2. 资具的判定巴利
2. Parikkhāravinicchayakathā
6 这样讲完日间住处的规定之后,现在为了讲资具的规定,就说“资具,即沙门资具”等话。其中,把日间住处规定开头所说的“于彼”一词引过来,应这样连接理解:在那里的那些论母条目中,完全投入的人,对“资具”一词,应当理解为“沙门资具”的意思。这个规则从这以后也一样适用。意思是说,这里说的是沙门资具,不是在家人的资具。从四周备办而成,所以叫资具,比如伞等物。“于彼”就是在沙门资具中。“允许”的就是允许的,不允许的就是不允许的,允许和不允许合起来就是允不允许,智者们认为在聚合相违(双显)复合词中也是阳性。允不允许的,而且它就是资具,因此对它的判定,就是允不允许资具的判定。巴利
6. Evaṃ divāseyyavinicchayaṃ kathetvā idāni parikkhāravinicchayaṃ kathetuṃ ‘‘parikkhāroti samaṇaparikkhāro’’tiādimāha. Tattha divāseyyavinicchayakathāya ādimhi vuttaṃ ‘‘tatthā’’ti padaṃ ānetvā tattha tesu mātikāpadesu samabhiniviṭṭhassa ‘‘parikkhāro’’ti padassa ‘‘samaṇaparikkhāro’’ti attho daṭṭhabboti yojanā, esa nayo ito parepi. Samaṇaparikkhāro vutto, na gihiparikkhāroti adhippāyo. Parisamantato kariyateti parikkhāro, chattādiko. Tatrāti samaṇaparikkhāre. Kappatīti kappiyo, na kappiyo akappiyo, kappiyo ca akappiyo ca kappiyākappiyo, samāhāradvandepi pulliṅgamicchanti paṇḍitā. Kappiyākappiyo ca so parikkhāro ceti tathā, tassa vinicchayo kappiyākappiyaparikkhāravinicchayo.
有些人说“多罗叶伞”只是举例而已。其实,不管什么伞,如果那样做都不允许。所以《跋耆罗复注》里说:“有人指出,让一切资具变得色泽光滑,会犯恶作,因此说不允许,应当这样理解。” “不是为了色泽光滑”这句话说明:如果是为了牢固,用单色线绑缠,即使色泽光滑,在那上面也没有过失。 “用长线”是指用啃咬的方式。 如果不允许,得到那样的伞柄后该怎么办呢?回答说“或者做成环状”等等。 或者用线把伞柄缠起来,应当缠得看不出纹路。 “伞柄底部”是指伞柄的根部,也就是伞柄的下端。 “伞的圆环”是指伞内部的小圆环,或者是在伞骨架上以圆形绑缚的柄环。 “挖出”是指使成凹陷或凸起而弄出来。 “那允许”是指那些纹路,无论用绳子绑还是不绑,因为适合绑缚之处,所以允许。 因此,阿阇梨佛陀达多长老说:巴利
Keci tālapaṇṇacchattanti idaṃ upalakkhaṇamattaṃ. Sabbampi hi chattaṃ tathākariyamānaṃ na vaṭṭati. Tenevāha vajirabuddhiṭīkāyaṃ (vajira. ṭī. pārājika 85) ‘‘sabbaparikkhāresu vaṇṇamaṭṭhavikāraṃ karontassa dukkaṭanti dīpentena na vaṭṭatīti vuttanti veditabba’’nti. Na vaṇṇamaṭṭhatthāyāti iminā thirakaraṇatthaṃ ekavaṇṇasuttena vinandhiyamānaṃ yadi vaṇṇamaṭṭhaṃ hoti, tattha na dosoti dasseti. Āraggenāti nikhādanamukhena. Yadi na vaṭṭati, tādisaṃ chattadaṇḍaṃ labhitvā kiṃ kātabbanti āha ‘‘ghaṭakaṃ vā’’tiādi. Suttakena vā daṇḍo veṭhetabboti yathā lekhā na paññāyati, tathā veṭhetabbo. Daṇḍabundeti daṇḍamūle, chattadaṇḍassa heṭṭhimakoṭiyanti attho. Chattamaṇḍalikanti chattassa anto khuddakamaṇḍalaṃ, chattapañjare maṇḍalākārena baddhadaṇḍavalayaṃ vā. Ukkiritvāti ninnaṃ, unnataṃ vā katvā uṭṭhāpetvā. Sā vaṭṭatīti sā lekhā rajjukehi bandhantu vā mā vā, bandhituṃ yuttaṭṭhānattā vaṭṭati. Tena vuttaṃ ācariyabuddhadattamahātherena –
任何用叶子做成的伞,无论在外面、在里面,还是在一切地方,
用五色线来缝,也是不许可的。
不能切割成半月形,也不能在叶子上刻鳄齿纹;
壶形或兽形的图案,以及刻画的纹样,都不允许出现在伞杆上。
用单色线缝伞,是允许的。
为了更牢固,也可以用五色线把骨架绑起来。
壶形,或是兽形,或者仅仅是线条图案;
即使切过或磨过,仍然可以拿来使用。
蛇伞的形状,在伞柄根部是允许的。
刻好纹路之后再做成图案,为了绑缚(而刻出的纹路)是允许的。巴利
‘‘Chattaṃ paṇṇamayaṃ kiñci, bahi anto ca sabbaso; Pañcavaṇṇena suttena, sibbituṃ na ca vaṭṭati. ‘‘Chindituṃ aḍḍhacandaṃ vā, paṇṇe makaradantakaṃ; Ghaṭakaṃ vāḷarūpaṃ vā, lekhā daṇḍe na vaṭṭati. ‘‘Sibbituṃ ekavaṇṇena, chattaṃ suttena vaṭṭati; Thiratthaṃ pañcavaṇṇena, pañjaraṃ vā vinandhituṃ. ‘‘Ghaṭakaṃ vāḷarūpaṃ vā, lekhā vā pana kevalā; Chinditvā vāpi ghaṃsitvā, dhāretuṃ pana vaṭṭati. ‘‘Ahicchattakasaṇṭhānaṃ , daṇḍabundamhi vaṭṭati; Ukkiritvā katā lekhā, bandhanatthāya vaṭṭatī’’ti.
对它的解释:“任何叶制的伞”,就是用多罗叶等叶子覆盖做成的任何一种伞。“外”指上面,“内”指下面。“缝”指先做出形状,再用针线缝制。“叶”指覆盖用的叶子。“半月”指半月形。“鳄齿”指鳄齿形,也就是所谓的“山峰”。“不允许切割”是关联句:如果把伞口边缘弯起来,或者在绑好的叶角处、顶端圆环的角处做成山峰等形状,这些都被禁止。“杆”指伞杆。“壶”指壶形。“或兽形”指虎等猛兽的形象。“纹路”指雕刻、切割或绘画做成的纹饰线条。在五色线之间,用蓝色等单色线为了牢固而在伞的内外缝制,或者为了牢固而绑扎伞杆握持处的竹条骨架,这是允许的,这是句子的连接方式。“以五色中的单色为了牢固”这句话表明:不允许用多种颜色的线为了装饰而缝制和绑扎。不过,在一些写本中看到“以五色”的读法,那样的话句子应连接为:允许用单色线或五色线为了牢固而缝制或绑扎。巴利
Tassa vaṇṇanāyampi chattaṃ paṇṇamayaṃ kiñcīti tālapaṇṇādipaṇṇacchadanaṃ yaṃ kiñci chattaṃ. Bahīti upari. Antoti heṭṭhā. Sibbitunti rūpaṃ dassetvā sūcikammaṃ kātuṃ. Paṇṇeti chadanapaṇṇe. Aḍḍhacandanti aḍḍhacandākāraṃ. Makaradantakanti makaradantākāraṃ, yaṃ ‘‘girikūṭa’’nti vuccati. Chindituṃ na vaṭṭatīti sambandho. Mukhavaṭṭiyā nāmetvā baddhapaṇṇakoṭiyā vā matthakamaṇḍalakoṭiyā vā girikūṭādiṃ karonti, iminā taṃ paṭikkhittaṃ. Daṇḍeti chattadaṇḍe. Ghaṭakanti ghaṭākāro. Vāḷarūpaṃ vāti byagghādivāḷānaṃ rūpakaṃ vā. Lekhāti ukkiritvā vā chinditvā vā cittakammavasena vā katarāji. Pañcavaṇṇānaṃ suttānaṃ antare nīlādiekavaṇṇena suttena thiratthaṃ chattaṃ anto ca bahi ca sibbituṃ vā chattadaṇḍaggāhakasalākapañjaraṃ thiratthaṃ vinandhituṃ vā vaṭṭatīti yojanā. Pañcavaṇṇānaṃ ekavaṇṇena thiratthanti iminā anekavaṇṇehi suttehi vaṇṇamaṭṭhatthāya sibbituñca vinandhituñca na vaṭṭatīti dīpeti. Potthakesu pana ‘‘pañcavaṇṇenā’’ti pāṭho dissati, tassa ekavaṇṇena pañcavaṇṇena vā suttena thiratthaṃ sibbituṃ vinandhituṃ vā vaṭṭatīti yojanā kātabbā hoti.
这里,它与下面所引的“不能用五色线缝制”这段文字相违背,也与注疏中的这段文字相违背:“有些人用五色线在伞的内外缝制多罗叶伞,想把它做成装饰,这是不允许的;但用单色线——蓝色也好,黄色也好,不管哪种颜色——在伞的内外缝制,或者绑扎伞柄握持处的竹条骨架,这是允许的,不过那是为了让它牢固,不是为了装饰。”所以那种说法不能采纳。巴利
Ettha ca heṭṭhā vuttena ‘‘pañcavaṇṇena suttena sibbituṃ na ca vaṭṭatī’’ti pāṭhena ca ‘‘keci tālapaṇṇacchattaṃ anto vā bahi vā pañcavaṇṇena suttena sibbetvā vaṇṇamaṭṭhaṃ karonti, taṃ na vaṭṭati, ekavaṇṇe pana nīlena vā pītakena vā yena kenaci suttena anto vā bahi vā sibbituṃ, chattadaṇḍaggāhakaṃ salākapañjaraṃ vā vinandhituṃ vaṭṭati, tañca kho thirakaraṇatthaṃ, na vaṇṇamaṭṭhatthāyā’’ti aṭṭhakathāpāṭhena ca virujjhati, tasmā so na gahetabbo.
