.
在入雨安居的学处中,说了几种罪?请说。
在入雨安居的学处中,只宣说了一种恶作罪。
Kati āpattiyo vuttā, vada vassūpanāyike? Ekāva dukkaṭāpatti, vuttā vassūpanāyike.
在自恣篇章里,说了多少种罪?
三种罪已经说了,被认为等同于布萨。
Kati āpattiyo vuttā, khandhake tu pavāraṇe? Tisso āpattiyo vuttā, uposathasamā matā.
皮革篇里说了几种罪?只说明了三种。
杀害者犯波逸提,而抓取小母牛。
Kati āpattiyo vuttā, camme? Tissova dīpitā; Mārentānaṃ tu pācitti, gahetvā vacchatariṃ pana.
以染污的心触碰女根的人,
对他,这被说成是重罪;但在其余情况下,则是轻罪。
Aṅgajātaṃ chupantassa, rattena pana cetasā; Tassa thullaccayaṃ vuttaṃ, sesesu pana dukkaṭaṃ.
在药犍度里,又说了多少种罪呢?
三种罪已被提及,但在药犍度中。
Kati āpattiyo vuttā, bhesajjakkhandhake pana? Tisso āpattiyo vuttā, bhesajjakkhandhake pana.
在周围两指宽的地方,那里说的是重罪。
在可嚼的粥食上,犯波逸提;在其余的食物上,则是恶作。
Samantā dvaṅgule tattha, thullaccayamudīritaṃ; Bhojjayāgūsu pācitti, sesesu pana dukkaṭaṃ.
在咖提那衣期间不存在犯戒,仅仅是被制定而已。
在衣相应里,又说了多少种罪呢?
Kathine natthi āpatti, paññattaṃ kevalaṃ pana; Kati cīvarasaṃyutte, vuttā āpattiyo pana?
关于衣相应,另外已经说了三种罪。
对于用吉祥草与树皮制成的衣服,已宣说为土喇咤亚。
Tisso cīvarasaṃyutte, vuttā āpattiyo pana; Kusavākamaye cīre, thullaccayamudīritaṃ.
关于长衣,则是舍那舍那尼萨耆波逸提。
其余情况则犯恶作,这是太阳族佛陀所说的。
Sanissaggāva pācitti, atireke tu cīvare; Sesesu dukkaṭaṃ vuttaṃ, buddhenādiccabandhunā.
在瞻波城和憍赏弥,关于别住羯磨的事;
同样地,在合集当中,说明了某一恶作罪。
Campeyyake ca kosambe, kammasmiṃ pārivāsike; Tathā samuccaye ekā, dukkaṭāpatti dīpitā.
在灭诤篇里,又说了多少种罪呢?
在灭诤犍度里,则只说了两种罪。
Kati āpattiyo vuttā, samathakkhandhake pana? Dveyevāpattiyo vuttā, samathakkhandhake pana.
比丘若是施与欲者,若被呵责则犯波逸提;
至于其他所有情况,都归为恶作。
Chandassa dāyako bhikkhu, pācitti yadi khīyati; Sesesu pana sabbattha, dukkaṭaṃ samudāhaṭaṃ.
在小事犍度里,说了多少种罪呢?
不过,在小事犍度中已经说过的三种罪。
Kati khuddakavatthusmiṃ, vuttā āpattiyo pana? Tisso khuddakavatthusmiṃ, vuttā āpattiyo pana.
切断自己的生殖器,则犯土喇咤亚。
若在反刍时,犯波逸提;其余情况下,犯恶作。
Attano aṅgajātaṃ tu, chindaṃ thullaccayaṃ phuse; Romanthe hoti pācitti, sese āpatti dukkaṭaṃ.
同样地,在住处方面,会有三种罪。
另外,在把尊者送出去时,说这是土喇咤亚罪。
Tathā senāsanasmiṃ tu, tisso āpattiyo siyuṃ; Vissajjane ca garuno, thullaccayamudīritaṃ.
把(物品)从僧团住所里拖出来,犯波逸提;
至于在其他所有情况下,则都归为恶作。
Nikkaḍḍhane ca pācitti, saṅghikamhā vihārato; Sesesu pana sabbattha, dukkaṭaṃ samudāhaṭaṃ.
大仙在僧团分裂这件事上说了几种罪?
大仙说,破僧有两种罪。
Kati āpattiyo saṅgha-bhede vuttā mahesinā? Dve panāpattiyo saṅgha-bhede vuttā mahesinā.
而跟随破僧的人,则被说为犯土喇咤亚。
至于比丘的别众食,则宣说为波逸提罪。
Bhedānuvattakānaṃ tu, thullaccayamudīritaṃ; Gaṇabhoge tu bhikkhūnaṃ, pācitti paridīpitā.
在犍度中,与行仪相应的地方,被认为有多少种罪?
在犍度中,与行仪相应的,那就是恶作罪。
Khandhake vattasaṃyutte, kati āpattiyo matā? Khandhake vattasaṃyutte, dukkaṭāpattiyeva sā.
在搁置巴帝摩卡时,同样只宣说了一条。
在比丘尼篇章里,到底有多少种罪被认定?
Ṭhapane pātimokkhassa, tathā ekāva dīpitā; Bhikkhunikkhandhake cāpi, kati āpattiyo matā?
在比丘尼篇章里,也有两种罪被认定。
在遮止自恣时,犯波逸提;但在其余事项上,则是恶作。
Bhikkhunikkhandhake cāpi, dve panāpattiyo matā; Apavāraṇāya pācitti, sesesu pana dukkaṭaṃ.
等起纲要解说
Samuṭṭhānasīsakathā
不过在两部《分别》中,大仙所安立的
在布萨日,他们诵出波罗夷等(戒条)。
Vibhaṅgesu pana dvīsu, paññattāni mahesinā; Yāni pārājikādīni, uddisanti uposathe.
现在我要讲说它们的等起,以及在此之后的内容。
比丘们,为了使你们通晓,你们要专心听。
Tesaṃ dāni pavakkhāmi, samuṭṭhānamito paraṃ; Pāṭavatthāya bhikkhūnaṃ, taṃ suṇātha samāhitā.
身体和言语,以及身与语两者;
唯有那三者与心相应。
一支、两支、三支;
他们说生起的方式有六种。
Kāyo ca vācāpi ca kāyavācā; Tāneva cittena yutāni tīṇi; Ekaṅgikaṃ dvaṅgitivaṅgikanti; Chadhā samuṭṭhānavidhiṃ vadanti.
在他们当中,或以一种,或以两种,或以三种,或以四种;
诸罪或由六种生起因、或由种种不同的生起因生起。
Tesu ekena vā dvīhi, tīhi vātha catūhi vā; Chahi vāpattiyo nānā-samuṭṭhānehi jāyare.
在这其中,由五种因生起的罪,没有任何罪存在。
有一种是只由最后三种因生起的。
Tattha pañcasamuṭṭhānā, kā cāpatti na vijjati; Hoti ekasamuṭṭhānā, pacchimeheva tīhipi.
同样地,有两种生起:从身体生起,从身和心生起;
从语生起,从心生起,以及从第三和第六生起。
Tatheva dvisamuṭṭhānā, kāyato kāyacittato; Vācato vācacittamhā, tatiyacchaṭṭhatopi ca.
从第四到第六,以及从第五到第六;
它生起有五种方式,不是从别处生起。
Catutthacchaṭṭhato ceva, pañcamacchaṭṭhatopi ca; Jāyate pañcadhāvesā, samuṭṭhāti na aññato.
名为三起者,由最初三者。
而由后三种生起,不是从别的。
Tisamuṭṭhānikā nāma, paṭhamehi ca tīhipi; Pacchimehi ca tīheva, samuṭṭhāti na aññato.
第一和第三,以及第四和第六;
第二和第三,以及第五和第六。
Paṭhamā tatiyā ceva, catutthacchaṭṭhatopi ca; Dutiyā tatiyā ceva, pañcamacchaṭṭhatopi ca.
四等起的法以两种方式生起,而不是从其他方式生起。
六种等起确实只以一种方式生起,确实就是由六种而生起。
Dvidhā catusamuṭṭhānā, jāyate na panaññato; Ekadhā chasamuṭṭhānā, samuṭṭhāti chaheva hi.
如此由一处生起,五种由两处生起;
两种由三处和四处生起,一种由六处生起。
‘‘Tidhā ekasamuṭṭhānā, pañcadhā dvisamuṭṭhitā; Dvidhā ticaturo ṭhānā, ekadhā chasamuṭṭhitā’’.
而名称有十三种,这是依照生起的差别来说的。
所有获得、界限与过失,我接下来将宣说它们。
Teraseva ca nāmāni, samuṭṭhānavisesato; Labhantāpattiyo sabbā, tāni vakkhāmito paraṃ.
第一根本事与第二私通事;
还有随谏和羯提那羊毛的事。
Paṭhamantimavatthuñca, dutiyaṃ sañcarittakaṃ; Samanubhāsanañceva, kathineḷakalomakaṃ.
句诵法、旅途,以及贼商队和开示;
以及告诉别人自己证得了真实法,还有度女贼(出家)这件事。
Padasodhammamaddhānaṃ, theyyasatthañca desanā; Bhūtārocanakañceva, corivuṭṭhāpanampi ca.
还有“未获允许”等,这十三项。
这十三种生起的理则,是智者所思考的。
Ananuññātakañcāti, sīsānetāni terasa; Terasete samuṭṭhāna-nayā viññūhi cintitā.
在这里,凡是依靠第四种生起方式产生的,
初波罗夷的起因,在此已阐明。
Tattha yā tu catutthena, samuṭṭhānena jāyate; Ādipārājikuṭṭhānā, ayanti paridīpitā.
仅由三种有心生起所生的,
她生起时,被指出是以不与取为前提的。
Sacittakehi tīheva, samuṭṭhānehi yā pana; Jāyate sā panuddiṭṭhā, adinnādānapubbakā.
由生起因缘所生的罪,也从生起与向上中产生。
以行淫媒为起因的诸法,被称为“行淫媒等起”。
Samuṭṭhānehi yāpatti, jātucchahipi jāyate; Sañcarittasamuṭṭhānā, nāmāti paridīpitā.
唯以第六生起;凡依生起方式者。
这一句是依生起的方式来宣说的随顺说。
Chaṭṭheneva samuṭṭhāti, samuṭṭhānena yā pana; Samuṭṭhānavasenāyaṃ, vuttā samanubhāsanā.
确实,凡是由仅第三种和第六种生起方式而生起的。
按生起方式来说,这被认为是咖提那衣的获得。
Tatiyacchaṭṭhatoyeva, samuṭṭhāti hi yā pana; Samuṭṭhānavasenāyaṃ, kathinupapadā matā.
凡是罪从身体生起,或者从身与心生起,
这被称为由羊毛等所生起的情况。
Jāyate yā panāpatti, kāyato kāyacittato; Ayameḷakalomādi-samuṭṭhānāti dīpitā.
凡是罪生起,不论是从言语生起,还是从言语和心一起生起;
这一条则称为由词句法生起。
Jāyate yā panāpatti, vācato vācacittato; Ayaṃ tu padasodhamma-samuṭṭhānāti vuccati.
从身体,从身与语,也从第四和第六。
它生起,被指出是由道路产生的。
Kāyato kāyavācamhā, catutthacchaṭṭhatopi ca; Jāyate sā panaddhāna-samuṭṭhānāti sūcitā.
确实,它只从第四和第六种情况生起。
由盗贼商队所生起的,此[罪]被阐明为贼商队发起。
Catutthacchaṭṭhatoyeva, samuṭṭhāti hi yā pana; Theyyasatthasamuṭṭhānā, ayanti paridīpitā.
在这里,只有由第五种生起方式所产生的那个。
按照生起方式,这被称为“法说”。
Pañcameneva yā cettha, samuṭṭhānena jāyate; Samuṭṭhānavasenāyaṃ, dhammadesanasaññitā.
凡是依靠三种无心的生起方式而可能存在的,
按生起方式来说,这是以如实告知为先的。
Acittakehi tīheva, samuṭṭhānehi yā siyā; Samuṭṭhānavasenāyaṃ, bhūtārocanapubbakā.
从第五和第六种生起方式来说,如果有的话;
这一句则是依女贼的出家受具而生起的。
Pañcamacchaṭṭhatoyeva, yā samuṭṭhānato siyā; Ayaṃ tu paṭhitā cori-vuṭṭhāpanasamuṭṭhitā.
从第二、第三,以及第五、第六生起的那些。
这可能是由未经许可的生起而产生的。
Dutiyā tatiyamhā ca, pañcamacchaṭṭhatopi yā; Jāyate ananuññāta-samuṭṭhānā ayaṃ siyā.
在那里,第一、第二、第四、第九,
第十和第十二,是有心生起。
Paṭhamaṃ dutiyaṃ tattha, catutthaṃ navamampi ca; Dasamaṃ dvādasamañcāti, samuṭṭhānaṃ sacittakaṃ.
在每一种生起之中,这里看到的都是相似的。
出精和身体接触,以及第一不定法。
Ekekasmiṃ samuṭṭhāne, sadisā idha dissare; Sukkañca kāyasaṃsaggo, paṭhamāniyatopi ca.
还有,先受用后成熟,以及与比丘尼私下独处;
与有食物的人共处,两处私下独处,手指,在水中嬉笑。
Pubbupaparipāko ca, raho bhikkhuniyā saha; Sabhojane, raho dve ca, aṅgulī, udake hasaṃ.
击打、举手,以及五十三条应学法;
腋下、膝上,以及村与村之间,有漏。
Pahāre, uggire ceva, tepaññāsā ca sekhiyā; Adhakkhakubbhajāṇuñca, gāmantaramavassutā.
掌尘纯净和雨安居已满者,也同样如此;
他们不听从教导,也不跟随那依止师。
Talamaṭṭhudasuddhi ca, vassaṃvuṭṭhā tatheva ca; Ovādāya na gacchantī, nānubandhe pavattiniṃ.
七十五种已开示,由身与心所生起;
这些是同一来源,被视为等同淫行。
Pañcasattati niddiṭṭhā, kāyacittasamuṭṭhitā; Ime ekasamuṭṭhānā, methunena samā matā.
争论、更进一步、粗恶罪、贪爱自己;
有两种恶意与嗔恚,以及第二种不定法。
Viggahaṃ, uttariñceva, duṭṭhullaṃ, attakāmatā; Duṭṭhadosā duve ceva, dutiyāniyatopi ca.
抢夺、转变、妄语、辱骂语和离间语;
宣说粗恶之事,以及掘地。
Acchindanañca pariṇāmo, musā, omasapesuṇā; Duṭṭhullārocanañceva, pathavīkhaṇanampi ca.
真实村务报告,以及确实的投诉。
拖拽、浇洒,同样也因利养之故。
Bhūtagāmaññavādo ca, ujjhāpanakameva ca; Nikkaḍḍho, siñcanañceva, tathā āmisahetu ca.
已经吃完饭的人、不恭敬地叫唤的人,还有做吓人事情的人;
藏匿、故意杀生,以及有生命的水。
Bhuttāviṃ, ehanādariṃ, bhiṃsāpanakameva ca; Apanidheyya, sañcicca, pāṇaṃ, sappāṇakampi ca.
举罪、减损、共住,以及灭摈;
如法的、为了涂改,以及以愚痴为根的。
Ukkoṭanaṃ =00 tathā ūno, saṃvāso, nāsanena ca; Sahadhammikaṃ, vilekhāya, mohanāmūlakena ca.
舍弃追悔与后悔之后,应该让那个人转变过来。
为什么非时、恶取,或者以地狱,会截断于你呢?
Kukkuccaṃ, khīyanaṃ datvā, pariṇāmeyya puggale; Kiṃ te, akālaṃ, acchinde, duggahā, nirayena vā.
还有众的分别,以及同样地,那些欲望薄弱的。
如法的咖提那衣撤除,以及故意和不适意的。
Gaṇassa ca vibhaṅgañca, dubbalāsā tatheva ca; Dhammikaṃ kathinuddhāraṃ, sañciccāphāsumeva ca.
自己提供住处后,又辱骂和凶恶对待;
她是对家族悭吝者,以及要给孕妇授具足戒。
Sayaṃ upassayaṃ datvā, akkoseyya ca caṇḍikā; Kulamaccharinī assa, gabbhiniṃ vuṭṭhapeyya ca.
正在哺乳的,以及两年,还有僧团未认可者;
已经说了三种到俗家去的,以及三种童女。
Pāyantiṃ, dve ca vassāni, saṅghenāsammatampi ca; Tisso gihigatā vuttā, tissoyeva kumārikā.
未满十二戒腊的有两类,同样还有“足够”和“暂且”这两类。
由于忧愁,同样因为别住者给予欲。
Ūnadvādasavassā dve, tathālaṃ tāva teti ca; Sokāvassā tathā pāri-vāsikacchandadānato.
每年两次,修学条目共六十九条。
与不与取相同,说是三种生起所成。
Anuvassaṃ duve cāti, sikkhā ekūnasattati; Adinnādānatulyattā, tisamuṭṭhānikā katā.
为男女牵线说媒、建造小屋和大屋、让人洗涤衣物,以及接受(供养)。
还有对衣的乞求,以及超出那之外的接受。
Sañcarikuṭimahallakaṃ, dhovāpanañca paṭiggaho; Cīvarassa ca viññatti, gahaṇañca taduttariṃ.
已经备好的两种衣,以及由使者带来的衣。
蚕丝、纯黑的毛,以及取两分。
Upakkhaṭadvayañceva, tathā dūtena cīvaraṃ; Kosiyaṃ, suddhakāḷānaṃ, dvebhāgādānameva ca.
六年,旧衣,还有洗羊毛的(苦行)。
接受银,这两种各有种种不同。
Chabbassāni, purāṇassa, lomadhovāpanampi ca; Rūpiyassa paṭiggāho, ubho nānappakārakā.
还有不足绑缚的钵,以及雨浴衣布片;
陷入分别,直到门,以及布施和缝纫。
Ūnabandhanapatto ca, vassasāṭikasuttakaṃ; Vikappāpajjanaṃ, yāva, dvāra, dānañca sibbanaṃ.
饼、缘、灯火、珍宝、针、床座;
棉花、坐具、痒、大花茉莉,以及善逝的。
Pūvehi, paccayo jotiṃ, ratanaṃ, sūci, mañcakaṃ; Tūlaṃ, nisīdanaṃ, kaṇḍu, vassikā, sugatassa ca.
另有一种告知的学处,以及另一种劝请的学处;
关于僧团的东西,讲了两条;关于大众的东西,也讲了两条。
Aññaviññattisikkhā ca, aññacetāpanampi ca; Saṅghikena duve vuttā, dve mahājanikena ca.
同样地,个人的若干,重衣和轻衣;
两条残食布,以及同样的沙门衣。
Tathā =01 puggalikenekaṃ, garupāvuraṇaṃ lahuṃ; Dve vighāsodasāṭī ca, tathā samaṇacīvaraṃ.
这就是那位看见苦的尽头的人所说的四十九法。
这些由六种遗忘生起,以重复行为的方式完成。
Iti ekūnapaṇṇāsa, dhammā dukkhantadassinā; Chasamuṭṭhānikā ete, sañcarittasamā katā.
还有僧团分裂,以及跟随分裂的人、难以劝谏的人、败坏正法的人。
覆藏粗重罪过、邪见、欲求,以及两种嬉笑。
Saṅghabhedo ca bhedānu-vattadubbacadūsakā; Duṭṭhullacchādanaṃ, diṭṭhi, chanda, ujjagghikā duve.
说了两种低声的情况,同样也说了不交谈。
在地上、在低矮的座位上、在站立处,从后方,以及从非正路上。
Appasaddā duve vuttā, tathā na byāhareti ca; Chamā, nīcāsane, ṭhānaṃ, pacchato, uppathena ca.
随顺覆藏罪过,执取,以及应当出罪;
“我舍弃”这条学处,以及任何(其他情形)也同样如此。
Vajjacchādānuvattā ca, gahaṇaṃ, osāreyya ca; Paccakkhāmīti sikkhā ca, tathā kismiñcideva ca.
两个相杂,打伤之后,又解开捆绑,令他受苦;
又再与它们相杂,也绝不应止息。
Saṃsaṭṭhā dve, vadhitvā ca, visibbetvā ca dukkhitaṃ; Punadeva ca saṃsaṭṭhā, neva vūpasameyya ca.
知道那里是比丘们的住处,也一样不该去邀请自恣。
同样地,两位共同生活的比丘尼每半月相聚一次。
Jānaṃ sabhikkhukārāmaṃ, tatheva na pavāraye; Tathā anvaddhamāsañca, sahajīviniyo duve.
夫人,如果我将僧衣给您,您会跟随我吗?
这三十七法,是正等觉者所宣说的。
Sace me cīvaraṃ ayye, anubandhissasīti ca; Sattatiṃsa ime dhammā, sambuddhena pakāsitā.
所有这些生起,都是从身、语等产生的。
以完全平等的方式,作了正式的规劝。
Sabbe ete samuṭṭhānā, kāyavācādito siyuṃ; Samāsamasameneva, katā samanubhāsanā.
还有迦絺那衣,以及三种衣等、钵和药。
即使遇到紧急情况,或者有危险疑虑时,以及两种离开的方式,也是如此。
Kathināni ca tīṇādi, patto, bhesajjameva ca; Accekampi ca sāsaṅkaṃ, pakkamantadvayampi ca.
同样地,前往住处后,也依次受用食物;
非残食,且是正食之时,分配好之后,也同样如此。
Tathā upassayaṃ gantvā, bhojanañca paramparaṃ; Anatirittaṃ sabhatto, vikappetvā tatheva ca.
国王、非时、与国王睡眠相关的言说;
收存钵食,以及先前、之后、非时。
Rañño, vikāle, vosāsā-raññakussayavādikā; Pattasannicayañceva, pure, pacchā, vikālake.
