第五章 脱离心路过程的分别巴利
5. Vīthimuttaparicchedo
1 正是依心路心而如此,在流转中已作了说明。巴利
1. Vīthicittavasenevaṃ, pavattiyamudīrito.
名为“流转的归纳”,现在要在“连接”这一部分里来讲。巴利
Pavattisaṅgaho nāma, sandhiyaṃ dāni vuccati.
2 四种地、四种结生、四种业、四种死亡的发生,在离心路的集说中,应当知道有这四组四法。巴利
2. Catasso bhūmiyo, catubbidhā paṭisandhi, cattāri kammāni, catudhā maraṇuppatti ceti vīthimuttasaṅgahe cattāri catukkāni veditabbāni.
3 在这其中,有四种地,分别是:恶趣地、欲界善趣地、色界地、无色界地。巴利
3. Tattha apāyabhūmi kāmasugatibhūmi rūpāvacarabhūmi arūpāvacarabhūmi ceti catasso bhūmiyo nāma.
4 在这些当中,恶趣地有四种,就是地狱、畜生道、饿鬼界和阿修罗身。巴利
4. Tāsu nirayo tiracchānayoni pettivisayo asurakāyo ceti apāyabhūmi catubbidhā hoti.
5 人道、四大王天、三十三天、夜摩天、兜率天、化乐天、他化自在天,像这样,欲善趣地共有七种。巴利
5. Manussā cātumahārājikā tāvatiṃsā yāmā tusitā nimmānarati paranimmitavasavattī ceti kāmasugatibhūmi sattavidhā hoti.
6 这十一类其实都只算在欲界地当中。巴利
6. Sā panāyamekādasavidhāpi kāmāvacarabhūmicceva saṅkhaṃ gacchati.
7 梵众天、梵辅天、大梵天,这些是初禅地。巴利
7. Brahmapārisajjā brahmapurohitā mahābrahmā ceti paṭhamajjhānabhūmi.
8 少光天、无量光天、光音天,这是第二禅地。巴利
8. Parittābhā appamāṇābhā ābhassarā ceti dutiyajjhānabhūmi.
9 少净天、无量净天、遍净天,这些是第三禅地。巴利
9. Parittasubhā appamāṇasubhā subhakiṇhā ceti tatiyajjhānabhūmi.
10 广果天、无想有情天、净居天,这是第四禅地。这样,色界地共有十六种。巴利
10. Vehapphalā asaññasattā suddhāvāsā ceti catutthajjhānabhūmīti rūpāvacarabhūmi soḷasavidhā hoti.
11 无烦天、无热天、善现天、善见天、色究竟天,这就是净居地的五种。巴利
11. Avihā atappā sudassā sudassī akaniṭṭhā ceti suddhāvāsabhūmi pañcavidhā hoti.
12 空无边处地、识无边处地、无所有处地、非想非非想处地,这就是四种无色地。巴利
12. Ākāsānañcāyatanabhūmi viññāṇañcāyatanabhūmi ākiñcaññāyatanabhūmi nevasaññānāsaññāyatanabhūmi ceti arūpabhūmi catubbidhā hoti.
13 凡夫在净居天中,无论如何都找不到。巴利
13. Puthujjanā na labbhanti, suddhāvāsesu sabbathā.
14 圣者不在无想地和恶趣地中可得。
在其余的地方则能获得,圣者和非圣者都可以。巴利
Sotāpannā ca sakadāgāmino cāpi puggalā. 14. Ariyā nopalabbhanti, asaññāpāyabhūmisu. Sesaṭṭhānesu labbhanti, ariyānariyāpi ca.
15 结生有四种:恶趣结生、欲界善趣结生、色界结生、无色界结生。巴利
15. Apāyapaṭisandhi kāmasugatipaṭisandhi rūpāvacarapaṭisandhi arūpāvacarapaṭisandhi ceti catubbidhā paṭisandhi nāma.
16 在这里,不善果报的舍俱推度心,在众生投生到恶趣的那一刹那,作为结生心生起,从那以后就转成有分心,到最后又成为死心,然后彻底断灭。这就叫作一种恶趣结生。巴利
16. Tattha akusalavipākopekkhāsahagatasantīraṇaṃ apāyabhūmiyaṃ okkantikkhaṇe paṭisandhi hutvā tato paraṃ bhavaṅgaṃ pariyosāne cavanaṃ hutvā vocchijjati, ayamekāpāyapaṭisandhi nāma.