另外,“全部刻纹”是指前面所说的那种完整刻纹。所谓“切割”,就是切开雕刻出来的东西。所谓“磨擦”,就是用绘画等方式磨出来的东西。“在伞杆底部”,是指在伞杆的骨架上为了便于握持而应当劈开的孔,意思是在根部。这是《无疑》中此处所说的方法。不过在《小诵纲要》里说的是“在伞顶的根部”。“蛇伞形状”,就是盛开的蛇伞的样子。用绳子缠住后绑在杆上,在绑的那个地方刻出像环一样的纹路,也就是让它看起来像环一样。“为了绑结”,就是为了用绳子把骨架绑在杆上,使伞不被风吹动。刻出来的纹路是允许的,这是连起来的意思。就像为了不被风吹动,用绳子缠住伞盘绑在杆上,在绑的地方像环一样刻出纹路安上去,那是允许的。即使不绑,因为那是应该绑的地方,刻出环纹也是允许的,《纲要》里是这样说的,所以在各分别中,应该按照那里来的方法处理伞。巴利
Lekhāvā pana kevalāti yathāvuttappakārā sakalā lekhā vā. Chinditvāti ukkiritvā kataṃ chinditvā. Ghaṃsitvāti cittakammādivasena kataṃ ghaṃsitvā. Daṇḍabundamhīti chattadaṇḍassa pañjare gāhaṇatthāya phālitabundamhi, mūleti attho. Ayamettha nissandehe vuttanayo. Khuddasikkhāgaṇṭhipade pana ‘‘chattapiṇḍiyā mūle’’ti vuttaṃ. Ahicchattakasaṇṭhānanti phullaahicchattakākāraṃ. Rajjukehi gāhāpetvā daṇḍe bandhanti, tasmiṃ bandhanaṭṭhāne valayamiva ukkiritvāti valayaṃ viya upaṭṭhāpetvā. Bandhanatthāyāti vātena yathā na calati, evaṃ rajjūhi daṇḍe pañjarassa bandhanatthāya. Ukkiritvā katā lekhā vaṭṭatīti yojanā. Yathā vātappahārena acalanatthaṃ chattamaṇḍalikaṃ rajjukehi gāhāpetvā daṇḍe bandhanti, tasmiṃ bandhanaṭṭhāne valayamiva ukkiritvā lekhaṃ ṭhapenti, sā vaṭṭatīti. Sacepi na bandhati, bandhanārahaṭṭhānattā valayaṃ ukkiritvā vaṭṭatīti gaṇṭhipade vattantīti āgataṃ, tasmā pakkharaṇesu āgatanayeneva chatte paṭipajjitabbanti.
7 在袈裟上使用各种线,是指用各种颜色的线。这是针对那些这样做的人说的,即使只用一种颜色的线也同样不允许。因为已经说过,只有原本的针线活才是允许的。在布边,是指两块布拼接的地方。在边缘,是指在袈裟的边缘。这是就贴边说的。辫,是指做成发髻形状的缝法。链,是指做成双重链形状的缝法,或者做成猫链形状的缝法。作辫或作链,这个说法与制作行为相关联。阿基亚,是指塔的形状,也就是人们所说的阿基亚柱。伽耶,是指底部细、顶端粗,做成棒状的一种缝法。木槌,是指底部和顶端一样粗细,做成木槌形状的缝法。雕刻螃蟹眼,是指在结带和系带的末端打好绳结之后,做成螃蟹眼睛的形状,意思就是这样做。角线球,在三部纲要书中都说,是指从结带和系带的角落拉出来的线的端点。那么,怎样才能把那些球做成难以辨认的样子呢?在从角落拉出来的线的末端,打一次结,或者折回去再缝一遍,做成难以辨认的样子,然后把线头剪短。不过,达摩西利长老说,角线和球在袈裟上应当难以辨认。同样,老师觉授长老也说,线和球在那里被解释为应当难以辨认。因此,按照他们的意见,角线和球就是角线球,这里的含义应当这样理解。巴利
7. Cīvare pana nānāsuttakehīti (sārattha. ṭī. 2.85; vi. vi. ṭī. 1.85) nānāvaṇṇehi suttehi. Idañca tathā karontānaṃ vasena vuttaṃ, ekavaṇṇasuttakenapi na vaṭṭatiyeva. ‘‘Pakatisūcikammameva vaṭṭatī’’ti hi vuttaṃ. Paṭṭamukheti dvinnaṃ paṭṭānaṃ saṅghaṭitaṭṭhānaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Pariyanteti cīvarapariyante. Anuvātaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Veṇīti varakasīsākārena sibbanaṃ. Saṅkhalikanti dviguṇasaṅkhalikākārena sibbanaṃ, biḷālasaṅkhalikākārena sibbanaṃ vā. Veṇiṃ vā saṅkhalikaṃ vā karontīti karaṇakiriyāya sambandho. Agghiyaṃ nāma cetiyasaṇṭhānaṃ , yaṃ ‘‘agghiyatthambho’’ti vadanti. Gayā nāma mūle tanukaṃ agge mahantaṃ katvā gadākārena sibbanaṃ. Muggaro nāma mūle ca agge ca ekasadisaṃ katvā muggarākārena sibbanaṃ. Kakkaṭakkhīni ukkirantīti gaṇṭhikapaṭṭapāsakapaṭṭānaṃ ante pāḷibaddhaṃ katvā kakkaṭakānaṃ akkhisaṇṭhānaṃ paṭṭhapenti, karontīti attho. ‘‘Koṇasuttapiḷakāti gaṇṭhikapāsakapaṭṭānaṃ koṇehi nīhaṭasuttānaṃ koṭiyo’’ti tīsupi gaṇṭhipadesu vuttaṃ. Kathaṃ pana tā piḷakā duviññeyyarūpā kātabbāti? Koṇehi nīhaṭasuttānaṃ antesu ekavāraṃ gaṇṭhikakaraṇena vā puna nivattetvā sibbanena vā duviññeyyasabhāvaṃ katvā suttakoṭiyo rassaṃ katvā chinditabbā. Dhammasirittherena pana ‘‘koṇasuttā ca piḷakā, duviññeyyāva kappare’’ti vuttaṃ, tathā ācariyabuddhadattattherenapi ‘‘suttā ca piḷakā tattha, duviññeyyāva dīpitā’’ti vuttaṃ, tasmā tesaṃ matena koṇasuttā ca piḷakā ca koṇasuttapiḷakāti evamettha attho daṭṭhabbo.
《除疑复注》(vi. vi. ṭī. 1.85)里也提到“角线球”:有些人说,这是指从结带、系带布的各个角向外伸出的线,末端做成球状放置的端点。他们的意思是,应该把这些球剪掉,让它们变得难以辨认。另一些人则说“角线和球是两种东西”,按照他们的看法,在结带、系带布上,从一个角拉到另一个角的线叫角线,而沿着四周边缘走的四方线叫球。有些人把这两种都从衣上分离出来,做成变形的样子,以便辨认。为了遮止这种做法,才说“难以辨认的形状是允许的”。但并不是说完全不在视觉范围内——因为那样缝制的话就没法缝了。意思是,应该这样缝,让变形从原本的衣上看不出来。即使在染色之前能看出差别,衣染色之后因为成了单一色调就看不出来了,所以说“在衣染色后”。巴利
Vimativinodaniyampi (vi. vi. ṭī. 1.85) koṇasuttapiḷakāti gaṇṭhikapāsakapaṭṭānaṃ koṇehi bahi niggatasuttānaṃ piḷakākārena ṭhapitakoṭiyoti keci vadanti, te piḷake chinditvā duviññeyyā kātabbāti tesaṃ adhippāyo. Keci pana ‘‘koṇasuttā ca piḷakā cāti dveyevā’’ti vadanti, tesaṃ matena gaṇṭhikapāsakapaṭṭānaṃ koṇato koṇaṃ nīhaṭasuttā koṇasuttā nāma. Samantato pana pariyantena gatā caturassasuttā piḷakā nāma. Taṃ duvidhampi keci cīvarato visuṃ paññānatthāya vikārayuttaṃ karonti, taṃ nisedhāya ‘‘duviññeyyarūpā vaṭṭatī’’ti vuttaṃ, na pana sabbathā acakkhugocarabhāvena sibbanatthāya tathāsibbanassa asakkuṇeyyattā, yathā pakaticīvarato vikāro na paññāyati, evaṃ sibbitabbanti adhippāyo. Rajanakammato pubbe paññāyamānopi viseso cīvare ratte ekavaṇṇato na paññāyatīti āha ‘‘cīvare ratte’’ti.
8 8. 关于“以宝珠”:有人说,所谓宝珠,就是蓝宝石等宝石,因为肩带、腰带等并不是衣,所以可以用贝壳等来摩擦它们。关于“角线”:这是指衣在纵向和横向缝合的地方,从四个角和四个角落伸出来的线头,这个就叫“角线”。必须把它剪掉之后再披着,所以说“染色的时候应当剪掉”。世尊还允许过另一种角线,名称虽然相似,但和这个不同,为了说明这一点,才说了“然而那个”等话。关于“为了悬挂”:就是为了把衣绑在衣绳上。《除疑复注》里只说了这么多。巴利
8.Maṇināti nīlamaṇiādipāsāṇena, aṃsabaddhakakāyabandhanādikaṃ acīvarattā saṅkhādīhi ghaṃsituṃ vaṭṭatīti vadanti. Kaṇṇasuttakanti cīvarassa dīghato tiriyañca sibbitānaṃ catūsu kaṇṇesu koṇesu ca nikkhantānaṃ suttasīsānametaṃ nāmaṃ, taṃ chinditvāva pārupitabbaṃ. Tenāha ‘‘rajitakāle chinditabba’’nti. Bhagavatā anuññātaṃ ekaṃ kaṇṇasuttampi atthi, taṃ pana nāmena sadisampi ito aññamevāti dassetuṃ ‘‘yaṃ panā’’tiādi vuttaṃ. Lagganatthāyāti cīvararajjuyaṃ cīvarabandhanatthāya. Vimativinodaniyaṃ (vi. vi. ṭī. 1.85) ettakameva vuttaṃ.
《萨罗他迪波尼》里则说:“‘应做成扣环再绑上’,意思是在染色的时候绑上,其他时候就解开放在一边。”《律藏纲要论》的古注也采用了这个说法。不过要知道,那是针对下面这种情况说的:在《衣犍度》中记载——“他们从中间挂起来,两边垂下来。比丘们把这件事禀告世尊。世尊说:‘比丘们,我允许系在角上。’角磨损了。比丘们又把这件事禀告世尊。世尊说:‘比丘们,我允许用角绳。’”像这样,这是针对染色后把衣展开时所用的垂挂绳而说的。巴利
Sāratthadīpaniyaṃ (sārattha. ṭī. 2.85) pana ‘‘pāsakaṃ katvā bandhitabbanti rajanakāle bandhitabbaṃ, sesakāle mocetvā ṭhapetabba’’nti vuttaṃ. Vinayasaṅgahappakaraṇassa porāṇaṭīkāyampi idameva gahetvā vuttaṃ, taṃ pana cīvarakkhandhake (mahāva. 344) ‘‘majjhena laggenti, ubhato galati, bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, kaṇṇe bandhitunti. Kaṇṇo jīrati. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, kaṇṇasuttaka’’nti evaṃ anuññātacīvararajjuyaṃ rajitvā pasāritacīvarassa olambakasuttaṃ sandhāya vuttanti daṭṭhabbaṃ.