每五日一次,还有往返行,以及两处住所;
在树杈处和座位上,这则是二十九个。
Pañcāhikaṃ =02, saṅkamaniṃ, tathā āvasathadvayaṃ; Pasākhe, āsane cāti, ekūnatiṃsime pana.
由身和语两种来源生起的诸法,已经指示出来了;
从身和语等开始,所有这些都是咖提那衣的起因。
Dvisamuṭṭhānikā dhammā, niddiṭṭhā kāyavācato; Kāyavācādito ceva, sabbe kathinasambhavā.
两种卧具、脱足床,以及团食与群食;
过了正午之后、储存食物,以及牙木和裸形外道。
Dve seyyāhaccapādo ca, piṇḍañca gaṇabhojanaṃ; Vikāle, sannidhiñceva, dantaponamacelakaṃ.
勇士们出征上阵,还有饮酒,以及到河边沐浴;
相貌变丑,以及两种应当忏悔的法。
Uyyuttañca vasuyyodhiṃ, surā, orena nhāyanaṃ; Dubbaṇṇakaraṇañceva, pāṭidesaniyadvayaṃ.
大蒜,不应侍奉,也不应观看跳舞;
没有衣服,没有铺盖,没有床,在国内以及在国外。
Lasuṇaṃ, upatiṭṭheyya, naccadassanameva ca; Naggaṃ, attharaṇaṃ, mañce, antoraṭṭhe, tathā bahi.
在雨安居的住所、高床,以及纺线;
服侍,亲手做事,以及在没有比丘的住处。
Antovassamagārañca, āsandiṃ, suttakantanaṃ; Veyyāvaccaṃ, sahatthā ca, āvāse ca abhikkhuke.
伞盖、车乘、缠腰布、装饰品、熏香之物;
比丘尼、在学尼、沙弥尼和在家女。
Chattaṃ, yānañca saṅghāṇiṃ, alaṅkāraṃ, gandhavāsitaṃ; Bhikkhunī, sikkhamānā ca, sāmaṇerī, gihīniyā.
同样,僧脚崎衣也是这样的;而在四十三种之中,
这一切与羊毛学处相同,都属于两种生起。
Tathā saṃkaccikā cāti, tecattālīsime pana; Sabbe eḷakalomena, dvisamuṭṭhānikā samā.
除了不被认可者,以及日落后;
两种畜生明已经讲过,还有无机会者也是如此。
Aññatrāsammato ceva, tathā atthaṅgatena ca; Tiracchānavijjā dve vuttā, anokāsakatampi ca.
这六种法在言语和语心两方面是一样的。
它们是二生起的,句与法的相等性。
Sabbe cha panime dhammā, vācato vācacittato; Dvisamuṭṭhānikā honti, padasodhammatulyatā.
一艘船、殊胜之物,以及各种安排,都应一并收好;
谷类食物、受邀请而食,以及应悔过的八项法。
Ekaṃ nāvaṃ, paṇītañca, saṃvidhānañca saṃhare; Dhaññaṃ, nimantitā ceva, pāṭidesaniyaṭṭhakaṃ.
这些由四种来源生起,而学处确实有十四种。
由最胜佛陀所施设,被认为等同于长途(路程)。
Etā =03 catusamuṭṭhānā, sikkhā cuddasa honti hi; Paññattā buddhaseṭṭhena, addhānena samā matā.
听、汤菜等示意,以及在暗处也同样。
在遮蔽处和军阵中,这六种。
Sutiṃ, sūpādiviññattiṃ, andhakāre tatheva ca; Paṭicchanne ca okāse, byūhe cāti ime chapi.
不过,一切由两种生起,应从第四和第六生起。
由贼众所引发,为太阳族所宣说。
Sabbe tu dvisamuṭṭhānā, catutthacchaṭṭhato siyuṃ; Theyyasatthasamuṭṭhānā, desitādiccabandhunā.
伞、制棍者,以及制刀剑武器者;
鞋子、拖鞋、车乘、床铺,还有凳子。
Chatta, daṇḍakarassāpi, satthāvudhakarassapi; Pādukūpāhanā, yānaṃ, seyyā, pallatthikāya ca.
缠头裹首的,一共举出十一种。
一切都是由同一个来源生起的,被称为法的开示。
Veṭhitoguṇṭhito cāti, ekādasa nidassitā; Sabbe ekasamuṭṭhānā, dhammadesanasaññitā.
告知真实情况,以及为女贼授具足戒;
仅仅是没有得到允许而已,这三者并不是混在一起的。
Bhūtārocanakañceva , corivuṭṭhāpanampi ca; Ananuññātamattañhi, asambhinnamidaṃ tayaṃ.
有多少种罪,从生起方式等来说?
在向人乞求建小屋时,有五种罪。
Kati āpattiyo honti, samuṭṭhānena ādinā? Pañca āpattiyo honti, kuṭiṃ saṃyācikāya tu.
对于亲手做的人,只有三种罪;在实际动手时,则有恶作等罪。
过了正午之后进食,就犯波逸提罪;从非亲属手里接受食物,也是一样。
Karoto pana tissova, payoge dukkaṭādayo; Vikāle pana pācitti, tathā aññātihatthato.
拿了之后吃下去,所说的就是波罗提应悔过(应悔过)法;
这五种罪,是依生起方式等而成立的。
Gahetvā bhuñjato vuttaṃ, pāṭidesaniyampi ca; Pañcimāpattiyo honti, samuṭṭhānena ādinā.
有多少种罪?依第二(种方式)你说。
应当阐明:罪只有四种。
Kati =04 āpattiyo honti, dutiyena tuvaṃ bhaṇa? Āpattiyo catassova, hontīti paridīpaye.
如果比丘这样指示:“你们为我造一间小屋。”
如果有人为他造小屋,那就一切都完全败坏了。
‘‘Kuṭiṃ mama karothā’’ti, samādisati bhikkhu ce; Karonti ce kuṭiṃ tassa, vipannaṃ sabbathā pana.
前面说过的三种,在实际行动时属于恶作等罪。
以逐句法为根本,这些就成了四种。
Tisso purimaniddiṭṭhā, payoge dukkaṭādayo; Padasodhammamūlena, catassova bhavantimā.
用第三来说,有多少种会生起?请以等起告诉我。
关于第三点,我来告诉你,罪可以有五种。
Tatiyena kati jāyanti, samuṭṭhānena me bhaṇa? Tatiyena tuvaṃ brūmi, pañcadhāpattiyo siyuṃ.
比丘事先安排好后,
他如果造了一座小屋,
有三种罪。
在行动时,有恶作等罪。
Bhikkhu saṃvidahitvāna; Karoti ca kuṭiṃ sace; Tisso āpattiyo honti; Payoge dukkaṭādayo.
说了要受用精美饮食,吃下去就犯波逸提。
没有拦住比丘尼,就会犯波罗提应悔过。
Paṇītabhojanaṃ vatvā, hoti pācitti bhuñjato; Bhikkhuniṃ na nivāretvā, pāṭidesaniyaṃ siyā.
以第四种生起方式,有几种?请对我说。
如果行淫,就会有六种罪。
Siyuṃ kati catutthena, samuṭṭhānena me bhaṇa? Chaḷevāpattiyo honti, methunaṃ yadi sevati.
他犯波罗夷罪;但对于以乞求所得的小屋
对造作者来说,则只有三种:行为中的恶作等。
Hoti pārājikaṃ tassa, kuṭiṃ saṃyācikāya tu; Karoto pana tissova, payoge dukkaṭādayo.
非时食,犯波逸提;同样,从非亲属女性手中接受食物也犯。
拿了之后吃下去的情况,已经说过了;还有应该忏悔的罪,也一样。
Vikāle pana pācitti, tathā aññātihatthato; Gahetvā bhuñjato vuttaṃ, pāṭidesaniyampi ca.
第五项里,有多少种罪?确实有六种。
而宣称自己证得上人法的人,就触犯了波罗夷。
Kati āpattiyo honti, pañcamena? Cha honti hi; Manussuttaridhammaṃ tu, vadaṃ pārājikaṃ phuse.
“请你们为我造一间茅屋。”
如果比丘吩咐;
如果他们建造小屋,三种;
它们就成了恶作等罪。
‘‘Kuṭiṃ mama karothā’’ti; Samādisati bhikkhu ce; Karonti ce kuṭiṃ tisso; Honti tā dukkaṭādayo.
按句教法,比丘就犯波逸提。
对怀有炽热欲而说的人,他这就成了恶说。
Vāceti padaso dhammaṃ, hoti pācitti bhikkhuno; Davakamyatā vadantassa, tassa dubbhāsitaṃ siyā.
以生起为第五项、以第六项来说,会有多少种罪?
如果他与别人串通安排好后,取走财物,那他失去比丘身份就堕退了。
Samuṭṭhānena =05 chaṭṭhena, kati āpattiyo siyuṃ? Cha ca saṃvidahitvāna, bhaṇḍaṃ harati ce cuto.
“请为我造一间茅屋。”
如果比丘吩咐,
如果他们建了三间茅屋,
它们就是恶作等罪。
‘‘Kuṭiṃ mama karothā’’ti; Samādisati bhikkhu ce; Karonti ce kuṭiṃ tisso; Honti tā dukkaṭādayo.
说了精美食物之后,吃的人就犯波逸提。
不阻止比丘尼,就会犯应应悔过。
Paṇītabhojanaṃ vatvā, hoti pācitti bhuñjato; Bhikkhuniṃ na nivāretvā, pāṭidesaniyaṃ siyā.
在这里,那位止息了疑惑的至高者,
他超越了这更高的(境界)。
善加引导的律,由善加引导引导。
他也能超越那极难超越的至高之境。
Idha yo vimatūparamaṃ paramaṃ; Imamuttaramuttarati; Vinayaṃ sunayaṃ sunayena yuto; Sa ca duttaramuttaramuttarati.
从这以后,我要讲说一种最上、无与伦比的方法。
你们要以不散乱的心,专心听我说。
Ito paraṃ pavakkhāmi, paramekuttaraṃ nayaṃ; Avikkhittena cittena, taṃ suṇātha samāhitā.
哪些法是会导致犯戒的?哪些又是不导致犯戒的?
那么,什么是罪?哪些是轻罪,哪些又是重罪?
Ke āpattikarā dhammā, anāpattikarāpi ke? Kā panāpattiyo nāma, lahukā garukāpi kā?
哪些属于有余罪,哪些又叫作无余罪?
名为粗恶罪者,是何罪?名为非粗恶者,又是何?
Sāvasesā ca kāpatti, kā nāmānavasesakā? Duṭṭhullā nāma kāpatti, aduṭṭhullāpi nāma kā?
所谓决定罪是什么?什么又是不决定罪?
Niyatā nāma kāpatti, kā panāniyatāpi ca?
Desanāgāminī kā ca, kā cādesanagāminī?
生起这些犯戒行为的法,已经说明了;
不犯戒的诸法,以及七种止(灭诤法),已作了开示。
Samuṭṭhānāni āpatti-karā dhammāti dīpitā; Anāpattikarā dhammā, samathā satta dassitā.
波罗夷等七类罪是存在的;
其中,轻罪只有五种,就是土喇咤亚等。
Pārājikādayo satta-vidhā āpattiyo siyuṃ; Lahukā tattha pañceva, honti thullaccayādayo.
除了波罗夷罪,其余的都是有余罪。
只有一条波罗夷罪,称为无余。
Pārājikaṃ ṭhapetvāna, sāvasesāvasesakā; Ekā pārājikāpatti, matā anavasesakā.
“粗恶”六种已经指出,从两种罪等开始;
其余五种罪,则被说明为“非粗重”。
‘‘Duṭṭhullā’’ti =06 ca niddiṭṭhā, duvidhāpattiādito; Sesā pañcavidhāpatti, ‘‘aduṭṭhullā’’ti dīpitā.
与五无间业相应的、决定性的、非决定性的以及其他类。
导向教说的有五种,导向村落的有两种。
Pañcānantariyasaṃyuttā, niyatāniyatetarā; Desanāgāminī pañca, dve panādesagāmikā.
不能犯戒的人是谁,能犯戒的人又是谁?
那么,导师禁止了谁受具足戒呢?
Abhabbāpattiko ko ca, bhabbāpattikapuggalo? Upasampadakammaṃ tu, satthunā kassa vāritaṃ?
在这世间,只有两个人会犯戒;
诸佛与独觉佛是无能力的。
在这世间,只有两种人会犯戒。
比丘能犯,比丘尼也能犯。
Āpattimāpajjituṃ dveva loke; Buddhā ca paccekabuddhā abhabbā; Āpattimāpajjituṃ dveva loke; Bhikkhū ca bhabbā atha bhikkhunī ca.
缺少半肢的人,缺少肢体的人;
事坏者,作恶者;
未达圆满者不会向我们乞求受戒。
他的受具足戒被禁止了。
Addhavihīno aṅgavihīno; Vatthuvipanno dukkaṭakārī; No paripuṇṇo yācati yo no; Tassupasampadā paṭisiddhā.
已经获得等至的比丘,确实有堕罪。
确实,对于没有获得等至的人来说,atthāpatti(目的获得)是被说明的。
Atthāpatti have laddha-samāpattissa bhikkhuno; Atthāpatti hi no laddha-samāpattissa dīpitā.
对已得等至的人,指明其所证真实。
未得等至的人,宣说虚假的证悟,就犯堕罪。
Bhūtassārocanaṃ laddha-samāpattissa niddise; Abhūtārocanāpatti, asamāpattilābhino.
有与正法相应的,也有与非法相应的;
伴随资具相应,他人财物相应。
Atthi saddhammasaṃyuttā, asaddhammayutāpi ca; Saparikkhārasaṃyuttā, parasantakasaṃyutā.
与正法相应的逐句法、根本等;
与粗恶语相应,就可能与非法相应。
Padasodhammamūlādī, saddhammapaṭisaṃyutā; Duṭṭhullavācasaṃyuttā, asaddhammayutā siyā.
不过,如果超过十天,还在存放袈裟等物品,
没有舍弃财富,与自身资具相应。
Atirekadasāhaṃ tu, ṭhapane cīvarādino; Anissajjitvā bhoge ca, saparikkhārasaṃyutā.
还有僧团的床、椅等,以及露地上的敷具;
没打招呼就去了,还跟属于别人的东西扯上关系。
Saṅghassa mañcapīṭhādiṃ, ajjhokāsattharepi ca; Anāpucchāva gamane, parasantakasaṃyutā.
说真话,怎么会让比丘犯重罪呢?
说妄语的人,轻罪如何生起?
Kathañhi =07 bhaṇato saccaṃ, garukaṃ hoti bhikkhuno? Kathaṃ musā bhaṇantassa, lahukāpatti jāyate?
如果说“具毛女”是真实的,那么对说这话的人来说,就可能成为重罪。
明知而说妄语,属于轻的波逸提罪。
‘‘Sikharaṇī’’ti saccaṃ tu, bhaṇato garukaṃ siyā; Sampajānamusāvāde, pācitti lahukā bhave.
比丘怎样说妄语,才会构成重罪?
在说真话时,怎样才会犯轻罪呢?
Kathaṃ musā bhaṇantassa, garukaṃ hoti bhikkhuno? Kathañca bhaṇato saccaṃ, āpatti lahukā siyā?
把没发生过的事拿去指控别人,就说明他犯了重罪。
如实告知已发生的事,说真话的人罪过就轻。
Abhūtārocane tassa, garukāpatti dīpitā; Bhūtassārocane saccaṃ, vadato lahukā siyā.
地上的人怎么会犯下过失,而空中的人却不会沾染?
空中行走的人怎么会犯过失,而在地上行走的人却不接触呢?
Kathaṃ bhūmigato dosaṃ, na vehāsagato phuse? Kathaṃ vehāsago dosaṃ, na ca bhūmigato phuse?
为了破坏僧团羯磨,放弃伸手可及的范围而触碰,
即使虚空中只有发尖那么大的量,站立者也没有任何过失。
Saṅghakammaṃ vikopetuṃ, hatthapāsaṃ jahaṃ phuse; Kesamattampi ākāse, tiṭṭhato natthi vajjatā.
在床脚可插装的床上,在空中小屋之上。
坐在高座上,而不是坐在地上,就犯戒。
Āhaccapādakaṃ mañcaṃ, vehāsakuṭiyūpari; Pīṭhaṃ vābhinisīdanto, āpajjati na bhūmito.
比丘怎样是在进入时犯戒,而不是在出去时?
比丘怎样是进入,却又不是那个?
Pavisanto kathaṃ bhikkhu, āpajjati, na nikkhamaṃ? Pavisanto kathaṃ bhikkhu, pavisanto na ceva taṃ?
拿着伞、穿上鞋,却完全没有履行义务;
进入时就犯戒,出去时则不犯。
Sachattupāhano vatta-mapūretvāna kevalaṃ; Pavisanto panāpattiṃ, āpajjati, na nikkhamaṃ.
远行的人还没完成远行者的义务就离开了。
正要出去时犯了戒,进去时则不犯。
Gamiko gamikavattāni, apūretvāna nikkhamaṃ; Nikkhamantova āpattiṃ, phuseyya, pavisaṃ na ca.
那取用时(犯戒的)规定,是怎么犯戒的呢?请说说看。
同样,即使不接受,也会犯戒,这是怎么说的?
Ādiyanto panāpattiṃ, āpajjati kathaṃ vada? Tathevānādiyantopi, āpajjati kathaṃ vada?
比丘尼若取用极深的水,或任何(仅以)水为净(而不作过滤)的水,
一旦取用,就构成犯戒,这一点没有疑问。
Bhikkhunī atigambhīraṃ, yā kācudakasuddhikaṃ; Ādiyantī panāpattiṃ, āpajjati, na saṃsayo.
没有拿那种能把僧衣弄成难看的颜色(坏色)的东西来处理它,
他明明就是这样不加理睬,结果还是犯了戒。
Anādiyitvā dubbaṇṇa-karaṇaṃ pana cīvaraṃ; Yevaṃ anādiyantova, āpajjati hi nāma so.
正在承担罪过的人,又如何犯下罪过呢?
即使同样受持的人,又怎么会犯戒呢?
Samādiyanto āpattiṃ, āpajjati kathaṃ pana? Tathāsamādiyantopi, āpajjati kathaṃ pana?
确实,如果有人在这里受持哑巴戒之类的禁戒,
他受持戒律的时候,其实就已经犯戒了。
Yo =08 hi mūgabbatādīni, vatānidha samādiyaṃ; Samādiyanto āpattiṃ, āpajjati hi nāma so.
比丘既然已被作了羯磨,对于所宣说、应当奉行的义务,是属于他自己的;
他一旦不接受,就确实会犯堕罪。
Yo hi kammakato bhikkhu, vuttaṃ vattaṃ panattano; Tañcāsamādiyantova, āpajjati hi nāma so.
人正在做的时候,又怎么会犯戒呢?
不造作的话,沙门怎么会犯过失呢?
Karontova panāpattiṃ, kathamāpajjate naro? Na karonto kathaṃ nāma, samaṇo dosavā siyā?
库房事务、医药事务和僧衣;
给非亲属缝衣,这人就犯了罪。
Bhaṇḍāgārikakammañca, vejjakammañca cīvaraṃ; Aññātikāya sibbanto, karaṃ āpajjate naro.
亲教师的义务,或者轨范师的义务;
若不履行义务,他确实就会犯戒。
Upajjhāyassa vattāni, vattāni itarassa vā; Akaronto panāpattiṃ, āpajjati hi nāma so.
布施的人会犯戒,那不布施的人又该怎么说呢?
比丘对非亲里的比丘尼,无论任何东西。
Dento āpajjatāpattiṃ, na dentopi kathaṃ bhaṇa? Aññātikāya yaṃ kiñci, bhikkhu bhikkhuniyā pana.
确实,正在布施僧衣的人,布施时却会犯戒;
同样地,对弟子等人,也不布施衣等物品。
Cīvaraṃ dadamāno hi, dento āpajjate pana; Tathantevāsikādīnaṃ, adento cīvarādikaṃ.
有些是依于自己的,同样也有依于他人的。
柔弱的依止者依靠自己,其余的人则依靠他人。
Attasannissitā atthi, tatheva paranissitā; Mudulambādino attā, sesā hi paranissitā.
接受的人,怎么会陷入过失呢?
不领受的人,怎么会陷入过失呢?
Kathañca paṭigaṇhanto, āpajjati hi vajjataṃ? Kathamappaṭigaṇhanto, āpajjati hi vajjataṃ?
比丘从非亲属手中接受衣,
不接受教诫,就确实会落入过失。
Cīvaraṃ paṭigaṇhanto, bhikkhu aññātihatthato; Ovādañca na gaṇhanto, āpajjati hi vajjataṃ.
苦行者又是怎样因为受用而犯过失的呢?
苦行者又是怎样因为不受用而犯过失的呢?
Kathañca paribhogena, āpajjati tapodhano? Kathaṃ na paribhogena, āpajjati tapodhano?
如果有人不放弃应当舍弃的东西,还继续使用它,
但这个人因为受用,就犯了过失,这一点没有疑问。
Yo hi nissaggiyaṃ vatthuṃ, accajitvā nisevati; Ayaṃ tu paribhogena, āpajjati, na saṃsayo.
然而她们超过了五日的僧伽梨行事。
这位比丘尼确实因为受用而犯戒。
Atikkamentī saṅghāṭi-cāraṃ pañcāhikaṃ pana; Ayaṃ tu paribhogena, āpajjati hi bhikkhunī.
白天犯戒,夜里不犯;只在夜里犯,白天不犯。
不守护好感官之门,白天躺卧就会犯错。
Divāpajjati no rattiṃ, rattimeva ca no divā; Dvāraṃ asaṃvaritvāna, sento āpajjate divā.
与在家人同室宿,夜里会犯戒,白天则不会。
明相出来时倒有犯,为什么明相没出来时也有犯呢?
Sagāraseyyakaṃ =09 rattiṃ, āpajjati hi no divā; Aruṇugge panāpatti, kathaṃ na aruṇuggame?
