大分别的纲要解说
Mahāvibhaṅgasaṅgahakathā
行淫欲的人,会犯几种罪?
行淫欲的人,会触犯三种罪。
Methunaṃ paṭisevanto, kati āpattiyo phuse; Methunaṃ paṭisevanto, tisso āpattiyo phuse.
在存在(生命流转)中,于行淫之处所犯波罗夷;然而,在大部分已被吃掉(的尸体)上,
在口中做成环状而作的,说是土喇咤亚;但说为恶作。
Bhave pārājikaṃ khette, yebhuyyakkhāyite pana; Thullaccayaṃ mukhe vaṭṭa-kate vuttaṃ tu dukkaṭaṃ.
凡是拿别人没给的东西的人;
会碰到多少种罪?
那个人正在拿别人没给的东西。
他触犯了三种罪。
Adinnaṃ ādiyanto yo; Kati āpattiyo phuse; Adinnaṃ ādiyanto so; Tisso āpattiyo phuse.
如果所盗物值五摩沙或更多,就犯波罗夷。
不足一摩沙,犯恶作;在中间,则犯土喇咤亚。
Pañcamāsagghane vāpi, adhike vā parājayo; Māse vā dukkaṭaṃ ūne, majjhe thullaccayaṃ tato.
杀害人类的人;
会犯多少种罪?
杀害人类时;
会触犯三种罪。
Manussajātiṃ mārento; Kati āpattiyo phuse; Manussajātiṃ mārento; Tisso āpattiyo phuse.
如果是为了杀人而挖坑,在挖的时候就可能犯下恶作。
如果导致受伤,就犯土喇咤亚;如果导致死亡,就犯波罗夷。
Manussamuddissopātaṃ, khaṇane dukkaṭaṃ siyā; Dukkhe thullaccayaṃ jāte, mate pārājikaṃ siyā.
并不真实存在的、更殊胜的法,仅以口说便可引归。
犯多少种罪?会碰到三种罪。
Asantaṃ uttariṃ dhammaṃ, vadamattūpanāyikaṃ; Kati āpajjatāpattī? Tisso āpattiyo phuse.
把并不真实存在的、更殊胜的法说成自己有的,就败了。
如果是在迂回说法中,知道了就是重罪;如果不知道,那就是轻罪。
Asantaṃ uttariṃ dhammaṃ, bhaṇantassa parājayo; Thullaccayaṃ pariyāye, ñāte, no ce tu dukkaṭaṃ.
说吧,释放着精液;
会碰到多少种罪?
听啊,正在释放精液者;
三种罪会找上门。
Bhaṇa sukkaṃ vimocento; Kati āpattiyo phuse; Suṇa sukkaṃ vimocento; Tisso āpattiyo phuse.
如果心里盘算着要犯重罪,一旦动手去做,精液就流出。
两个因素具足时,说是重罪;正在行动时,则是轻罪。
Garukaṃ yadi ceteti, upakkamati muccati; Dvaṅge thullaccayaṃ vuttaṃ, payoge dukkaṭaṃ siyā.
从这以后,省略(其他),仅仅提问而已。
只要以解答的方式,就能做出义理的判定。
Ito paṭṭhāya muñcitvā, pañhāpucchanamattakaṃ; Vissajjanavaseneva, hoti atthavinicchayo.
与女人身体接触,会触犯三种罪。
以身体触碰者,触碰身体,而那是重罪。
Itthiyā kāyasaṃsagge, tisso āpattiyo phuse; Āmasantassa kāyena, kāyaṃ tu garukaṃ siyā.
如果用身体去触碰与身体相连的东西,碰到时就犯重罪。
以被系缚的身体,碰触被系缚的东西,就犯恶作。
Kāyena kāyabaddhaṃ tu, phusaṃ thullaccayaṃ phuse; Paṭibaddhena kāyena, paṭibaddhe tu dukkaṭaṃ.
用粗恶语说女人,会有三种过失成立。
说二道是好是坏,就会碰上重罪。
Itthiṃ duṭṭhullavācāhi, tisso obhāsato siyuṃ; Vaṇṇāvaṇṇaṃ vadaṃ dvinnaṃ, maggānaṃ garukaṃ phuse.
从颜色等开始说起,在膝盖以上、锁骨以下的部分;
犯土喇咤亚罪;如果绑在身上,就犯恶作罪。
Vaṇṇādibhaññe ādissa, ubbhajāṇumadhakkhakaṃ; Hoti thullaccayaṃ, kāya-paṭibaddhe tu dukkaṭaṃ.
做自己喜欢的事、自我满足的行持,说话称赞女人;
如果她知道了,近处犯的就成了重罪。
Attakāmacariyāya, vadato vaṇṇamitthiyā; Santike garukaṃ hoti, sace jānāti sā pana.
即使是在黄门(阉人)跟前,对他而言也可能是土喇咤亚罪。
在畜生跟前,也算犯恶作罪。
Santike paṇḍakassāpi, tassa thullaccayaṃ siyā; Tiracchānagatassāpi, santike dukkaṭaṃ mataṃ.
在接受时加以审察,在取回的行为中;
智者指出,搬弄是非之事,便是重罪。
Paṭiggaṇhanavīmaṃsā, paccāharaṇakattike; Sañcarittaṃ samāpanne, garukaṃ niddise budho.
对于他的两支结合,如此则构成土喇咤亚罪。
只要有一支存在,就犯恶作罪。
Tassa dvaṅgasamāyoge, hoti thullaccayaṃ tathā; Aṅge sati panekasmiṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
还有自己乞求来的小茅屋;
还有大住处;
如果比丘让人建造,
会碰到三种罪。
Saṃyācikāya ca kuṭiṃ; Vihārañca mahallakaṃ; Kārāpeti sace bhikkhu; Tisso āpattiyo phuse.
