11. 希望难断品义注
11 段
第十一品 1. 难舍希求品的注释
(11) 1. Āsāduppajahavaggavaṇṇanā
119119. 在第三品的第一个经中,“āsā”就是渴爱。“难舍”是指难以断除、难以拔除。因为对利得的渴爱难以舍断,众生为了“今天能得到,明天能得到”,侍奉国王十年、二十年甚至六十年;从事农耕等劳作;冲入两军对垒的战场;走上山羊道、尖桩道等路;乘船进入大海。因为对寿命的渴爱难以舍断,即使临死的时候,还觉得自己能活一百岁。他虽然看到了业和业相,也有慈悲的人劝他说:“去布施吧,去供养吧!”但他因为怀着“我不会死,我还要活下去”的渴爱,任何人的话都听不进去。
119. Tatiyassa paṇṇāsakassa paṭhame āsāti taṇhā. Duppajahāti duccajā dunnīharā. Lābhāsāya duppajahabhāvena sattā dasapi vassāni vīsatipi saṭṭhipi vassāni ‘‘ajja labhissāma, sve labhissāmā’’ti rājānaṃ upaṭṭhahanti, kasikammādīni karonti, ubhatobyūḷhaṃ saṅgāmaṃ pakkhandanti, ajapathasaṅkupathādayo paṭipajjanti, nāvāya mahāsamuddaṃ pavisanti. Jīvitāsāya duppajahattā sampatte maraṇakālepi vassasatajīviṃ attānaṃ maññanti. So kammakammanimittādīni passantopi ‘‘dānaṃ dehi pūjaṃ, karohī’’ti anukampakehi vuccamāno ‘‘nāhaṃ marissāmi, jīvissāmi’’cceva āsāya kassaci vacanaṃ na gaṇhāti.
120在第二经中,先说“先施恩者”,是指最初给予帮助的人。“知恩报恩者”,是指知道对方为自己做了什么之后,后来再回报的人。在这两者当中,先施恩的人心里想的是“我在放债”,后来回报的人心里想的是“我把这笔债还清了”。
120. Dutiye pubbakārīti paṭhamaṃ upakārassa kārako. Kataññūkatavedīti tena kataṃ ñatvā pacchā kārako. Tesu pubbakārī ‘‘iṇaṃ demī’’ti saññaṃ karoti, pacchā kārako ‘‘iṇaṃ jīrāpemī’’ti saññaṃ karoti.
121在第三经中,“已满足者与能令满足者”:独觉佛和漏已尽的如来弟子,名为“已满足者”;如来、阿拉汉、正自觉者,则既是已满足者,又是能令满足者。
121. Tatiye titto ca tappetā cāti paccekabuddho ca tathāgatasāvako ca khīṇāsavo titto nāma, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho titto ca tappetā ca.
122在第四经中,“duttappayā”是指施主很难让这种人满足。“nikkhipati”是指收起来存放着,不拿来受用。“vissajjeti”是指送给别人。
122. Catutthe duttappayāti dāyakena duttappayā tappetuṃ na sukarā. Nikkhipatīti nidahati na paribhuñjati. Vissajjetīti paresaṃ deti.
123在第五个(经)中,“不施与”是指不把一切都给他人;只取自己维持生活所需的部分,剩下的都布施出去。
123. Pañcame na vissajjetīti sabbaṃyeva paresaṃ na deti, attano pana yāpanamattaṃ gahetvā avasesaṃ deti.
124第六经中,“净相”指可意的所缘。
124. Chaṭṭhe subhanimittanti iṭṭhārammaṇaṃ.
125在第七项中,嗔相指的是不可意的相。
125. Sattame paṭighanimittanti aniṭṭhanimittaṃ.
126在第八经中,“从他处闻声”是指从别人那里听闻非正法。
126. Aṭṭhame parato ca ghosoti parassa santikā assaddhammasavanaṃ.
127第九经里说的“从他人处听闻声音”,是指从别人那里听闻正法。其余各处的内容都很浅显易懂。
127. Navame parato ca ghosoti parassa santikā saddhammasavanaṃ. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.
难舍欲求品第一。