超过一夜、七天、十天等期限之后,
触犯者犯下所说的罪,在黎明升起时。
Ekachārattasattāha-dasāhādiatikkame; Phusanto vuttamāpattiṃ, āpajjatyaruṇuggame.
受请之后吃东西,在非黎明升起时触犯。
砍断的人会有罪,没有砍断的人怎么会有罪呢?
Pavāretvāna bhuñjanto, phuse na aruṇuggame; Chindantassa siyāpatti, kathamacchindato siyā?
砍伐草木,也砍断自己的男根;
会犯波罗夷和波逸提,也会触犯土喇咤亚。
Chindanto bhūtagāmañca, aṅgajātañca attano; Pārājikañca pācittiṃ, phuse thullaccayampi ca.
他不剪指甲与头发,就确实算是犯戒了吗?
藏匿的人会犯戒,那不藏匿的人又该怎么办呢?
Na chindanto nakhe kese, āpajjati hi nāma so; Chādentopajjatāpattiṃ, nacchādento kathaṃ pana?
人若覆藏自己的罪过,他就在覆藏中继续犯罪。
被剥夺(衣服)却不遮盖的人,同样犯戒。
Chādento pana āpattiṃ, chādentopajjate naro; Āpajjati panacchinno, nacchādento tiṇādinā.
穿着的人确实会犯戒,那不穿着的人又怎么会呢?
带着吉祥草衣等物的人,反而会因此犯戒。
Āpajjati hi dhārento, na dhārento kathaṃ pana? Dhārento kusacīrādiṃ, dhārentopajjate pana.
已布施、已舍掉的钵,若不执持,那样才有过失。
有心二法、想解脱二法存在于有中。
Dinnaṃ nissaṭṭhapattaṃ taṃ, adhārentova dosavā; Sacittakadukaṃ saññā-vimokkhakadukaṃ bhave.
确实,在导师还在世时,罪过与犯戒是存在的;而在导师般涅槃后,就不成立了。
般涅槃后无,住世时亦无;然而在两处皆有则有罪。
Atthāpatti hi tiṭṭhante, nāthe, no parinibbute; Nibbute na tu tiṭṭhante, atthāpattubhayatthapi.
出佛身血罪,在佛住世时才成立,佛般涅槃后就不成立;
以“具寿”一语称呼长老者,是在他般涅槃之后才说的。
Ruhiruppādanāpatti, ṭhite, no parinibbute; Theramāvusavādena, vadato parinibbute.
这两种罪,除了善逝以外,也还是存在的。
其余的烦恼在(佛陀)般涅槃后也仍然存在。
Āpattiyo imā dvepi, ṭhapetvā sugate pana; Avasesā dharantepi, bhavanti parinibbute.
为什么在正当时间可以有罪,在非时却不可以?
那么,是在非时才有罪,在时就没有,还是两者都有呢?
Kāleyeva siyāpatti, vikāle na siyā kathaṃ? Vikāle tu siyāpatti, na kāle, ubhayatthapi?
而在用餐的时候,可以吃非剩余的食物;在非时的时候则不可以吃。
过了正午吃饭就犯非时食的罪,是在非时的时候犯,不是在正时的时候。
Bhuñjatonatirittaṃ tu, kālasmiṃ, no vikālake; Vikālabhojanāpatti, vikāle, tu na kālake.
而其余的罪,其实在任何时候都可以犯。
无论什么时候,还是过了午时,在这件事上都没有疑问。
Avasesaṃ =10 panāpattiṃ, āpajjati hi sabbadā; Sabbaṃ kāle vikāle ca, natthi tattha ca saṃsayo.
有些人只在夜里犯戒,白天不犯。
白天犯戒,不在夜里犯;也有昼夜都犯的情况。
Rattimeva panāpattiṃ, āpajjati ca no divā; Divāpajjati no rattiṃ, āpajjatubhayatthapi.
夜间可能同宿,以不守护根门为根本;
白天也有,其余的罪则可能在夜里,也可能在白天。
Sahaseyyā siyā rattiṃ, dvārāsaṃvaramūlakā; Divā, sesā panāpatti, siyā rattiṃ divāpi ca.
那么,难道会有已经满十夏的人,却又是不满十夏的吗?
是未满十夏者,还是十夏者,还是两者都可以呢?
Dasavasso tu no ūna-dasavasso siyā kathaṃ? Hotūnadasavasso, no, dasavassūbhayatthapi?
如果愚人侍奉僧众十年,
没有智慧的人犯了罪,这是毫无疑问的。
Upaṭṭhāpeti ce bālo, parisaṃ dasavassiko; Āpattiṃ pana abyatto, āpajjati, na saṃsayo.
同样,未满十夏的人却认为“我是智者”;
对僧众来说,非十夏者,这两种情况都会落到其余(罪)上。
Tathūnadasavasso ca, ‘‘paṇḍitoha’’nti gaṇhati; Parisaṃ, dasavasso no, sesamāpajjate ubho.
在黑色时犯了罪,在白色时又怎么能说它是白的呢?
是在黑分时犯,还是不在黑分时犯,还是两者都犯?
Kāḷe āpajjatāpattiṃ, na juṇhe juṇhake kathaṃ; Āpajjati, na kāḷasmiṃ, āpajjatūbhayatthapi?
未进入雨安居者,于黑分,而非于白分。
在白天犯戒且不自恣的人,不是在黑夜。
Vassaṃ anupagacchanto, kāḷe, no juṇhake pana; Āpajjatāpavārento, juṇhe, na pana kāḷake.
其余的情况,则由规定的犯戒与不犯戒来判定。
无论黑分还是白分,都会犯,这毫无疑问。
Avasesaṃ tu paññatta-māpattimavipattinā; Kāḷe ceva ca juṇhe ca, āpajjati, na saṃsayo.
入雨安居要在黑分,不是在白分;然后自恣。
白分时可以,黑分时不行;其余的则于二者(白分与黑分)皆可。
Vassūpagamanaṃ kāḷe, no juṇhe, tu pavāraṇā; Juṇhe kappati, no kāḷe, sesaṃ panubhayatthapi.
犯戒只在冬季成立,其余两季不算。
只在热季犯而不在其余季节,在雨季犯而不在其余两季。
Atthāpatti tu hemante, na hotītarutudvaye; Gimheyeva na sesesu, vasse no itaradvaye.
在律典所说的日子,也就是迦提月满月那天;
不过,把已经放置好的雨安居衣分配后,
Dine pāḷipadakkhāte, kattike puṇṇamāsiyā; Ṭhapitaṃ tu vikappetvā, vassasāṭikacīvaraṃ.
如果在寒季穿上它,就会犯戒。
在迦提月最后一个满月日等雨季的日子里,
Āpajjati ca hemante, nivāseti ca taṃ sace; Puṇṇamādivasasmiñhi, kattikassa tu pacchime.
没有把那件衣舍弃掉,就只能在寒季犯戒,不能在其他季节犯。
Taṃ apaccuddharitvāva, hemanteyeva, netare;
所谓“犯”,在《库伦达注》中有指出。
Āpajjatīti niddiṭṭhaṃ, kurundaṭṭhakathāya tu.
还剩一个多月。
正在热季里寻求的时候,
在热季里犯戒。
但并不是在另外两个季节。
‘‘Atirekamāso =11 seso’’ti; Pariyesanto ca gimhike; Gimhe āpajjatāpattiṃ; Na tvevitarutudvaye.
如果明明有雨浴衣,却还光着身子。
让身体淋雨的人,在这里就算是犯戒。
Vijjamāne sace naggo, vassasāṭikacīvare; Ovassāpeti yo kāyaṃ, vasse āpajjatīdha so.
确实,是僧团犯戒,不是团体,也不是个人。
只有团体才会犯,不是其余者;只有个人会犯,不是其他人。
Āpajjati hi saṅghova, na gaṇo na ca puggalo; Gaṇova na ca sesā hi, puggalova na cāpare.
或者在做决意,或者在行清净布萨。
僧团可以犯戒,团体不可以,个人也不可以。
Adhiṭṭhānaṃ karonto vā, pārisuddhiuposathaṃ; Saṅgho vāpajjatāpattiṃ, na gaṇo na ca puggalo.
或者在做诵经的决意,或者在进行布萨的时候;
犯戒的是团体,不是僧团,也不是个人。
Suttuddesamadhiṭṭhānaṃ, karonto vā uposathaṃ; Gaṇo vāpajjatāpattiṃ, na saṅgho na ca puggalo.
或者在做诵经提纲时,或者独自一人行布萨时;
犯戒的是个人,既不是僧团,也不是团体。
Suttuddesaṃ karonto vā, eko pana uposathaṃ; Puggalopajjatāpattiṃ, na ca saṅgho gaṇo na ca.
病者尚且会犯,无病者又怎么会不犯呢?
犯戒者是生病的人吗?不是生病的人吗?还是两者都是?
Āpajjati gilānova, nāgilāno kathaṃ pana; Āpajjatāgilānova, no gilāno ubhopi ca?
用药固然可以治疗,另一方面也可以用手指来治疗,如果有需要的话。
他索要另一个,自己就成了不合宜者。
Bhesajjena panaññena, atthe sati ca yo pana; Viññāpeti tadaññaṃ so, āpajjati akallako.
若即使不需要药也索要药;
就像病人一样犯,其余两种情况两者也都犯。
Na bhesajjena atthepi, bhesajjaṃ viññāpeti ce; Āpajjatāgilānova, sesaṃ pana ubhopi ca.
义犯确实只在内,不在外;在外亦然。
他犯戒,但并非在内;对义犯和两种义来说也是如此。
Atthāpatti hi antova, na bahiddhā, tathā bahi; Āpajjati, na cevanto, atthāpattubhayatthapi.
即使未经允许进入卧处,若只是(临时)安排,那也是可以的。
他确实犯戒,而且只是在界内犯,不是在外面。
Anupakhajja seyyaṃ tu, kappento pana kevalaṃ; Āpajjati panāpattiṃ, antoyeva ca, no bahi.
在露地上铺好床座之类的之后,就离开了;
只在外边,不在内里;其余的则两种情况都适用。
Ajjhokāse tu mañcādiṃ, santharitvāna pakkamaṃ; Bahiyeva ca, no anto, sesaṃ panubhayatthapi.
只在界内才有罪,在界外则完全没有。
在界外,不是在界内,在两者亦然。
Antosīmāyevāpattiṃ, bahisīmāya neva ca; Bahisīmāya, no anto-sīmāya, ubhayatthapi.
带着伞和鞋的苦行比丘,进入时;
越过近行界之后,就犯戒了。
Sachattupāhano =12 bhikkhu, pavisanto tapodhano; Upacārasīmokkante, anto āpajjate pana.
远行的人要收拾好木器之类的物品,这是应当做的准备工作。
尚未完成前行仪轨就离去,即是在跨越近行界时。
Gamiko dārubhaṇḍādiṃ, paṭisāmanavattakaṃ; Apūretvāna gacchanto, upacārassatikkame.
然而他只在界外才会犯戒。
其余情况则在内界与外界的方方面面都构成罪。
Āpajjati panāpattiṃ, bahisīmāyayeva so; Sesamāpajjate anto-bahisīmāya sabbaso.
因为自己的话而犯错,因为别人的话而得以清净;
因为别人的话而犯错,靠自己的话才得以清净。
Sakavācāya āpanno, paravācāya sujjhati; Paravācāya āpanno, sakavācāya sujjhati.
自己说的话犯了错,也靠自己说的话得到清净。
因为别人的话而犯错,也因为别人的话而清净。
Sakavācāya āpanno, sakavācāya sujjhati; Paravācāya āpanno, paravācāya sujjhati.
犯了语门罪的人,是因为自己的言语而犯的。
去了草覆地之后,因为别人的话而得到清净。
Vacīdvārikamāpattiṃ , āpanno sakavācato; Tiṇavatthārakaṃ gantvā, paravācāya sujjhati.
同样地,如果不舍弃卑劣的邪见,
因为别人的羯磨语,而犯了应受呵责的过失。
Tathā appaṭinissagge, pāpikāya hi diṭṭhiyā; Parassa kammavācāya, āpajjitvāna vajjataṃ.
在比丘跟前宣说时,凭自己的话就得以清净。
在比丘面前,犯了语门罪。
Desento bhikkhuno mūle, sakavācāya sujjhati; Vacīdvārikamāpattiṃ, āpanno bhikkhusantike.
讲说那件事而净化时,他通过自己的话而变得清净。
而僧残罪,要到第三次。
Desetvā taṃ visujjhanto, sakavācāya sujjhati; Saṅghādisesamāpattiṃ, yāvatatiyakaṃ pana.
因为别人的羯磨宣告而犯了罪,之后又照样再犯;
依靠他人的别住等羯磨语而得以清净。
Parassa kammavācāya, āpajjitvā tathā puna; Parassa parivāsādi-kammavācāya sujjhati.
身体犯了戒,通过言语得到净化;
通过言语犯戒,以身得到净化。
Kāyenāpajjatāpattiṃ, vācāya ca visujjhati; Vācāyāpajjatāpattiṃ, kāyena ca visujjhati.
身体犯下的过失,就靠身体本身来净化;
用言语犯下的过失,只有通过言语才能净化。
Kāyenāpajjatāpattiṃ, kāyeneva visujjhati; Vācāyāpajjatāpattiṃ, vācāyeva visujjhati.
他通过身体造作罪业,就是以身门犯罪,又一次;
当他在宣说那种罪过时,只有通过言语才能得到净化。
Kāyadvārikamāpattiṃ, kāyenāpajjate, puna; Desento taṃ panāpattiṃ, vācāyeva visujjhati.
通过语门所犯的罪,即13种,以言语违犯;
去了草覆地之后,仅仅依靠身体就得以净化。
Vacīdvārikamāpattiṃ =13, āpajjitvāna vācato; Tiṇavatthārakaṃ gantvā, kāyeneva visujjhati.
通过身门犯下的罪,既然从身体犯了;
去了草丛铺地的地方之后,仅仅依靠身体就得到净化。
Kāyadvārikamāpattiṃ, āpajjitvāna kāyato; Tiṇavatthārakaṃ gantvā, kāyeneva visujjhati.
那个苦行者犯了语门所生的罪之后,
只要把它讲出来,单凭言语就能得到净化。
Vacīdvārikamāpattiṃ, āpajjitvā tapodhano; Tameva pana desento, vācāyeva visujjhati.
睡着时犯了戒,醒来后就清净了。
在醒着时犯了戒,睡着时他如何能清净?
Sutto āpajjatāpattiṃ, paṭibuddho visujjhati; Āpanno paṭibuddhova, sutto sujjhati so kathaṃ?
睡着的人犯戒,也只有睡着的人才能净化。
即使醒着也会犯戒,醒着就能净化?
Sutto āpajjatāpattiṃ, suttoyeva visujjhati; Paṭibuddhova āpanno, paṭibuddho visujjhati?
至于与未受具足戒者同屋宿等罪,人于睡着时犯之。
宣说时,若了知它而觉醒,便能净化。
Sagāraseyyakādiṃ tu, sutto āpajjate naro; Desento pana taṃ ñatvā, paṭibuddho visujjhati.
犯了之后还保持清醒警觉,不过是在草叶铺盖的地方。
如果在诤止中,他就像睡着了一样,这才叫真正出罪。
Āpajjitvāna jagganto, tiṇavatthārake pana; Samathe tu sayantova, sutto vuṭṭhāti nāma so.
而人若躺卧在有盖的卧处等地方睡着,就会犯恶作。
躺着睡在草席上,单靠睡觉就能清净。
Sagāraseyyakādiṃ tu, sutto āpajjate naro; Sayanto tiṇavatthāre, suttoyeva visujjhati.
犯了戒之后,不过,完全清醒着的时候,
但后来,当他觉醒而宣说它时,便得以净化。
Āpajjitvā panāpattiṃ, jagganto pana kevalaṃ; Desento pana taṃ pacchā, paṭibuddho visujjhati.
犯了之后没有心念,靠有心念而得到净化;
犯了之后,有心者与无心者皆得净化。
Āpajjitvā acittova, sacittova visujjhati; Āpajjitvā sacittova, acittova visujjhati.
犯了之后无心,也是无心而净化;
犯了罪之后,只有带着心才能净化。
Āpajjitvā acittova, acittova visujjhati; Āpajjitvā sacittova, sacittova visujjhati.
没有心念,犯了心的罪过,那位苦行僧……
然而,后来在宣说它的时候,以自心即得清净。
Acitto, cittakāpattiṃ, āpajjitvā tapodhano; Pacchā taṃ pana desento, sacittova visujjhati.
同样地,犯了有心的罪过之后,仍然是有心者;
躺在草席上睡觉时,就像没有心一样地得到净化。
Tathā sacittakāpattiṃ, āpajjitvā sacittako; Sayanto tiṇavatthāre, acittova visujjhati.
同样地,不混杂,但后面两句;
在这里,有智慧的人应该按照前面所说的去理解。
Evamevaṃ amissetvā, pacchimaṃ tu padadvayaṃ; Ettha vuttānusārena, veditabbaṃ vibhāvinā.
通过业而沾染,通过非业而净化;
他因不作为而陷入过失,唯有通过作为才能得到净化。
Āpajjati =14 ca kammena, akammena visujjhati; Āpajjati akammena, kammeneva visujjhati.
造罪靠的是业,清净也是靠业。
他因不作为而犯过,也因不作为而得到净化。
Kammenāpajjatāpattiṃ, kammeneva visujjhati; Āpajjati akammena, akammena visujjhati.
陷入并造作了卑劣的恶见,从业而言;
后来发露它时,不靠造业而得以净化。
Accajaṃ pāpikaṃ diṭṭhiṃ, āpajjitvāna kammato; Desento pana taṃ pacchā, akammena visujjhati.
犯了遗泄等罪之后,从非羯磨的角度来说;
通过业而清净,但也要靠别住等(惩戒)方式。
Visaṭṭhiādikāpattiṃ , āpajjitvā akammato; Parisujjhati kammena, parivāsādinā pana.
比丘被谏诤,并且由业而犯。
后来,只有通过别住等业,才能得到净化。
Samanubhāsanaṃ bhikkhu, āpajjati ca kammato; Parivāsādinā pacchā, kammeneva visujjhati.
但他以非羯磨方式犯其余的罪。
后来宣说它时,单靠无需做羯磨就得以清净。
Avasesaṃ panāpattiṃ, āpajjati akammato; Desento pana taṃ pacchā, akammeneva sujjhati.
当面犯罪的人,通过不现前而得到净化;
即使犯戒时没有当面,也要在当面才能净化。
Sammukhāpattimāpanno, visujjhati asammukhā; Asammukhāpi āpanno, sammukhāva visujjhati.
当面犯了戒,就当面得净化;
不是当面犯戒的人,就因不面对而得到净化。
Sammukhāpattimāpanno, sammukhāva visujjhati; Asammukhāva āpanno, visujjhati asammukhā.
不放弃卑劣的邪见,还在僧团面前犯了戒;
在起座的时候,僧团并没有任何羯磨可做。
Accajaṃ pāpakaṃ diṭṭhiṃ, āpanno saṅghasammukhe; Vuṭṭhānakāle saṅghena, kiñci kammaṃ na vijjati.
非现前地犯了遗精等罪。
只有在僧团面前,才能得到净化,不是靠别的途径。
Visaṭṭhiādikāpattiṃ, āpajjitvā asammukhā; Saṅghasammukhatoyeva, visujjhati na caññathā.
呵谏在僧团面前进行,又再次;
只有在僧团面前,才能真正净化,别的途径不行。
Samanubhāsanaṃ saṅgha-sammukhāpajjate, puna; Saṅghassa sammukhāyeva, visujjhati, na caññathā.
妄语等其余罪,是在不面对当事人时犯下的。
他后来宣说时,不在面前也能得到净化。
Musāvādādikaṃ sesaṃ, āpajjati asammukhā; Taṃ pacchā pana desento, visujjhati asammukhā.
不知情而犯了,知情就能净化;
了知而犯,不知则净化。
Ajānantova āpanno, jānantova visujjhati; Jānanto pana āpanno, ajānanto visujjhati.
不知道而犯下,不知道而得到净化;
明明知道却犯了,也还是靠那个知道而得到净化。
Ajānantova āpanno, ajānanto visujjhati; Jānanto pana āpanno, jānantova visujjhati.
和无心四句完全一样,共十五种,这一点在一切方面都相同。
智者应当知道,这是不了知四句。
Acittakacatukkena =15, sadisaṃ sabbathā idaṃ; Ajānantacatukkanti, veditabbaṃ vibhāvinā.
只有客比丘会犯戒,其他比丘不会。
只有常住的比丘犯戒,其余四位则不犯。
Āgantukova āpattiṃ, āpajjati, na cetaro; Āvāsikova āpattiṃ, āpajjati, na cetaro.
客比丘和常住比丘,两者都会犯。
而其余情况属于犯戒;但这两者都不犯。
Āgantuko tathāvāsi-kopi āpajjare ubho; Atthāpatti ca sesaṃ tu, ubho nāpajjare pana.
就算撑着伞、穿着鞋,并且用布把头包起来,
走进精舍的时候,以及在里面走动的时候,
Sachattupāhano ceva, sasīsaṃ pārutopi ca; Vihāraṃ pavisanto ca, vicarantopi tattha ca.
只有外来客比丘才会犯这条罪,而原本住在这里的比丘不会。
常住比丘不做住处行规,则有过咎。
Āgantukova āpattiṃ, āpajjati, na cetaro; Āvāsavattamāvāsī, akarontova dosavā.
如果不是客比丘,其余的两种也都犯。
他们俩都不犯不共罪。
Na cevāgantuko, sesa-māpajjanti ubhopi ca; Asādhāraṇamāpattiṃ, nāpajjanti ubhopi ca.
事有差别,罪无差别;
有罪的差别,没有事的差别。
Vatthunānattatā atthi, natthi āpattinānatā; Atthi āpattinānattaṃ, natthi vatthussa nānatā.