在行动时,说的是恶作;当一团食物还没到来时。
当那团食物沉重地到来时,就构成重罪。
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, ekapiṇḍe anāgate; Hoti thullaccayaṃ, tasmiṃ, piṇḍe garukamāgate.
在这里,有人用毫无根据的波罗夷法来诬谤比丘,
如果有人诬蔑他,诬蔑者就会有三种罪。
Pārājikena dhammena, bhikkhuṃ amūlakenidha; Anuddhaṃseti yo tassa, tisso āpattiyo siyuṃ.
没有先征得同意,就生起了想要驱赶的心。
如果指责,就同时犯僧残罪及恶作罪。
Okāsaṃ na ca kāretvā, hutvā cāvanacetano; Sace codeti saṅghādi-sesena saha dukkaṭaṃ.
不过,先求得许可之后,又生起了辱骂的念头;
用轻蔑的话指责别人,就应判为波逸提罪。
Okāsaṃ pana kāretvā, hutvā akkosacetano; Codeti omasavāde, pācittiṃ paridīpaye.
与紧邻的前一分完全相同,在第九随他分中也是如此。
一切罪过的分类,确实都没有任何差别。
Anantarasamānova , navame aññabhāgiye; Sabbo āpattibhedo hi, natthi kāci visesatā.
分裂僧团的比丘,还要经过第三次劝谏。
就算反复劝他,他还是不肯放下执取。
Saṅghassa bhedako bhikkhu, yāvatatiyakaṃ pana; Samanubhāsanāyeva, gāhaṃ na paṭinissajaṃ.
诵白时犯恶作,诵两句羯磨语时犯重罪。
羯磨语结束时,可能构成重罪。
Ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi, kammavācāhi thullataṃ; Kammavācāya osāne, āpatti garukaṃ siyā.
还有那些跟着搞分裂的人、恶劣的人、败坏家族的人,
他的罪业判定,等同于破僧者。
Bhedānuvattake ceva, dubbace kuladūsake; Saṅghabhedakatulyova, hoti āpattinicchayo.
越过多余的衣料时,
满十天,只犯一条。
舍堕罪,仅一夜。
即使远离三衣而住。
Atikkamanto atirekacīvaraṃ; Dasāhamāpajjati ekameva; Nissaggipācittiyamekarattiṃ; Ticīvarenāpi vinā vasanto.
确实,若超过一个月还拿着时衣,
犯了一条罪,称为舍堕。
Māsaṃ atikkamanto hi, gahetvā kālacīvaraṃ; Ekaṃ āpajjatāpattiṃ, nissaggiyamudīritaṃ.
非亲里尼的任何东西
至于旧衣
若令其清洗,对他而言。
有两种罪。
Aññātikāya yaṃ kiñci; Purāṇacīvaraṃ pana; Dhovāpeti sace tassa; Honti āpattiyo duve.
在洗濯的加行中,犯恶作。
此乃舍堕,然令洗后乃成。
Dhovāpeti payogasmiṃ, dukkaṭaṃ samudāhaṭaṃ; Nissaggiyāva pācitti, hoti dhovāpite pana.
从非亲属女手中接取僧衣时,
拿取的时候,犯的是恶作;一旦拿到了,就是波逸提。
Aññātikāya hatthamhā, cīvaraṃ paṭigaṇhato; Gahaṇe dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti gahite siyā.
向非亲里的在家人,或者向女居士,
比丘乞求僧衣时,会犯两种罪。
Aññātakaṃ gahapatiṃ, gahapatānimeva vā; Cīvaraṃ viññāpento dve, bhikkhu āpattiyo phuse.
在通过言语示意、提出请求的方式中,这被说成是恶作。
如果乞得到手时,又涉及舍堕罪,那就按尼萨耆波逸提罪来诵出。
Viññāpeti payogasmiṃ, dukkaṭaṃ parikittitaṃ; Viññāpite ca nissaggi, pācitti pariyāputā.
比丘向非亲戚乞求衣物的更多(部分),
在行动时犯恶作;在乞得时犯舍堕。
Bhikkhu cīvaramaññātiṃ, viññāpento taduttariṃ; Payoge dukkaṭaṃ, viññā-pite nissaggiyaṃ phuse.
或者某位不是亲戚的男居士,
或者去一位女施主那里;
先前已经成了,却没有受邀请;
正在从事衣的指定时。
Aññātakaṃ kañci upāsakaṃ vā; Upāsikaṃ vā upasaṅkamitvā; Pubbeva hutvā pana appavārito; Vatthe vikappaṃ paṭipajjamāno.
有两种罪会犯上,在行动时可能是恶作。
如果已经得到了指定衣,就说这是舍堕。
Duve āpajjatāpattī, payoge dukkaṭaṃ siyā; Vikappaṃ pana āpanne, nissaggiyamudīritaṃ.
先未受邀请,还是走近了不是亲戚的人;
比丘对衣提出指定要求时,会犯两种罪。
Aññātiṃ upasaṅkamma, pubbeyevappavārito; Vikappaṃ cīvare bhikkhu, āpajjanto duve phuse.
因此超过三次,并且如果比丘催促,
去了超过六次之后,并且也站着,衣;
Tathātirekatikkhattuṃ, codanāya ca bhikkhu ce; Gantvātirekachakkhattuṃ, ṭhānenapi ca cīvaraṃ.
如果他完成那件事,就会有两项罪。
动手做的时候是恶作,他拿到手时就可能是舍堕。
Nipphādeti sace tassa, honti āpattiyo duve; Payoge dukkaṭaṃ, tassa, lābhe nissaggiyaṃ siyā.