所谓“结扣”,是指在披衣时,为了让衣能挂在系扣上而用象牙等材料做成的结扣。所谓“圆点”,是指应当一点一点凸起来做成的圆点。因为《律藏抉择论》中这样说:巴利
Gaṇṭhiketi cīvarapārupanakāle pāsake laggāpanatthaṃ kate dantādimaye gaṇṭhike. Piḷakāti binduṃ binduṃ katvā uṭṭhāpetabbapiḷakā. Vuttañhetaṃ vinayavinicchayappakaraṇe –
用种种颜色的线,是为了装饰僧衣。
把布缝在宛如百足虫等的(图案)上,是不允许的。
在钵的边缘,同样也在钵口上;
编辫子或做链子的人,犯恶作。
布片、纽扣与扣袢、八角形等做法,
在那里,他们做成剑的样子、木槌的样子等等。
在那里,把蟹眼竖起来是不允许的。
缝线和凸点在这里都被说成是隐而不显的。
纽扣与扣袢的布片,唯有四角形是被允许的。
在衣角处的线,如果是在染衣时,就应当剪断。
或者把针线活改成别的花样,或者做其他任何一样东西;
比丘不可以在衣上作针线花样修饰,也不可以叫别人作。
如果有比丘把衣放进去,
在米糊、面粉浆、碱水和泥浆等东西里,
追求衣物色泽光洁至极。
他并没有从恶作中解脱。
在制作衣服时,涉及针、手、污垢等。
同样地,在衣服脏了的时候,为了洗涤是允许的。
在染衣的时候,香、油或紫胶,
比丘不可以往里面放任何东西。
用螺贝、宝珠,或者任何别的什么东西;
不应摩擦衣,也不应在槽中搓揉。
把衣放入染槽中之后,不应该用拳头使劲捶打。
已染好的衣,光靠手掌拍打也是可以的。
不过,在结节处,有刻纹或疖子都不允许。
或者因为点净的花样,或者因为耳饰等的不同种类。巴利
‘‘Nānāvaṇṇehi suttehi, maṇḍanatthāya cīvaraṃ; Samaṃ satapadādīnaṃ, sibbituṃ na ca vaṭṭati. ‘‘Pattassa pariyante vā, tathā pattamukhepi ca; Veṇiṃ saṅkhalikaṃ vāpi, karoto hoti dukkaṭaṃ. ‘‘Paṭṭampi gaṇṭhipāsānaṃ, aṭṭhakoṇādikaṃ vidhiṃ; Tatthagghiyagadārūpaṃ, muggarādiṃ karonti ca. ‘‘Tattha kakkaṭakakkhīni, uṭṭhāpenti na vaṭṭati; Suttā ca piḷakā tattha, duviññeyyāva dīpitā. ‘‘Catukoṇāva vaṭṭanti, gaṇṭhipāsakapaṭṭakā; Kaṇṇakoṇesu suttāni, ratte chindeyya cīvare. ‘‘Sūcikammavikāraṃ vā, aññaṃ vā pana kiñcipi; Cīvare bhikkhunā kātuṃ, kārāpetuṃ na vaṭṭati. ‘‘Yo ca pakkhipati bhikkhu cīvaraṃ, Kañjipiṭṭhakhaliallikādisu; Vaṇṇamaṭṭhamabhipatthayaṃ paraṃ; Tassa natthi pana mutti dukkaṭā. ‘‘Sūcihatthamalādīnaṃ, karaṇe cīvarassa ca; Tathā kiliṭṭhakāle ca, dhovanatthaṃ tu vaṭṭati. ‘‘Rajane pana gandhaṃ vā, telaṃ vā lākhameva vā; Kiñci pakkhipituṃ tattha, bhikkhuno na ca vaṭṭati. ‘‘Saṅkhena maṇinā vāpi, aññenapi ca kenaci; Cīvaraṃ na ca ghaṭṭeyya, ghaṃsitabbaṃ na doṇiyā. ‘‘Cīvaraṃ doṇiyaṃ katvā, nātighaṭṭeyya muṭṭhinā; Rattaṃ paharituṃ kiñci, hattheheva ca vaṭṭati. ‘‘Gaṇṭhike pana lekhā vā, piḷakā vā na vaṭṭati; Kappabinduvikāro vā, pāḷikaṇṇikabhedato’’ti.
《律义精要阐明》里也是这样。“与百足等相同”:就是与百足等相像。在表达“相同”这个意思时,本来该用具格,这里却用了属格。“或者在布边”:指顺风那一边布的两侧边缘。“或者在布面”:指两块布的长宽边缘缝合在一起的地方,或者是在角上,或者是在单块布的边缘为了补足不够而缝合的地方。“辫缝”:像稻穗形状那样的缝法。有些人说“像鱼尾形状”。“链缝”:像猫项圈那样的缝法。有些人说“像百足那样”。巴利
Vinayasāratthasandīpaniyampi samaṃ satapadādīnanti satapadādīhi sadisaṃ. Tulyatthe karaṇavacanappasaṅge sāmivacanaṃ. Paṭṭassa pariyante vāti anuvātassa ubhayapariyante vā. Paṭṭamukhepi vāti dvinnaṃ āyāmavitthārapaṭṭānaṃ saṅghaṭitaṭṭhāne, kaṇṇepi vā ekasseva vā paṭṭassa ūnapūraṇatthaṃ ghaṭitaṭṭhānepi vā . Veṇīti kudrūsasīsākārena sibbanaṃ. Keci ‘‘varakasīsākārenā’’ti vadanti. Saṅkhalikanti biḷāladāmasadisasibbanaṃ. Keci ‘‘satapadisadisa’’nti vadanti.
“布”就是布片。“八角形等做法”:八角形等的样式,这是指那种做法。“八角形等”:或者是因为偈颂的韵律结构而加了鼻音。“八角形的做法”这句话,是“布”的同位修饰语,或者是动作的修饰语,和“做”相连。或者,“布”在这里是处格的意义用了业格的形式,意思就是“在布上”。按这个解释,“八角形等”是业格,“做法”是它的修饰语。这里说的八角形等,是区别于下面将要说的四角形而言的。在那两块布上。“火焰形和棒形”:火焰形状和棒形状的缝法。“锤形”:杵状的缝法。用“等”字还包括了塔等其他形状。巴利
Paṭṭampīti pattampi. Aṭṭhakoṇādiko vidhi pakāro etassāti aṭṭhakoṇādikavidhi, taṃ. Aṭṭhakoṇādikanti vā gāthābandhavasena niggahitāgamo. ‘‘Aṭṭhakoṇādikaṃ vidhi’’nti etaṃ ‘‘paṭṭa’’nti etassa samānādhikaraṇavisesanaṃ, kiriyāvisesanaṃ vā. ‘‘Karontī’’ti iminā sambandho. Atha vā paṭṭanti ettha bhummatthe upayogavacanaṃ, paṭṭeti attho. Imasmiṃ pakkhe aṭṭhakoṇādikanti upayogavacanaṃ. Vidhinti etassa visesanaṃ. Idha vakkhamānacatukoṇasaṇṭhānato aññaṃ aṭṭhakoṇādikaṃ nāma. Tatthāti tasmiṃ paṭṭadvaye. Agghiyagadārūpanti agghiyasaṇṭhānañceva gadāsaṇṭhānañca sibbanaṃ. Muggaranti laguḷasaṇṭhānasibbanaṃ. Ādi-saddena cetiyādisaṇṭhānānaṃ gahaṇaṃ.
这里“在那里”是指在两种布片的那一处。“蟹眼”是指像蟹眼一样的缝制花样。“制作”就是做出来。“在那里”是指在结纽布片和带布片上。“线”是指从一角到另一角缝的线,以及在四方形上缝的线。“结”是指把那些线折回后缝成的末端。“难以辨认”是说染色的时候形状难以辨认,不粗显,已经说明而得到允许。正如所说的:“衣上的角线和结,染色时形状难以辨认,所以允许。”巴利
Tatthāti paṭṭadvaye tasmiṃ ṭhāne. Kakkaṭakakkhīnīti kuḷīrakacchisadisāni sibbanavikārāni. Uṭṭhāpentīti karonti. Tatthāti tasmiṃ gaṇṭhikapāsakapaṭṭake. Suttāti koṇato koṇaṃ sibbitasuttā ceva caturasse sibbitasuttā ca. Piḷakāti tesameva suttānaṃ nivattetvā sibbitakoṭiyo ca. Duviññeyyāvāti rajanakāle duviññeyyarūpā anoḷārikā dīpitā vaṭṭantīti. Yathāha ‘‘koṇasuttapiḷakā ca cīvare ratte duviññeyyarūpā vaṭṭantī’’ti (pārā. aṭṭha. 1.85).
“结纽布片、带布片”,这是连接的意思。“在角上和边上缝的线”,是指衣角上的线,以及带布片角上的线,要剪断。这里,在衣上按长度和宽度缝好之后,从迎风的一侧向外露出来的线,在染衣、晾干的时候,为了用绳子或衣架绑起来悬挂,在迎风处所绑的线,就叫作角线。正如(律注中)说:“衣的角线是不允许的,染的时候应当剪掉。但‘比丘们,我允许角线’——这样被允许的角线,应当在迎风处做成带子绑起来,为的是染的时候能挂住。”巴利
Gaṇṭhikapaṭṭikā pāsapaṭṭikāti yojanā. Kaṇṇakoṇesu suttānīti cīvarakaṇṇe suttā ceva pāsakapaṭṭānaṃ koṇesu suttāni ca acchindati. Ettha ca cīvare āyāmato vitthārato ca sibbitvā anuvātato bahi nikkhamitasuttaṃ cīvaraṃ rajitvā sukkhāpanakāle rajjuyā vā cīvaravaṃse vā bandhitvā olambituṃ anuvāte bandhasuttāni ca kaṇṇasuttāni nāma. Yathāha ‘‘cīvarassa kaṇṇasuttakaṃ na ca vaṭṭati, rajitakāle chinditabbaṃ, yaṃ pana ‘anujānāmi bhikkhave kaṇṇasuttaka’nti evaṃ anuññātaṃ, taṃ anuvāte pāsakaṃ katvā bandhitabbaṃ rajanakāle lagganatthāyā’’ti (pārā. aṭṭha. 1.85).
或者,为了装饰衣物的各种针线花样,比如用各种线缝成像百足虫一样的东西,再把一块外来布片放上去,这类针线活的花样。或者其他任何一种,比如花环形状、兽形、鸟足形之类的缝制花样。制作,就是自己动手做。让人制作,就是叫别人来做。巴利
Sūcikammavikāraṃ vāti cīvaramaṇḍanatthāya nānāsuttakehi satapadisadisaṃ sibbantā āgantukapaṭṭaṃ ṭhapenti, evarūpaṃ sūcikammavikāraṃ vā. Aññaṃ vā pana kiñcipīti aññampi yaṃ kiñci mālākammamigapakkhipadādikaṃ sibbanavikāraṃ. Kātunti sayaṃ kātuṃ. Kārāpetunti aññena vā kārāpetuṃ.
如果有比丘为了追求别人那种最上等的色泽,把衣放进酸浆、米粉、炒米粉、树脂等东西里,那么这位比丘就摆脱不了恶作。这是整句的连接意思。酸浆,是指用来涂抹织线线头、类似酸浆的硫酸浆。米粉,就是米粉。用米粉煮出来的,是炒米粉。树脂,就是树液。用等字还包括紫胶等东西。做衣的时候,为了洗掉当时产生的针、手上的污垢等脏东西,把衣放进酸浆、米粉、炒米粉、树脂等里面,是允许的。这是整句的连接意思。巴利
Yo bhikkhu paraṃ uttamaṃ vaṇṇamaṭṭhamabhipatthayanto kañjikapiṭṭhakhaliallikādīsu cīvaraṃ pakkhipati, tassa pana bhikkhuno dukkaṭā mokkho na vijjatīti yojanā. Kañjikanti vāyanatantamakkhanaṃ kañjikasadisā sulākañjikaṃ. Piṭṭhanti taṇḍulapiṭṭhaṃ. Taṇḍulapiṭṭhehi pakkā khali. Allikāti niyyāso. Ādi-saddena lākhādīnaṃ gahaṇaṃ. Cīvarassa karaṇe karaṇakāle samuṭṭhitānaṃ sūcihatthamalādīnaṃ kiliṭṭhakāle dhovanatthañca kañjikapiṭṭhakhaliallikādīsu pakkhipati, vaṭṭatīti yojanā.