确实有事物(基础)的差别,也有罪的差别;
既没有事相的差别,也没有罪相的差别。
Vatthunānattatā ceva, atthi āpattinānatā; Nevatthi vatthunānattaṃ, no ca āpattinānatā.
四波罗夷的,其事例差别被认为是存在的;
堕罪之间没有差别,其余诸罪也遵循同样的道理。
Pārājikacatukkassa, vatthunānattatā matā; Āpattinānatā natthi, sesāpattīsvayaṃ nayo.
如果沙门和沙门尼发生身体接触,
比丘犯僧残,比丘尼犯波罗夷。
Samaṇo samaṇī kāya-saṃsaggaṃ tu karonti ce; Saṅghādiseso bhikkhussa, bhikkhuniyā parājayo.
罪过有种种不同,事相却没有差别。
不过,身体的接触对双方来说都是犯戒的事由。
Evaṃ āpattinānattaṃ, natthi vatthussa nānatā; Kāyassa pana saṃsaggo, ubhinnaṃ vatthu hoti hi.
同样地,比丘尼也不得吃大蒜;
确实,她犯波逸提,比丘则犯恶作。
Tatheva lasuṇassāpi, khādane bhikkhunī pana; Āpajjati hi pācittiṃ, bhikkhuno hoti dukkaṭaṃ.
如果是四种波罗夷的话,
还有十三种僧残。
确实存在事物本身的差别。
犯戒确实有种种差别。
Pārājikānaṃ pana ce catunnaṃ; Saṅghādisesehi ca terasehi; Hoteva vatthussa ca nānabhāvo; Āpattiyā ceva hi nānabhāvo.
波罗夷有四种,犯戒者共同犯;
但对比丘尼和沙门这两类人,则完全地(在各方面)。
Pārājikāni =16 cattāri, āpajjantānamekato; Bhikkhunīsamaṇānaṃ tu, ubhinnaṃ pana sabbaso.
事本身没有差别,罪也没有不同;
不过,对于各个不同的犯戒者,判断标准就是这一条。
Vatthussa natthi nānattaṃ, natthi āpattinānatā; Visuṃ panāpajjantesu, ayameva vinicchayo.
有相似的事由,却没有相似的罪过;
义上罪过的共同性,没有事相的共同性。
Atthi vatthusabhāgattaṃ, natthāpattisabhāgatā; Atthāpattisabhāgatā, natthi vatthusabhāgatā.
存在事由的相似性,也存在犯戒的相似性。
既没有事由的相似,也没有犯戒的相似。
Atthi vatthusabhāgattaṃ, atthāpattisabhāgatā; Natthi vatthusabhāgattaṃ, natthāpattisabhāgatā.
比丘和比丘尼有身体接触时,
有事的相似,却没有罪的相似。
Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, kāyasaṃsaggake sati; Atthi vatthusabhāgattaṃ, natthāpattisabhāgatā.
另外,从一开始,对比丘而言,在四种最后的事上;
可能属于同一类罪,但不属于同一类事。
Ādito pana bhikkhussa, catūsvantimavatthusu; Siyāpattisabhāgattaṃ, na ca vatthusabhāgatā.
比丘和比丘尼,在四种极重事上;
有事的相似性,也有获得的相似性。
Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, catūsvanti mavatthusu; Atthi vatthusabhāgattaṃ, atthāpattisabhāgatā.
对于一切共通罪,这个判定方法也同样适用。
在不共通的(罪)当中,并不存在事与罪的相似性。
Sādhāraṇāsu sabbāsu, āpattīsvapyayaṃ nayo; Asādhāraṇāsu nevatthi, vatthāpattisabhāgatā.
罪过出在戒师身上,而不是在同住弟子那里。
罪过存在于同住弟子身上,而不存在于戒师身上。
Atthāpatti upajjhāye, neva saddhivihārike; Atthi saddhivihārasmiṃ, upajjhāye na vijjati.
罪过发生在戒师身上,同样也发生在同住弟子身上;
和尚没有罪,同住弟子也没有罪。
Atthāpatti upajjhāye, tathā saddhivihārike; Nevāpatti upajjhāye, neva saddhivihārike.
亲教师在履行其应尽的义务时,然而;
和尚犯了过失,同住弟子并不犯。
Upajjhāyena kattabba-vattassākaraṇe pana; Upajjhāyo phuse vajjaṃ, na ca saddhivihāriko.
如果没做对亲教师应尽的义务,
依止师没有罪过,同住弟子则有罪。
Upajjhāyassa kattabba-vattassākaraṇe pana; Natthāpatti upajjhāye, atthi saddhivihārike.
Sesaṃ panidha āpattiṃ, āpajjanti ubhopi ca; Asādhāraṇamāpattiṃ, nāpajjanti ubhopi ca.
自己犯下重罪,却指使他人去触犯轻罪。
自己动手时,会很快碰上轻罪;指使别人去做时,则会落到重罪上。
Ādiyanto garuṃ dosaṃ, payojento lahuṃ phuse; Ādiyanto lahuṃ dosaṃ, payojento garuṃ phuse.
接受并促使(他人接受)十七次者,就只停留在重罪上。
主动拿取并驱使他人拿取,就只停留在轻罪上。
Ādiyanto =17 payojento, garukeyeva tiṭṭhati; Ādiyanto payojento, lahukeyeva tiṭṭhati.
取用一巴陀或甚至更多者,即触犯重罪。
说“拿!”而让人拿不足一足的东西,就迅速触犯轻罪。
Pādaṃ vāpi tato uddhaṃ, ādiyanto garuṃ phuse; ‘‘Gaṇhā’’ti ūnakaṃ pādaṃ, āṇāpento lahuṃ phuse.
用这种方法,其余的格也应这样理解。
只有从意义的产生这一点来说,有智慧的人才能理解。
Eteneva upāyena, sesakampi padattayaṃ; Atthasambhavatoyeva, veditabbaṃ vibhāvinā.
罪过只在适时才有,非时则无,这怎么可能呢?
犯戒只在非时发生,适时则无,这怎么可能呢?
Kāleyeva panāpatti, no vikāle kathaṃ siyā? Vikāleyeva āpatti, na ca kāle kathaṃ siyā?
有罪的事,在适当的时候和不是适当的时候,都说明了吗?
难道罪过既不在适当的时候,也不在不当的时候被宣示吗?
Atthāpatti hi kāle ca, vikāle ca pakāsitā? Neva kāle vikāle ca, atthāpatti pakāsitā?
邀请之后,在适当的时候吃,食用非剩余的食物;
在适当的时间犯戒,就说明不是在不适当的时间犯。
Pavāretvāna bhuñjanto, kāle anatirittakaṃ; Kāle āpajjatāpattiṃ, na vikāleti dīpaye.
过了正午吃食物就犯戒,在非时犯,而不在适时犯。
其余情况,不论是在合适的时间还是不合适的时间,都会犯,这没有疑问。
Vikālabhojanāpattiṃ, vikāle na ca kālake; Sesaṃ kāle vikāle ca, āpajjati, na saṃsayo.
比丘尼们特有的罪过,则依比丘尼方面;
无论什么时候,还是在非时,他始终都不犯。
Asādhāraṇamāpattiṃ, bhikkhunīnaṃ vasā pana; Nevāpajjati kālepi, no vikālepi sabbadā.
什么东西在适当的时候可以接受,过了时候就不允许呢?
在非时什么,在非时,拿到的却是允许的吗?
Kiṃ paṭiggahitaṃ kāle, no vikāle tu kappati? Vikāle kiñca no kāle, gahitaṃ pana kappati?
无论适时还是非时,到底什么才是允许的?你说说看。
到底什么名目,在适当的时候和非时都不允许?
Kāle ceva vikāle ca, kiṃ nāma vada kappati? Neva kāle ca kiṃ nāma, no vikāle ca kappati?
而食物则是在午前,至于已经接受下来的,
不过,对僧众来说,只有在适当的时间才允许,过了正午就不允许。
Āmisaṃ tu purebhattaṃ, paṭiggahitakaṃ pana; Kāleyeva tu bhikkhūnaṃ, no vikāle tu kappati.
而饮料在非时,若已接受则(不成);
非时与正时皆可,次日则不允许。
Pānakaṃ tu vikālasmiṃ, paṭiggahitakaṃ pana; Vikāleyeva kāle ca, aparajju na kappati.
七日药,以及第四种终生药;
无论适时还是非时,都可以用,这样分别说明。
Sattāhakālikañceva , catutthaṃ yāvajīvikaṃ; Kāle ceva vikāle ca, kappatīti viniddise.
各自的时效已过的三时药;
肉既是不允许的,也是自取(未受授)之食。
Attano attano kāla-matītaṃ kālikattayaṃ; Maṃsaṃ akappiyañceva, tathā uggahitampi ca.
做了污损家族之业等事,而得到现成的食物;
比丘在适当的时候和非时都不允许。
Kuladūsanakammādiṃ =18, katvā uppannabhojanaṃ; Kāle ceva vikāle ca, na ca kappati bhikkhuno.
在边地地区会犯,在中部地区则不犯。
但在中部地区,确实不是在边地。
Paccantimesu desesu, āpajjati na majjhime; Majjhime pana desasmiṃ, na ca paccantimesu hi.
在边地会犯,在中央地区也会犯。
在边地不犯,在中部也不犯。
Paccantimesu desesu, āpajjati ca majjhime; Paccantimesu desesu, nāpajjati na majjhime.
于大海中结界时,比丘在边地;
他犯戒,但不在中间犯。
Sīmaṃ samudde bandhanto, bhikkhu paccantimesu hi; Āpajjati panāpattiṃ, na cāpajjati majjhime.
以五人僧团举行具足戒。
皮革坐垫、常洗浴、带绳的鞋。
Gaṇena pañcavaggena, karonto upasampadaṃ; Cammattharaṇaṃ dhuvanhānaṃ, saguṇaṅguṇupāhanaṃ.
佩戴者在中地犯过,到了边地则不算犯。
但其余的罪,在两种情况下都算犯。
Dhārento majjhime vajjaṃ, phuse paccantimesu no; Avasesaṃ panāpattiṃ, āpajjatūbhayatthapi.
比丘尼们的不共罪,则依于她们而说。
比丘在边地不犯,在中间地带也不犯。
Asādhāraṇaāpattiṃ, bhikkhunīnaṃ vasā pana; Paccantimesu vā bhikkhu, nāpajjati na majjhime.
在边地地区可以,但在中部地区不可以。
在中间地区可以,在边地地区则不可以。
Paccantimesu desesu, kappate na ca majjhime; Kappate, majjhime dese, no ca paccantimesu hi.
边地许可,中部又如何?
边地既然可以,中部地区为什么不可以?
Paccantimesu desesu, kappate, majjhimepi kiṃ? Paccantimesu cevāpi, kiṃ na kappati majjhime?
在边地地区,所说的事有四种。
在边地是允许的,在中地则不允许。
Paccantimesu desesu, vuttaṃ vatthu catubbidhaṃ; Niddise kappatī ceva, na ca kappati majjhime.
‘‘Idaṃ catubbidhaṃ vatthu, desasmiṃ pana majjhime;
所谓“不合宜”,是说“只有在中地才合宜”。
Na kappatī’’ti vuttañhi, ‘‘majjhimeyeva kappati’’.
在边地地区,被如此说的(四事)是不合宜的。
五种盐等其余的那些,在两种情况下都允许。
Paccantimesu desesu, evaṃ vuttaṃ na kappati; Pañcaloṇādikaṃ sesaṃ, ubhayatthapi kappati.
所谓不适宜,就是被大仙禁止的东西;
Akappiyanti yaṃ nāma, paṭikkhittaṃ mahesinā;
Ubhayatthapi taṃ sabbaṃ, na ca kappati bhikkhuno.
犯戒发生在内部,就在内部成立,不在外部。
在外犯戒,则任何时候都不在内犯。
Anto āpajjatāpattiṃ, āpajjati ca, no bahi; Bahi āpajjatāpattiṃ, na ca anto kudācanaṃ.
也会犯第十九戒,以妄语于内,亦于外,于两处皆犯。
既不是在内犯罪,也不是在外犯罪。
Āpajjati =19 pananto ca, bahi cevubhayatthapi; Neva anto ca āpattiṃ, āpajjati ca, no bahi.
不侵占卧具等,只在内部算犯,在外部不算犯。
不过,属于僧团的床座等物,但在露天处哪怕任何一点。
Anupakhajjaseyyādiṃ, antoyeva ca, no bahi; Saṅghikaṃ pana mañcādiṃ, ajjhokāse tu kiñcipi.
放下后离去,不是内在,而只是外在。
Sesamāpajja犯戒,无论在内还是在外都一样。
Nikkhipitvāna gacchanto, no anto, bahiyeva ca; Sesamāpajjatāpattiṃ, anto ceva tathā bahi.
不共的罪过,却要依比丘尼们的情况而定;
无论在内还是在外,都完全不犯。
Asādhāraṇamāpattiṃ, bhikkhunīnaṃ vasā pana; Nevāpajjati antopi, na bahiddhāpi sabbathā.
在村里会犯戒,在林中就不会,这话怎么说?
在森林里犯戒,在村落里却不犯,这话怎么说?
Gāme āpajjatāpattiṃ, no araññe kathaṃ vada? Āpajjati araññasmiṃ, na ca gāme kathaṃ vada?
他在村里也会犯,在森林里也会犯,这怎么说?
在村里也不犯,在林中也不犯,这话怎么说?
Āpajjati ca gāmepi, araññepi kathaṃ vada? Nevāpajjati gāmepi, no araññe kathaṃ vada?
与村落内屋舍相关的,以及有学的制戒;
比丘确实会在村落里犯戒,而不是在林中。
Antaragharasaṃyuttā, sekkhapaññattiyo pana; Āpajjati hi taṃ bhikkhu, gāmasmiṃ, no araññake.
无伴的比丘尼唤起了黎明。
她犯了戒,是在林野里,不是在村落中。
Agaṇā aruṇaṃ nāma, uṭṭhāpentī ca bhikkhunī; Āpajjati panāpattiṃ, araññe, no ca gāmake.
妄语等罪,在两种情况下都会犯。
他不犯任何地方的不共罪。
Musāvādādimāpattiṃ , āpajjatūbhayatthapi; Asādhāraṇamāpattiṃ, āpajjati na katthaci.
就像生病的人才会犯,没病的人任何时候都不会犯。
无病的人才会犯戒,有病的人不会犯。
Āpajjati gilānova, nāgilāno kudācanaṃ; Agilānova āpattiṃ, phuse, no ca gilānako.
无病的人和生病的人,两者都会犯。
生病的人和没生病的人,这两类都不犯。
Agilāno gilāno ca, āpajjanti ubhopi ca; Nāpajjanti gilāno ca, agilāno ubhopi ca.
然而,如果有其他药,并且确实需要,那么谁……
他请求另一个,陷入生病。
Bhesajjena panaññena, atthe sati ca yo pana; Viññāpeti tadaññaṃ so, āpajjati akallako.
就算不是因为需要药,若乞求药物,也不该。
无病的人也会犯戒,内心摇摆不定的人会犯戒。
Na bhesajjena atthepi, bhesajjaṃ viññāpeti ce; Āpajjatāgilānova, āpattiṃ lolamānaso.
妄语等其余这些罪,两者都会犯。
他们俩都不犯不共罪。
Musāvādādikaṃ sesaṃ, āpajjanti ubhopi ca; Asādhāraṇamāpattiṃ, nāpajjanti ubhopi ca.
因为说妄语,就会有五种罪过。
波罗夷、僧残、偷兰遮、波逸提、恶作。
Pañca =20 āpattiyo honti, musāvādassa kāraṇā; Pārājikaṃ garuṃthulla-ccayaṃ pācitti dukkaṭaṃ.
这些利益已经讲过了,正是五种迦絺那衣的铺设。
未辞别而行、不持衣而行,以及群体聚餐。
Ānisaṃsā panuddiṭṭhā, pañceva kathinatthare; Anāmantāsamādāna-caraṇaṃ gaṇabhojanaṃ.
在那里产生的衣,也将归他们所有;
僧衣可以按需要拿,拿了也允许。
Yo tattha cīvaruppādo, so ca nesaṃ bhavissati; Cīvaraṃ yāvadatthañca, gahetumpi ca vaṭṭati.
世尊以无戏论宣说了五种油。
由脂油、蜜树、蓖麻、芝麻、芥子所生的油。
Telaṃ pañcavidhaṃ vuttaṃ, nippapañcena satthunā; Vasā madhukaeraṇḍa-tilasāsapasambhavaṃ.
熊脂、鱼脂、鳄鱼脂和猪脂,
驴的脂膏等,脂膏被认为有五种。
Acchamacchavasā ceva, susukā sūkarassa ca; Gadrabhassa vasā ceti, vasā pañcavidhā matā.
有智慧的人要清楚知道根种子、茎种子、节种子和顶种子;
第五,所谓“种子中的种子”,是要说明五种种子。
Mūlakhandhaggabījāni , phaḷubījañca paṇḍito; Pañcamaṃ bījabījanti, pañca bījāni dīpaye.
他可以用五种适合沙门的方式享用果实:
被火烧过的、被刀切过的、被指甲划破的,没有籽的、种子已经去掉的。
Phalaṃ samaṇakappehi, paribhuñjeyya pañcahi; Aggisatthanakhakkantaṃ, abījubbaṭṭabījakaṃ.
叶子、羽毛、草、布片和树皮,在这里——
五种褥铺被灭除愚痴的牟尼所宣说。
Paṇṇuṇṇatiṇacoḷānaṃ, vākassa ca vasenidha; Bhisiyo bhāsitā pañca, muninā mohanāsinā.
自恣也有五种,靠饭食等五种来作。
接受者也有五种,通过执取身体等来理解。
Pavāraṇāpi pañceva, odanādīhi pañcahi; Paṭiggāhāpi pañceva, kāyādigahaṇena ca.
对于通晓律的人来说,有五种好处。
这是具大悲心的大仙所说的;
自己的戒得到了很好的守护;
消除别人的悔恨。
Pañcānisaṃsā vinayaññukasmiṃ; Mahesinā kāruṇikena vuttā; Surakkhitaṃ hoti sakañca sīlaṃ; Kukkuccamaññassa nirākaroti.
他无所畏惧,在大众中开口说法。
他轻松地制伏怨敌比丘;
为了法的存续而转起;
因此,智者应当在那里做合适的事。
Visārado bhāsati saṅghamajjhe; Sukhena niggaṇhati veribhikkhū; Dhammassa ceva ṭhitiyā pavatto; Tasmādaraṃ tattha kareyya dhīro.
尸体截断者二十一种,是由具足六神通、已达如如之境的世尊所宣说。
尺寸超过床和椅规定的坐具。
Chavacchedanakā =21 vuttā, chaḷabhiññena tādinā; Mañcapīṭhamatikkanta-pamāṇañca nisīdanaṃ.
同样,覆疥衣与雨浴衣;
即使是善逝的衣,也以衣的尺寸为准。
Tathā kaṇḍupaṭicchādī, vassasāṭikacīvaraṃ; Cīvaraṃ sugatassāpi, cīvarena pamāṇakaṃ.
以六种方式犯戒,而不是以其他方式。
同样地,因为无惭、无知和恶作。
Chahākārehi āpattiṃ, āpajjati na aññathā; Alajjitāya aññāṇa-kukkuccehi tatheva ca.
因为想颠倒了,把允许的当成不允许的,把不允许的当成允许的。
因为失念,他无疑会犯戒。
Viparitāya saññāya, kappiyepi akappiye; Satisammosato ceva, āpajjati, na saṃsayo.
具备六个支分的人;
至于授具足戒;
应当实行,以及依止。
应当授予沙弥。
Chahi aṅgehi yuttena; Upasampādanā pana; Kātabbā, nissayo ceva; Dātabbo, sāmaṇerako.
比丘尼应当持续不断地以法眼建立。
他清楚知道什么是犯戒、什么是不犯戒,什么是重罪、什么是轻罪。
Bhikkhunāpaṭṭhapetabbo, satataṃ dhammacakkhunā; Āpattiṃ pana jānāti, anāpattiṃ garuṃ lahuṃ.
广说的巴帝摩卡,以及两者——这两部确实都属于他。
愿它们确实都是受欢迎的,从意义上也善加分别。
Pātimokkhāni vitthārā, ubhayāni panassa hi; Svāgatāni bhavanteva, suvibhattāni atthato.
按照随相和经文善加抉择;
或者十岁,或者超过十岁。
Anubyañjanaso ceva, suttaso suvinicchitā; Dasavassopi vā hotitirekadasavassiko.
已经说了七种如法行,也说了七种灭诤法;
被具有七觉支之见者所知见的七种指定状态。
Satta sāmīciyo vuttā, satteva samathāpi ca; Paññattāpattiyo satta, sattabojjhaṅgadassinā.
在这里,他以八种方式败坏诸家族。
他用花、也用果,还用粉末来败坏。
Kulāni idha dūseti, ākārehi panaṭṭhahi; Pupphena ca phalenāpi, cuṇṇenapi ca dūsako.
用泥土、齿木,还有竹子和医药,
就算是为了活命去给人跑腿传信,也一样。
Mattikādantakaṭṭhehi, veḷuyā vejjikāyapi; Jaṅghapesanikenāpi, ājīvasseva kāraṇā.
八种非余食亦,余食亦八种;
把不许可的、以及未接受而说出的,也都算在内。
Aṭṭhevānatirittāpi , atirittāpi aṭṭha ca; Akappiyakataṃ cevāgahituccāritampi ca.
即使是在伸手不及的范围内做的,也不是已经吃过饭的人做的。
无论是已经受请的人所做的,还是已经吃过饭的人所做的。
Kataṃ ahatthapāsepi, na ca bhuttāvinā kataṃ; Pavāritena yañceva, kataṃ bhuttāvināpi ca.
