无为相应
9. Asaṅkhatasaṃyuttaṃ
《身至念经》等的注释
1-11. Kāyagatāsatisuttādivaṇṇanā
366-376“无为”是指不是由因缘造作而成的,因此说“非作”。“寻求利益”是指以慈心而行。“以悲悯”是指以悲心而行。“依止”就是执取的意思,所以解释说“以心摄持”。“无颠倒法开示”就是对无颠倒法的开示;而世尊对于修行,也像弟子一样重视。要把自己所安住的遗产交付出去。
366-376.Asaṅkhatanti na saṅkhataṃ hetupaccayeti. Tenāha ‘‘akata’’nti. Hitaṃ esantenāti mettāyantena. Anukampamānenāti karuṇāyantena. Upādāyāti ādiyitvāti ayamatthotiāha ‘‘cittena pariggahetvā’’ti. Aviparītadhammadesanāti aviparītadhammassa desanā, paṭipattimpi sāvakā viya garuko bhagavā. Dāyajjaṃ attano adhiṭṭhitaṃ niyyāteti.
在获得乞食等七种合适条件具足的时候。而在条件不具足的时候,这里应当按与上面所说的相反的意思来理解。“沉重”:因为苦多,所以粗重、严酷。应当从我们这里得到的。你们的教诫,就是应当给予你们的教诫。
Bhikkhāsampattikālādīnaṃ sattannaṃ sappāyānaṃ sampattiyā labbhanakāle. Vipattikāle pana ettha vuttavipariyāyena attho veditabbo. Bhāriyanti dukkhabahulatāya dāruṇaṃ. Amhākaṃ santikā laddhabbā. Tumhākaṃ anusāsanīti tumhākaṃ dātabbā anusāsanī.
23-33. 《无为经》等注释
23-33. Asaṅkhatasuttādivaṇṇanā
377-409在这里,并没有那种被称为渴爱的弯曲;或者说,证得这个境界时,没有“人”的状态,所以叫“无弯曲”。对于“无漏”,这里也是同样的道理。因为是真实法性,所以叫“谛”。能从轮回之苦到达彼岸,所以叫“彼岸”。因为微细,所以叫“微妙”。正因为微细,所以叫“难见”。因为具有恒常的本质,所以叫“不老”。没有任何东西可以作为它的譬喻,所以叫“无譬喻”。或者说,证得这个境界后,轮回中就没有了;也可以说,没有戏论。
377-409. Tattha ca natthi ettha taṇhāsaṅkhātaṃ nataṃ, natthi etasmiṃ vā adhigate puggalabhāvoti anataṃ. Anāsavanti etthāpi eseva nayo. Saccadhammatāya saccaṃ. Vaṭṭadukkhato pārametīti pāraṃ. Saṇhaṭṭhenāti sukhumaṭṭhena nipuṇaṃ. Tato eva duddasatāya. Ajajjaraṃ niccasabhāvattā. Natthi etassa nidassananti vā anidassanaṃ. Etasmiṃ adhigate natthi saṃsāre. Papañcanti vā nippapañcaṃ.
证得这个境界时,这个人就没有死亡了,所以叫“不死”。又因为完全没有热恼,所以叫“殊胜”;因为能带来安乐、是安乐的根源,所以叫“吉祥”。在这里,渴爱被彻底灭尽,所以叫“渴爱灭尽”。
Etasmiṃ adhigate puggalassa maraṇaṃ natthīti vā amataṃ. Atappakaṭṭhena vā paṇītaṃ. Sukhahetutāya vā sivaṃ. Taṇhā khīyanti etthāti taṇhakkhayaṃ.
因为贪欲是凡夫执取的对象,所以叫“执取”。这个道理在其余各项中也是如此。以“依止”之义,即因为具有依止性,对于想从轮回之苦中解脱的人来说,犹如岛屿一般,不被诸流所淹没。以“值得依赖”之义,即因为值得依赖。以“救护”之义,即因为能救护自他。以“恐怖之庇护”之义,即因为能庇护恐怖、伤害。最胜、无上。趣,即乾闼婆的处所。
Aññassa tādisassa abhāvato vimhāpanīyatāya abhūtamevāti. Kutoci paccayato anibbattameva hutvā bhūtaṃ vijjamānaṃ. Tenāha ‘‘ajātaṃ hutvā atthī’’ti. Natthi ettha dukkhanti niddukkhaṃ, tassa bhāvo niddukkhattaṃ. Tasmā anītikaṃ ītirahitaṃ. Vānaṃ vuccati taṇhā, tadabhāvena nibbānaṃ. Byābajjhaṃ vuccati dukkhaṃ, tadabhāvena abyābajjhaṃ. Paramatthato saccato suddhibhāvena. Kāmā eva puthujjanehi allīyitabbato ālayā. Esa nayo sesesupi. Patiṭṭhaṭṭhenāti patiṭṭhābhāvena vaṭṭadukkhato muccitukāmānaṃ dīpasadisaṃ oghehi anajjhottharaṇīyattā. Allīyitabbayuttaṭṭhenāti allīyituṃ arahabhāvato. Tāyanaṭṭhenāti saparatāyanaṭṭhena. Bhayasaraṇaṭṭhenāti bhayassa hiṃsanaṭṭhena. Seṭṭhaṃ uttamaṃ. Gatīti gandhabbaṭṭhānaṃ.