这里说的“在那里”,是指用某种染料染衣时,为了让衣服有香味而加入香,为了让衣服光亮而加入油,或者为了增色而加入紫胶等物。“任何”就是指诸如此类的任何一种东西。“用宝石”是指用石头。“或者用其他任何东西”是指用锤子之类任何能让衣服光亮的东西。“在染桶里”是指在染料盆里不能摩擦,不能用手抓取。用手轻轻拍打已经染好的衣服,是可以的,这是句子的意思。把煮染的东西放进去的地方,就是染桶。至于在染桶里揉搓肩带、腰带等,在“结纽段”里已经说过。巴利
Tatthāti yena kasāvena cīvaraṃ rajati, tasmiṃ rajane cīvarassa sugandhabhāvatthāya gandhaṃ vā ujjalabhāvatthāya telaṃ vā vaṇṇatthāya lākhaṃ vā. Kiñcīti evarūpaṃ yaṃ kiñci. Maṇināti pāsāṇena. Aññenapi ca kenacīti yena ujjalaṃ hoti, evarūpena muggarādinā aññenapi kenaci vatthunā. Doṇiyāti rajanambaṇe na ghaṃsitabbaṃ hatthena gāhāpetvā na gahetabbaṃ. Rattaṃ cīvaraṃ hatthehi kiñci thokaṃ paharituṃ vaṭṭatīti yojanā. Yattha pakkarajanaṃ pakkhipanti, sā rajanadoṇī. Tattha aṃsabaddhakakāyabandhanādiṃ ghaṭṭetuṃ vaṭṭatīti gaṇṭhipade vuttaṃ.
关于“结纽”,是指用竹子、象牙、兽角等做成的结纽。“或者纹样”,是指圆形等各种图案。“小疱”,是指像芥子一样的小凸起。“按耳饰的种类”,是指按宝珠串形、花蕊形等种类。已经说过“或者做点点花样是不允许的,这是句义上的关联”,所以应当以同样的方式对待袈裟。巴利
Gaṇṭhiketi veḷudantavisāṇādimayagaṇṭhike. Lekhā vāti vaṭṭādibhedā lekhā vā. Piḷakāti sāsapabījasadisā khuddakabubbuḷā. Pāḷikaṇṇikabhedatoti maṇikāvaḷirūpapupphakaṇṇikarūpabhedato. ‘‘Kappabinduvikāro vā na vaṭṭatīti yojanā’’ti vuttaṃ, tasmā tatheva cīvare paṭipajjitabbaṃ.
9 在“钵或盘子等”这句话里,“盘子”指的是铜等材质做的、属于个人使用的三种如法盘子。“不允许”是说:做宝石色泽的工艺不允许,但做油润色泽的工艺是允许的。“油润色”是就与沙门身份相称的颜色来说的;不过,如果得到别人做的宝石色钵,据说也可以受用。“钵台”指的是锡、铅等材质做的放钵的台座。因为说过“诸比丘,不应持有种种杂色、绘有图像、像壁画一样的钵台”,所以说“像壁画一样的,不允许”。因为说过“诸比丘,我允许切断摩迦罗齿饰”,所以说“但摩迦罗齿饰是允许的”。古师因此说——巴利
9.Patte vā thālake vātiādīsu thālaketi tambādimaye puggalike tividhepi kappiyathālake. Na vaṭṭatīti maṇivaṇṇakaraṇapayogo na vaṭṭati, telavaṇṇapayogo pana vaṭṭati. Telavaṇṇoti samaṇasāruppavaṇṇaṃ sandhāya vuttaṃ, maṇivaṇṇaṃ pana pattaṃ aññena kataṃ labhitvā paribhuñjituṃ vaṭṭatīti vadanti. Pattamaṇḍaleti tipusīsādimaye pattaṭṭhapanakamaṇḍale. ‘‘Na bhikkhave vicitrāni pattamaṇḍalāni dhāretabbāni rūpakākiṇṇāni bhittikammakatānī’’ti (cūḷava. 253) vuttattā ‘‘bhittikammaṃ na vaṭṭatī’’ti vuttaṃ. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, makaradantakaṃ chinditu’’nti (cūḷava. 253) vuttattā ‘‘makaradantakaṃ pana vaṭṭatī’’ti vuttaṃ. Tenāhu porāṇā –
盘子和钵本身,不论外面还是里面;
用尖器刻出来的线条,任何一种都不允许。
把钵放到轮盘上,擦干净之后再烧制,
“我们要做成宝石色”,这样说是不可以做的。
在钵台上画任何东西,都不合适。
墙壁上作画是不允许的。
在那里,他没有任何过失。
做成摩伽罗齿形。巴利
‘‘Thālakassa ca pattassa, bahi antopi vā pana; Āraggena katā lekhā, na ca vaṭṭati kācipi. ‘‘Āropetvā bhamaṃ pattaṃ, majjitvā ce pacanti ca; ‘Maṇivaṇṇaṃ karissāma’, iti kātuṃ na vaṭṭati. ‘‘Pattamaṇḍalake kiñci; Bhittikammaṃ na vaṭṭati; Na doso koci tatthassa; Kātuṃ makaradantaka’’nti.
在《律义精要阐明》里也说:“以尖端”——就是用针的尖头,或者用针口。“任何线条”——指任何形状的纹线,比如圆形、牛尿形之类。“使附着于轮上”——就是让它粘附在轮上。“钵台”——是为了保护钵,用锡、铅等材料做成、放在钵底下、托在支架等上面的圆形钵垫。“墙画工作”——就是画满各种形状图像的装饰画。正如经中所说:“诸比丘,不应持用杂色的、画满图像的、像墙画一样的钵台。”“于彼处”——就是在那个钵台上。“对他”——就是对那位比丘。“摩咖拉齿饰”——这里说的是山峰状,所以对钵、盘等应当这样制作。巴利
Vinayasāratthasandīpaniyampi āraggenāti ārakaṇṭakaggena, sūcimukhena vā. Kācipi lekhāti vaṭṭakagomuttādisaṇṭhānā yā kācipi rāji. Bhamaṃ āropetvāti bhame allīyāpetvā. Pattamaṇḍalaketi patte chavirakkhaṇatthāya tipusīsādīhi kate pattassa heṭṭhā ādhārādīnaṃ upari kātabbe pattamaṇḍalake. Bhittikammanti nānākārarūpakakammavicittaṃ. Yathāha ‘‘na, bhikkhave, vicitrāni pattamaṇḍalāni dhāretabbāni rūpakākiṇṇāni bhittikammakatānī’’ti. Tatthāti tasmiṃ pattamaṇḍale. Assāti bhikkhussa. Makaradantakanti girikūṭanti vuttaṃ, tasmā evaṃ pattathālakādīsu paṭipajjitabbaṃ.
吹火筒……中略……线条不被允许:用针尖刻出来的线条不被允许,但用天然朱砂等颜料画出来的线条则被允许。伞口边缘:指在吹火筒上为了便于用手握住而做成的伞状口的边缘。有些人说,是在滤水器绑缚的地方。《律决定》中也说:巴利
Dhamakaraṇa…pe… lekhā na vaṭṭatīti āraggena dinnalekhā na vaṭṭati, jātihiṅgulikādivaṇṇehi katalekhā pana vaṭṭati. Chattamukhavaṭṭiyanti dhamakaraṇassa hatthena gahaṇatthaṃ katassa chattākārassa mukhavaṭṭiyaṃ. ‘‘Parissāvanabandhaṭṭhāne’’ti keci. Vinayavinicchayepi –
在滤水筒的伞盖上面,任何花纹图案都不允许有。
除了那条线之外,放在肚腹上或者口沿上。巴利
‘‘Na dhammakaraṇacchatte, lekhā kācipi vaṭṭati; Kucchiyaṃ vā ṭhapetvā taṃ, lekhaṃ tu mukhavaṭṭiya’’nti. –
已说完。不过,在《复注》里说:“除了口缘处那条为绑滤水器而允许的线纹之外,吹火筒的盖子上或腹部上的任何纹饰都不允许——这是句义衔接。”所以,在那里应当依照所说的方式来做吹火筒。巴利
Vuttaṃ. Taṭṭīkāyaṃ pana ‘‘mukhavaṭṭiyā yā lekhā parissāvanabandhanatthāya anuññātā, taṃ lekhaṃ ṭhapetvā dhamakaraṇacchatte vā kucchiyaṃ vā kāci lekhā na vaṭṭatīti yojanā’’ti vuttaṃ, tasmā tattha vuttanayeneva dhamakaraṇe paṭipajjitabbaṃ.
10 关于腰带,“螃蟹眼”是指像螃蟹眼睛那样的形状。“鳄鱼口”是指鳄鱼嘴的形状。“水蛇头”是指像水蛇头那样的形状。“象眼”是指像大象眼睛那样的形状。这里说“只有一条才如法”,意思是:把一条绳子折成两股、三股来绑,不如法;但只用一条绳子,即使绕身体一百圈来绑,也如法。因为有人说:“不应当把多条绳子并成一条、无间断地缠绕,说成是‘多条绳子’,那样才如法。”要知道,那不算作鼓。因为鼓是用各种颜色的线缠绕,做成鼓的形状来制作的。而这种鼓,以及叫作琵琶形的腰饰形状,在边缘部分都如法,因为有人说:“腰带的边缘会磨损。比丘们,我允许鼓形、琵琶形。”巴利
10. Kāyabandhane pana kakkaṭakkhīnīti kakkaṭakassa akkhisadisāni. Makaramukhanti makaramukhasaṇṭhānaṃ. Deḍḍubhasīsanti udakasappasīsasadisasaṇṭhānāni. Acchīnīti kuñjaracchisaṇṭhānāni. Ekameva vaṭṭatīti ettha ekarajjukaṃ dviguṇatiguṇaṃ katvā bandhituṃ na vaṭṭati, ekameva pana satavārampi sarīraṃ parikkhipitvā bandhituṃ vaṭṭati. ‘‘Bahurajjuke ekato katvā ekena nirantaraṃ veṭhetvā kataṃ bahurajjukanti na vattabbaṃ, taṃ vaṭṭatī’’ti vuttattā taṃ murajasaṅkhaṃ na gacchatīti veditabbaṃ. Murajañhi nānāvaṇṇehi suttehi murajavaṭṭisaṇṭhānaṃ veṭhetvā karonti. Idaṃ pana murajaṃ maddavīṇasaṅkhātaṃ pāmaṅgasaṇṭhānañca dasāsu vaṭṭati ‘‘kāyabandhanassa dasā jīranti. Anujānāmi, bhikkhave, murajaṃ maddavīṇa’’nti (cūḷava. 278) vuttattā.
“维德”是指在边缘末端,为了让身带坚固,用象牙、牛角、线等做成的维德。《萨罗他迪波尼》中则说:“在身带边缘、也就是边端的根部,为了让身带坚固而应当制作的、用象牙牛角等做成的维德。”“八吉祥”是指螺、轮、满瓶、牛、吉祥犊、钩、幢、吉祥结。也有人按双鱼、伞、难提亚瓦德等形状来解释。“只是界限线”是指在用象牙等做成的维德两端,所应当画的界限线。在《律决择论》中也是这样说的。巴利
Vidheti dasāpariyosāne thirabhāvāya dantavisāṇasuttādīhi kate vidhe. Sāratthadīpaniyaṃ (sārattha. ṭī. 2.85) pana ‘‘kāyabandhanassa pāsante dasāmūle tassa thirabhāvatthaṃ kattabbe dantavisāṇādimaye vidhe’’ti vuttaṃ. Aṭṭhamaṅgalāni nāma saṅkho, cakkaṃ, puṇṇakumbho, gayā, sirīvaccho, aṅkuso, dhajaṃ, sovatthikanti. Macchayugaḷachattanandiyāvaṭṭādivasenapi vadanti. Paricchedalekhāmattanti dantādīhi katassa vidhassa ubhosu koṭīsu kātabbaparicchedarājimattaṃ. Vinayavinicchayappakaraṇepi –
把线搓成双股,然后在各处捶打;
为了身体绑带的装饰好看,对比丘来说那是不合适的。
在腰带的末端上为了牢固,两端是允许的。
做花环、编藤蔓、画彩绘这些事,也是不允许的。
在那里把眼睛展示出来,
被捶打的时候,还有什么好说的呢?