即使已经从座位起身,也仍然是作余食法;
没说过“这已足够了”,也不是病人吃剩的。
Āsanā vuṭṭhitenāpi, atirittakatampi ca; Avuttamalametanti, na gilānātirittakaṃ.
这八种确实已被指出,应当知道它们并不是多余的。
而它们的过度之处,则是通过否定来说明。
Ime aṭṭheva niddiṭṭhā, ñeyyā anatirittakā; Atirittā panetesaṃ, paṭikkhepena dīpitā.
在共同事先准备的行动中,以及在了知和通知的情况下,恶作。
对难消化的食物,告知他人则犯恶作。
Sahapubbapayogesu, dukkaṭaṃ ñātañattisu; Durūpaciṇṇe āmāse, dukkaṭaṃ paṭisāvane.
另外,第八项已经被指出,律中的恶作也是如此;
这样就共有八种,而且全都是恶作。
Aṭṭhamaṃ pana niddiṭṭhaṃ, tathā vinayadukkaṭaṃ; Iti aṭṭhavidhaṃ hoti, sabbameva ca dukkaṭaṃ.
善来比丘具足戒和皈依具足戒;
问答教诫,接受重法。
Ehibhikkhūpasampadā, saraṇagamanena ca; Pañhābyākaraṇovādā, garudhammapaṭiggaho.
因此,以第四告白,这种能使轮转的羯磨。
由使者(传话)为比丘尼受具足戒——这确实只有八种。
Tathā ñatticatutthena, kammenevaṭṭhavācikā; Dūtena bhikkhunīnanti, aṭṭheva upasampadā.
然而非正法有八种,已被具净见者所指出。
有智慧的人应当知道八种布萨支。
Asaddhammā panaṭṭheva, niddiṭṭhā suddhadiṭṭhinā; Aṭṭhevuposathaṅgāni, veditabbāni viññunā.
恭敬与不恭敬;
得到与失去,有名与恶名;
恶欲和恶友
这八种是不如法的。
Sakkāro ca asakkāro; Lābhālābho yasāyaso; Pāpicchā pāpamittattaṃ; Asaddhammā panaṭṭhime.
不杀生,也不拿别人没给的东西;
不应说虚妄语,亦不应饮酒;
应当远离非梵行,远离淫欲。
夜里不该吃东西,不该在非时进食。
Pāṇaṃ na hane, na cādinnamādiye; Musā na bhāse, na ca majjapo siyā; Abrahmacariyā virameyya methunā; Rattiṃ na bhuñjeyya vikālabhojanaṃ.
不戴花鬘,也不涂抹香料,
应在床或地上铺好后躺卧;
这被称为八支布萨。
这是佛陀所宣说的、能到达苦的尽头之法。
Mālaṃ na dhāre, na ca gandhamācare; Mañce chamāyaṃva sayetha santhate; Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṃ; Buddhena dukkhantagunā pakāsitaṃ.
不过,大仙确实指出了八种饮品;
具备八支的比丘,才有资格教诫比丘尼。
Aṭṭheva pana pānāni, niddiṭṭhāni mahesinā; Bhikkhu aṭṭhaṅgasaṃyutto, bhikkhunovādamarahati.
导师宣说了九种殊胜的食物;
吃九种肉,就属于恶作。
Bhojanāni paṇītāni, nava vuttāni satthunā; Dukkaṭaṃ pana niddiṭṭhaṃ, nava maṃsāni khādato.
巴帝摩卡的诵出,连一次也未曾被阐明;
布萨有九种,僧团也因九种而分裂。
Pātimokkhassa uddesā, naveva paridīpitā; Uposathā navevettha, saṅgho navahi bhijjati.
十种骂人的事,以及十种学处;
不可食用的肉有十种,精液也有十种。
Dasa akkosavatthūni, dasa sikkhāpadāni ca; Akappiyāni maṃsāni, dasa sukkāni ve dasa.
出生、姓名、族姓、业、技艺和疾病,
特征、烦恼,还有辱骂,确实就是这十种。
Jāti nāmañca gottañca, kammaṃ sippañca rogatā; Liṅgāpatti kilesā ca, akkosena daseva hi.
国王进入后宫有十种过患;
僧残以十种方式被阐明为覆藏。
Dasa ādīnavā rañño, antepurappavesane; Dasākārehi saṅghādi-seso channoti dīpito.
十种业道是善的,十种业道也同样是不善的;
正好有十种布施之物,也有十种宝。
Dasa kammapathā puññā, apuññāpi tathā dasa; Daseva dānavatthūni, daseva ratanāni ca.
食物、饮料、衣服、花鬘、香料和涂香;
车乘、床座、住处,以及灯具——这些是最后十种。
Annaṃ pānañca vatthañca, mālā gandhavilepanaṃ; Yānañca seyyāvasathaṃ, padīpeyyantime dasa.
牟尼主开示了十种不应礼敬的人。
十种粪扫衣,以及十种受持衣。
Avandiyā munindena, dīpitā dasa puggalā; Daseva paṃsukūlāni, dasa cīvaradhāraṇā.
坟间衣、商店衣,还有老鼠咬过的衣;
被牛咬过的、被火烧过的、被羊啃过的、被蚁蛀过的。
Sosānikaṃ pāpaṇikaṃ, tathā undūrakhāyitaṃ; Gokhāyitagginā daḍḍhaṃ, ajikūpacikakhāyitaṃ.
塔衣者与灌顶衣同样。
已去者和后去者等,这样粪扫衣有十种。
Thūpacīvarikañceva, tatheva abhisekiyaṃ; Gatapacchāgatañceti, dasadhā paṃsukūlikaṃ.
已经讲过了所有青色等颜色,以及十种持衣的方式;
九衣和僧脚崎衣要一起受持。
Sabbanīlādayo vuttā, dasa cīvaradhāraṇā; Cīvarāni navevettha, saddhiṃ saṃkaccikāya ca.
有十一种人不能受具足戒,比如黄门等类。
即使已经受了具足戒,也仍是未受具足戒者。
Ekādasa panābhabbā, puggalā paṇḍakādayo; Hontevānupasampannā, upasampāditāpi ca.
不如法的钵已经说了,一共有十一种。
还有木制的钵,以及十种宝所成的钵。
Pattā akappiyā vuttā, ekādasa bhavanti hi; Dārujena ca pattena, daseva ratanubbhavā.
同样地,有十一种,鞋也是不合适的。
十一种界,被说明为“非界”。
Ekādasa tathā honti, pādukāpi akappiyā; Ekādaseva sīmāyo, asīmāti pakāsitā.
太小、太大、破损、有影子、有标记的,
无相、在外、共许、在河中也是如此。
Atikhuddātimahantā, khaṇḍacchāyānimittakā; Animittā, bahiṭṭhena, sammatā, nadiyaṃ tathā.
在发出声响之处,在大海中,或者在被冲毁淹没的地方也一样;
即使有界,也可能成为非界,这样的情形有十一种。
Jātassare, samudde vā, sambhinnajjhotthaṭāpi ca; Sīmāyapi asīmāyo, ekādasa imā siyuṃ.
十一处大地,有合宜的,也有不合宜的;
已经说了十一种如法的结,还有十一种纽环。
Ekādaseva pathavī, kappiyā ca akappiyā; Gaṇṭhikā kappiyā vuttā, ekādasa ca vīdhakā.
已经说了十一种应当受持的衣。
三衣,同样还有疥疮覆布和坐具。
Ekādasavidhaṃ vuttaṃ, adhiṭṭhātabbacīvaraṃ; Ticīvaraṃ tathā kaṇḍu-paṭicchādī, nisīdanaṃ.
铺地布、雨季用衣、擦脸布;
水浴布、资具布,还有覆肩衣。
Paccattharaṇaṃ, vassika-sāṭikā, mukhapuñchanaṃ; Dakasāṭi, parikkhāra-coḷaṃ, saṃkaccikāpi ca.
凡是到第三次的,全部十一种都已宣说;
阿利吒和旃陀迦利,以及那些追随被举罪者的人。
Yāvatatiyakā sabbe, ekādasa pakāsitā; Ariṭṭho, caṇḍakāḷī ca, ukkhittassānuvattikā.
这八条僧残罪里,则依两种情形而定;
这十一种已经说明到第三次了。
Aṭṭha saṅghādisesesu, ubhinnaṃ tu vasā pana; Ekādasa ime yāva-tatiyāti pakāsitā.
依靠的只有十一种,而止息则……
从六位阿阇梨所说,而亲教师则有五种。
Nissayassa dasekāva, paṭippassaddhiyo pana; Chadhācariyato vuttā, upajjhāyā tu pañcadhā.
头陀支有十三种,最高则是十四种。
大仙只宣说了十六种“知”。
Teraseva dhutaṅgāni, paramāni ca cuddasa; Soḷaseva tu ‘‘jāna’’nti, paññattāni mahesinā.
而如果有人能辨别什么是有上的律制抉择,
在这里,他也了知一切无与伦比的(法)。
在无与伦比的大律法传统中,
他确实成为善说者,这一点毫无疑问。
Sauttaraṃ vinayavinicchayaṃ tu yo; Anuttaraṃ sakalamapīdha jānati; Mahattare vinayanaye anuttare; Niruttaro bhavati hi so, na saṃsayo.
从这以后,我要再次为比丘们宣说,请你们听好。
能使汗排出的偈颂,能带来明净显现的殊胜偈。
Ito paraṃ pavakkhāmi, bhikkhūnaṃ suṇataṃ puna; Sedamocanagāthāyo, paṭubhāvakarā varā.
避开锁骨以上,也避开肚脐以下;
以淫欲之事为缘,怎么会成为波罗夷?
Ubbhakkhakaṃ vivajjetvā, adhonābhiṃ vivajjiya; Paṭicca methunaṃ dhammaṃ, kathaṃ pārājiko siyā?
如果无头躯干有情的嘴长在胸口,
用嘴做淫欲之事,就成了波罗夷。
Kabandhasattakāyassa, ure hoti mukhaṃ sace; Mukhena methunaṃ dhammaṃ, katvā pārājiko bhave.
如果一位比丘独自住在空无一人、没有众生的岛上,
因为交媾的缘故,他怎么会成为犯波罗夷的人呢?
Suññe nissattake dīpe, eko bhikkhu sace vase; Methunapaccayā tassa, kathaṃ pārājiko siyā?
或者乳房下垂,或者背部柔软,或者在大便道,或者在口中;
把男根插入,自己就犯了波罗夷。
Lambī vā mudupiṭṭhī vā, vaccamagge mukhepi vā; Aṅgajātaṃ pavesento, sake pārājiko bhave.
自己不拿取任何东西,也不让别人去拿。
既没有安排,又怎么能成为波罗夷呢?
Sayaṃ nādiyate kiñci, parañca na samādape; Saṃvidhānañca nevatthi, kathaṃ pārājiko siyā?
已经过了收税关卡,却不拿取别人的东西;
即使没有接到命令,比丘也犯波罗夷。
Suṅkaghāte atikkante, nādiyanto parassa tu; Āṇattiñca vināyeva, hoti pārājiko yati.
一个人以盗心拿走贵重物品,
那对于别人的资具,怎么会不是波罗夷呢?
Haranto garukaṃ bhaṇḍaṃ, theyyacittena puggalo; Parassa tu parikkhāraṃ, na ca pārājiko kathaṃ?
而畜生道众生的,个人(有)重物;
以盗心拿取,也不构成波罗夷。
Tiracchānagatānaṃ tu, puggalo garubhaṇḍakaṃ; Gaṇhanto theyyacittena, na ca pārājiko siyā.
比丘把自己的东西送给了别人,怎么还会犯波罗夷呢?
如果说“让他死吧”,而布施不合适的食物,对方因此命终。
Attano santakaṃ datvā, bhikkhu pārājiko kathaṃ? ‘‘Maratū’’ti asappāya-bhojanaṃ deti ce cuto.
对父亲当作父亲想,对母亲当作母亲想;
杀了人造了无间业,人怎能不触受其果?
Pitari pitusaññī ca, mātusaññī ca mātari; Hantvānantariyaṃ kammaṃ, na phuseyya kathaṃ naro?
母亲投生成了畜生,父亲也投生成了畜生。
所以,杀害这二者并不构成无间业。
Tiracchānagatā mātā, tiracchānagato pitā; Tasmānantariyaṃ natthi, māritesu ubhosupi.
自己不承担重罪,也不让别人去承担。
走着、站着或坐着的时候,怎么会成为波罗夷?请说。
Anādiyanto garukaṃ, parañca na samādape; Gacchaṃ ṭhito nisinno vā, kathaṃ pārājiko bhaṇa?
对超越常人的法,立下约定之后;
那人如果一心想着得到别人的称赞,一旦越界,就会堕落。
Manussuttarike dhamme, katvāna katikaṃ tato; Sambhāvanādhippāyo so, atikkamati ce cuto.
四条僧残,可能基于同一件事由。
怎么回答?如果你对律真的通达无碍,就请回答我的提问。
Saṅghādisesā cattāro, bhaveyyuṃ ekavatthukā; Kathaṃ? Kathehi me puṭṭho, vinaye ce visārado.
做媒、说粗恶语、与人厮混、贪求自身欲望;
若对女人这样行事,会碰到这四种情况。
Sañcarittañca duṭṭhullaṃ, saṃsaggaṃ attakāmataṃ; Itthiyā paṭipajjanto, phuseyya caturo ime.
犯了僧残罪后,却把这件事隐瞒了很久;
没有按照所说的规则去行持,他怎么能算是出离了呢?
Saṅghādisesamāpanno, chādetvā suciraṃ pana; Acaritvā yathāvuttaṃ, vattaṃ so vuṭṭhito kathaṃ?
已经发生了漏精,但仍然安住在比丘的身份上;
而当性别特征转变之后,就不存在僧残罪了。
Sukkavissaṭṭhimāpanno , bhikkhubhāve ṭhito pana; Parivatte tu liṅgasmiṃ, natthi saṅghādisesatā.
愤怒的人会成为敬拜者;
愤怒的人还会被指责;
那么,这个法到底是什么呢?
愤怒者凭什么被称赞?
Kuddho ārādhako hoti; Kuddho hoti ca nindito; Atha ko nāma so dhammo; Yena kuddho pasaṃsito?
当称赞被说时,如果有人对外道发怒;
侍奉正觉者的人,如果发怒,则被指责。
Vaṇṇasmiṃ bhaññamāne yo, titthiyānaṃ tu kujjhati; Ārādhako, sambuddhassa, yadi kujjhati nindito.
太阳落山后,比丘还吃东西;
心没散乱、人也没发疯,怎么会没有罪过呢?
Atthaṅgate tu sūriye, bhojanaṃ bhikkhu bhuñjati; Na khittacittonummatto, nirāpatti kathaṃ bhave?
如果有人反刍之后,又在夜里吃东西;
他确实没有罪过,因为那是非时食。
Yo ca romanthayitvāna, rattiṃ ghasati bhojanaṃ; Natthi tassa panāpatti, vikālabhojanena hi.
太阳落山之后,比丘取了食物;
如果吃了则犯戒,怎样才是不犯戒呢?
Atthaṅgate ca sūriye, gahetvā bhikkhu bhojanaṃ; Sace bhuñjeyya āpatti, anāpatti kathaṃ bhave?
在非时去了北俱卢洲之后,在那里得到食物;
按时来到此处后,进食者没有犯戒。
Vikāluttarakuruṃ gantvā, tattha laddhāna bhojanaṃ; Āgantvā idha kālena, natthi āpatti bhuñjato.
不管是在村子里,还是在树林野外,凡是别人所拥有的物品,
没有以盗心拿走那东西,怎么会犯波罗夷呢?
Gāme vā yadi vāraññe, yaṃ paresaṃ mamāyitaṃ; Na harantova taṃ theyyā, kathaṃ pārājiko siyā?
名叫“偷住者”的,就是靠外表冒充来偷住的;
不拿别人的东西,这个人却是犯波罗夷者。
Theyyasaṃvāsako nāma, liṅgasaṃvāsathenako; Parabhaṇḍaṃ agaṇhanto, hoti esa parājito.
愚蠢的美貌少女,比丘以染污的心,
他和她做了淫欲之事,怎么就不犯波罗夷呢?
Nārī rūpavatī bālā, bhikkhu rattena cetasā; Methunaṃ tāya katvāpi, so na pārājiko kathaṃ?
比丘在梦里看见一个美貌女子,
即使和她发生了性结合,也不会失坏。
Bhikkhu rūpavatiṃ nāriṃ, supinantena passati; Tāya methunasaṃyoge, katepi na vinassati.
一位女人在这世上生了两个儿子,
两个儿子的母亲和父亲是同一个人,这到底是怎么回事?请告诉我。
Ekissā dve siyuṃ puttā, jātā idha panitthiyā; Dvinnaṃ mātā pitā sāva, kathaṃ hoti bhaṇāhi me?
兼具男女二根的女人,自己便能受孕;
她让另一个人受胎,因此她既是母亲也是父亲。
Ubhatobyañjanā itthī, gabbhaṃ gaṇhāti attanā; Gaṇhāpeti paraṃ gabbhaṃ, tasmā mātā pitā ca sā.
比丘尼和男子同住在一个屋子里,在没人看见的地方独自待着。
若触摸他的肢体,怎么可能没有犯戒?
Purisena sahāgāre, raho vasati bhikkhunī; Parāmasati tassaṅgaṃ, anāpatti kathaṃ siyā?
和与居士共宿,以及一切照顾服侍;
身为男童母亲的比丘尼,确实被允许去做。
Sahāgārikaseyyañca, sabbañca paṭijagganaṃ; Dārakassa ca mātā hi, kātuṃ labhati bhikkhunī.
那么,在比丘们中,谁达到了在诸学处中不共于他人的状态呢?
此人既非别住者,亦非被举罪者等,请说这是谁?
Ko ca bhikkhūhi sikkhāsu, asādhāraṇataṃ gato; Na pārivāsiko brūhi, na ukkhittādikopi ca?
取剃刀器具,如果那人以前当过理发师,
他不得从其他人处获得,而应当说明:“这是允许的。”
Gahetuṃ khurabhaṇḍaṃ tu, sace nhāpitapubbako; Na so labhati aññesaṃ, kappatīti ca niddise.
他讲说善法,是至高且与利益相应的。
你说说看,什么样的人既不是死人,也不是活人?
Katheti kusalaṃ dhammaṃ, paramaṃ atthasaṃhitaṃ; Katamo puggalo brūhi, na mato na ca jīvati?
他讲说善法,是至高且能带来真实利益的。
他是化现出来的佛陀,既没有死,也不是活着。
Katheti kusalaṃ dhammaṃ, paramaṃ atthasaṃhitaṃ; Hoti nimmitabuddho so, na mato na ca jīvati.
为自乞求资财建造已指定地点的小屋者,
按标准尺寸而未着手,就构成罪,并涉及相关的程序。
Saṃyācikaṃ karontassa, kuṭiṃ desitavatthukaṃ; Pamāṇikamanārambhaṃ, āpatti saparikkamaṃ.
如果有人造了一间茅屋,那全是泥土做成的;
他确实无法从世尊所说的那种过失中解脱出来。
Naro karoti ce kuṭiṃ, sa sabbamattikāmayaṃ; Na muccateva vajjato, jinena vuttato tato.
对一位自乞作屋的比丘,怎么可能无犯呢?
那么,对于建造缺少一切相的小屋的人来说,又会怎样呢?
Saṃyācikāya bhikkhussa, anāpatti kathaṃ siyā; Sabbalakkhaṇahīnaṃ tu, karontassa kuṭiṃ pana?
为造草顶小屋而乞求的人,
比丘由胜者之月(佛陀)宣说为无犯。
Saṃyācikaṃ karontassa, tiṇacchadanakaṃ kuṭiṃ; Bhikkhuno jinacandena, anāpatti pakāsitā.
不应以身体做出任何行为;
不要用言语对别人说任何话;
碰到了由最后之事引发的重罪;
你如果对律有信心,就说吧?
Na kāyikaṃ kañci payogamācare; Na kiñci vācāya paraṃ bhaṇeyya; Phuse garuṃ antimavatthuhetukaṃ; Visārado ce vinaye bhaṇāhi tvaṃ?
比丘尼掩盖别人的罪过,
她因此事而触犯了波罗夷重罪。
Parassā pana yā vajjaṃ, paṭicchādeti bhikkhunī; Ayaṃ pārājikāpattiṃ, tannimittaṃ garuṃ phuse.
不要用身体做任何坏事;
不要用言语做任何恶事;
即使被彻底驱逐,也还是可能被驱逐;
当我问你时,你是怎么说的?
Na kāyikaṃ kiñcipi pāpamācare; Na kiñci vācāya careyya pāpakaṃ; Sunāsitoyeva ca nāsito siyā; Kathaṃ tuvaṃ brūhi mayāsi pucchito?
然而,所说的那些不堪者,就是般荼迦等人。
这十一种人被牟尼主摧毁了,他们已被彻底摧毁。
Abhabbā pana ye vuttā, puggalā paṇḍakādayo; Ekādasa munindena, nāsitā te sunāsitā.
不发出任何言语,无论是好的还是不好的;
如果犯了语方面的过失,被我询问的你怎么说?
Anuggiraṃ giraṃ kiñci, subhaṃ vā yadi vāsubhaṃ; Phuse vācasikaṃ vajjaṃ, kathaṃ me pucchito bhaṇa?
如果有比丘不承认那确实存在的罪,
于明知故犯地说妄语,他被判定为恶作。
Santimeva panāpattiṃ, bhikkhu nāvikareyya yo; Sampajānamusāvāde, dukkaṭaṃ tassa vaṇṇitaṃ.
一方已受具足戒,两人却从她手中拿东西;
取衣者怎么会有种种罪呢?
Ekatoupasampannā, ubho tāsaṃ tu hatthato; Cīvaraṃ gaṇhato honti, nānāāpattiyo kathaṃ?