17 善异熟舍俱推度心,则在欲界善趣中,对天生眼盲等人类,以及依地而住的堕处阿修罗,以结生、有分、死心的方式生起。巴利
17. Kusalavipākopekkhāsahagatasantīraṇaṃ pana kāmasugatiyaṃ manussānañceva jaccandhādīnaṃ bhummassitānañca vinipātikāsurānaṃ paṭisandhibhavaṅgacutivasena pavattati.
18 此外,八大异熟心在任何欲界善趣中,都以结生、有分、死心的方式生起。巴利
18. Mahāvipākāni pana aṭṭha sabbatthāpi kāmasugatiyaṃ paṭisandhibhavaṅgacutivasena pavattanti.
19 这九种叫作欲界善趣结生。巴利
19. Imā nava kāmasugatipaṭisandhiyo nāma.
20 这十种也都被算作欲界结生。巴利
20. Sā panāyaṃ dasavidhāpi kāmāvacarapaṭisandhicceva saṅkhaṃ gacchati.
21 在这其中,四恶趣、人类以及堕处阿修罗的寿命长短,并没有固定的数量。巴利
21. Tesu catunnaṃ apāyānaṃ manussānaṃ vinipātikāsurānañca āyuppamāṇagaṇanāya niyamo natthi.
22 四大王天诸天的寿命是五百天年,按人间年数来算,就是九百万年。三十三天的寿命是这个数的四倍,夜摩天又是三十三天的四倍,兜率天又是夜摩天的四倍,化乐天又是兜率天的四倍,他化自在天又是化乐天的四倍。巴利
22. Cātumahārājikānaṃ pana devānaṃ dibbāni pañcavassasatāni āyuppamāṇaṃ, manussagaṇanāya navutivassasatasahassappamāṇaṃ hoti, tato catugguṇaṃ tāvatiṃsānaṃ, tato catugguṇaṃ yāmānaṃ, tato catugguṇaṃ tusitānaṃ, tato catugguṇaṃ nimmānaratīnaṃ, tato catugguṇaṃ paranimmitavasavattīnaṃ.
23 九百二十一个俱胝年,同样地。巴利
23. Navasatañcekavīsa-vassānaṃ koṭiyo tathā.
Vassasatasahassāni, saṭṭhi ca vasavattisu.
24 初禅的异熟,在初禅地,以结生、有分、死心的方式生起。巴利
24. Paṭhamajjhānavipākaṃ paṭhamajjhānabhūmiyaṃ paṭisandhibhavaṅgacutivasena pavattati.
25 同样地,第二禅异熟和第三禅异熟,在第二禅地。巴利
25. Tathā dutiyajjhānavipākaṃ tatiyajjhānavipākañca dutiyajjhānabhūmiyaṃ.
26 第四禅的异熟果,在第三禅地生起。巴利
26. Catutthajjhānavipākaṃ tatiyajjhānabhūmiyaṃ.
27 第五禅的异熟果报,在第四禅地。巴利
27. Pañcamajjhānavipākaṃ catutthajjhānabhūmiyaṃ.
28 对于无想有情,则只有色法结生。同样,从那之后在转起时以及死亡时,也只有色法在转起之后灭去。这六种就称为色界结生。巴利
28. Asaññasattānaṃ pana rūpameva paṭisandhi hoti. Tathā tato paraṃ pavattiyaṃ cavanakāle ca rūpameva pavattitvā nirujjhati, imā cha rūpāvacarapaṭisandhiyo nāma.
29 在他们当中,梵众天人的寿命量是三分之一劫。巴利
29. Tesu brahmapārisajjānaṃ devānaṃ kappassa tatiyo bhāgo āyuppamāṇaṃ.
30 梵辅天众的寿命是半劫。巴利
30. Brahmapurohitānaṃ upaḍḍhakappo.
31 大梵天的一个劫。巴利
31. Mahābrahmānaṃ eko kappo.
32 少光天的天寿是两劫。巴利
32. Parittābhānaṃ dve kappāni.
33 无量光天众的寿命是四劫。巴利
33. Appamāṇābhānaṃ cattārikappāni.
34 光音天众的寿命是八劫。巴利
34. Ābhassarānaṃ aṭṭha kappāni.