憍奢耶品的过失,在以二二为始的五种中。
在行动时说是恶作,得到时则是舍堕。
Dosā kosiyavaggassa, dvedveādīsu pañcasu; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, lābhe nissaggiyaṃ siyā.
拿了羊毛之后,走过了三由旬。
第一步犯的是恶作罪,第二步一碰到就成舍堕。
Gahetveḷakalomāni, tiyojanamatikkamaṃ; Dukkaṭaṃ paṭhame pāde, nissaggiṃ dutiye phuse.
比丘让非亲里的比丘尼洗羊毛,
在动手做的时候,犯恶作;对他而言,在洗的时候,就成舍堕。
Bhikkhu bhikkhuniyaññāya, dhovāpeteḷalomakaṃ; Payoge dukkaṭaṃ, tassa, dhote nissaggiyaṃ siyā.
接受银钱的人,会触犯两种罪。
在动手时,说是恶作;拿取时,则可能是舍堕。
Rūpiyaṃ paṭigaṇhanto, dve panāpattiyo phuse; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, nissaggi gahite siyā.
以种种方式从事,以及关于金银的交易;
已经完成的话,就犯舍堕;正在行动的过程中,就触犯恶作。
Nānākāraṃ samāpajjaṃ, saṃvohārañca rūpiye; Samāpanne ca nissaggiṃ, payoge dukkaṭaṃ phuse.
比丘以各种方式犯买卖,
刚开始做的时候是恶作,做完的那一刻就犯舍堕。
Nānappakārakaṃ bhikkhu, āpajje kayavikkayaṃ; Payoge dukkaṭaṃ, tasmiṃ, kate nissaggiyaṃ phuse.
对超过十天仍保留钵的人,
那位比丘只有一条舍堕罪。
Pattaṃ atikkamentassa, dasāhamatirekakaṃ; Tassa nissaggiyāpatti, hoti ekāva bhikkhuno.
比丘的钵即使未满五个补丁,
如果此外,他让人制作另一个新的钵。
Apañcabandhane patte, vijjamānepi bhikkhuno; Aññaṃ pana navaṃ pattaṃ, cetāpeti sace pana.
比丘无疑会犯两种罪。
在刚开始行动时,犯的是恶作罪;等真正拿到手了,就落到舍堕罪上。
Dve panāpattiyo bhikkhu, āpajjati, na saṃsayo; Payoge dukkaṭaṃ, tassa, lābhe nissaggiyaṃ phuse.
如果接受了药,那么超过七天,谁……
他确实因此犯下一条舍堕罪。
Paṭiggahetvā bhesajjaṃ, sattāhaṃ yo atikkame; Ekaṃ nissaggiyāpattiṃ, āpajjati hi so pana.
不在合适的时间寻求雨衣,
在行动时犯恶作,得到时则触犯舍堕。
Akāle pariyesanto, vassasāṭikacīvaraṃ; Payoge dukkaṭaṃ, tassa, lābhe nissaggiyaṃ phuse.
把衣施给比丘之后,又把它夺回来,就会碰到两种罪。
动手时算是恶作罪,抢走时就成了舍堕罪。
Bhikkhuno cīvaraṃ datvā, acchindanto duve phuse; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, haṭe nissaggiyaṃ siyā.
告知(织工)后,自己亲自织造线,再由织工(用线)织成僧衣;
如果比丘让人织布,就会触犯两条罪。
Viññāpetvā sayaṃ suttaṃ, tantavāyehi cīvaraṃ; Vāyāpeti sace bhikkhu, dve panāpattiyo phuse.
如果有人和不是亲戚的织工约好,
比丘将衣物分配(指定)而未被允许。
Yo panaññātakasseva, tantavāye samecca ce; Vikappaṃ cīvare bhikkhu, āpajjaṃ appavārito.
他确实犯了两条罪,这毫无疑问。
在行动时犯恶作,得到时则可能成舍堕。
Dve panāpattiyo so hi, āpajjati, na saṃsayo; Payoge dukkaṭaṃ, tassa, lābhe nissaggiyaṃ siyā.
不过,接受了一件被称为急施衣的僧衣之后;
超过时限,就构成一个舍堕。
Paṭiggahetvā acceka-saññitaṃ pana cīvaraṃ; Kālaṃ atikkamento taṃ, ekaṃ nissaggiyaṃ phuse.
把三衣中的任何一件衣寄存在家中多余的
离开那件衣超过六夜而留住,就犯舍堕罪。
Tiṇṇamaññataraṃ vatthaṃ, nidahitvā gharedhikaṃ; Chārattato vinā tena, vasaṃ nissaggiyaṃ phuse.
明明知道利养已经归了僧团,却还是把它当成自己的。
如果比丘把它回向,就会犯两种罪。
Jānaṃ pariṇataṃ lābhaṃ, saṅghikaṃ attano pana; Pariṇāmeti ce bhikkhu, dve panāpattiyo phuse.
正在行动时犯下恶作,一旦把(物品)转赠出去就构成舍堕。
我已经在一切处消除了禅定之门的退失。
Payoge dukkaṭaṃ hoti, nissaggi pariṇāmite; Sabbattha appanāvāra-parihāni katā mayā.
说妄语的人,会有五种罪。
但在超越常人的法上,未证而说,就是失败。
Vadantassa musāvādaṃ, pañca āpattiyo siyuṃ; Manussuttaridhamme tu, abhūtasmiṃ parājayo.
以无根据之事指控一位重罪比丘;
如果是在间接的说法中而了知,就说是粗重罪。
Codanāya garuṃ bhikkhuṃ, amūlantimavatthunā; Pariyāyavacane ñāte, thullaccayamudīritaṃ.