由比丘之力而一方受具足戒者;
从她手中接受衣服,犯波逸提。
Ekatoupasampannā , bhikkhūnaṃ tu vasena yā; Cīvaraṃ hatthato tassā, pācitti paṭigaṇhato.
有一类是以比丘尼众之力而一同受具足戒的;
从她手中接过僧衣的人,犯恶作罪。
Ekatoupasampannā, bhikkhunīnaṃ vasena yā; Cīvaraṃ hatthato tassā, dukkaṭaṃ paṭigaṇhato.
四人商量好后,把重物偷走了。
长老在他们当中犯了土喇咤亚,其余的人犯了波罗夷。
Saṃvidhāya ca cattāro, garuṃ theniṃsu bhaṇḍakaṃ; Thero thullaccayaṃ tesu, patto, sesā parājayaṃ.
怎么讲?六摩沙迦的财物,其中亲手拿的有三样;
长老拿走了摩沙迦,另外三个经命令取得。
Kathaṃ ? Chamāsakaṃ bhaṇḍaṃ, tattha sāhatthikā tayo; Haṭā therena māsā tu, tayo āṇattiyāpi ca.
三人各自亲手。
五种由命令所取走。
因此,这位长老犯了土喇咤亚罪。
已到达者,其余的人犯波罗夷罪。
Tīhi sāhatthikokeko; Pañca āṇattiyā haṭā; Tasmā thullaccayaṃ thero; Patto, sesā parājayaṃ.
比丘在屋外,女人进了内室。
屋子没有缝隙,他因为性行为而死。
Bahiddhā gehato bhikkhu, itthī gabbhantaraṃ gatā; Chiddaṃ gehassa no atthi, methunapaccayā cuto.
在布幕屋内,与女人行淫。
只要以敷具等方式做了,就已经成为败者。
Antodussakuṭiṭṭhena, mātugāmena methunaṃ; Santhatādivaseneva, katvā hoti parājito.
至于酥油之类的药,自己亲自取来。
还没过七天,侍奉的人会犯什么罪?
Sappiādiṃ tu bhesajjaṃ, gahetvā sāmameva taṃ; Avītivatte sattāhe, kathaṃ āpatti sevato?
已转变性别特征的比丘或比丘尼;
还没过七天,受用的人就犯戒。
Parivattitaliṅgassa, bhikkhuno itarāya vā; Avītivatte sattāhe, hoti āpatti sevato.
还有舍堕与纯波逸提,
比丘,怎样才算同时犯戒?请为我说。
Nissaggiyena pācitti, suddhapācittiyampi ca; Ekatova kathaṃ bhikkhu, āpajjeyya bhaṇāhi me?
736第736段没有可翻译的巴利文内容。
736.
已经转向僧团的利得,以及自己的和别人的;
把属于僧团的东西一次性转给(别人),用这种手段就会触犯两条罪(舍堕与纯波逸提)。
Saṅghe pariṇataṃ lābhaṃ, attano ca parassa ca; Ekato pariṇāmento, payogena dvayaṃ phuse.
比丘们聚集到一起,带着和合想;
不过,所有人都应该做僧团羯磨;
比丘站在十二由旬的距离内。
已作的行为怎么会因为别众而败坏?
Bhikkhū samāgamma samaggasaññā; Sabbe kareyyuṃ pana saṅghakammaṃ; Bhikkhuṭṭhito dvādasayojanasmiṃ; Kathaṃ kataṃ kuppati vaggahetu?
如果有比丘坐着的话,
而在十二由旬的城中;
在那里,所造的业就是非业;
如果有结界,就没有已至精舍者。
Atthi sace pana bhikkhu nisinno; Dvādasayojanike nagare tu; Tattha kataṃ pana kammamakammaṃ; Natthi vihāragatā yadi sīmā.
僧伽梨披在身上,安陀会穿在里面;
所有舍堕罪,是怎样成立的?请为我说。
Saṅghāṭi pārutā kāye, nivatthontaravāsako; Nissaggiyāni sabbāni, kathaṃ honti kathehi me?
如果抓住耳朵就地洗掉泥巴,
比丘尼身上穿的这些衣物,确实就是应当舍弃的。
Kaṇṇaṃ gahetvā tattheva, kaddamaṃ yadi dhovati; Bhikkhunī kāyaṅgāneva, tāni nissaggiyāni hi.
杀了一个不是自己父亲的男子,杀了一个不是自己母亲的女人;
人会怎样造下无间业呢?
Purisaṃ apitaraṃ hantvā, itthiṃ hantvā amātaraṃ; Ānantariyakaṃ kammaṃ, āpajjati kathaṃ naro?
当性别发生转变时,变为女身的父亲。
母亲转成男身后,若杀了她,就犯了重罪。
Parivatte tu liṅgasmiṃ, pitaraṃ itthitaṃ gataṃ; Mātaraṃ purisattaṃ tu, gataṃ hantvā garuṃ phuse.
杀了母亲之后,又杀了父亲;
人怎么会不犯无间业呢?
Mātaraṃ pana māretvā, māretvā pitarampi ca; Ānantariyakaṃ kammaṃ, nāpajjeyya kathaṃ naro?
母亲投生为畜生,父亲也投生为畜生;
杀了母亲,杀了父亲,也不触及无间业。
Tiracchānagatā mātā, tiracchānagato pitā; Mātaraṃ pitaraṃ hantvā, nānantariyakaṃ phuse.
如果僧团呵责在场者后作羯磨,
怎样做才算非羯磨,僧团又怎么会变成有罪呢?
Codetvā sammukhībhūtaṃ, saṅgho kammaṃ kareyya ce; Kathaṃ kammaṃ akammaṃ taṃ, saṅgho sāpattiko siyā?
不过,这是针对黄门等(不得受具足戒)的情况而说的。
至于无犯者的业,则是在《俱轮提》中意指的是。
Vuttaṃ tu paṇḍakādīnaṃ, sandhāya upasampadaṃ; Anāpattissa kammaṃ tu, sandhāyāti kurundiyaṃ.
那件袈裟已经作了咖波点标记,也已经是红色,并且已经决意受持了。
这样受用的人,怎么会有罪?还是说受用的人犯的是恶作罪?
Kappabindukataṃ rattaṃ, cīvaraṃ tu adhiṭṭhitaṃ; Kathamassa siyāpatti, sevamānassa dukkaṭaṃ?
不舍弃自己的衣,却受用应舍的衣者
受用它,这个罪就得到了说明。
Sakaṃ anissajitvāna, yo nissaggiyacīvaraṃ; Paribhuñjati tassāya-māpatti paridīpitā.
这五种确实都是波逸提,因为犯戒的具体情形各不相同。
如何能在同一刹那间达到无前亦无后?
Pañca pācittiyāneva, nānāvatthukatāni hi; Apubbaṃ acarimaṃ eka-kkhaṇe āpajjate kathaṃ?
确实,把五种药分别取入不同的容器里,
如果放置超过七日,五种也都成为犯戒。
Bhesajjāni hi pañceva, gahetvā bhājane visuṃ; Ṭhapitesu ca sattāhā-tikkame honti pañcapi.
他的心既不贪染,也没有偷盗的念头。
他的心也并不倾向于死亡;
导师说,布施者犯波罗夷。
接受的人,犯土喇咤亚。
Na rattacitto na ca theyyacitto; Na cāpi cittaṃ maraṇāya tassa; Dentassa pārājikamāha satthā; Thullaccayaṃ taṃ paṭigaṇhatopi.
把筹给出去、用来分裂僧团的人,犯波罗夷。
他接受筹的时候,就犯土喇咤亚。
Salākaṃ saṅghabhedāya, padentassa parājayo; Hoti thullaccayaṃ tassa, salākaṃ paṭigaṇhato.
把袈裟放在一个地方后,在半个由旬之外;
对于使黎明升起者,怎么会无犯呢?
Ekattha nikkhipitvāna, cīvaraṃ addhayojane; Aruṇaṃ uṭṭhāpentassa, anāpatti kathaṃ siyā?
在像善立尼拘律树那样的树根处;
如果那棵树属于一个家族,那就无犯。
Suppatiṭṭhitanigrodha-sadise rukkhamūlake; Anāpatti hi so rukkho, hoti ekakulassa ce.
罪过怎么会各有不同?
事身确实就是身的。
既不是在前,也不是在后,而是在同一刹那。
能否在同一刹那触到许多处?
Kathaṃ āpattiyo nānā-; Vatthukāyo hi kāyikā; Apubbaṃ acarimaṃ eka-; Kkhaṇe sambahulā phuse?
但不会对不同女人的头发,也不会对她们的手指。
当同时执取时,对他而言就会变成许多个。
Nānitthīnaṃ tu kese vā, tāsaṃ aṅguliyopi vā; Ekato gahaṇe tassa, honti sambahulā pana.
语业怎么会有种种不同的对象,而身业却没有呢?
不是在前、也不是在后,是在同一个刹那感受诸罪吗?
Kathaṃ vācasikā nānā-vatthukāyo na kāyikā; Apubbaṃ acarimaṃ eka-kkhaṇe āpattiyo phuse?
如果有人说出粗恶的话,
你们全都是式叉尼。
在律藏教法中已经讲了这些过失。
按那些女人的计数方式。
Duṭṭhullaṃ yo vadati ca vācaṃ; ‘‘Sabbā tumhe sikharaṇiyo’’ti; Vuttā dosā vinayanasatthe; Tassitthīnaṃ gaṇanavasena.
与女人、男人,或是与黄门、与相状。
不从事淫行,却因淫行的因缘而堕落吗?
Itthiyā purisenāpi, paṇḍakena nimittake; Methunaṃ na ca sevanto, methunappaccayā cuto?
而进入淫欲行为的前阶段,也就是身体接触。
因为交媾这个原因,他们犯了应当被断绝的罪,也就是八事罪。
Methune pubbabhāgaṃ tu, kāyasaṃsaggataṃ gatā; Methunappaccayā chejjaṃ, āpannā aṭṭhavatthukaṃ.
向母亲乞求衣服,而那件衣服并没有指定给僧团;
对亲属来说,怎样算犯戒,怎样算不犯戒?
Mātaraṃ cīvaraṃ yāce, saṅghe pariṇataṃ na ca; Kenassa hoti āpatti, anāpatti ca ñātake?
为了获得雨浴衣,在被称为“后时”的时节;
若可能犯戒,念生起时,对作者而言,甚至母亲亦然。
Vassasāṭikalābhatthaṃ , samaye piṭṭhisaññite; Siyāpatti satuppādaṃ, karoto mātarampi ca.
如何会触犯僧残、波逸提和恶作罪?
波罗提应悔过罪和轻罪,是在同一刹那触犯的吗?
Saṅghādisesamāpattiṃ, pācittiṃ dukkaṭaṃ kathaṃ; Pāṭidesaniyaṃ thulla-ccayaṃ ekakkhaṇe phuse?
从未被染污与已被染污之手中,确实。
拿了团食物,还有上等的大蒜。
人肉以及不该吃的肉;
她全都吃掉了,那些罪报会归于她。
Avassutāvassutahatthato hi; Piṇḍaṃ gahetvā lasuṇaṃ paṇītaṃ; Manussamaṃsañca akappamaññaṃ; Sabbekato khādati, honti tassā.
一人是亲教师补特伽罗,另一人也是个体。
阿阇梨两位,且都已圆满度过雨安居。
他们只有一次羯磨词。
一个人的业,为什么不生效呢?
Eko upajjhāyakapuggaleko; Ācariyako dvepi ca puṇṇavassā; Ekāva tesaṃ pana kammavācā; Ekassa kammaṃ tu na rūhate kiṃ?
即使只有一根头发尖那么大的程度,在大神通者当中
就算一个人真的能行于虚空,
即使造了业,那羯磨也不成立。
就像行于虚空者一样,而不是行于地上者。
Kesaggamattampi mahiddhikesu; Ākāsago hoti sace paneko; Katampi taṃ rūhati neva kammaṃ; Ākāsagasseva, na bhūmigassa.
确实,即使僧团以神通力停在虚空中,
对住在地上的人,不应该做(僧团羯磨);如果做了,羯磨就会动摇。
Saṅghenapi hi ākāse, ṭhitena pana iddhiyā; Bhūmigassa na kātabbaṃ, karoti yadi kuppati.
既不是裁制衣,也不是染色的非如法衣;
那么,穿着(袈裟)时有犯,怎样才算无犯?
Na ca kappakataṃ vatthaṃ, na ca rattaṃ akappiyaṃ; Nivatthassa panāpatti, anāpatti kathaṃ siyā?
对于衣服已被夺走的比丘,在这里,哪怕只有一点点;
对他来说,并没有所谓的不合宜之衣,但僧衣确实存在。
Acchinnacīvarassettha, bhikkhussa pana kiñcipi; Na cassākappiyaṃ nāma, cīvaraṃ pana vijjati.
他确实不从任何地方拿走任何东西。
但他也不从食物里给出任何一点东西。
可是,他怎么会犯下重罪呢?
如果你真的精通律,就告诉我吧?
Na kutopi ca gaṇhati kiñci have; Na tu deti ca kiñcipi bhojanato; Garukaṃ pana vajjamupeti kathaṃ; Vada me vinaye kusalosi yadi?
从有漏的人那里拿了任何东西之后,
被赶走的人如果吃食物,
被派去的那位,无论她被哪一位派遣……
智者们说这是僧残。
Ādāya yaṃ kiñci avassutamhā; Uyyojitā bhuñjati bhojanañce; Uyyojitā yā pana yāya tassā; Saṅghādisesaṃ kathayanti dhīrā.
他不亲手把任何东西送给任何人;
他不从任何地方拿走任何东西。
他犯的是轻罪,而不是重罪。
如果你真的觉悟了,那就请说说:到底是怎么回事?
Kassaci kiñci na deti sahatthā; Neva ca gaṇhati kiñci kutoci; Vajjamupeti lahuṃ, na garuṃ tu; Brūhi kathaṃ yadi bujjhasi sādhu?
比丘尼拿取齿木水时,
叫人拿走就犯轻罪,自己受用就犯。
Dantaponodakānaṃ tu, gahaṇe pana bhikkhunī; Uyyojentī lahuṃ vajjaṃ, āpajjati nisevite.
他犯了罪,属于重罪,但还有残余。
他掩盖,不触及罪过,你怎么知道?告诉我。
Āpajjati panāpattiṃ, garukaṃ sāvasesakaṃ; Chādeti, na phuse vajjaṃ, kathaṃ jānāsi me vada?
犯了僧残罪之后,还毫无恭敬心。
就算他隐瞒那条罪,被举罪的人也不会碰到另一条罪。
Saṅghādisesamāpattiṃ, āpajjitvā anādaro; Chādentopi tamāpattiṃ, nāññaṃ ukkhittako phuse.
既非有生物所生,亦非无生物所生,既不是走兽,也不是飞禽;
如果你知道二度生者可爱与不可爱,请告诉我?
Sappāṇappāṇajaṃ neva, jaṅgamaṃ na vihaṅgamaṃ; Dvijaṃ kantamakantañca, sace jānāsi me vada?
由具有生命的一切存在者所生者所说
心生与时节生这两类也是如此。
而仅仅因为是从两者生起的缘故;
声音确实被认为是“二生”的“死”。
Sappāṇappāṇajo vutto; Cittajo utujopi ca; Dvīheva pana jātattā; Mato saddo dvijoti hi.
在律中,是灾祸止息之最上者。
善人的快乐引导,引导。
他机敏伶俐,乐于精勤修行,而不贪著其他事情。
在这里,如果有人乐于精髓。
Vinaye anayūparame parame; Sujanassa sukhānayane nayane; Paṭu hoti padhānarato na rato; Idha yo pana sāramate ramate.
共与不共的讨论
Sādhāraṇāsādhāraṇakathā
我要说明一切学处的因缘,还有它们的数目;
比丘们对比丘尼,以及比丘尼对比丘们。
Sabbasikkhāpadānāhaṃ , nidānaṃ gaṇanampi ca; Bhikkhūhi bhikkhunīnañca, bhikkhūnaṃ bhikkhunīhi ca.
不共的施设,以及共的施设也是如此;
我用简略的方式来讲说,请你们静下心来听。
Asādhāraṇapaññattaṃ, tathā sādhāraṇampi ca; Pavakkhāmi samāsena, taṃ suṇātha samāhitā.
因缘就是毗舍离,同样还有王舍城。
舍卫城、阿罗毗、憍赏弥,萨迦族和跋祇族已开示。
Nidānaṃ nāma vesālī, tathā rājagahaṃ puraṃ; Sāvatthāḷavi kosambī, sakkabhaggā pakāsitā.
有多少是在毗舍离说的,有多少是在王舍城制定的?
多少是在舍卫城制定的,多少是在阿罗毗制定的?
Kati vesāliyā vuttā, kati rājagahe katā? Kati sāvatthipaññattā, kati āḷaviyaṃ katā?
有多少是在憍赏弥制定的,有多少是在释迦族中说的?
在跋迦国有多少种被制定?被询问者,请对我说明那个。
Kati kosambipaññattā, kati sakkesu bhāsitā? Kati bhaggesu paññattā, taṃ me akkhāhi pucchito?
在毗舍离说了十部,在象鼻窟说了二十一部。
在舍卫城制定了五百九十四条中的三条。
Dasa vesāliyā vuttā, ekavīsa giribbaje; Chaūnāni satāneva, tīṇi sāvatthiyaṃ katā.
在巴纳拉维说了六种,在憍赏弥制定了八种。
八条在释迦族中制定,三条在跋迦族中宣示。
Cha panāḷaviyaṃ vuttā, aṭṭha kosambiyaṃ katā; Aṭṭha sakkesu paññattā, tayo bhaggesu dīpitā.
淫欲和杀人,以及第四种究竟罪。
多余的僧衣;纯黑绵羊毛制品。
Methunaṃ viggaho ceva, catutthantimavatthukaṃ; Atirekacīvaraṃ suddha-kāḷakeḷakalomakaṃ.
真实、辗转食戒,以及经口食戒;
还有对比丘尼的辱骂,在毗舍离城制定了十条。
Bhūtaṃ paramparañceva, mukhadvāramacelako; Bhikkhunīsu ca akkoso, dasa vesāliyaṃ katā.
还有第二终末事,以及两种诬谤。
破僧有两种,还有接受衣。
Dutiyantimavatthuñca, dve anuddhaṃsanāni ca; Saṅghabhedā duve ceva, cīvarassa paṭiggaho.
银钱、经示意,同样还有举罪;
把煮熟的食物(令人为己煮食),以及别众食,也同样如此。
Rūpiyaṃ suttaviññatti, tathā ujjhāpanampi ca; Paripācitapiṇḍo ca, tatheva gaṇabhojanaṃ.
非时食,还有行仪和沐浴;
给未满二十岁的人,由僧团授予了袈裟。
Vikālabhojanañceva, cārittaṃ nhānameva ca; Ūnavīsativassañca, datvā saṅghena cīvaraṃ.
她放弃跳舞或唱歌,以及两种行仪;
以给与同意(送欲)的这些人,在王舍城有二十一位。
Vosāsantī ca naccaṃ vā, gītaṃ vā cārikadvayaṃ; Chandadānenime rāja-gahasmiṃ ekavīsati.
小屋、蚕丝卧具、土地和草木聚落,
他们也浇灌有生命的水,这些是以粗糙的方式做的。
Kuṭi kosiyaseyyañca, pathavībhūtagāmakaṃ; Sappāṇakañca siñcanti, ete chāḷaviyaṃ katā.
大住所,以及难教诫,也同样如此;
以另一对另一,同样地,门、库藏、中间,以及第五。
Mahallakavihāro ca, dovacassaṃ tatheva ca; Aññenaññaṃ tathā dvāra-kosā majjhañca pañcamaṃ.
不恭敬,以及随顺法,饮用乳饮,这些属于应当学的内容。
不过在憍赏弥制定的,是这八条由持纯净见解者所立。
Anādariyaṃ sahadhammo, payopānañca sekhiye; Kosambiyaṃ tu paññattā, aṭṭhime suddhadiṭṭhinā.
洗涤用的羊毛,还有钵与第二只钵;
教诫、药和针,这些是给住在林野中的人用的。
Dhovaneḷakalomāni, patto ca dutiyo pana; Ovādopi ca bhesajjaṃ, sūci āraññakesu ca.
还有水净仪式,以及前去听受教诫。
过去在迦毗罗卫城,另外还制定了这八条。
Udakasuddhikañceva, ovādāgamanampi ca; Pure kapilavatthusmiṃ, paññattā pana aṭṭhime.
把火点起来,连同有肉、有饭的供品一起。
这三条,是由太阳族之亲在波迦国制定的。
Jotiṃ samādahitvāna, sāmisena sasitthakaṃ; Ime bhaggesu paññattā, tayo ādiccabandhunā.
波罗夷有四条,重罪有十六,还有二条不定法;
不定法、三十四舍堕。
Pārājikāni cattāri, garukā soḷasā, duve; Aniyatā, catuttiṃsa, honti nissaggiyāni hi.
五千六百,确实都算小罪。
另外,有十种应呵责,以及七十二种应学法。
Chappaṇṇāsasatañceva , khuddakāni bhavanti hi; Daseva pana gārayhā, dvesattati ca sekhiyā.
还有二百九十四位,都是以平等心。
这些剩下所说的,全都是在舍卫城制作的。
Chaūnāni ca tīṇeva, satāni samacetasā; Ime vuttāvasesā hi, sabbe sāvatthiyaṃ katā.
四波罗夷,七僧残;
舍堕确实有八条,小戒则有三十二条。
Pārājikāni cattāri, satta saṅghādisesakā; Nissaggiyāni aṭṭheva, dvattiṃseva ca khuddakā.
有两种应受呵责的,有三种有学,总共五十六种。
他们在六种安立中被安立,也在各城市中被聚合起来。
Dve gārayhā, tayo sekhā, chappaññāseva sabbaso; Bhavanti chasu paññattā, nagaresu ca piṇḍitā.