或者那里是蟹眼形。
不应该把它竖立起来。
水瓶形,或者水蛇头形,又或者鳄鱼嘴形;
任何奇异形状,在腰带边缘开口处都不适用。
笔直得像鱼刺,或者光滑得像薄片;
做成枣叶的形状后,要捶打才合适。
片带式和猪鼻式,是两种腰带。
绳子和布条等,全都属于那类东西。
腰鼓、柔音琴、水蛇鼓和卡拉布卡鼓,
那些绳结也不成立,前面两种应该算是有流苏。
这十种流苏形状,在腰带绳等方面已经说明过了。
一条、两条、三条或四条可以;超过这个数就不行。
牟尼说,这是用单根绳子做成的腰带。
那种腰带的形状,即使只有一条,也不允许。
把许多根绳子合成一股,用一根绳子(搓)成。
没有间隙地缠紧之后,才适合把它绑起来。
用象牙、兽角、骨头、铁、竹子、芦苇做成的;
用树胶、螺贝、线、果实和木片做成的,被认为是扣件。
关于系腰带的做法,也不可以随意改动。
在那里,仅仅作个区分标记就可以了。巴利
‘‘Suttaṃ vā diguṇaṃ katvā, koṭṭenti ca tahiṃ tahiṃ; Kāyabandhanasobhatthaṃ, taṃ na vaṭṭati bhikkhuno. ‘‘Dasāmukhe daḷhatthāya, dvīsu antesu vaṭṭati; Mālākammalatākamma-cittikampi na vaṭṭati. ‘‘Akkhīni tattha dassetvā; Koṭṭite pana kā kathā. Kakkaṭakkhīni vā tattha; Uṭṭhāpetuṃ na vaṭṭati. ‘‘Ghaṭaṃ deḍḍubhasīsaṃ vā, makarassa mukhampi vā; Vikārarūpaṃ yaṃ kiñci, na vaṭṭati dasāmukhe. ‘‘Ujukaṃ macchakaṇṭaṃ vā, maṭṭhaṃ vā pana paṭṭikaṃ; Khajjūripattakākāraṃ, katvā vaṭṭati koṭṭitaṃ. ‘‘Paṭṭikā sūkarantanti, duvidhaṃ kāyabandhanaṃ; Rajjukā dussapaṭṭādi, sabbaṃ tassānulomikaṃ. ‘‘Murajaṃ maddavīṇañca, deḍḍubhañca kalābukaṃ; Rajjuyo ca na vaṭṭanti, purimā dvedasā siyuṃ. ‘‘Dasā pāmaṅgasaṇṭhānā, niddiṭṭhā kāyabandhane; Ekā dviticatasso vā, vaṭṭanti na tato paraṃ. ‘‘Ekarajjumayaṃ vuttaṃ, muninā kāyabandhanaṃ; Tañca pāmaṅgasaṇṭhānaṃ, ekampi ca na vaṭṭati. ‘‘Rajjuke ekato katvā, bahū ekāya rajjuyā; Nirantarañhi veṭhetvā, kataṃ vaṭṭati bandhituṃ. ‘‘Dantakaṭṭhavisāṇaṭṭhi-lohaveḷunaḷabbhavā; Jatusaṅkhamayā sutta-phalajā vidhakā matā. ‘‘Kāyabandhanavidhepi , vikāro na ca vaṭṭati; Tattha tattha pariccheda-lekhāmattaṃ tu vaṭṭatī’’ti. –
《律义精要阐明》里也说:那里的“于各处”,是指在织物上的各个地方。“彼”是指那样编成的双股线绳腰带。为了让两端牢固,在边缘开口处做成双股后捶打,这是允许的,这样连接起来理解。“彩绘”是指带有花鬘、藤蔓和图案的腰带。“象眼”就是大象的眼睛。在腰带中,这些是不允许的,那还用说吗?“举起”意思是竖起来。巴利
Vinayasāratthasandīpaniyampi tahiṃ tahinti paṭṭikāya tattha tattha. Tanti tathākoṭṭitadiguṇasuttakāyabandhanaṃ. Antesu daḷhatthāya dasāmukhe diguṇaṃ katvā koṭṭenti, vaṭṭatīti yojanā. Cittakampīti mālākammalatākammacittayuttampi kāyabandhanaṃ. Akkhīnīti kuñjarakkhīni. Tatthāti kāyabandhane na vaṭṭatīti kā kathā. Uṭṭhāpetunti ukkirituṃ.
做成瓶子的形状,就叫“瓶形”。或者做成水蛇头的形状,也就是蛇头的口部形状,就叫“水蛇头”。凡是任何变形的样式,在边缘开口处都不允许,这样连接起来理解。在这里,两侧带有鱼刺、像鱼背脊骨那样编织的带子,这叫“鱼刺带”。如果编织成枣椰叶子的形状,那就叫“枣椰叶形”。巴利
Ghaṭanti ghaṭasaṇṭhānaṃ. Deḍḍubhasīsaṃ vāti udakasappasīsaṃ mukhasaṇṭhānaṃ vā. Yaṃ kiñci vikārarūpaṃ dasāmukhe na vaṭṭatīti yojanā. Ettha ca ubhayapassesu macchakaṇṭakayuttaṃ macchassa piṭṭhikaṇṭakaṃ viya yassā paṭṭikāya vāyanaṃ hoti, idaṃ kāyabandhanaṃ macchakaṇṭakaṃ nāma. Yassa khajjūripattasaṇṭhānamiva vāyanaṃ hoti, taṃ khajjūripattakākāraṃ nāma.
天然变形的腰带里,有一种叫“猪尾”的,形状像钥匙鞘。这是两种腰带中的一种。其中,绳索类与猪尾型相应,布条带与布带型相应。用“等”字把印章腰带也包括进来,它也与猪尾型相应。正如文中所说:“单一绳索和印章腰带都与猪尾型相应。”这里说的“绳索”是单股缠绕的;多股绳索不被许可,后面会说到。“印章腰带”是指不缝成四方形就系结起来的,这在结节处已经说明过了。巴利
Pakativikārā paṭṭikā sūkarantaṃ nāma kuñcikākosasaṇṭhānaṃ. Tassa duvidhassa kāyabandhanassa. Tattha rajjukā sūkarantānulomikā, dussapaṭṭaṃ paṭṭikānulomikaṃ. Ādi-saddena muddikakāyabandhanaṃ gahitaṃ, tañca sūkarantānulomikaṃ. Yathāha ‘‘ekarajjukaṃ pana muddikakāyabandhanañca sūkarantaṃ anulometī’’ti (cūḷava. aṭṭha. 278). Tattha rajjukā nāma ekāvaṭṭā, bahurajjukassa akappiyabhāvaṃ vakkhati. Muddikakāyabandhanaṃ nāma caturassaṃ akatvā sajjitanti gaṇṭhipade vuttaṃ.
名为“鼓”的,是把线缠绕成鼓的形状做成的。“缠绕”是指用各种线缠绕起来。不过在《学处分别抉择》里说:“把许多根绳子合在一起,再用一根绳子缠绕。”名为“竖琴”的,是方形的样子。名为“水蛇”的,像水蛇一样。名为“多绳”的,是有很多根绳子的。“绳索”是指两端不绑在一起的多股绳子,这样绑在一起的就叫“多绳”。“不许可”是说鼓等这一切腰带都不许可。“前二”是指鼓和竖琴这两种。本来应该说“于边缘处应”,但为了偈颂的格律而省略了音节,所以说成“于边缘应”。正如所说的:“鼓、竖琴,只允许在边缘处。”巴利
Murajaṃ nāma murajavaṭṭisaṇṭhānaṃ veṭhetvā kataṃ. Veṭhetvāti nānāsuttehi veṭhetvā. Sikkhābhājanavinicchaye pana ‘‘bahukā rajjuyo ekato katvā ekāya rajjuyā veṭhita’’nti vuttaṃ. Maddavīṇaṃ nāma pāmaṅgasaṇṭhānaṃ. Deḍḍubhakaṃ nāma udakasappasadisaṃ. Kalābukaṃ nāma bahurajjukaṃ. Rajjuyoti ubhayakoṭiyaṃ ekato abandhā bahurajjuyo, tathābandhā kalābukaṃ nāma hoti. Na vaṭṭantīti murajādīni imāni sabbāni kāyabandhanāni na vaṭṭanti. Purimā dveti murajaṃ maddavīṇanāmañcāti dve. ‘‘Dasāsu siyu’’nti vattabbe gāthābandhavasena vaṇṇalopena ‘‘dasā siyu’’nti vuttaṃ. Yathāha ‘‘murajaṃ maddavīṇanti idaṃ dasāsuyeva anuññāta’’nti.
方形形状:就像方形花环那样,是四四方方的形状。一绳所成:把各种卷绕的绳子合在一起搓成一条绳,用这样的绳做成的腰带,这样说才合适,所以在“绳、布条等”那里,取的是单股卷成的绳。但在这里,取的是把各种卷绕合在一起搓成的一条绳。彼亦:就是那种方式或者这种方式,用一条绳系成的方形腰带。一亦不许可:单单一种也完全不许可。巴利
Pāmaṅgasaṇṭhānāti pāmaṅgadāmaṃ viya caturassasaṇṭhānā. Ekarajjumayanti nānāvaṭṭe ekato vaṭṭetvā kataṃ rajjumayaṃ kāyabandhanaṃ vattuṃ vaṭṭatīti ‘‘rajjukā dussapaṭṭādī’’ti ettha ekavaṭṭarajjukā gahitā. Idha pana nānāvaṭṭe ekato vaṭṭetvā katā ekāva rajju gahitā. Tañcāti taṃ vā nayampi ekarajjukakāyabandhanaṃ pāmaṅgasaṇṭhānena ganthitaṃ. Ekampi ca na vaṭṭatīti kevalampi na vaṭṭati.
把许多条绳子合在一起,这是句子的连接方式。“适合系缚”:意思是说,这不是鼓,也不是多绳之身,而只是绳索本身所做的系缚。不过,这个判定——“不应当说把许多条绳子合在一起后,用一条绳子无间断地缠绕做成的,就是多绳;那是可以的”——是出自注疏,在这里被引述。而在《学处分别抉择》中说:“把许多条绳子合在一起后,用一条绳子缠绕的,叫做鼓”,这与上述说法相违,所以不应采纳。巴利
Bahū rajjuke ekato katvāti yojanā. Vaṭṭati bandhitunti murajaṃ kalābukañca na hoti, rajjukakāyabandhanameva hotīti adhippāyo. Ayaṃ pana vinicchayo ‘‘bahurajjuke ekato katvā ekena nirantaraṃ veṭhetvā kataṃ bahurajjukanti na vattabbaṃ, taṃ vaṭṭatī’’ti aṭṭhakathāgato idha vutto. Sikkhābhājanavinicchaye ‘‘bahurajjuyo ekato katvā ekāya veṭhitaṃ murajaṃ nāmā’’ti yaṃ vuttaṃ, taṃ iminā virujjhanato na gahetabbaṃ.
