(十四)4. 战士品
(14) 4. Yodhājīvavaggo
《战士经》的注释
1. Yodhājīvasuttavaṇṇanā
134134. 在第四集的第一经中,“以战斗为生”就是战士。“堪为国王的”就是适合国王的。“国王的享用”就是国王受用的物品。“被算作肢体”:就像手和脚一样,因为必定需要,所以被算作肢体。“能射远处”:在水面上能射出一头牛吼那么远,在陆地上能射出八头牛吼那么远,或者更远。据说,杜多伽摩尼阿巴耶的战士能射出九头牛吼那么远;而在最后一生中,菩萨能射出一由旬那么远。“刹那能中”:就是毫无偏差地射中;或者意思是能在闪电闪现的间隙中射穿。“能劈开巨大的身体”:意思是能射穿单层捆扎的一百块木板、一百张水牛皮、指节厚的铁板、四指厚的阿娑那木板、一拃厚的乌敦跋罗木板,乃至纵向放置的沙车。“凡任何色……”等句,在《清净道论》中已经详细解释过了。“这不是我的”等句,是从否定渴爱、慢、邪见的角度说的。“以正慧观见”:就是以正确的因、正确的理由,与毗婆舍那相伴的道慧来观见。“劈开”:就是以阿罗汉道劈开。
134. Catutthassa paṭhame yuddhaṃ upajīvatīti yodhājīvo. Rājārahoti rañño anucchaviko. Rājabhoggoti rañño upabhogaparibhogo. Aṅganteva saṅkhyaṃ gacchatīti hattho viya pādo viya ca avassaṃ icchitabbattā aṅganti saṅkhyaṃ gacchati. Dūre pātī hotīti udake usabhamattaṃ , thale aṭṭhusabhamattaṃ, tato vā uttarinti dūre kaṇḍaṃ pāteti. Duṭṭhagāmaṇiabhayassa hi yodhājīvo navausabhamattaṃ kaṇḍaṃ pātesi, pacchimabhave bodhisatto yojanappamāṇaṃ. Akkhaṇavedhīti avirādhitavedhī, akkhaṇaṃ vā vijju vijjantarikāya vijjhituṃ samatthoti attho. Mahato kāyassa padāletāti ekatobaddhaṃ phalakasatampi mahiṃsacammasatampi aṅguṭṭhapamāṇabahalaṃ lohapaṭṭampi caturaṅgulabahalaṃ asanapadarampi vidatthibahalaṃ udumbarapadarampi dīghantena vālikasakaṭampi vinivijjhituṃ samatthoti attho. Yaṃkiñci rūpantiādi visuddhimagge vitthāritameva. Netaṃ mamātiādi taṇhāmānadiṭṭhipaṭikkhepavasena vuttaṃ. Sammappaññāya passatīti sammā hetunā kāraṇena sahavipassanāya maggapaññāya passati. Padāletīti arahattamaggena padāleti.
2. 《集会经注》
2. Parisāsuttavaṇṇanā
135135. 第二经中,“草率受训者”(ukkācitavinītā):指没有经过反问就接受调教的人,也就是难以调教的群体。“经反问受训者”(paṭipucchāvinītā):指通过提问之后才接受调教的人,也就是容易调教的群体。“依量受训者”(yāvatāvinītā):指依照标准而受调教,意思是了知标准之后才接受调教的群体。不过在圣典中,“yāvatajjhā”的意思是“依照其意欲”,也就是说,了知意欲之后才接受调教的群体。第三经文义浅显易懂。
135. Dutiye ukkācitavinītāti appaṭipucchitvā vinītā dubbinītaparisā. Paṭipucchāvinītāti pucchitvā vinītā suvinītaparisā. Yāvatāvinītāti pamāṇavasena vinītā, pamāṇaṃ ñatvā vinītaparisāti attho. ‘‘Yāvatajjhā’’ti pāḷiyā pana yāva ajjhāsayāti attho, ajjhāsayaṃ ñatvā vinītaparisāti vuttaṃ hoti. Tatiyaṃ uttānameva.
第4 生起经注疏
4. Uppādāsuttavaṇṇanā
137137. 在第四经中,法住性指自性安住性。法定性指自性决定性。一切行指四地诸行。无常指以已有还无之义而称无常。苦指以恒常逼恼之义而称苦。无我指以不得自在之义而称无我。如此,于此经中,三种法相是结合起来宣说的。
137. Catutthe dhammaṭṭhitatāti sabhāvaṭṭhitatā. Dhammaniyāmatāti sabhāvaniyāmatā. Sabbe saṅkhārāti catubhūmakasaṅkhārā. Aniccāti hutvā abhāvaṭṭhena aniccā. Dukkhāti sampaṭipīḷanaṭṭhena dukkhā. Anattāti avasavattanaṭṭhena anattā. Iti imasmiṃ sutte tīṇi lakkhaṇāni missakāni kathitāni.