而所有这些,都存在于七座城中。
确实存在三百五十个,它们被施设安立。
Sabbāneva panetāni, nagaresu ca sattasu; Aḍḍhuḍḍhāni satāneva, paññattāni bhavanti hi.
比丘的学处有二百二十条;
比丘尼的学处则有四……同样还有三百……
Sikkhāpadāni bhikkhūnaṃ, vīsañca dve satāni ca; Bhikkhunīnaṃ tu cattāri, tathā tīṇi satāni ca.
波罗夷有四条,重罪则有十三条。
二不定法已经讲了,三十舍堕法也一样。
Pārājikāni cattāri, garukā pana terasa; Aniyatā duve vuttā, tiṃsa nissaggiyāni ca.
九十二条小戒,以及四条应发露忏悔的法。
由无戏论开示的七十五条应学法。
Khuddakā navuti dve ca, cattāro pāṭidesanā; Nippapañcena niddiṭṭhā, pañcasattati sekhiyā.
二百二十,以及仅由比丘之力。
学处要在布萨日诵出。
Dve satāni ca vīsañca, vasā bhikkhūnameva ca; Sikkhāpadāni uddesamāgacchanti uposathe.
波罗夷有八条,重罪有十条、七条。
舍堕有三十条,另有六十六条以及一百条。
Pārājikāni aṭṭheva, garukā dasa satta ca; Nissaggiyāni tiṃseva, chasaṭṭhi ca satampi ca.
八条微细的是应呵责的,七十五条是应学法的。
而全部四个,以及三百。
Khuddakānaṭṭha gārayhā, pañcasattati sekhiyā; Sabbāni pana cattāri, tathā tīṇi satāni ca.
这些确实存在,但只是由比丘尼们的力量;
在布萨日,诸学处被诵出。
Bhavanti pana etāni, bhikkhunīnaṃ vasā pana; Sikkhāpadāni uddesamāgacchanti uposathe.
比丘们有四十六,与比丘尼们则……
它们被大仙引导至不共的状态。
Chacattālīsa honteva, bhikkhūnaṃ bhikkhunīhi tu; Asādhāraṇabhāvaṃ tu, gamitāni mahesinā.
还有六条僧残,以及两条不定。
还有十二种舍弃,以及二十二种小罪。
Cha ca saṅghādisesā ca, tathā aniyatā duve; Dvādaseva ca nissaggā, dvāvīsati ca khuddakā.
还有四种也是应当呵责的,这样合起来就是四十六种。
这些规定只由乔达摩尊者本人为比丘们制定。
Cattāropi ca gārayhā, chacattālīsa hontime; Bhikkhūnaṃyeva paññattā, gotamena yasassinā.
遗精、身体接触、粗恶、贪求自己。
小屋和精舍,这六种都算重罪。
Visaṭṭhi kāyasaṃsaggo, duṭṭhullaṃ attakāmatā; Kuṭi ceva vihāro ca, chaḷete garukā siyuṃ.
在舍堕等品里,洗涤和接受。
在羊毛品里,从开头算起则是七条。
Nissaggiyādivaggasmiṃ, dhovanañca paṭiggaho; Eḷakalomavaggepi, ādito pana satta ca.
在第三品中也一样,第一条以及到达者也是如此;
雨衣与林野,这十二种已经说明。
Tatiyepi ca vaggasmiṃ, patto ca paṭhamo tathā; Vassasāṭikamārañña-miti dvādasa dīpitā.
波逸提诸条,已按数目全部宣说;
比丘和比丘尼的八千八百条,然后。
Pācittiyāni vuttāni, sabbāni gaṇanāvasā; Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, aṭṭhāsītisataṃ, tato.
所有比丘尼品,以及展转食;
同样,非残食戒,取足食戒。
Sabbo bhikkhunivaggopi, saparamparabhojano; Tathā anatiritto ca, abhihaṭṭhuṃ pavāraṇā.
乞求精美食物,同样还有裸形外道;
被邀请与集会一同,以及粗劣的覆盖物。
Paṇītabhojanaviññatti, tathevācelakopi ca; Nimantito sabhatto ca, duṭṭhullacchādanampi ca.
而未满二十岁的人,与女人在一起;
进入内宫,以及雨衣和坐具。
Ūnavīsativassaṃ tu, mātugāmena saddhipi; Antepurappaveso ca, vassasāṭi nisīdanaṃ.
这些小戒确实有二十二条。
不过,在比丘的巴帝摩卡中,有四种应受责备的。
Khuddakāni panetāni, dvāvīsati bhavanti hi; Cattāro pana gārayhā, bhikkhūnaṃ pātimokkhake.
另外,把这些合在一起施设,一共就是四十六种。
而比丘尼与比丘之间,则是不共的。
Ekato pana paññattā, chacattālīsa hontime; Bhikkhunīhi tu bhikkhūnaṃ, asādhāraṇataṃ gatā.
比丘们与比丘尼相比,确实有一百三十条。
而大仙则把它们导向了不共的状态。
Bhikkhūhi bhikkhunīnañca, sataṃ tiṃsa bhavanti hi; Asādhāraṇabhāvaṃ tu, gamitāni mahesinā.
四波罗夷,十僧残;
还有十二种舍弃,以及九十四种小罪。
Pārājikāni cattāri, dasa saṅghādisesakā; Dvādaseva ca nissaggā, khuddakā navuticcha ca.
确实有八种应受呵责,这些应受呵责的法共成一百三十种。
比丘尼众与比丘们之间,有着不共的区分。
Aṭṭheva pana gārayhā, sataṃ tiṃsa bhavantime; Bhikkhunīnañca bhikkhūhi, asādhāraṇataṃ gatā.
比丘尼众这边,则从僧残中最初起有六条;
乃至第三次的,以及四条,这些合起来就是十项。
Bhikkhunīnaṃ tu saṅghādi-sesehi cha panādito; Yāvatatiyakā ceva, cattāroti ime dasa.
非时衣,以及同样地,未截衣;
七种给别人的东西等、钵,以及重物和轻物。
Akālacīvarañceva, tathā acchinnacīvaraṃ; Sattaññadatthikādīni, patto ceva garuṃ lahuṃ.
这十二种,在这里是就比丘尼众的情况来说的;
这些舍堕戒条,是导师所制定的,也是单方面制定的。
Dvādaseva panetāni, bhikkhunīnaṃ vasenidha; Nissaggiyāni satthārā, paññattāni panekato.
不共的施设,以及九十种小法。
应受呵责的,这一切都只是算在数目之内罢了。
Asādhāraṇapaññattā, khuddakā navuticcha ca; Gārayhā ca panaṭṭhāti, sabbeva gaṇanāvasā.
而比丘尼与比丘们之间,则有不共通的区分。
全部被指定为一体,确实共有一百三十种。
Bhikkhunīnaṃ tu bhikkhūhi, asādhāraṇataṃ gatā; Ekatoyeva paññattā, sataṃ tiṃsa bhavanti hi.
不共的、交错的,以及七、六、四。
波罗夷有四条,重罪有十条,还有六条。
Asādhāraṇubhinnampi, sataṃ sattati caccha ca; Pārājikāni cattāri, garukā ca dasaccha ca.
不定法有两种,舍堕有二十四种;
这里,一百一十八,小者已说明。
Aniyatā duve ceva, nissaggā catuvīsati; Sataṃ aṭṭhārasevettha, khuddakā paridīpitā.
应呵责的法有十二种,还有一百七十六种。
即使它们与两者不共通,也用“这些”来显示。
Dvādaseva ca gārayhā, sataṃ sattati caccha ca; Asādhāraṇubhinnampi, imeti paridīpitā.
这两者共同具有,而由导师所安立;
一百七十四,如是已被阐明。
Sādhāraṇā ubhinnampi, paññattā pana satthunā; Sataṃ sattati cattāri, bhavantīti pakāsitā.
四种波罗夷,七种僧残;
还有十八种舍堕,以及七十一种小罪。
Pārājikāni cattāri, satta saṅghādisesakā; Aṭṭhārasa ca nissaggā, samasattati khuddakā.
七十五条是施设的,以及一切应当学的法;
一百七十四条,是双方共同学习的。
Pañcasattati paññattā, sekhiyāpi ca sabbaso; Sataṃ sattati cattāri, ubhinnaṃ samasikkhatā.
Ito paraṃ pavakkhāmi, lakkhaṇaṃ pana sabbagaṃ; Savane sādaraṃ katvā, vadato me nibodhatha.
因缘即人、事,以及施设的分类;
违犯、有罪、无罪,以及教令和支分行为。
Nidānaṃ puggalo vatthu, paññattividhimeva ca; Vipattāpattanāpatti, āṇattaṅgakiriyāpi ca.
想和心生起的,能区分各种罪业。
这个“三二”应当在一切处配合。
Saññācittasamuṭṭhānaṃ, vajjakammapabhedakaṃ; Tikadvayanti sabbattha, yojetabbamidaṃ pana.
先前所说的方式,以及这里已经清楚说明的。
不过,抛开这一切,我们来做义理阐明。
Pubbe vuttanayaṃ yañca, yañca uttānamevidha; Taṃ sabbaṃ pana vajjetvā, karissāmatthajotanaṃ.
所谓“人”,无论针对比丘还是比丘尼,分别称为比丘或比丘尼。
Puggalo nāma yaṃ yaṃ tu, bhikkhumārabbha bhikkhuniṃ;
Sikkhāpadaṃ tu paññattaṃ, ayaṃ vuccati puggalo.
这二十三种,就是苏定那、檀尼迦等人。
在比丘们的巴帝摩卡中,属于最初犯戒的人。
Tevīsatividhā te ca, sudinnadhaniyādayo; Bhikkhūnaṃ pātimokkhasmiṃ, ādikammikapuggalā.
比丘尼的巴帝摩卡中同样,是最初犯戒者;
偷兰难陀等七人,一共是三十人。
Bhikkhunīnaṃ tathā pāti-mokkhasmiṃ ādikammikā; Thullanandādayo satta, sabbe tiṃsa bhavanti hi.
所谓“事”,就是指补特伽罗本身,以及那每一个的一切方面。
Vatthūti puggalasseva, tassa tassa ca sabbaso;
Vatthuno tassa tasseva, ajjhācāro pavuccati.
然而,纯粹的施设,它本身就是根本性的,正是如此。
随顺未生起的一切处部分句之先导。
Kevalā pana paññatti, mūlabhūtā tatheva sā; Anvanuppannasabbattha-padesapadapubbikā.
共通的施设,也有不共通的施设;
单边前行和双边前行,这样就有九种。
Sādhāraṇā ca paññatti, tathāsādhāraṇāpi ca; Ekatoubhatopubbā, evaṃ navavidhā siyā.
在这其中,若有比丘行淫欲法,
“未给予而取用”这样的说法,就是制戒条文等的开头。
Tattha ‘‘yo methunaṃ dhammaṃ, paṭiseveyya bhikkhu’’ti; ‘‘Adinnaṃ ādiyeyyā’’ti, paññatticcevamādikā.
甚至有“最低限度,比丘,乃至对畜生”这样的说法;
像这样开头的所有随制,都已经说明了。
Hoti ‘‘antamaso bhikkhu, tiracchānagatāyapi’’; Iccevamādikā sabbā, anupaññatti dīpitā.
同样地,对于未生起的假立,则是就未生起的应呵者而言。
她确实是依八种敬重法而来的。
Tathānuppannapaññatti, anuppanne tu vajjake; Aṭṭhannaṃ garudhammānaṃ, vasenevāgatā hi sā.
皮革坐垫,以及有带子和无带的鞋子;
同样地,还有常去沐浴,以及五众受具足戒。
Cammattharaṇakañceva, saguṇaṅguṇupāhanaṃ; Tatheva ca dhuvanhānaṃ, pañcavaggūpasampadā.
这是局部施设,因为称为四种。
它被说为只在中部地区存在,不是从别处来的。
Esā padesapaññatti, nāmāti hi catubbidhā; Vuttā majjhimadesasmiṃ-yeva hoti, na aññato.
从这里往后的其余内容,已经说明为“一切处的施设”。
从含义上说,这里其实只有一种,就是共通二法之类。
Ito sesā hi sabbattha-paññattīti pakāsitā; Atthato ekamevettha, sādhāraṇadukādikaṃ.
而罪也有有教令罪,也有无教令罪。
Āṇatti即是这个名称,而Āṇāpanā则应当被理解。
Sāṇattikā panāpatti, hoti nāṇattikāpi ca; Āṇattīti ca nāmesā, ñeyyā āṇāpanā pana.
而关于一切罪,以及一切学处;
一切支分的差别,智者都应当清楚了知。
Āpattīnaṃ tu sabbāsaṃ, sabbasikkhāpadesupi; Sabbo panaṅgabhedo hi, viññātabbo vibhāvinā.
无论是以身体,还是以言语,凡是造作者所产生的;
这是由行为所产生的,就像波罗夷一样。
Kāyenapi ca vācāya, yā karontassa jāyate; Ayaṃ kriyasamuṭṭhānā, nāma pārājikā viya.
应当通过身和语去做的事,如果不去做,就会有;
它是由非造作产生的,如同在第一咖提那时一样。
Kāyavācāhi kattabbaṃ, akarontassa hoti yā; Sā cākriyasamuṭṭhānā, paṭhame kathine viya.
比丘无论是做了还是没做,都有那一种。
那件事是依作与不作而成立的,就像拿衣的事一样。
Karontassākarontassa, bhikkhuno hoti yā pana; Sā kriyākriyato hoti, cīvaraggahaṇe viya.
然而可能属于正在做的人,不做的人则无论何种情况可能属于他;
那件事是依作与不作而有的,就像拿取金银一样。
Siyā pana karontassa, akarontassa yā siyā; Sā kriyākriyato hoti, rūpiyuggahaṇe viya.
同样地,对于正在造作的人,也可能如此。
无论是正在做的人,还是没做的人。
也可能从“作”产生;
它也是“做”和“不做”这两方面。
Tathā siyā karontassa; Yā karoto akubbato; Siyā kiriyato ceva; Sā kriyākriyatopi ca.
一切罪业都是依想而有的;
按作用方式,可以有两种。
想解脱与非想解脱;
解脱已开示。
Sabbā cāpattiyo saññā-; Vasena duvidhā siyuṃ; Saññāvimokkhā nosaññā-; Vimokkhāti pakāsitā.
由于缺乏超越心的表象的存在,
此已解脱,被称为想解脱。
Vītikkamanasaññāya, abhāvena yato pana; Vimuccati ayaṃ saññā-vimokkhāti pakāsitā.
其余的那些则被称为非想解脱。
再者,完全依心之力,则可分为两种。
Itarā pana nosaññā-vimokkhāti pakāsitā; Puna sabbāva cittassa, vasena duvidhā siyuṃ.
有心与无心,是由善心所说明的。
而如果按照有心等起的方式来说,那就会是这样。
Sacittakā acittāti, sucittena pakāsitā; Sacittakasamuṭṭhāna-vasena pana yā siyā.
这被称为有心罪,已经阐明。
或者,以与有心者相混合的方式,这属于无心。
Ayaṃ sacittakā nāma, āpatti paridīpitā; Sacittakehi vā missa-vasenāyamacittakā.
一切罪过,按过失的性质来说,可分为两种。
善知而远离过失,因为远离了世间的施设。
Sabbā cāpattiyo vajja-vasena duvidhā rutā; Suvijjenānavajjena, lokapaṇṇattivajjato.
若哪一方有心识,则心可能是非善的;
这叫做世间罪,其余则是制定罪。
Yassā sacittake pakkhe, cittaṃ akusalaṃ siyā; Lokavajjāti nāmāyaṃ, sesā paṇṇattivajjakā.
一切犯戒都可以按业分成三种。
身业、语业,以及这两者兼具的业。
Sabbā cāpattiyo kamma-vasena tividhā siyuṃ; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, tathā tadubhayampi ca.
所谓“三二法”,就是指善等三法和二法;
Tikadvayanti nāmetaṃ, kusalāditikadvayaṃ;
或者与善心、不善心相应,同样,或者与无记心相应。
Kusalākusalacitto vā, tathābyākatamānaso.
已经犯了戒,正在犯的时候并非以其他方式;
或者具有乐受,或者与苦等相应。
Hutvā āpajjatāpattiṃ, āpajjanto na aññathā; Sukhavedanāsamaṅgī vā, tathā dukkhādisaṃyuto.
这个特相已经说过,在一切学处里也都是这样。
不过,精通律的人应当先组织好内容,再加以开示。
Idaṃ tu lakkhaṇaṃ vuttaṃ, sabbasikkhāpadesupi; Yojetvā pana dasseyya, vinayasmiṃ visārado.
这棵树有三条根和九片叶子;
有四个顶、七个果、六朵花;
能了知那有二生、二枝的人;
他无余地了知施设。
Taruṃ timūlaṃ navapattamenaṃ; Catussikhaṃ sattaphalaṃ chapupphaṃ; Jānāti yo dvippabhavaṃ dvisākhaṃ; Jānāti paññattimasesato so.
已经到达了此无上之境,并具备了无上的境界。
凡是认真学习并反复询问的人;
亲近更高者,从更高处。
他于身语之调伏中调伏。
Imamuttaraṃ gatamanuttarataṃ; Pariyāpuṇāti paripucchati yo; Upayātanuttaratamuttarato; Sa ca kāyavācavinaye vinaye.
十六种眷属的眷属,已经彻底讲完了。
从这之后,我要讲说一种把一切法都总集起来的方法。
Soḷasaparivārassa, parivārassa sabbaso; Ito paraṃ pavakkhāmi, sabbasaṅkalanaṃ nayaṃ.
说了多少种罪?
身的、语的有多少?
对覆藏者,犯多少种罪?
有几种结交因缘?
Kati āpattiyo vuttā; Kāyikā, vācasikā kati? Chādentassa katāpattī; Kati saṃsaggapaccayā?
身体所犯的罪有六种,语所犯的罪同样也有。
于隐藏者有三种,结交为缘者有五种。
Kāyikā chabbidhāpatti, tathā vācasikāpi ca; Chādentassa ca tissova, pañca saṃsaggapaccayā.
大仙制定了多少种罪根?
覆藏粗恶罪方面,又说了多少种罪?
Kati āpattimūlāni, paññattāni mahesinā? Kati āpattiyo vuttā, duṭṭhullacchādane pana?
有两种罪的根本,也就是身和语。
波罗夷和波逸提,都可能出现在覆藏粗恶罪的情况里。
Dve panāpattimūlāni, kāyo vācā bhavanti hi; Pārājikā ca pācitti, duṭṭhullacchādane siyuṃ.
村与村之间说了多少种?河对岸同样有多少种?
肉里有多少种重罪?在各类肉中又有多少种轻罪?
Kati gāmantare vuttā, nadīpāre tathā kati? Kati thullaccayaṃ maṃse, kati maṃsesu dukkaṭaṃ?
在村与村之间,有四种;在河对岸,也同样有那么多。
对人肉,是土喇咤亚;对九种情况,是恶作。
Gāmantare catassova, nadīpārepi tattakā; Thullaccayaṃ manussānaṃ, maṃse, navasu dukkaṭaṃ.
比丘和比丘尼一起约定,犯恶作。
在进入波逸提村的近行处时,可能会犯波逸提。
Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhāti ca dukkaṭaṃ; Pācittaññassa gāmassa, upacārokkame siyā.
在围墙围起的村落里,迈出第一步,犯粗恶罪;
她走向另一个村子时,第二步就犯重罪。
Thullaccayaṃ parikkhitte, gāmasmiṃ paṭhame pade; Garukaṃ dutiye tassā, gāmantaraṃ vajantiyā.
同样地,与比丘尼一起约定,就犯恶作。
如果比丘登上船,就犯波逸提。
Tathā bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhāne tu dukkaṭaṃ; Abhirūhati nāvaṃ ce, hoti pācitti bhikkhuno.
渡河的时候,以足触犯了土喇咤亚罪。
第一、第二时,她有重罪。
Nadiyuttaraṇe kāle, pāde thullaccayaṃ phuse; Paṭhame, dutiye tassā, hoti bhikkhuniyā garuṃ.
夜间有几种语罪?白天有几种语罪?
夜间有两种语所生的罪,白天也有两种语所生的罪。
Kati vācasikā rattiṃ, kati vācasikā divā? Duve vācasikā rattiṃ, duve vācasikā divā.
在黑夜中,与男子在一起;
她站在没有灯的地方,手能够得着的位置。
如果她跟那男子交谈,对她而言就是波逸提。
如果只是在远处说,那就只是恶作。
Rattandhakāre purisena saddhiṃ; Ṭhitā adīpe pana hatthapāse; Pācitti tassā yadi sallapeyya; Vadeyya ce dukkaṭameva dūre.
白天和男人一起待在隐蔽处;
站在原地,在手臂可及的范围内,对他说。
波逸提,但如果离开了手臂可及的范围。
如果她说的话,那就只是她的恶作罪。
Channe divā yā purisena saddhiṃ; Ṭhitā vadeyyassa ca hatthapāse; Pācitti, hitvā pana hatthapāsaṃ; Vadeyya ce dukkaṭameva tassā.
对于布施者有多少种罪,对于接受者又有多少种罪?
给予者犯三种罪,接受者犯四种罪。
Kati vā dadamānassa, kati vā paṭigaṇhato? Dadamānassa tissova, catassova paṭiggahe.
有人给人下毒,如果他因此死了;
若(导致)死亡,则犯波罗夷罪;若对夜叉、饿鬼(导致死亡),则犯土喇咤亚罪。
Manussassa visaṃ deti, sace marati tena so; Hoti pārājikaṃ, yakkhe, pete thullaccayaṃ mataṃ.
如果因为这件事让畜生死了,就犯波逸提。
同样,如果布施衣服给非亲族的比丘尼,也犯波逸提。
Tiracchānagate tena, mate pācittiyaṃ siyā; Tathā pācitti aññāti-kāya ce deti cīvaraṃ.