如果他不领悟,那就是恶作,已被宣布。
明知而说妄语,被指出为波逸提。
No ce paṭivijānāti, dukkaṭaṃ samudāhaṭaṃ; Sampajānamusāvāde, pācitti paridīpitā.
两种罪已被宣说;不过,对于卑下比丘,
对已受具足戒的人,是波逸提;对其他人,则是恶作。
Āpattiyo duve vuttā, bhikkhussomasato pana; Pācitti upasampannaṃ, dukkaṭaṃ itaraṃ siyā.
在离间语方面,两者都存在,但属于波逸提。
对已受具足戒者说离间语,其余情况犯恶作罪。
Pesuññaharaṇe dvepi, honti, pācittiyaṃ pana; Upasampannapesuññe, sese āpatti dukkaṭaṃ.
如果逐句教未受具足戒的人法,就有两条罪。
刚开始做的时候犯轻罪,每教一句就犯一次波逸提。
Padasonupasampannaṃ , dhammaṃ vāceti ce duve; Payoge dukkaṭaṃ, pāde, pāde pācittiyaṃ siyā.
与未受具足戒者同宿超过三夜;
在做的时候,算是恶作;躺下之后,则是波逸提。
Tirattānupasampanna-sahaseyyāya uttariṃ; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, panne pācittiyaṃ siyā.
如果和女人安排同睡,那么
他在夜里犯下两种罪,包括恶作等。
Kappeti mātugāmena, sahaseyyaṃ sace pana; Dve so āpajjatāpattī, rattiyaṃ dukkaṭādayo.
以超过五六句话向女人说法。
刚开始做的时候犯轻罪,每说一句就犯一次波逸提。
Uddhaṃ chappañcavācāhi, dhammaṃ deseti itthiyā; Payoge dukkaṭaṃ, pāde, pāde pācittiyaṃ siyā.
对未受具足戒的人宣说真实的上人法,
如果告诉他,就有两种恶作等罪。
Bhūtaṃ anupasampanne, manussuttaridhammakaṃ; Āroceti sace tassa, honti dve dukkaṭādayo.
对未受具足戒的人说他人粗罪;
在刚开始做的时候犯的是恶作罪,在(有人)说出的时候则可能是波逸提罪。
Vadaṃ anupasampanne, duṭṭhullāpattimaññato; Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācittārocite siyā.
有人挖地时,在刚开始动手的那一刻,就判定为恶作。
每挖一下、每挖一下,挖穿了,属于波逸提。
Pathaviṃ khaṇato tassa, payoge dukkaṭaṃ mataṃ; Pahāre ca pahāre ca, pācitti pariyāputā.
而破坏草木的人,则会触犯两条罪。
砍伐时犯恶作,对于那人,砍伐时则说明犯波逸提。
Bhūtagāmaṃ tu pātento, dve panāpattiyo phuse; Payoge dukkaṭaṃ, tassa, pāte pācitti dīpitā.
对说不同话的人,会有两种异语罪。
(作物)已长出时,是恶作;种植时,是波逸提。
Aññenaññaṃ vadantassa, dve siyuṃ aññavādake; Aropite dukkaṭaṃ tu, hoti pācitti ropite.
比丘若对别的比丘抱怨告发,就会碰到两种罪。
刚开始做的时候是恶作,使他人起嫌怨成办时就可能是波逸提。
Ujjhāpento paraṃ bhikkhuṃ, dve panāpattiyo phuse; Payoge dukkaṭaṃ, ujjhā-pite pācittiyaṃ siyā.
在露天地上铺好僧团的床座等物,
没请假就离开,会犯两种罪。
Ajjhokāse tu mañcādiṃ, santharitvāna saṅghikaṃ; Pakkamanto anāpucchā, āpattiṃ duvidhaṃ phuse.
越过投石所及的距离后,以最初那一步;
恶作,以第二项,也应宣告波逸提。
Leḍḍupāte atikkante, pādena paṭhamena tu; Dukkaṭaṃ, dutiyenāpi, pācitti paridīpaye.
在僧团精舍里铺好卧具后,没有收起来就离开;
没打招呼就离开,会犯两种罪。
Vihāre saṅghike seyyaṃ, santharitvā anuddharaṃ; Anāpucchā pakkamanto, duvidhāpattiyo phuse.
越过界线时,以第一步就算犯。
恶作已经诵出,以第二步则是波逸提。
Parikkhepe atikkante, pādena paṭhamena tu; Dukkaṭaṃ pana uddiṭṭhaṃ, pācitti dutiyena tu.
明知僧团精舍里已经有比丘先住进去了,
铺设卧具者,于加行时有恶作等罪。
Vihāre saṅghike jānaṃ, pubbūpagatabhikkhukaṃ; Seyyaṃ kappayato honti, payoge dukkaṭādayo.
僧团的人发了火,把比丘从住处赶了出去。
在行动时,说这是恶作;其余的情况,则是在被拖出时,这也被说。
Saṅghikā kupito bhikkhuṃ, nikkaḍḍhati vihārato; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, sesaṃ nikkaḍḍhite siyā.
比丘住在僧团精舍的空中楼阁上;
碰到可拆卸床脚的床或座,就犯两条恶作等罪。
Vihāre saṅghike bhikkhu, vehāsakuṭiyūpari; Āhaccapādake sīdaṃ, phuse dve dukkaṭādayo.
决意两次连续之后,再进一步决意;
正在行动时,犯的是恶作;一旦决意确立,就是波逸提。
Adhiṭṭhitvā dvattipariyāye, uttarimpi adhiṭṭhato; Payoge dukkaṭaṃ hoti, pācitti panadhiṭṭhite.