用“牙”这个词来指象牙。“漆”就是虫胶。“贝壳所成”就是用贝壳做的。“木片被认可”这里也有写作vedhikā的版本,意思是穿孔的东西。“用于身缚的穿孔物”是指为了让身缚的带子结实,用木头、象牙等做成的穿孔物。“变形”就是八吉祥图等种种形状。“在处处”就是在各个地方。用“tu”这个词也表明瓶子的形状是可以的,这个意思已经说明了。所以应该按照这个方式来考察身缚。巴利
Danta-saddena hatthidantā vuttā. Jatūti lākhā. Saṅkhamayanti saṅkhanābhimayaṃ. Vidhakā matāti ettha vedhikātipi pāṭho, vidhapariyāyo. Kāyabandhanavidheti kāyabandhanassa dasāya thirabhāvatthaṃ kaṭṭhadantādīhi kate vidhe. Vikāro aṭṭhamaṅgalādiko. Tattha tatthāti tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne. Tu-saddena ghaṭākāropi vaṭṭatīti dīpetīti attho pakāsito, tasmā tena nayena kāyabandhanavicāro kātabboti.
11 在眼药筒这件事上,因为已经说过“只有直的才可以用”,所以即使是四方形等形状,只要是弯曲走向的,就不合规定。“于箭筒”是指把刀等物品放进去的容器。不过在《律决断论》里则说:巴利
11.Añjaniyaṃ ‘‘ujukamevā’’ti vuttattā caturassādisaṇṭhānāpi vaṅkagatikā na vaṭṭati. Sipāṭikāyāti vāsiādibhaṇḍapakkhipane. Vinayavinicchayappakaraṇe pana –
用花环工艺、藤蔓工艺和各种图案彩绘装饰过的;
比丘们也不可以用悦人的眼药筒。
如果把那样的眼药研磨后,或者用线绳缠起来,
比丘使用器具时,没有任何过失。
不管是圆的、方的,还是八角形的眼药筒;
确实允许的是上述(圆、方、八角等形状),为了好看而做则不允许。
同样,眼药棒和眼药袋也是如此;
用各种颜色的线来做装饰,是不允许的。
用单色线,无论用什么方式缝边,
不过,不管缝的是什么,对使用者来说都合适。巴利
‘‘Mālākammalatākamma-nānārūpavicittitā; Na ca vaṭṭati bhikkhūnaṃ, añjanī janarañjanī. ‘‘Tādisaṃ pana ghaṃsitvā, veṭhetvā suttakena vā; Vaḷañjantassa bhikkhussa, na doso koci vijjati. ‘‘Vaṭṭā vā caturassā vā, aṭṭhaṃsā vāpi añjanī; Vaṭṭatevāti niddiṭṭhā, vaṇṇamaṭṭhā na vaṭṭati. ‘‘Tathāñjanisalākāpi, añjanithavikāya ca; Nānāvaṇṇehi suttehi, cittakammaṃ na vaṭṭati. ‘‘Ekavaṇṇena suttena, sipāṭiṃ yena kenaci; Yaṃ kiñci pana sibbetvā, vaḷañjantassa vaṭṭatī’’ti. –
复注里也说:“花环……(中略)……装饰”,意思是说,用花环工艺、蔓藤工艺,以及鹿、鸟等各种形象来彩绘装饰。“悦众人”,就是诱惑愚痴的人。“八角”这里,用“亦”这个字来包括十六角等等。“色涂”,就是花环工艺等的彩绘。眼药棒如果也这样色涂,也是不允许的——应当这样连接理解。用眼药袋和种种颜色的线做彩绘工艺,也是不允许的——这样读才讲得通。有人见到“或袋”这种读法,但不应该采用。“用黄色等任何一种单色线,缝制毛毡等做成的任何小袋,对使用者来说是允许的。”这是所传的义理连接。巴利
Taṭṭīkāyampi mālā…pe… cittitāti mālākammalatākammehi ca migapakkhirūpādinānārūpehi ca vicittitā. Janarañjanīti bālajanapalobhinī. Aṭṭhaṃsā vāpīti ettha api-saddena soḷasaṃsādīnaṃ gahaṇaṃ. Vaṇṇamaṭṭhāti mālākammādivaṇṇamaṭṭhā. Añjanīsalākāpi tathā vaṇṇamaṭṭhā na vaṭṭatīti yojanā. Añjanīthavikāya ca nānāvaṇṇehi suttehi cittakammaṃ na vaṭṭatīti pāṭho yujjati, ‘‘thavikāpi vā’’ti pāṭho dissati, so na gahetabbo. ‘‘Pītādinā yena kenaci ekavaṇṇena suttena pilotikādimayaṃ kiñcipi sipāṭikaṃ sibbetvā vaḷañjantassa vaṭṭatīti yojanā’’ti āgataṃ.
12 12. 关于“阿拉刺”等:“阿拉刺”是指为了制作书册等而造的长口刀。有些人说,那是金匠等用来在木料等上面雕刻的刀。“圆珠”是指做成圆形、应当让它凸起来的泡状物。“其他”这个词则把疮等也包括进来了。“小刀”是指任何用来切割的小刀。“珠”是指单独一个圆珠。“疮”是指像芥子那么大小、类似珍珠串那样的许多圆形刻线。因为在这一项规定里没有说到,所以他们说,在刻绘方面,任何颜色涂饰都是允许的。不过,《金刚觉复注》里说:“钥匙因为是住所资具,所以即使由金银做成,也是允许的。这个意思可以看出来。从‘钥匙的颜色涂饰工艺不允许’这句话可知,其他由净金属等做成的钥匙才是适当的,因为它是应当加以护持的资具。”——这样说了。阿拉刺是制作书册等的刀具,阿曼达萨拉咖是余甘子果所成的,他们这样说。巴利
12.Ārakaṇṭakādīsu ārakaṇṭaketi potthakādiabhisaṅkharaṇatthaṃ kate dīghamukhasatthake. Bhamakārānaṃ dāruādilikhanasatthakanti keci. Vaṭṭamaṇikanti vaṭṭaṃ katvā uṭṭhāpetabbabubbuḷakaṃ. Aññanti iminā piḷakādiṃ saṅgaṇhāti. Pipphaliketi yaṃ kiñci chedanake khuddakasatthe. Maṇikanti ekavaṭṭamaṇi. Piḷakanti sāsapamattikāmuttarājisadisā bahuvaṭṭalekhā. Imasmiṃ adhikāre avuttattā lekhaniyaṃ yaṃ kiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ vaṭṭatīti vadanti. Vajirabuddhiṭīkāyaṃ pana ‘‘kuñcikāya senāsanaparikkhārattā suvaṇṇarūpiyamayāpi vaṭṭatīti chāyā dissati. ‘Kuñcikāya vaṇṇamaṭṭhakammaṃ na vaṭṭatī’ti (pārā. aṭṭha. 1.85) vacanato aññe kappiyalohādimayāva kuñcikā kappanti pariharaṇīyaparikkhārattā’’ti vuttaṃ. Ārakaṇṭako potthakādikaraṇasatthakajāti, āmaṇḍasārako āmalakaphalamayoti vadanti.
“折叠”是指在剪指甲的时候,为了能握得牢,就特意做成有折叠的样子。因此,用“允许”来说明:如果是为了牢固等目的而做其他变形,并不是为了颜色好看,那就是允许的。由此也说明,在剪刀柄的末端,为了发出声音而让它们互相碰撞,因此做成环状等,虽然经文里没有明说,也是合理的。这里说的“牢固等”中的“等”字,包含了排除危险等目的;所以在剪刀柄末端做环,让它们互相碰撞发出声音,是为了驱除蛇类等危险,因此是允许的,这样显示出来。所以阿阇梨长老说——巴利
Valitakanti nakhacchedanakāle daḷhaggahaṇatthaṃ valiyuttameva karonti. Tasmā taṃ vaṭṭatīti iminā aññampi vikāraṃ daḷhīkammādiatthāya karonti, na vaṇṇamaṭṭhatthāya, taṃ vaṭṭatīti dīpitaṃ, tena ca kattaradaṇḍakoṭiyaṃ aññamaññaṃ saṅghaṭṭanena saddaniccharaṇatthāya katavalayādikaṃ avuttampi yato upapannaṃ hoti. Ettha ca daḷhīkammādīti ādi-saddena parissayavinodanādiṃ saṅgaṇhāti, tena kattarayaṭṭhikoṭiyaṃ katavalayānaṃ aññamaññasaṅghaṭṭanena saddaniccharaṇaṃ dīghajātikādiparissayavinodanatthaṃ hoti, tasmā vaṭṭatīti dīpeti. Tenāha ācariyavaro –
水泡、小水泡,或者毕钵罗果上的剃刀刺;
不过,比丘不可以存放任何东西。
就算是在杖上,只划一道界线也是可以的;
把两端折起来,捏住中间的折痕来剪指甲,所以这是允许的。巴利
‘‘Maṇikaṃ piḷakaṃ vāpi, pipphale ārakaṇṭake; Ṭhapetuṃ pana yaṃ kiñci, na ca vaṭṭati bhikkhuno. ‘‘Daṇḍakepi pariccheda-lekhāmattaṃ tu vaṭṭati; Valitvā ca nakhacchedaṃ, karontīti hi vaṭṭatī’’ti.
对它的解释是:所谓“玛尼咖”,就是粗大的水泡;所谓“毕喇咖”,就是细小的水泡;所谓“毕帕离”,是指裁布用的刀;所谓“阿拉咖塔咖”,是指能刺穿钵带环的尖刺;所谓“放置”,就是让它凸起来;所谓“无论什么”,也包括其余涂色之类;所谓“棒”,是指毕帕离刀的柄。就像所说的那样:“即使在毕帕离刀上,也不允许做玛尼咖、毕喇咖或任何东西,但在柄上可以划一道界线。”所谓“仅划一道界线”,是说到了钉子的绑缚处,为了作界定,只允许划一道线。所谓“折叠后”,是因为做成两端开口,捏住中间折痕处来剪指甲,所以是允许的。以上是相关的解释。巴利
Tassa vaṇṇanāyampi maṇikanti thūlabubbuḷaṃ. Pīḷakanti sukhumabubbuḷaṃ. Pipphaleti vatthacchedanasatthe. Ārakaṇṭaketi pattadhāravalayānaṃ vijjhanakaṇṭake. Ṭhapetunti uṭṭhāpetuṃ. Yaṃ kiñcīti sesavaṇṇamaṭṭhampi ca. Daṇḍaketi pipphalidaṇḍake. Yathāha ‘‘pipphalikepi maṇikaṃ vā piḷakaṃ vā yaṃ kiñci ṭhapetuṃ na vaṭṭati, daṇḍake pana paricchedalekhā vaṭṭatī’’ti. Paricchedalekhāmattanti āṇibandhanaṭṭhānaṃ patvā paricchindanatthaṃ ekāva lekhā vaṭṭatīti. Valitvāti ubhayakoṭimukhaṃ katvā majjhe valiyo gāhetvā nakhacchedaṃ yasmā karonti, tasmā vaṭṭatīti yojanāti āgatā.
