9. 妙翅鸟相应复注
3 段
第九《金翅鸟相应》的注释
9. Supaṇṇasaṃyuttavaṇṇanā
392-437关于“Pattānaṃ”,是指双方的羽毛。所谓“Vaṇṇavantatāya”,是因为色泽极其斑斓绚丽。这里的“vanta”一词,表示超胜、殊胜的意思。所谓“Purimanayena”,是按照前面所说的方法,也就是依照《龙相应》初经中所说的方式。所谓“Uddharantī”,是指从大海中拔取;但如果要从地隙、山隙中拔取那些龙,那就非常困难了。所谓“Paṇītatare”,是指力量上更为优胜,也就是更加强大有力。所谓“Anuddharaṇīyanāgā”,是指那些因为威力巨大、所居之处又深险难至,所以无法被拔取的龙。说了“有七种”之后,为了说明它们的种类和住处,便说“甘巴罗驴马”等。其中,“甘巴罗驴马、持国”等,是依照出身种类来说的。所谓“Sattasīdantaravāsino”,是指住在七寒海之间的龙。所谓“Pathaviṭṭhakā”,是指住在地隙中的龙;同样,“Pabbataṭṭhakā”是指住在山隙中的龙。而且它们都是住在天宫里的龙。这些龙,任何金翅鸟都不能拔取——这就是这里的关联之义。所谓“Sesaṃ”,是指在“以身作二业者”等语句中,凡是应当说的内容,全都依照《龙相应》中所说的方法;其含义也应当依照那里所说的方法来理解——这就是其意趣。
392-437.Pattānanti ubhosu pakkhesu pattānaṃ. Vaṇṇavantatāyāti atisayena vicittavaṇṇatāya. Atisayattho hi ayaṃ vanta-saddo. Purimanayenāti nāgasaṃyutte paṭhamasutte vuttanayena. Uddharantīti samuddato uddharanti, pathavantarapabbatantarato pana tesaṃ uddharaṇaṃ dukkarameva. Paṇītatareti balena paṇītatare, balavanteti attho. Anuddharaṇīyanāgāti ānubhāvamahantatāya ca vasanaṭṭhānaviduggatāya ca uddharituṃ asakkuṇeyyā nāgā. Te ‘‘sattavidhā’’ti vatvā sarūpato vasanaṭṭhānato ca dassento ‘‘kambalassatarā’’tiādimāha. Tattha kambalassatarā dhataraṭṭhāti ime jātivasena vuttā. Sattasīdantaravāsinoti sattavidhasīdasamuddavāsino. Pathaviṭṭhakāti pathavantaravāsino, tathā pabbataṭṭhakā. Te ca vimānavāsino. Te nāge koci supaṇṇo uddharituṃ na sakkotīti sambandho. Sesanti ‘‘kāyena dvayakārino’’tiādīsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ sabbaṃ nāgasaṃyutte vuttanayameva, tattha ca vuttanayeneva attho veditabboti adhippāyo.
《金翅鸟相应》的注释到此结束。