明知水里有活物,却还是把水浇到草上;
正在做的时候,犯的是恶作;等洒出去之后,就可能是波逸提。
Jānaṃ sappāṇakaṃ toyaṃ, tiṇaṃ vā siñcato pana; Payoge dukkaṭaṃ hoti, sitte pācittiyaṃ siyā.
接触比丘尼众的比丘,是未经认可而教诫的。
在刚开始行动时,犯的是恶作罪;在被教诫时,就犯波逸提罪。
Phuse bhikkhuniyo bhikkhu, ovadanto asammato; Payoge dukkaṭaṃ, tassa, pācittovadite siyā.
在第二次、第三次,以及第四次,也完全地。
通过第一种方式同样地,这是对诸罪的分别说明。
Dutiye tatiye ceva, catutthepi ca sabbaso; Paṭhamena samānāva, āpattīnaṃ vibhāgatā.
比丘把衣施给非亲里的比丘尼时,会触及两条。
在刚开始行动时,说的是恶作罪;东西已经送出去时,就可能是波逸提罪。
Cīvaraṃ bhikkhu aññāti-kāya dento duve phuse; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, dinne pācittiyaṃ siyā.
比丘让非亲里的比丘尼缝僧衣时,
刚开始动手做的时候,犯的是恶作罪;等缝好了之后,就犯波逸提罪。
Aññātikabhikkhuniyā , bhikkhu sibbeyya cīvaraṃ; Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācitti pana sibbite.
比丘与比丘尼同行,除了适当的时候以外。
如果安排好了再走,就会触犯恶作等两条罪。
Addhānaññatra samayā, bhikkhu bhikkhuniyā saha; Saṃvidhāya tu gacchanto, phuse dve dukkaṭādayo.
比丘和比丘尼一起登上同一条船时,
两人一起上船,一动手就犯恶作等罪。
Nāvekaṃ abhirūhanto, bhikkhu bhikkhuniyā saha; Saṃvidhāya phuse dvepi, payoge dukkaṭādayo.
明知那是比丘尼烹煮的钵食,
吃的时候,会犯两类罪,这没有疑问。
Jānaṃ bhikkhuniyā piṇḍa-pātaṃ tu paripācitaṃ; Bhuñjanto duvidhāpatti-māpajjati, na saṃsayo.
如果心想“我要吃”而接受食物,就犯恶作。
在吞咽的加行中,已说明为波逸提。
‘‘Bhuñjissāmī’’ti ce bhattaṃ, paṭiggaṇhāti dukkaṭaṃ; Ajjhohārapayogesu, pācitti paridīpitā.
比丘和比丘尼一起,私下坐着。
安排时,两个都碰到,恶作等罪就在行动中。
Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ, nisajjaṃ tu raho pana; Kappento hi phuse dvepi, payoge dukkaṭādayo.
而受用比这更多的住处食物的人;
紧接着的那一品,其方法与第九项相同。
Taduttariṃ āvasatha-piṇḍaṃ tu paribhuñjato; Anantarassa vaggassa, navamena samo nayo.
第二和第三里,也完全没有任何差别。
和前面完全一样,就是对诸罪的分别说明。
Dutiye tatiye cāpi, viseso natthi kocipi; Anantarasamānāva, āpattīnaṃ vibhāgatā.
拿了两个或三个钵之后,确实还会拿更多的。
刚开始行动时,说是恶作;拿到手的时候,就是波逸提。
Dvattipatte gahetvāna, gaṇhato hi taduttariṃ; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti gahite siyā.
在第五条里,罪的判定和第一条完全一样。
第六项:不是剩下的食物,而是对已经吃完的人、已经受请的人。
Pañcame paṭhameneva, samo āpattinicchayo; Chaṭṭhe anatirittena, bhuttāviṃ tu pavāritaṃ.
用“拿过来”的方式邀请,就会犯两种罪。
他用“我要吃”这句话,就把它执取过来了。
Abhihaṭṭhuṃ pavārento, dve panāpattiyo phuse; Vacanena ca tasseva, ‘‘bhuñjissāmī’’ti gaṇhati.
在拿取时,他这样做犯恶作,这在律藏中已举出。
吃完饭之后,若分配(食物),就犯波逸提。
Gahaṇe dukkaṭaṃ tassa, piṭake samudāhaṭaṃ; Bhojanassa panosāne, pācitti pariyāputā.
在第七、第八、第九和第十中,
罪过的分类与第一条完全相同。
Sattame aṭṭhame ceva, navame dasamepi ca; Paṭhamena samānāva, āpattīnaṃ vibhāgatā.
亲手把食物等布施给裸行外道等人时,
在行动时犯下恶作,在给予时则触犯波逸提。
Acelakādino dento, sahatthā bhojanādikaṃ; Payoge dukkaṭaṃ patto, dinne pācittiyaṃ phuse.
让人给(东西)或没让人给,在打发人走的时候,会碰到这两种情况。
正在行动时,是恶作;在遣使那件事上,则可能是波逸提。
Dāpetvā vā adāpetvā, uyyojento duve phuse; Payoge dukkaṭaṃ, tasmiṃ, pācittuyyojite siyā.
比丘在俗家安排座位时,那家却备有食物;
触摸两次即犯两罪,在行动时则有恶作等罪。
Nisajjaṃ bhikkhu kappento, kule pana sabhojane; Āpattiyo phuse dvepi, payoge dukkaṭādayo.
第四或第五,完全没有差别。
第三句也是一样,可以用来计算罪的数量。
Catutthe pañcame vāpi, viseso natthi kocipi; Tatiyena samānāva, āpattigaṇanā siyā.