抓手、同样抓辫子,就犯僧残。
用嘴与生殖器之人交合,则为败北。
Hatthagāhe tathā veṇi-gāhe saṅghādisesatā; Mukhena aṅgajātassa, gahaṇe tu parājayo.
从非亲族女人的手中,接受衣布;
还有,涉及舍堕与波逸提的,应当反复学习。
Aññātikāya hatthamhā, cīvarassa paṭiggahe; Sanissaggā ca pācitti, hotīti pariyāputā.
从有染心者的手中,或者自己也有染心;
她接受食物,就犯土喇咤亚罪。
Avassutassa hatthamhā, sayaṃ vāpi avassutā; Hoti thullaccayaṃ tassā, bhojanaṃ paṭigaṇhato.
在这里,以第三羯磨宣说的认可有几种?
只有一种被宣说,就是比丘尼教诫的认可。
Kati ñatticatutthena, vuttā sammutiyo idha? Ekā eva panuddiṭṭhā, bhikkhunovādasammuti.
有多少种谷物汁被宣说,而在非时是许可的呢?
盐醋汁这一种,在非时也被认为是允许的。
Kati dhaññarasā vuttā, vikāle kappiyā pana? Loṇasovīrakaṃ ekaṃ, vikāle kappiyaṃ mataṃ.
波罗夷身有多少种?共住地有多少种?
那么,夜间中断(布萨)有几种?规定为两指宽(的量)有几种?
Kati pārājikā kāyā, kati saṃvāsabhūmiyo? Ratticchedo katīnaṃ tu, paññattā dvaṅgulā kati?
波罗夷罪中,涉及身体的共有两条,而共住地也各有两条。
两人的夜断,两指宽者被施设,二者。
Pārājikāni kāyamhā, dve dve saṃvāsabhūmiyo; Ratticchedo duvinnaṃ tu, paññattā dvaṅgulā duve.
最初和最后的事,以及身触所生起的。
波罗夷从身而生,而这两个生起。
Paṭhamantimavatthuñca, kāyasaṃsaggajampi ca; Pārājikāni kāyamhā, ime dve pana jāyare.
同住地为一。
同样地,也有以不同词句为前导的。
共住地确实只有两种。
这是具大悲悯的大仙所说的。
Samānasaṃvāsakabhūmi ekā; Tatheva nānāpadapubbikā ca; Dve eva saṃvāsakabhūmiyo hi; Mahesinā kāruṇikena vuttā.
对于别住的比丘,以及行敬悦的比丘,也是如此。
两人的断绝,但由超越二者的那位来说明。
Pārivāsikabhikkhussa , tathā mānattacārino; Ratticchedo duvinnaṃ tu, dvayātītena dīpito.
最多两个指节,可以拿;同样地,
两指宽或两个月,这两种都被规定为两指宽。
Dvaṅgulapabbaparamaṃ, ādātabbaṃ, tatheva ca; Dvaṅgulaṃ vā dumāsaṃ vā, paññattā dvaṅgulā duve.
杀生方面有多少种?语波罗夷有多少种?
在宣言中说了几种?在随转中又是几种?
Kati pāṇātipātasmiṃ, vācā pārājikā kati? Kati obhāsane vuttā, sañcaritte tathā kati?
杀生方面有三种。
语波罗夷有三种;
在明现方面说了三种。
在媒嫁这件事上,同样有三种。
Tisso pāṇātipātasmiṃ; Vācā pārājikā tayo; Obhāsane tayo vuttā; Sañcaritte tathā tayo.
人掉进没有特定对象的陷阱或坑里就会死。
若是波罗夷,则于夜叉死者、饿鬼死者为土喇咤亚。
Anodissakamopāte, khate marati mānuso; Pārājikaṃ siyā, yakkhe, pete thullaccayaṃ mate.
对畜生类众生,若将其杀害致死,则说犯波逸提。
在杀生这件事上,可以有三种罪。
Tiracchānagate tattha, mate pācittiyaṃ vade; Imā pāṇātipātasmiṃ, tisso āpattiyo siyuṃ.
指使人去杀人、去偷盗,也算犯戒。
说上人法者,有三种语[波罗夷]。
Manussamāraṇādinnā-dānamāṇattiyāpi ca; Manussuttaridhammañca, vadato vācikā tayo.
而说到两种道时,在宣说功德等场合中,是重罪。
若针对膝盖以上至乳房下部位者,犯土喇咤亚罪。
Maggadvayaṃ panodissa, vaṇṇādibhaṇane garuṃ; Thullaccayaṃ panodissa, ubbhajāṇumadhakkhakaṃ.
膝以上、脐以下、膝以下,对于说……的人
恶作确实已被指出,这就是三种暗示。
Ubbhakkhakamadhojāṇu-mādissa bhaṇato pana; Dukkaṭaṃ pana niddiṭṭhaṃ, tisso obhāsanā yimā.
通过接受等三种情况,就构成僧残。
由两种情形,说是重罪;由另一种情形,则是轻罪。
Paṭiggaṇhanatādīhi, tīhi saṅghādisesatā; Dvīhi thullaccayaṃ vuttaṃ, ekena pana dukkaṭaṃ.
砍截的人有几种罪?舍弃的因缘有几种?
不过,对断截者来说只有三种;舍弃的缘有五种。
Chindato kati āpatti, chaḍḍitappaccayā kati? Chindantassa tu tissova, pañca chaḍḍitapaccayā.
砍伐森林居民的人,就犯波罗夷罪。
砍伐草木的,犯波逸提;截断男根的,犯偷兰遮。
Hoti pārājikaṃ tassa, chindantassa vanappatiṃ; Bhūtagāmaṃ tu pācitti, aṅgajātaṃ tu thullatā.
如果一个人把毒扔掉却不指定给谁,而有人因此而死。
已死的夜叉,波罗夷;饿鬼,土喇咤亚。
Visaṃ chaḍḍetyanodissa, manusso marati tena ce; Pārājikaṃ, mate yakkhe, pete thullaccayaṃ siyā.
对畜生(行淫)者,犯波逸提;遗泄精液者,则犯重罪。
在青草地上倾倒粪便与尿液,则犯恶作。
Tiracchāne tu pācitti, visaṭṭhichaḍḍane garuṃ; Harituccārapassāva-chaḍḍane dukkaṭaṃ mataṃ.
走路的时候有几种犯戒?站着的时候又有几种?请告诉我。
坐着时有多少种?躺着时又有多少种?
Gacchato katidhāpatti, ṭhitassa kati me vada? Kati honti nisinnassa, nipannassāpi kittakā?
走路的时候正好有四种,站着的时候也是同样的数目。
坐着时正好有四种,躺着时也同样这么多。
Gacchantassa catassova, ṭhitassāpi ca tattakā; Nisinnassa catassova, nipannassāpi tattakā.
比丘和比丘尼一起约定时,犯恶作。
如果走进另一个村子的近处,就可能犯波逸提。
Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhāne tu dukkaṭaṃ; Pācittaññassa gāmassa, upacārokkame siyā.
在围墙围绕的村落里,第一步就是土喇咤亚罪。
去邻村时,于第二次则成重罪。
Thullaccayaṃ parikkhitte, gāmasmiṃ paṭhame pade; Garukaṃ dutiye hoti, gāmantaraṃ vajantiyā.
比丘尼在遮蔽处具亲密交谊,
如果她站在男人伸手能碰到的地方,就犯波逸提。
Paṭicchanne panokāse, bhikkhunī mittasanthavā; Posassa hatthapāse tu, pācitti yadi tiṭṭhati.
如果离开伸手可及的范围还站着,就犯恶作。
日出时分,第二个人伸手可及的距离。
Hatthapāsaṃ jahitvāna, sace tiṭṭhati dukkaṭaṃ; Aruṇuggamane kāle, dutiyā hatthapāsakaṃ.
舍弃之后仍站着的她,这被说成是重罪。
如果她舍弃后还继续住着,就构成僧残。
Hitvā tiṭṭhantiyā tassā, thullaccayamudīritaṃ; Hitvā tiṭṭhati ce tassā, hoti saṅghādisesatā.
对于坐着的比丘尼有四种罪,对于躺卧的比丘尼也同样有四种罪。
它们确实就是前面所说的那些种类,只有通达律的人才能辨别。
Nisinnāya catassova, nipannāyāpi tattakā; Honti vuttappakārāva, viññeyyā vinayaññunā.
在“乃至第三次”所说的内容里,有多少种罪?请说。
在“乃至第三次”里所说的,请听这三种罪。
Yāvatatiyake vuttā, kati āpattiyo vada? Yāvatatiyake vuttā, tisso āpattiyo suṇa.
碰到波罗夷罪,是随顺被举比丘者;
随顺破僧者,犯僧残。
Phuse pārājikāpattiṃ, ukkhittassānuvattikā; Saṅghādisesatā saṅgha-bhedakassānuvattino.
对不肯舍弃恶见的人,犯波逸提罪;
到了第三次,这些就构成三种罪。
Anissagge tu pācitti, pāpikāya ca diṭṭhiyā; Yāvatatiyake tisso, honti āpattiyo imā.
嚼食时显示了几种?以食物为缘又显示了几种?
不过,从咀嚼来看只有三种,而从进食的因缘来看则有五种。
Khādato kati niddiṭṭhā, bhojanappaccayā kati? Khādato pana tissova, pañca bhojanakāraṇā.
吃人肉,是土喇咤亚;吃其他肉,是恶作。
至于其余情况,比丘尼吃大蒜,犯波逸提。
Thullaccayaṃ manussānaṃ, maṃsaṃ khādati, dukkaṭaṃ; Sesakānaṃ tu, pācitti, lasuṇaṃ bhakkhayantiyā.
一个漏泄的人,确实从另一个漏泄的人手里拿东西;
拿了某种食物,一切肉都是不如法的。
Avassutassa posassa, hatthato hi avassutā; Gahetvā bhojanaṃ kiñci, sabbaṃ maṃsaṃ akappiyaṃ.
为自己乞求食物,也接受了食物;
把大蒜也混进去,一起吞下去的时候。
Viññāpetvāna attatthaṃ, gahetvā bhojanampi ca; Lasuṇampi ca missetvā, ekatajjhoharantiyā.
还有土喇咤亚罪、波逸提罪,以及应悔过罪;
恶作罪和重罪,一共有五种罪。
Thullaccayañca pācitti, pāṭidesaniyampi ca; Dukkaṭaṃ garukañcāti, pañca āpattiyo siyuṃ.
正在观看的人,被指出有多少种罪?请说。
大仙为观察者指出了一罪。
Olokentassa niddiṭṭhā, kati āpattiyo vada? Olokentassa niddiṭṭhā, ekāpatti mahesinā.
以贪染心对女人的女根,犯恶作。
或者,当注视着她布施食物时的脸时,所说的那件事。
Dukkaṭaṃ rattacittena, aṅgajātaṃ panitthiyā; Olokentassa vā vuttaṃ, mukhaṃ bhikkhaṃ dadantiyā.
有多少种被提及的举罪者?有多少种被提及的如法行者?
已经说了三种被举罪的人,还有四十三种行法。
Kati ukkhittakā vuttā, sammāvattanakā kati? Tayo ukkhittakā vuttā, tecattālīsa vattanā.
不见罪与对所犯之罪的不对治,这两种;
有一类是不舍恶见者,即持有卑劣的邪见。
Adassanappaṭīkamme, āpannāpattiyā duve; Eko appaṭinissagge, pāpikāya ca diṭṭhiyā.
有几种被说为灭摈者?对几种是单白羯磨?
已经说了三种灭摈,这三种都是单白羯磨。
Kati nāsitakā vuttā, katīnaṃ ekavācikā? Tayo nāsitakā vuttā, tiṇṇannaṃ ekavācikā.
污辱慈(比丘尼)者、以及健荼迦,此三人。
因为这些人确实已经依次被相、共住和杖这三种方式灭摈了。
Mettiyā dūsako ceva, kaṇṭakoti tayo ime; Liṅgasaṃvāsadaṇḍehi, nāsitā hi yathākkamaṃ.
仅与同一位依止师,以及仅与同一位老师;
允许二人或三人同时唱告受戒,对此作出说明。
Ekupajjhāyakeneva, ekenācariyena ca; Dve tayo anusāvetuṃ, vaṭṭatīti ca niddise.
名称的施设,以及同样地,未完成者。
过去式的作法等,是业的三类摄集。
Ñattiyā kappanā ceva, tathā vippakatampi ca; Atītakaraṇañceti, tayo kammassa saṅgahā.
所谓“表白制定”,就是“应该给”这类说法。
Ñattiyākappanā nāma, ‘‘dadeyya’’ccevamādikā;
‘‘Deti saṅgho, karotī’’ti, ādi vippakataṃ siyā.
“已布施、已作”等,可能是过去所作;
因为一切业确实都被这三种所涵盖。
‘‘Dinnaṃ, kataṃ’’ paniccādi, atītakaraṇaṃ siyā; Saṅgayhanti hi sabbāni, kammānetehi tīhipi.
僧团中通过行筹,或者仅仅通过羯磨。
不过,僧团只会因为两种原因而分裂,不会因为别的原因。
Saṅghe salākagāhena, kammenapi ca kevalaṃ; Kāraṇehi pana dvīhi, saṅgho bhijjati, naññathā.
破僧的比丘,会犯波罗夷罪;
随顺的比丘们,被指出犯了土喇咤亚罪。
Saṅghabhedakabhikkhussa, tassa pārājikaṃ siyā; Anuvattakabhikkhūnaṃ, thullaccayamudīritaṃ.
用相应的话和不相相应的话,会碰到多少种罪?
说相应的话或不相应的话,会碰到六种罪。
Payuttāyuttavācāya, kati āpattiyo phuse? Payuttāyuttavācāya, cha panāpattiyo phuse.
为了活命,怀着邪恶欲望的人,内心被贪欲所支配;
把并不存在的、更殊胜的法拿来吹嘘,他就败了。
Ājīvahetu pāpiccho, icchāpakatamānaso; Asantaṃ uttariṃ dhammaṃ, ullapanto parājito.
已进入做媒行为的人,同样构成僧残罪。
凡住在你的寺院里,言说则触犯土喇咤亚罪。
Sañcarittaṃ samāpanne, tathā saṅghādisesatā; Yo te vasati ārāme, vadaṃ thullaccayaṃ phuse.
比丘乞求后,才吃殊胜的食物。
比丘(为自己乞索美食而食)犯波罗提应悔过罪,若是比丘尼则是波逸提罪。
Viññāpetvā paṇītaṃ tu, bhojanaṃ bhikkhu bhuñjati; Pācitti bhikkhuniyā ce, pāṭidesaniyaṃ siyā.
无病者乞求了羹或饭。
比丘如果吃了它,就犯恶作罪。
Viññāpetvāna sūpaṃ vā, odanaṃ vā anāmayo; Bhikkhu bhuñjati ce tassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
一千个夜晚覆藏罪过,但……
住了十夜之后,别住者就能解脱。
Dasasatāni rattīnaṃ, chādetvāpattiyo pana; Dasa rattiyo vasitvāna, mucceyya pārivāsiko.
波罗夷确实有八条,重罪则有二十三条。
太阳族的佛陀说,不定法只有两种。
Pārājikāni aṭṭheva, tevīsa garukā pana; Dveyevāniyatā vuttā, buddhenādiccabandhunā.
舍堕法已经说过,确实有四十二种。
所有的波逸提,则有一百八十八条。
Nissaggiyāni vuttāni, dvecattālīsa honti hi; Honti pācittiyā sabbā, aṭṭhāsītisataṃ pana.
大仙宣说了十二种应应悔过。
善学者所说的应学法,一共七十五条。
Pāṭidesaniyā vuttā, dvādaseva mahesinā; Vuttā pana susikkhena, pañcasattati sekhiyā.
由具足善慧、声名远扬的乔达摩所制定;
而它们实际上总共有三百五十个。
Paññattāni supaññena, gotamena yasassinā; Bhavanti pana sabbāni, aḍḍhuḍḍhāni satāni hi.
那么,对于这些学处当中,凡是应当宣说的,
以精髓为本质的决断;
我已经把它完整地讲给你了。
以简略的方式,涵盖一切。
Yo panetesu vattabbo; Sārabhūto vinicchayo; So mayā sakalo vutto; Samāseneva sabbathā.
我仔细审察了圣典和注疏的方法,
由于已经造作,怀着恭敬,这个法确实应当受持。
Mayā suṭṭhu vicāretvā, pāḷiaṭṭhakathānayaṃ; Katattā ādaraṃ katvā, uggahetabbamevidaṃ.
在义理上,在字句的组合上,或者在让人理解的次第上,
因此不该有疑惑,而应当保持尊重。
Atthe akkharabandhe vā, viññāsassa kamepi vā; Kaṅkhā tasmā na kātabbā, kātabbā bahumānatā.
知道有更高法者,
对律的判定;
他舍弃了依赖之后,
应可随心所欲而行。
Sauttaraṃ yo jānāti; Vinayassa vinicchayaṃ; Nissayaṃ so vimuñcitvā; Yathākāmaṅgamo siyā.
想要授予依止的人,应当把带有分别和论母的(戒律)内容好好掌握。
好好记熟之后,还要知道这件事本来就该给予。
Nissayaṃ dātukāmena, savibhaṅgaṃ samātikaṃ; Suṭṭhu vācuggataṃ katvā, ñatvā dātabbamevidaṃ.
他读诵它,思考它,听闻它,仔细询问它;
他始终教导别人,并审查其中的含义。
Imaṃ paṭhati cinteti, suṇāti paripucchati; Vāceti ca paraṃ niccaṃ, atthaṃ upaparikkhati.
那位比丘依律而有的义理,
一切全都现在眼前,就像掌中的庵摩勒果一样。
Yo tassa pana bhikkhussa, atthā vinayanissitā; Upaṭṭhahanti sabbeva, hatthe āmalakaṃ viya.
这最胜、至上的更胜者;
若人能渡过甘露之海;
对无智凡夫而言,它是秋天;
可能是律的彼岸者,是到彼岸者。
Imaṃ paramamuttaraṃ uttaraṃ; Naro hamatasāgaraṃ sāgaraṃ; Abuddhijanasāradaṃ sāradaṃ; Siyā vinayapārago pārago.
因此,确实永远此无上黑暗。
被驱除的训练是与功德相应且有益的。
人确实乐于恭敬地充满。
安乐的全肢体作业之地
Ato hi niccaṃ imamuttamaṃ tamaṃ; Vidhūya sikkhe guṇasaṃhitaṃ hitaṃ; Naro hi sakkaccavapūrato rato; Sukhassa sabbaṅgaṇakammadaṃ padaṃ.
在律中,最殊胜的令其明晰者;
想要在三藏中达到通达的人,
用善巧的方法,以敏锐的精进心,
这个应当不间断地彻底学透。
Vinaye paṭubhāvakare parame; Piṭake paṭutaṃ abhipatthayatā; Vidhinā paṭunā paṭunā yatinā; Pariyāpuṇitabbamidaṃ satataṃ.
由心地清净、具足智慧的佛授所造。
想让世尊的教法长久住世的人。
Racito buddhadattena, suddhacittena dhīmatā; Suciraṭṭhitikāmena, sāsanassa mahesino.
不过,他毫无障碍地照样达到了成就。
从含义和文句两方面来看,这确实是最上的,无有更上。
Antarenantarāyaṃ tu, yathā siddhimupāgato; Atthato ganthato ceva, uttaroyamanuttaro.
愿众生的种种意图都能这样实现,都与法相应。
愿国王以正法治理大地,愿天人在合适的时节降下雨水。
Tathā sijjhantu saṅkappā, sattānaṃ dhammasaṃyutā; Rājā pātu mahiṃ sammā, kāle devo pavassatu.
只要须弥山王还立着,只要月亮还在照耀;
乔达摩大圣的正法暂且放一边吧。
Yāva tiṭṭhati selindo, yāva cando virocati; Tāva tiṭṭhatu saddhammo, gotamassa mahesino.
忍耐、柔和、持戒、智慧、信心、慈悲等等。
诸功德安住于他,就像大海中的珍宝。
Khantisoraccasosīlya-buddhisaddhādayādayo; Patiṭṭhitā guṇā yasmiṃ, ratanānīva sāgare.
由具备律仪与行持的人,怀着恭敬与尊重之心;
僧护邀请,坚定之心的长老被劝请。
Vinayācārayuttena, tena sakkacca sādaraṃ; Yācito saṅghapālena, therena thiracetasā.
欲令大仙之律极长久住立的人
为了比丘们的精通,为了对律的裁决。
Suciraṭṭhitikāmena , vinayassa mahesino; Bhikkhūnaṃ pāṭavatthāya, vinayassa vinicchaye.
我做了这至高的事,它以Uttara之名命名。
带着恭敬去听闻,此后就应该这样学习。
Akāsiṃ paramaṃ etaṃ, uttaraṃ nāma nāmato; Savane sādaraṃ katvā, sikkhitabbo tato ayaṃ.
数目增五十的九百偈,确实如此。
这上方的计数,用的是阿奴图布诗律。
Paññāsādhikasaṅkhyāni, navagāthāsatāni hi; Gaṇanā uttarassāyaṃ, chandasānuṭṭhubhena tu.
四千首偈颂,一百一十九首。
这些是依照篇幅而说的,属于对律的判定。
Gāthā catusahassāni, satañca ūnavīsati; Pamāṇato imā vuttā, vinayassa vinicchayeti.
这部《增上决择》是由铜鍱洲佛授所造。他是最上解说者,精通三藏的方法,能让最上诗人的心莲绽放,是诗人中的牛王,以最上喜悦、最上甜美言语而著称,出身伍勒咖城。至此圆满。
Iti tambapaṇṇiyena paramaveyyākaraṇena tipiṭakanayavidhikusalena paramakavijanahadayapadumavanavikasanakarena kavivaravasabhena paramaratikaravaramadhuravacanuggārena uragapurena buddhadattena racito uttaravinicchayo samattoti.