“在上火钻上(应做)圆盘”,意思是:为了插入上火钻而做一个凹陷的圆盘。“在裁牙签刀上,只应竖直地绑”,这是句子的连接。这里“只应竖直地”这句话,是在说明不可以弯着绑。正因如此,在眼药棒上也作了同样的说明。“在两侧或一侧”,这是补充说明;意思是,为了让刀柄两侧的柄端不晃动而绑。“用净铜做成四方形或八角形是允许的”,这样连接。巴利
Uttarāraṇiyaṃ maṇḍalanti uttarāraṇiyā pavesanatthaṃ āvāṭamaṇḍalaṃ hoti. Dantakaṭṭhacchedanavāsiyaṃ ujukameva bandhitunti sambandho. Ettha ca ujukamevāti iminā vaṅkaṃ katvā bandhituṃ na vaṭṭatīti dasseti, teneva añjaniyampi tathā dassitaṃ. Ubhosu passesu ekapasse vāti vacanaseso, vāsidaṇḍassa ubhosu passesu daṇḍakoṭīnaṃ acalanatthaṃ bandhitunti attho. Kappiyalohena caturassaṃ vā aṭṭhaṃsaṃ vā kātuṃ vaṭṭatīti yojanā.
13 13. “阿曼达萨拉咖”是指把余甘子果捣碎,用它的渣滓做成装油的容器。据说,倒进里面的油会变凉。老师确实这样说过:巴利
13.Āmaṇḍasāraketi āmalakaphalāni pisitvā tena kakkena katatelabhājane. Tattha kira pakkhittaṃ telaṃ sītaṃ hoti. Tathā hi vuttaṃ ācariyena –
在上钻木上、弓上、压榨棒上,
不管是花环制作之类的哪一种,都不允许有染色和打磨。
在镊子和齿木上,同样在切割刀上;
在两边用金属绑上,倒是可以的。
同样,在剃刀柄上也不适合做彩绘。
就像画圆圈一样转,下方画一条或两条也行。
在兽角上、在管子上,或者在余甘子粉罐上,同样地,也是如此。
在装油的容器上,一切彩绘装饰都允许。巴利
‘‘Uttarāraṇiyaṃ vāpi, dhanuke pelladaṇḍake; Mālākammādi yaṃ kiñci, vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati. ‘‘Saṇḍāse dantakaṭṭhānaṃ, tathā chedanavāsiyā; Dvīsu passesu lohena, bandhituṃ pana vaṭṭati. ‘‘Tathā kattaradaṇḍepi, cittakammaṃ na vaṭṭati; Vaṭṭalekhāva vaṭṭanti, ekā vā dvepi heṭṭhato. ‘‘Visāṇe nāḷiyaṃ vāpi, tathevāmaṇḍasārake; Telabhājanake sabbaṃ, vaṇṇamaṭṭhaṃ tu vaṭṭatī’’ti.
复注里也说:和钻火具配套、用来钻火的木棒叫上钻木。“或”这个字则把下钻木也包括进来。这是臼杵棒的同义词。涂油的机械弓叫小弓。杵头压榨用的棒叫压榨棒。“火钳”就是火钳。用刀截断齿木,以及任何装饰图案都不允许,这是上下文关联的意思。“在两边”,就是刀的两侧。“用铁”,就是用如法的铁。“允许绑缚”,就是允许绑成直的、四角的或八角的。“火钳”,无疑是指火钳,不过注疏里这里显示的是针钳。“下方”,就是下方铁盘环中。注疏里说“上方像蛇伞蚁窝那么大”。“角”,指用来灌油的野牛角、水牛角等。“竹管或”,指竹管等管状物,“或”这个字把葫芦也包括进来。“余甘子粉罐”,指余甘子粉做的油罐。“油容器”,就是前面说的那种油容器。“一切装饰图案都允许”,是说没有男女形象的花环纹等一切装饰图案都允许。巴利
Ṭīkāyampi araṇisahite bhantakiccakaro daṇḍo uttarāraṇī nāma. Vāpīti pi-saddena adharāraṇiṃ saṅgaṇhāti. Udukkhaladaṇḍassetaṃ adhivacanaṃ. Añchanakayantadhanu dhanukaṃ nāma. Musalamatthakapīḷanadaṇḍako pelladaṇḍako nāma. Saṇḍāseti aggisaṇḍāse. Dantakaṭṭhānaṃ chedanavāsiyā tathā yaṃ kiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭatīti sambandho. Dvīsu passesūti vāsiyā ubhosu passesu. Lohenāti kappiyalohena. Bandhituṃ vaṭṭatīti ujukameva vā caturassaṃ vā aṭṭhaṃsaṃ vā bandhituṃ vaṭṭati. Saṇḍāseti aggisaṇḍāseti nissandehe vuttaṃ. Aṭṭhakathāyaṃ panettha sūcisaṇḍāso dassito . Heṭṭhāti heṭṭhā ayopaṭṭavalaye. ‘‘Upari ahicchattakamakuḷamatta’’nti aṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. Visāṇeti telāsiñcanakagavayamahiṃsādisiṅge. Nāḷiyaṃ vāpīti veḷunāḷikādināḷiyaṃ. Api-saddena alābuṃ saṅgaṇhāti. Āmaṇḍasāraketi āmalakacuṇṇamayatelaghaṭe . Telabhājanaketi vuttappakāreyeva telabhājane. Sabbaṃ vaṇṇamaṭṭhaṃ vaṭṭatīti pumitthirūparahitaṃ mālākammādi sabbaṃ vaṇṇamaṭṭhaṃ vaṭṭatīti āgataṃ.
在地上铺设的敷具,是指在用咖德沙拉等做成、已经平整处理过的地面上,应当铺设的敷具。水罐:用这个词涵盖一切容器。一切……中略……许可:在如前所说的床等上面,男女形象也许可。他们说:因为油容器中男女形象被禁止,而且没有把油容器和床等算在一起,是巴利
Bhūmattharaṇeti kaṭasārādimaye parikammakatāya bhūmiyā attharitabbaattharaṇe. Pānīyaghaṭeti iminā sabbabhājane saṅgaṇhāti. Sabbaṃ…pe… vaṭṭatīti yathāvuttesu mañcādīsu itthipurisarūpampi vaṭṭati. Telabhājanesuyeva itthipurisarūpānaṃ paṭikkhipitattā telabhājanena saha agaṇetvā visuṃ mañcādīnaṃ gahitattā cāti vadanti. Kiñcāpi vadanti, etesaṃ pana mañcādīnaṃ hatthena āmasitabbabhaṇḍattā itthirūpamettha na vaṭṭatīti gahetabbaṃ. Vajirabuddhiṭīkāyaṃ (vajira. ṭī. pārājika 85) pana ‘‘tālavaṇṭabījaniādīsu vaṇṇamaṭṭhakammaṃ vaṭṭatī’’ti vuttaṃ. Kiñcāpi tāni kuñcikā viya pariharaṇīyāni, atha kho uccāvacāni na dhāretabbānīti paṭikkhepābhāvato vuttaṃ. Kevalañhi tāni ‘‘anujānāmi bhikkhave vidhūpanañca tālavaṇṭañcā’’tiādinā vuttāni. Gaṇṭhipade pana ‘‘telabhājanesu vaṇṇamaṭṭhakammaṃ vaṭṭati, senāsanaparikkhārattā vutta’’nti vuttaṃ. Ācariyabuddhadattattherenapi vuttameva –
在水勺里,在染料盆里,
在水罐、木板座和环状支架等地方。
同样地,在钵盖、棕榈扇和扇子上;
还有擦脚布和扫帚。
如果是在床榻、地席、方凳、坐垫或靠垫上,
花饰等一切装饰,全都允许。巴利
‘‘Pānīyassa uḷuṅkepi, doṇiyaṃ rajanassapi; Ghaṭe phalakapīṭhepi, valayādhārakādike. ‘‘Tathā pattapidhāne ca, tālavaṇṭe ca bījane; Pādapuñchaniyaṃ vāpi, sammuñjaniyameva ca. ‘‘Mañce bhūmatthare pīṭhe, bhisibimbohanesu ca; Mālākammādikaṃ cittaṃ, sabbameva ca vaṭṭatī’’ti.
14 14. 这样讲完沙门资具中哪些是允许的、哪些是不允许的之后,现在要讲住处,所以说“然而在住处……”等等。这里“然而”这个词是用来显示特别之处的。它表明:即使全部用珍宝做成的彩饰也允许,更何况其他颜色的彩饰呢?如果这样的话,即使在某些应当禁止的地方存在,也应该那样说吗?所以说“在住处,没有什么应当禁止的”。这也是老师佛授长老所说的——巴利
14. Evaṃ samaṇaparikkhāresu kappiyākappiyaṃ kathetvā idāni senāsane kathetuṃ ‘‘senāsane panā’’tyādimāha. Ettha pana-saddo visesajotako. Tena sabbaratanamayampi vaṇṇamaṭṭhakammaṃ vaṭṭati, kimaṅgaṃ pana aññavaṇṇamaṭṭhakammanti atthaṃ joteti. Yadi evaṃ kismiñci paṭisedhetabbe santepi tathā vattabbaṃ siyāti āha ‘‘senāsane kiñci paṭisedhetabbaṃ natthī’’ti. Vuttampi cetaṃ ācariyabuddhadattattherena –
用各种宝石做成的柱子、门扇、门和墙壁,
住处已经答应了,装饰的事还有什么好说的?
用黄金做的门板拴在门框上;
用黄金和种种宝石铺成的墙壁与地面;
没有任何一样东西是应当禁止的。
一切住处都可以使用。巴利
‘‘Nānāmaṇimayatthambha-kavāṭadvārabhittikaṃ ; Senāsanamanuññātaṃ, kā kathā vaṇṇamaṭṭhake. ‘‘Sovaṇṇiyaṃ dvārakavāṭabaddhaṃ; Suvaṇṇanānāmaṇibhittibhūmiṃ; Na kiñci ekampi nisedhanīyaṃ; Senāsanaṃ vaṭṭati sabbamevā’’ti.
在《一切欢喜》对第一僧残的注释中(《波罗夷义注》2.281)这样说:住所资具的受用,一切都是允许的。因此,所有金银所造的住所资具都可以触摸。在为比丘们讲说佛法与戒律的地方,人们建造宝殿,用水晶柱和宝网装饰。在那里,为了照料比丘们的一切用具,这些都是可以接受的。然而,在对它的注释《除疑复注》(《律藏除疑复注注疏》1.281)中解释说:所谓“一切皆允许”,意思是如前所说,对金等所造的住所资具,以触摸、保管等方式来受用,从任何方面来说都是允许的,这就是要表达的意思。因此说了“所以”等话。由于说了“为比丘们讲说佛法与戒律的地方”,应当知道,只有属于僧团的金制住所和住所资具才是允许的,不属于个人的。巴利
Samantapāsādikāyampi paṭhamasaṅghādisesavaṇṇanāyaṃ (pārā. aṭṭha. 2.281) ‘‘senāsanaparibhogo pana sabbakappiyo, tasmā jātarūparajatamayā sabbepi senāsanaparikkhārā āmāsā. Bhikkhūnaṃ dhammavinayavaṇṇanaṭṭhāne ratanamaṇḍape karonti phalikatthambhe ratanadāmapaṭimaṇḍite. Tattha sabbupakaraṇāni bhikkhūnaṃ paṭijaggituṃ vaṭṭantī’’ti āgataṃ. Tassā vaṇṇanāyaṃ pana vimativinodaniyaṃ (vi. vi. ṭī. 1.281) ‘‘sabbakappiyoti yathāvuttasuvaṇṇādimayānaṃ senāsanaparikkhārānaṃ āmasanagopanādivasena paribhogo sabbathā kappiyoti adhippāyo. Tenāha ‘tasmā’tiādi. ‘Bhikkhūnaṃ dhammavinayavaṇṇanaṭṭhāne’ti vuttattā saṅghikameva suvaṇṇamayaṃ senāsanaṃ senāsanaparikkhārā ca vaṭṭanti, na puggalikānīti veditabba’’nti vaṇṇitaṃ.