那位在场的比丘没有被事先询问,就被邀请去吃了一顿饱餐;
但在施主家中行止往来时,会碰到两种。
Santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā, sabhatto ca nimantito; Kulesu pana cārittaṃ, āpajjanto duve phuse.
而用第一只脚跨过门槛时,
在律藏中说是恶作,而第二句则说是波逸提。
Paṭhamena ca pādena, ummārātikkame pana; Dukkaṭaṃ piṭake vuttaṃ, pācitti dutiyena tu.
但进一步开口索求药物,就会碰到两指。
在行动时犯恶作;在提出请求时则是波逸提。
Taduttariṃ tu bhesajjaṃ, viññāpento duve phuse; Payoge dukkaṭaṃ, viññā-pite pācittiyaṃ siyā.
为了观看而出发,行走时触及二力;
正在走的时候,说的是恶作;看见的时候,则是波逸提。
Uyyuttaṃ dassanatthāya, gacchanto dve phuse balaṃ; Gacchato dukkaṭaṃ vuttaṃ, hoti pācitti passato.
不过,随军停留超过三夜的话,有两种。
正在行动时,说的是恶作;如果已经住下,就是波逸提。
Atirekatirattaṃ tu, senāya vasato duve; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti vasite siyā.
前往战场时,则会犯两种罪。
走路去的时候,犯的是恶作;看见的时候,犯的是波逸提。
Uyyodhikaṃ tu gacchanto, dve panāpattiyo phuse; Gacchanto dukkaṭaṃ vuttaṃ, hoti pācitti passato.
牟尼如果喝谷酒或果酒,就会犯两条罪。
拿起来喝的时候犯恶作,喝下去之后就是波逸提。
Suraṃ vā pana mereyyaṃ, pivanto dve phuse muni; Gaṇhato dukkaṭaṃ pātuṃ, pīte pācittiyaṃ siyā.
用手指戳比丘逗他笑,确实会犯两种罪。
动手时犯恶作,如果笑了就犯波逸提。
Bhikkhaṅgulipatodena, hāsento dve phuse have; Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācitti hasite siyā.
比丘在水中嬉戏,会触犯两条罪。
脚踝以下犯恶作,脚踝以上犯波逸提。
Kīḷanto udake bhikkhu, dve panāpattiyo phuse; Dukkaṭaṃ gopphakā heṭṭhā, pācittuparigopphake.
若有比丘行事恭敬,确实会触犯两条罪。
动手做的时候,说是恶作;做完了,就是波逸提。
Yo panādariyaṃ bhikkhu, karonto dve phuse have; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, kate pācittiyaṃ siyā.
比丘确实恐吓,会触犯两条罪。
刚开始做的时候犯恶作,把人吓到后就犯波逸提。
Bhiṃsāpento have bhikkhu, dve panāpattiyo phuse; Payoge dukkaṭaṃ, bhiṃsā-pite pācittiyaṃ siyā.
把火点着后,烤火时触犯两种罪;
在刚开始动手时,犯的是恶作罪;在烤火取暖时,犯波逸提罪。
Jotiṃ samādahitvāna, visibbento duve phuse; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācittiyaṃ visīvite.
半月过后洗澡,确实会碰到两种污染。
刚开始做的时候是轻罪,洗澡结束时的那个则是另一种罪。
Oraso addhamāsassa, nhāyanto dve phuse have; Payoge dukkaṭaṃ, nhāna-ssosāne itaraṃ siyā.
然而,不取三种坏色制作物中的一种。
穿用僧衣时,会触犯两种phuse轻罪及恶作等。
Dubbaṇṇakaraṇānaṃ tu, tiṇṇamekamanādiya; Cīvaraṃ paribhuñjanto, dve phuse dukkaṭādayo.
比丘等的僧衣分配后,没有撤回;
受用时若触及两种,则在加行阶段犯恶作等罪。
Cīvaraṃ bhikkhuādīnaṃ, vikappetvā anuddharaṃ; Dve phuse paribhuñjanto, payoge dukkaṭādayo.
比丘若收置(相关行为)有两条,但触碰钵等则……
正在行动时,犯轻罪;于彼事,放置其余物品时,也可能犯轻罪。
Bhikkhussāpanidhento dve, phuse pattādikaṃ pana; Payoge dukkaṭaṃ, tasmiṃ, sesāpanihite siyā.
故意杀害有生命的东西,苦行者啊,
犯戒有四种,他犯了戒,这毫无疑问。
Sañcicca jīvitā pāṇaṃ, voropento tapodhano; Āpattiyo catassova, āpajjati, na saṃsayo.
挖一个没有指定对象的坑,从挖的那一刻起就是恶作。
人若堕入其中而死,就是败北。
Anodissakamopātaṃ, khaṇato hoti dukkaṭaṃ; Manusso marati tasmiṃ, patitvā ce parājayo.
夜叉,或者投生为畜生却现出人形的众生;
饿鬼堕落后而死,于彼当有土喇咤亚罪。
Yakkho vāpi tiracchāna-gato manussaviggaho; Patitvā maratī peto, tassa thullaccayaṃ siyā.
堕入畜生趣后,于彼处死时;
他犯波逸提罪,这是明智者制定的。
Tiracchānagate tasmiṃ, nipatitvā mate pana; Tassa pācittiyāpatti, paññattā paṭubuddhinā.
明知水里有活物还拿来喝,会碰到两条罪。
动手准备时犯恶作,吃下去时犯波逸提。
Jānaṃ sappāṇakaṃ toyaṃ, paribhuñjaṃ duve phuse; Payoge dukkaṭaṃ tassa, bhutte pācittiyaṃ siyā.
