11. 第十一章解释(古复注)
11 段
第11章
11. Ekādasamo paricchedo
涅槃释义
Nibbānaniddesavaṇṇanā
769“由于缝缀诸有”是指小有与大有,即由于缝缀广大有。“舍断一切取”是指舍断一切行取、烦恼取、蕴取。“无死味”即无死之成就——涅槃。“被问及涅槃”是指被善逝问及涅槃的舍利弗长老。“两部经典”意思是法将所说的两部经。“以灭为缘”即是以灭为强力之因。如果在诸法极短的刹那中,仅仅贪等的灭去就成了涅槃,那么一切愚痴凡夫也都将成了已证涅槃、已现证灭的人。还有什么更多的、更上的理由呢?由于贪等是有为的,它们那有为法的涅槃就会具有有为的特征。这里说的是什么呢?就在这些刹那中,你却说刹那。“唯灭尽”是指在有等中唯灭尽。“无上”即结论已定。
769.Bhavābhavaṃvinanatoti khuddakaṃ, mahantaṃ bhavaṃ sibbanato. Sabbūpadhipaṭinissaggoti sabbehi saṅkhārūpadhikilesūpadhikhandhūpadhīhi paṭinissajjanaṃ. Accutirasaṃ acutisampattikaṃ. Nibbānaṃ puṭṭhenāti sugatena nibbānaṃ puṭṭhena sāriputtattherena. Ubhinnaṃ suttānanti dhammasenāpativuttānaṃ dvinnaṃ suttānanti attho. Khayassa upanissayattāti khayassa balavakāraṇattā. Puthūnaṃ dhammānaṃ appamattakkhaṇe rāgādikkhayamattaṃ nibbānaṃ bhaveyya. Sabbe bālaputhujjanā samadhigatanibbānā sacchikatanirodhā bhaveyyuṃ. Kiñca bhiyyo kiṃ uttari kāraṇañca atthīti attho. Rāgādīnaṃ saṅkhatattā tesaṃ saṅkhatānaṃ nibbānaṃ saṅkhatalakkhaṇaṃ bhaveyya. Kiṃ panetthāti etesu khaṇesu kiṃ pana khaṇe tvaṃ vadesi. Khīṇesvevāti bhavādīsu khīṇesu eva. Niruttaroti nipphannahāro.
771“无信”是指缺少对外在的信。“吐尽欲求”是指欲求和渴爱已经被他吐出、呕出,所以称为吐尽欲求者。
771.Assaddhoti bāhirasaddhāya virahito. Vantāsoti vantā vamitā āsā taṇhā yenāti vantāso.
“出离”是指致力于出离。也就是说,离欲、以及诸欲的灭尽——那被称为出离的、属于某种有为的、缘生的法的灭尽,如果按这种方式说它不存在,那么被称为出离的初禅、空无边处等也就应当不存在了。有出离,就是有涅槃。“生等”指生、住、灭。“无戏论”指没有贪爱、慢、见。
Nissaraṇiyāti nissaraṇe niyuttā. Yadidaṃ nekkhammaṃ yaṃ idaṃ kāmānaṃ etaṃ nissaraṇaṃ nirodho, tassa kiñcibhūtassa saṅkhatassa paṭiccasamuppannadhammajātassa nirodho nissaraṇanti, evaṃ iminā pakārena vuttassa tassa nissaraṇanāmakassa abhāvappattidosato nissaraṇanāmakānaṃ paṭhamajjhānaākāsānañcāyatanānampi abhāvo bhaveyya. Atthi nissaraṇanti atthi nibbānaṃ. Uppādādīnanti uppādaṭṭhitibhaṅgānaṃ. Papañcābhāvatoti taṇhāmānadiṭṭhīnaṃ abhāvato.
772所谓未见者,即是不可见之法。
772.Apalokitanti adassanadhammaṃ.
774没有苦害,就是没有痛苦;不可破坏,就是不会毁坏。
774.Abyāpajjhanti nidukkhaṃ. Akkharanti akharaṃ.
777能让人生起对如来的宗旨和胜者言教的信心,破除愚痴黑暗,由智慧产生、以智慧为因,令心清净。所谓“具足义与文”,就是具备义与文的精髓,极为甘美,为了知教法精髓者所知晓,令人惊叹,使人感到稀有。如果有人能了知这样所说的这部《阿毗达摩入门》,这个人就能在甚深、微细、唯有微细智慧才能触及的“阿毗达摩藏”中,达到究竟,抵达最上的决断。
777. Saddhābuddhikaraṃ tathāgatamate jinavacane sammohaviddhaṃsanaṃ paññāsambhavaṃ paññākāraṇaṃ sampasādanakaraṃ. Atthabyañjanasālinanti atthabyañjanasāravantaṃ sumadhuraṃ sāraññu jinasāsanasāraññū vimhāpanaṃ accherakaraṃ imaṃ evaṃ vuttappakāraṃ abhidhammāvatāraṃ yo jānāti, so jano gambhīre nipuṇe nipuṇañāṇagocare abhidhammapiṭake padaṃ niṭṭhaṃ uttamasanniṭṭhānaṃ yāti pāpuṇāti.
以上是《阿毗达摩入门复注》中的内容。
《涅槃论释》讲解完毕。
第11章
