第24章
24. Catuvīsatimo paricchedo
缘详说的注释
Paccayaniddesavaṇṇanā
1395色对于色,就是色相对于色;对于非色,则是相对于名。
1395.Rūpaṃrūpassāti rūpaṃ rūpassa. Arūpassa nāmassa.
1396“混合的”是指与名色混合的,意思就是这样。
1396.Missakassāti nāmarūpamissakassāti attho.
1397三和五,就是十五。
1397.Tipañca cāti pannarasa ca.
1399一,就是业缘。二时,是指业缘依过去与现在之时分而系属于两个时间。已示,是指世尊已经开示了。
1399.Ekoti kammapaccayo. Dvekālikoti atītapaccuppannakālavasena dvīsu kālesu niyutto. Dassitoti bhagavatā desito.
结语的解说
Nigamanakathāvaṇṇanā
1401令善慧者的思择得以觉悟:让善慧者——那些拥有美好智慧的诗人——的慧思择得以觉悟。灭除疑与痴:灭除愚者的疑与痴。摧毁恶慧的大黑暗:摧毁愚者那如同大黑暗一般的恶慧。令敏锐之慧放光:让智者以锐利的智慧放光。
1401.Sumatimativicārabodhanoti sumatīnaṃ sundarapaññānaṃ kavīnaṃ matiyā vicārassa bodhano. Vimativimohavināsanoti vimatīnaṃ bālānaṃ vimohassa vināsano. Kumatimatimahātamonāsoti kumatīnaṃ bālānaṃ mahātamasannibhāya matiyā nāsako. Paṭumatibhāsakaroti paṭūnaṃ paṇḍitānaṃ tikkhapaññāya obhāsakaro.
1402名叫善慧的比丘,以无人能及的恭敬请求我,因为这个缘故,才有了这部《阿毗达摩入门》。我逐词逐词地、逐部分逐部分地把它写出来,是为了阐明利益而写作。或者说,我是被善慧比丘以无人能及的恭敬所请求,因此,正是由于这个缘故。
1402.Sumatināmako bhikkhu asamānato asadisāya pūjāya mama āyācito yato yasmā kāraṇā, tato tasmā kāraṇā ayaṃ abhidhammāvatāro. Padāto padāti koṭṭhāsato koṭṭhāsato. Hitavibhāvanā bhāvanāti hitappakāsanāya bhāvanāya mayā racito. Atha vā ahaṃ sumatinā bhikkhunā asamānato mānato āyācito yato yasmā, tato tasmā.
1405依言辞之义理与文句连结之故,言辞的三种归趣,就是三种归趣。
1405.Tividhā byappathānañhi gatiyoti byappathānaṃ vacanānaṃ atthaganthayuttivasena tividhā gatiyo.
1406依其他部派所获得的见解,就是依其他部派的见解。依言说传承者,就是依言辞的相续。
1406.Nikāyantaraladdhīhīti aññasmiṃ nikāye laddhīhi. Vācanāmagganissitoti vacanappabandhanissito.
1410在充满不混杂家族之处,也就是被不混杂的家族所围绕。极清澈清凉的水,也就是甘甜清凉的水。
1410.Asaṃkiṇṇakulākuleti asammissakulehi ākiṇṇe. Supasannasitodaketi madhurasītodake.
1411把狭窄处说成是拥挤逼迫的地方。
1411.Saṅkaṭeti sambādhe.
1412以像银山顶峰那样的殿堂来装饰的。
1412.Kelāsasikharākārapāsādapaṭimaṇḍiteti rajatapabbatamatthakanibhehi pāsādehi alaṅkate.
1413各种形状的漂亮城墙和门楼,也就是各种形状、让人喜欢的城墙和门楼。
1413.Vividhākāracārupākāragopureti vividhasaṇṭhānamanuññapākāradvārakoṭṭhake.
1414除遣,就是除遣的修行。温和,就是温和的状态。具念者,就是具足念的人。
1414.Sallekhāti sallekhavutti. Sākhalyeti sakhilabhāve. Satāti satisampannena.
1415被称为雨云天的那些天人,就是已经变成雨云的天人,他们是不死的。
1415.Vassavalāhakā devāti vassavalāhakabhūtā devā amarā.
《阿毗达摩入门》新疏
Abhidhammāvatāra-abhinavaṭīkā
清净的悲与智,佛陀,被诸正自觉者所礼敬;
我礼敬正法所生的法,我礼敬无垢的僧团。
我礼敬大长老舍利弗,他是通达教法的人;
我礼敬我的师长,他过着寂静的生活,值得受人恭敬。
我这样礼敬。
所获得的功德成就,
凭借其威力而舍弃了,
彻底没有障碍。
住在大寺的长老们,戒行坚固。
已成为传承之庄严、行利益众生的人。
由长老佛授所造,这是一部令人心生欢喜的作品。
在阿毗达摩藏中,由于具有趣入方便之性质。
此外,它以“阿毗达摩入门”这个名称而广为人知。
这部论著最为殊胜,具有种种精妙而深奥的理路。
我将尽自己的力量,解说这六法的含义。
为了让阿毗达摩比丘生起喜悦。
(Ka) visuddhakaruṇāñāṇaṃ , buddhaṃ sambuddhapūjitaṃ; Dhammaṃ saddhammasambhūtaṃ, vande saṃghaṃ niraṅgaṇaṃ. (Kha) sāriputtaṃ mahātheraṃ, pariyattivisāradaṃ; Namāmi santavuttiṃ me, guruṃ gāravabhājanaṃ. (Ga) vandantena mayā evaṃ, Yā laddhā puññasampadā; Hitvā tassānubhāvena, Antarāye asesato. (Gha) mahāvihāravāsīnaṃ , therānaṃ thirasīlinaṃ; Vaṃsālaṅkārabhūtena, bhūtānuggahakārinā. (Ṅa) therena buddhadattena, racitaṃ yaṃ manoramaṃ; Piṭake abhidhammasmiṃ, otārupāyabhāvato. (Ca) abhidhammāvatāroti, laddhanāmena vissutaṃ; Nānānipuṇagambhīranayaṃ pakaraṇuttamaṃ. (Cha) atthasaṃvaṇṇanaṃ tassa, ārabhissaṃ yathābalaṃ; Pāmojjajananatthāya, ābhidhammikabhikkhunanti.