明知诤事已经平息,却又去重新挑起的人,会碰到两种罪。
在刚开始行动时,说的是恶作罪;到了反复挑起的阶段,就可能是波逸提罪。
Nihatādhikaraṇaṃ jānaṃ, ukkoṭento duve phuse; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācittukkoṭite siyā.
明明知道比丘犯了粗恶罪,却故意替他隐瞒遮掩;
犯一种罪,就说是波逸提。
Jānaṃ bhikkhussa duṭṭhullaṃ, chādento pana vajjakaṃ; Ekamāpajjatāpattiṃ, pācittimiti dīpitaṃ.
如果有人给未满二十岁的人授具足戒,
在刚开始行动时,就犯下恶作罪;其余的罪,则要在事情完成时才成立。
Ūnavīsativassaṃ tu, karonto upasampadaṃ; Payoge dukkaṭaṃ patto, sesā sampādite siyā.
明知是盗贼团伙,还和他们一起商量谋划;
同样地,与女人一起上路行走时。
Jānaṃ tu theyyasatthena, saṃvidhāya saheva ca; Tatheva mātugāmena, maggaṃ tu paṭipajjato.
有两种罪:在行动时,被认为是恶作。
走上路途时,被宣说的,紧接着就是波逸提罪。
Dve panāpattiyo honti, payoge dukkaṭaṃ mataṃ; Paṭipanne panuddiṭṭhaṃ, pācittiyamanantaraṃ.
不舍弃卑劣的邪见,到了表白时就会犯恶作。
比丘在羯磨语结束时,犯波逸提。
Accajaṃ pāpikaṃ diṭṭhiṃ, ñattiyā dukkaṭaṃ phuse; Kammavācāya osāne, hoti pācitti bhikkhuno.
按照如是所作之法而受用,会碰到两种。
动手做的时候犯恶作,吃了以后就犯波逸提。
Tathākaṭānudhammena, saṃbhuñjanto duve phuse; Payoge dukkaṭaṃ tassa, bhutte pācittiyaṃ siyā.
妄称已被摈除的沙弥者,触犯两条罪。
在刚开始行动时,说的是恶作罪;在被劝诱之后,就是波逸提罪。
Nāsitaṃ samaṇuddesaṃpalāpento duve phuse; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti upalāpite.
当比丘们如法地劝告一位比丘时,
说“我做不到”这样的话,就犯下恶作等罪。
Vuccamānassa bhikkhussa, bhikkhūhi sahadhammikaṃ; ‘‘Na sakkhissāmi’’iccevaṃ, bhaṇato dukkaṭādayo.
如果有人贬低律藏,就会触犯两条罪。
他在刚开始行动时犯的是恶作罪,而在诽谤成立时犯的是波逸提罪。
Vinayaṃ tu vivaṇṇento, dve panāpattiyo phuse; Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācitteva vivaṇṇite.
若痴而触摸两处,在痴中;但未被举发时,也属恶作。
不过在愚痴的情况下,若(过失)已被举发,则说为波逸提。
Mohento dve phuse, mohe, dukkaṭaṃ tu aropite; Ropite pana mohasmiṃ, pācittiyamudīritaṃ.
愤怒的人动手打比丘,确实会碰到两条罪。
动手时算是恶作,打下去就成波逸提。
Pahāraṃ kupito dento, bhikkhussa dve phuse have; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti pahaṭe siyā.
比丘对另一位比丘发怒,做出扬起手掌像武器一样威吓的动作;
两种触犯情形:在结合时犯恶作,在扬手时犯波逸提。
Bhikkhussa kupito bhikkhu, uggiraṃ talasattikaṃ; Dve phuse dukkaṭaṃ yoge, pācittuggirite siyā.
比丘用毫无根据的僧残罪来指责。
触碰两次则成恶作(在相应连接中),若诽谤则成波逸提。
Bhikkhu saṅghādisesena, amūleneva codayaṃ; Dve phuse dukkaṭaṃ yoge, pācittuddhaṃsite siyā.
比丘故意使追悔生起,确实是比丘的,
若在两种触中,于加行阶段,是恶作;若已实际生起,则可能是波逸提。
Bhikkhu sañcicca kukkuccaṃ, janayanto hi bhikkhuno; Dve phuse dukkaṭaṃ yoge, pācittuppādite siyā.
比丘站着偷听,就犯两种罪;
走路时想听,犯的是恶作;正在听的时候,就犯波逸提。
Tiṭṭhantupassutiṃ bhikkhu, dve panāpattiyo phuse; Gacchato dukkaṭaṃ sotuṃ, pācitti suṇato siyā.
对于如法的业,给予欲求之后,再
犯讥嫌法时,会碰到两种恶作等罪。
Dhammikānaṃ tu kammānaṃ, chandaṃ datvā tato puna; Khīyanadhammamāpajjaṃ, dve phuse dukkaṭādayo.
僧团裁决还没定下来时,自己那一票的意向。
没给(自己的)同意就离开的人,会有两种罪过。
Saṅghe vinicchaye niṭṭhaṃ, agate chandamattano; Adatvā gacchato tassa, dve panāpattiyo siyuṃ.
如果离开僧团手所及的距离,就犯恶作。
比丘一旦离开了手能触及的范围,就犯波逸提。
Hatthapāsaṃ tu saṅghassa, jahato hoti dukkaṭaṃ; Jahite hatthapāsasmiṃ, hoti pācitti bhikkhuno.
与和合的僧团一起,布施了衣之后;
后来呵责时,会碰到两种罪;在加行阶段则有恶作等罪。
Samaggena ca saṅghena, datvāna saha cīvaraṃ; Khīyanto dve phuse pacchā, payoge dukkaṭādayo.