在《善见律毗婆沙》对《犍度·卧坐具犍度》的注释中(《小品注》320)也提到:“所谓‘一切楼阁受用’,指的是金银等装饰的门扇、床椅、扇子、金银制的饮水瓶和饮水碗,凡是经过彩绘工艺制作的,全都允许。若有人说‘我们把楼阁的奴婢、田地、宅地、牛和水牛布施出来’,那不需要另外再做什么接受的手续,接受楼阁本身就等于已经接受了这些。牛皮毯之类的东西,不管是在僧团住处还是个人住处,铺在床椅上使用都不允许;但在法座上,如果是以在家人制作的方式得到的,则可以使用,不过即使在那里也不允许躺卧。”而在对这段注释的复注《除疑复注》(《除疑复注·小品》2.320)中则解释说:“‘金银等装饰’是针对僧团住处说的。至于个人所有的金银等装饰物,比丘根本不允许接受,因为经中说‘诸比丘,我绝不允许以任何方式接受生金银’(《大品》299)。因此在这部注疏里没有说‘在僧团住处或个人住处’,而只是针对牛皮毯等不净物才那样说,因为即使一位比丘接受那些东西也没有过失。”巴利
Senāsanakkhandhakavaṇṇanāyampi samantapāsādikāyaṃ (cūḷava. aṭṭha. 320) ‘sabbaṃ pāsādaparibhoganti suvaṇṇarajatādivicitrāni kavāṭāni mañcapīṭhāni tālavaṇṭāni suvaṇṇarajatamayapānīyaghaṭapānīyasarāvāni yaṃ kiñci cittakammakataṃ, sabbaṃ vaṭṭati. Pāsādassa dāsidāsaṃ khettaṃ vatthuṃ gomahiṃsaṃ demāti vadanti, pāṭekkaṃ gahaṇakiccaṃ natthi, pāsāde paṭiggahite paṭiggahitameva hoti. Gonakādīni saṅghikavihāre vā puggalikavihāre vā mañcapīṭhesu attharitvā paribhuñjituṃ na vaṭṭanti, dhammāsane pana gihivikatanīhārena labbhanti, tatrāpi nipajjituṃ na vaṭṭatī’’ti āgataṃ. Tassā vaṇṇanāyaṃ pana vimativinodaniyaṃ (vi. vi. ṭī. cūḷavagga 2.320) ‘‘suvaṇṇarajatādivicitrānīti saṅghikasenāsanaṃ sandhāya vuttaṃ, puggalikaṃ pana suvaṇṇādivicitraṃ bhikkhussa sampaṭicchitumeva na vaṭṭati ‘na tvevāhaṃ bhikkhave kenaci pariyāyena jātarūparajataṃ sāditabba’nti (mahāva. 299) vuttattā, tenevettha aṭṭhakathāyaṃ ‘saṅghikavihāre vā puggalikavihāre vā’ti na vuttaṃ, gonakādiakappiyabhaṇḍavisayeva evaṃ vuttaṃ, ekabhikkhussapi tesaṃ gahaṇe dosābhāvā’’ti vaṇṇitaṃ.
就在同一个犍度的注疏(《小品注》321)里说到:即使国王、大臣等人一下子布施一百张床或一千张床,所有如法的床都应当接受;接受之后,应当按长老的次第,以僧团受用的方式交给大家使用,不应当以个人名义给出。在对这段的注释《除疑复注》里则解释说:应接受如法的床这句话,是在表明:即使说这是给僧团的,也不允许接受用金银等装饰的不如法床;如果说布施给住处,那就只允许给僧团,不允许给个人,应当看作跟田地等一样。因此,那些领受世尊教令、具足惭愧、柔和、多闻、乐于学戒的比丘们,对这一点应当好好留意。巴利
Tasmiṃyeva khandhake aṭṭhakathāyaṃ (cūḷava. aṭṭha. 321) ‘‘sacepi rājarājamahāmattādayo ekappahāreneva mañcasataṃ vā mañcasahassaṃ vā denti, sabbe kappiyamañcā sampaṭicchitabbā, sampaṭicchitvā vuḍḍhapaṭipāṭiyā saṅghikaparibhogena paribhuñjathāti dātabbā, puggalikavasena na dātabbā’’ti āgataṃ. Tassā vaṇṇanāyaṃyeva vimativinodaniyaṃ ‘‘kappiyamañcā sampaṭicchitabbāti iminā suvaṇṇādivicittaṃ akappiyamañcaṃ ‘saṅghassā’ti vuttepi sampaṭicchituṃ na vaṭṭatīti dasseti, ‘vihārassa demā’ti vutte saṅghasseva vaṭṭati, na puggalassa khettādi viyāti daṭṭhabba’’nti vaṇṇitaṃ, tasmā bhagavato āṇaṃ sampaṭicchantehi lajjipesalabahussutasikkhākāmabhūtehi bhikkhūhi suṭṭhu manasikātabbamidaṃ ṭhānaṃ.
既然在住处方面确实有所谓的“违逆住处”应当禁止,那为什么又说“在住处方面没有任何应当禁止的”?针对这个质疑,才说“除了违逆住处”。它的意思是:除了违逆住处之外,对于其他如涂色、铺地等工作,才说“在住处方面没有任何应当禁止的”,并不是说没有违逆住处这回事。如果是这样,那老师就应当说明什么是违逆住处。面对这个提问,就说“违逆……中略……被称为”。其中,“他人的”是指界的主人。“国王宠臣”是指那些无惭、破见、与具惭愧而柔和的人一起做布萨等时会造成障碍的比丘,因为不能和他们一起做布萨等。因此说“在界中”。“他们的惭愧众”是指能够给那些界主人提供支持的具惭愧众。“由比丘们所作”是指,具惭愧的比丘们为了压制无惭者而做的破坏住处等一切事,全都是善作,因为这是为了压制无惭者而进行的。巴利
Nanu ca senāsane viruddhasenāsanaṃ nāma paṭisedhetabbaṃ atthi, atha kasmā ‘‘senāsane kiñci paṭisedhetabbaṃ natthī’’ti vuttanti codanaṃ sandhāyāha ‘‘aññatra viruddhasenāsanā’’ti. Tassattho – viruddhasenāsanā viruddhasenāsanaṃ aññatra ṭhapetvā aññaṃ vaṇṇamaṭṭhakammādikammaṃ sandhāya senāsane kiñci paṭisedhetabbaṃ natthīti vuttaṃ, na tadabhāvoti. Yadi evaṃ taṃ viruddhasenāsanaṃ ācariyena vattabbaṃ, katamaṃ viruddhasenāsanaṃ nāmāti pucchāyamāha ‘‘viruddha…pe… vuccatī’’ti. Tattha aññesanti sīmassāmikānaṃ. Rājavallabhehīti lajjipesalānaṃ uposathādiantarāyakarā alajjino bhinnaladdhikā ca bhikkhū adhippetā tehi saha uposathādikaraṇāyogato. Tena ca ‘‘sīmāyā’’ti vuttaṃ. Tesaṃ lajjiparisāti tesaṃ sīmassāmikānaṃ anubalaṃ dātuṃ samatthā lajjiparisā. Bhikkhūhi katanti yaṃ alajjīnaṃ senāsanabhedanādikaṃ lajjibhikkhūhi kataṃ, taṃ sabbaṃ sukatameva alajjiniggahatthāya pavattetabbato.
这里可能会有人问:注疏里说的“他人的界”,而界有很多种,那到底是指哪种界呢?应该知道,这是指结界。怎么知道呢?因为注疏里本身就说了“不要妨碍我们的布萨和自恣”,而且《萨罗他迪波尼》(2.85)里也说“妨碍布萨和自恣的无惭者,被称为国王的宠臣”,因为这里指的就是作为举行布萨等律法羯磨之处的界。如果是这样,那村界、七槃陀界、水流界也是这样的处所,是不是也应该包括进去呢?不应该这样说,因为它们不是结界,比丘们不是那些界的主人;只有结界才能成就比丘的僧事,所以比丘们只是结界的主人。因此说“凡是界主比丘们”。如果有人主张“近行界也是那样的处所”,这不应接受,因为在后面的“界抉择论”等(《律藏·僧伽篇注疏》156等)中,我们会说明它并非那样的处所。再说,在村界中禁止他人建造住处并不合理,七槃陀界和水流界又并非恒常存在,所以可以知道,这里指的正是结界。巴利
Ettha ca siyā – ‘‘aññesaṃ sīmāyā’’ti aṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ, sīmā nāma bahuvidhā, katarasīmaṃ sandhāyāti? Baddhasīmaṃ sandhāyāti daṭṭhabbaṃ. Kathaṃ viññāyatīti ce? ‘‘Mā amhākaṃ uposathapavāraṇānaṃ antarāyamakatthā’’ti aṭṭhakathāyameva vuttattā, sāratthadīpaniyampi (sārattha.ṭī. 2.85) ‘‘uposathapavāraṇānaṃ antarāyakarā alajjino rājakulūpakā vuccantī’’ti vuttattā, uposathādivinayakammakhettabhūtāya eva sīmāya idha adhippetattā . Yadi evaṃ gāmasīmasattabbhantarasīmaudakukkhepasīmāyopi taṃkhettabhūtā eva, tasmā tāpi sandhāyāti vattabbanti? Na vattabbaṃ tāsaṃ abaddhasīmattā, na te tāsaṃ sāmikā, baddhasīmāyeva bhikkhūnaṃ kiriyāya siddhattā tāsaṃyeva te sāmikā. Tena vuttaṃ ‘‘yaṃ pana sīmassāmikehi bhikkhūhī’’ti. Yaṃ pana vadanti ‘‘upacārasīmāpi taṃkhettabhūtā’’ti, taṃ na gahetabbaṃ, tassā tadakkhettabhāvaṃ upari sīmāvinicchayakathādīsu (vi. saṅga. aṭṭha. 156 ādayo) kathayissāma. Apica gāmasīmāya aññesaṃ senāsanakaraṇassa paṭisedhitumayuttattā sattabbhantaraudakukkhepasīmānañca sabbadā atiṭṭhanato baddhasīmāyeva adhippetāti viññāyatīti.
如果让人把它砍掉或毁掉,这本身没有过失——这句话是针对像泥塑小屋那样,在任何情况下都完全不值得使用的东西说的。但对于用五色线缠绕的伞盖等物,只应该割掉其中不合法的部分,不该把剩下的部分也割掉,因为剩下的部分是合法的;如果割掉,就有过失。所以才会说“把壶像、兽像砍断之后再继续使用”等等。巴利
Chindāpeyya vā bhindāpeyya vā, anupavajjoti idaṃ sabbamattikāmayakuṭī viya sabbathā anupayogārahaṃ sandhāya vuttaṃ. Yaṃ pana pañcavaṇṇasuttehi vinaddhachattādikaṃ, tattha akappiyabhāgova chinditabbo, na tadavaseso, tassa kappiyattāti chindanto upavajjova hoti. Teneva vuttaṃ ‘‘ghaṭakampi vāḷarūpampi chinditvā dhāretabba’’ntiādi.
如是,在作为《摘编巴利律注疏抉择》注释的《律庄严复注》中,巴利
Iti vinayasaṅgahasaṃvaṇṇanābhūte vinayālaṅkāre