第5经 毛毯经的注释
5. Kesakambalasuttavaṇṇanā
138138. 第五经中,“线所织的衣物”:这是表示呼格意义的属格,意思是用线织成的衣物。“人发毯”:就是用人发织成的毯子。“种种沙门婆罗门之论”:这也是表示呼格意义的属格。“最劣”:就是最末尾的、低劣的。“愚陋人”:就是空虚无用的人。“遮止”:就是禁止。“迅速张网”:就是撒下鱼笼。第六经和第七经的含义都很浅显明了。
138. Pañcame tantāvutānaṃ vatthānanti paccatte sāmivacanaṃ, tantehi vāyitavatthānīti attho. Kesakambaloti manussakesehi vāyitakambalo . Puthusamaṇabrāhmaṇavādānanti idampi paccatte sāmivacanaṃ. Paṭikiṭṭhoti pacchimako lāmako. Moghapurisoti tucchapuriso. Paṭibāhatīti paṭisedheti. Khippaṃ uḍḍeyyāti kuminaṃ oḍḍeyya. Chaṭṭhasattamāni uttānatthāneva.
第8经 劣马经的注释
8. Assakhaḷuṅkasuttavaṇṇanā
141在第八经里,“劣马”指的是马驹。这里说的“速度”,我指的是它的智慧之速。这里说的“毛色”,我指的是它的功德之相。这里说的“身高和腹围”,我指的是它的崇高与圆满。
141. Aṭṭhame assakhaḷuṅkoti assapoto. Idamassa javasmiṃ vadāmīti ayamassa ñāṇajavoti vadāmi. Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmīti ayamassa guṇavaṇṇoti vadāmi. Idamassa ārohapariṇāhasminti ayamassa uccabhāvo parimaṇḍalabhāvoti vadāmīti.
第9经 马喻经的注释
9. Assaparassasuttavaṇṇanā
142第九经中,“别马”是指在马当中特别出众的马。“别人”是指在人当中特别出众的人,也就是“人上人”的意思。这部经讲的是三种道与果。在这里应当知道,这个人就是依靠这三种道而具备了智的速疾。
142. Navame assaparasseti assesu parasse. Purisaparasseti purisesu parasse, purisapuriseti attho. Imasmiṃ sutte tīṇi maggaphalāni kathitāni. Tattha ayaṃ tīhi maggehi ñāṇajavasampannoti veditabbo.
第10条 阿说示经的注释
10. Assājānīyasuttavaṇṇanā
143第十经里说的“贤善”,是指极善。“良马”是指能分辨该做和不该做的马。良人的道理也一样。这部经讲的是阿拉汉果。在这里应当知道,此人是以阿拉汉道而成就了智的迅捷。
143. Dasame bhadreti bhaddake. Assājānīyeti kāraṇākāraṇaṃ jānanake asse. Purisājānīyesupi eseva nayo. Imasmiṃ sutte arahattaphalaṃ kathitaṃ. Tatrāyaṃ arahattamaggena ñāṇajavasampannoti veditabbo.
第一孔雀饲养处经的注释
11. Paṭhamamoranivāpasuttavaṇṇanā
144第十一经里说的“究竟”,是指超越了边界的究竟,也就是不动摇的究竟、稳固的究竟,这就是它的意思。其余部分和前面一样。
144. Ekādasame accantaniṭṭhoti antaṃ atikkantaniṭṭho, akuppaniṭṭho dhuvaniṭṭhoti attho. Sesaṃ sadisameva.
第二《摩罗尼伐波经》的注释
12. Dutiyamoranivāpasuttavaṇṇanā
145第十二经中,神变是指能成就的神变。记说神变是指先揭示、再明示,然后宣说与随说的言说神变。
145. Dvādasame iddhipāṭihāriyenāti ijjhanakapāṭihāriyena. Ādesanāpāṭihāriyenāti ādisitvā apadisitvā kathanaanukathanakathāpāṭihāriyena.
第三《孔雀饲养处经》的注释
13. Tatiyamoranivāpasuttavaṇṇanā
146146. 第十三经里说的“正见”,是指为了证得果定而有的正见。“正智”是指果智。“正解脱”是指其余那些属于果定的法。这三部经里,说的都只是漏尽者。
146. Terasame sammādiṭṭhiyāti phalasamāpattatthāya sammādiṭṭhiyā. Sammāñāṇenāti phalañāṇena. Sammāvimuttiyāti sesehi phalasamāpattidhammehi. Imesu tīsupi suttesu khīṇāsavova kathitoti.