知道利养已经归属于僧团,却把它回向给个人,
转变时触犯二罪,在行为中就有恶作等罪。
Lābhaṃ pariṇataṃ jānaṃ, saṅghikaṃ puggalassa hi; Dve phuse pariṇāmento, payoge dukkaṭādayo.
过去不为人知,后来却进入国王的内宫;
比丘进去时,会有两种罪。
Pubbe avidito hutvā, rañño antepuraṃ pana; Pavisantassa bhikkhuno, dve panāpattiyo siyuṃ.
先用第一只脚越过门槛时,
恶作罪已经宣说了,第二只脚则涉及波逸提。
Paṭhamena ca pādena, ummārātikkame pana; Dukkaṭaṃ pana uddiṭṭhaṃ, pācitti dutiyena tu.
如果拿取宝物,就会触犯两种罪。
动手时犯恶作,拿到手时就成波逸提。
Ratanaṃ pana gaṇhanto, dve panāpattiyo phuse; Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācitti gahite siyā.
没有告诉在场的比丘,就在非时进入村落;
沙门以过失进入,实际上犯下两种。
Santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā, vikāle gāmakaṃ pana; Samaṇo pavisaṃ dose, āpajjati duve pana.
以第一步越过界标时,
他的恶作已被指明,以第二句则说的是波逸提。
Paṭhamena ca pādena, parikkhepaṃ atikkame; Dukkaṭaṃ tassa niddiṭṭhaṃ, pācitti dutiyena tu.
用骨、牙、角做成的针盒。
叫人制作时,两种罪都会碰上;在实际动手做的时候,则有恶作等罪。
Aṭṭhidantavisāṇābhi-nibbattaṃ sūciyā gharaṃ; Kārāpento phuse dvepi, payoge dukkaṭādayo.
让人制作超过规定尺寸的床座等物,就会犯两种罪。
自己动手做,算是恶作;其余情况,若是让别人去做,就可能犯戒。
Pamāṇātītamañcādiṃ , kārāpento duve phuse; Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, sesā kārāpite siyā.
如果让人制作填了棉絮的床座等物,就会碰到两条戒。
刚开始做的时候犯的是恶作罪;事情做成之后,其余的罪就看情况而定了。
Tūlonaddhaṃ tu mañcādiṃ, kārāpento duve phuse; Payoge dukkaṭaṃ, tasmiṃ, sesā kārāpite siyā.
在第七、第八、第九和第十条中,
对于诸罪的判定,与紧接其前的内容完全相同。
Sattame aṭṭhame ceva, navame dasamepi ca; Anantarasamoyeva, āpattīnaṃ vinicchayo.
在四种中有二种罪,在应悔过中也亦然。
已被日种佛陀不加区分地开示。
Catūsu duvidhāpatti, pāṭidesaniyesupi; Avisesena niddiṭṭhā, buddhenādiccabandhunā.
比丘心想“我要吃”而接受时,就犯恶作。
在一切吞咽的情况下,都可能是应应悔过。
‘‘Bhuñjissāmī’’ti bhikkhussa, dukkaṭaṃ paṭigaṇhato; Ajjhohāresu sabbattha, pāṭidesaniyaṃ siyā.
在诸有学法中,只说明了一种罪。
仅仅因为不恭敬,就构成了恶作。
Sekhiyesu ca dhammesu, ekāvāpatti dīpitā; Anādaravaseneva, dukkaṭaṃ samudāhaṭaṃ.
因为受用淫欲法的缘故,而施设了……
罪有几种?确实有四种。
Paññattā methunaṃ dhammaṃ, paṭisevanapaccayā; Kati āpattiyo honti? Catassova bhavanti hi.
行淫欲的人,在进入女根之处;
比丘即使对未被啃食的死尸,也犯波罗夷。
Methunaṃ paṭisevanto, allokāsappavesane; Mate akkhāyite vāpi, bhikkhu pārājikaṃ phuse.
如果大部分已被吃掉,就是土喇咤亚;同样地,其余情况是恶作。
在转动的口上(行淫)所说的,属于波逸提;在树胶偶人上(行淫),也是波逸提。
Thullaccayaṃ tu yebhuyya-kkhāyite, dukkaṭaṃ tathā; Mukhe vaṭṭakate vuttaṃ, pācitti jatumaṭṭhake.
身体接触被制定,以等至为条件。
罪有几种?可以有五种。
Paññattā kāyasaṃsaggaṃ, samāpajjanapaccayā; Kati āpattiyo honti? Pañca āpattiyo siyuṃ.
对于未离欲的男子,以及比丘尼也同样。
比丘尼同意他人抓取(其)锁骨以下等部位,结犯波罗夷罪。
Avassutassa posassa, tathā bhikkhuniyāpi ca; Pārājikamadhakkhādi-gahaṇaṃ sādiyantiyā.
比丘用身体触碰身体,可能会犯重罪。
用身体接触与身体相连的东西,就可能是偷兰遮(粗罪/粗恶罪)。
Kāyena phusato kāyaṃ, bhikkhussa garukaṃ siyā; Kāyena kāyabaddhaṃ tu, phusaṃ thullaccayaṃ siyā.
以相连之身,接触相连之物,则成恶作。
用手指戳碰,则定为波逸提。
Paṭibaddhena kāyena, paṭibaddhaṃ tu dukkaṭaṃ; Pācittiyaṃ panuddiṭṭhaṃ, tassaṅgulipatodake.
在其余众学法中,对诸罪的判定;
应当依照下面所说的方式,由有智慧的人了知。
Sesesu sekhiyantesu, āpattīnaṃ vinicchayo; Heṭṭhā vuttanayeneva, veditabbo vibhāvinā.