35 少净天的寿命是十六劫。巴利
35. Parittasubhānaṃ soḷasa kappāni.
36 无量净天的寿命是三十二劫。巴利
36. Appamāṇasubhānaṃ dvattiṃsa kappāni.
37 遍净天的寿命是六十四劫。巴利
37. Subhakiṇhānaṃ catusaṭṭhi kappāni.
38 广果天众生和无想众生的寿命是五百劫。巴利
38. Vehapphalānaṃ asaññasattānañca pañcakappasatāni.
39 投生到无烦天的众生,寿命是一千劫。巴利
39. Avihānaṃ kappasahassāni.
40 无热天众的寿命是两千劫。巴利
40. Atappānaṃ dve kappasahassāni.
41 善现天的寿命是四千劫。巴利
41. Sudassānaṃ cattāri kappasahassāni.
42 善见天众的寿命是八千劫。巴利
42. Sudassīnaṃ aṭṭha kappasahassāni.
43 生在色究竟天的,寿命是一万六千劫。巴利
43. Akaniṭṭhānaṃ soḷasa kappasahassāni.
44 四种无色界异熟,在初无色界等各地中,依次以结生、有分、死心的方式生起。这四种就叫作无色界结生。巴利
44. Paṭhamāruppādivipākāni paṭhamāruppādibhūmīsu yathākkamaṃ paṭisandhibhavaṅgacutivasena pavattanti. Imā catasso arūpapaṭisandhiyo nāma.
45 其中,投生到空无边处天的那些天神,寿命长度是两万劫。巴利
45. Tesu pana ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ vīsatikappasahassāni āyuppamāṇaṃ.
46 投生到识无边处天的诸天,寿命是四万劫。巴利
46. Viññāṇañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ cattālīsakappasahassāni.
47 投生到无所有处天的那些天神,寿命是六万劫。巴利
47. Ākiñcaññāyatanūpagānaṃ devānaṃ saṭṭhikappasahassāni.
48 投生到非想非非想处的诸天,寿命是八万四千劫。巴利
48. Nevasaññānāsaññāyatanūpagānaṃ devānaṃ caturāsītikappasahassāni.
49 结生心、有分心,以及死亡心。巴利
49. Paṭisandhi bhavaṅgañca, tathā cavanamānasaṃ.
Ekameva tathevekavisayañcekajātiyaṃ.
50 令生、支持、压迫、毁坏,这是按作用来分的。巴利
50. Janakaṃ upatthambhakaṃ upapīḷakaṃ upaghātakañceti kiccavasena.
51 重业、近业、惯行业、已作业,这是按受报的先后次序来分的。巴利
51. Garukaṃ āsannaṃ āciṇṇaṃ kaṭattākammañceti pākadānapariyāyena.
52 现法受业、次生受业、后后受业、无效业,这样按受报时间分为四种业。巴利
52. Diṭṭhadhammavedanīyaṃ upapajjavedanīyaṃ aparāpariyavedanīyaṃ ahosikammañceti pākakālavasena cattāri kammāni nāma.
53 同样地,按异熟处来分,有不善、欲界善、色界善、无色界善。巴利
53. Tathā akusalaṃ kāmāvacarakusalaṃ rūpāvacarakusalaṃ arūpāvacarakusalañceti pākaṭhānavasena.
54 在这里,不善业按业门分为三种:身业、语业和意业。巴利
54. Tattha akusalaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammañceti kammadvāravasena tividhaṃ hoti.
55 怎样呢?杀生、不与取、欲邪行,这些在称为身表的身门中,因为经常发生,所以叫身业。巴利
55. Kathaṃ? Pāṇātipāto adinnādānaṃ kāmesumicchācāro ceti kāyaviññattisaṅkhāte kāyadvāre bāhullavuttito kāyakammaṃ nāma.
56 妄语、离间语、粗恶语、绮语,这些在称为语表的语门中,因为经常造作,所以叫语业。巴利
56. Musāvādo pisuṇavācā pharusavācā samphappalāpo ceti vacīviññattisaṅkhāte vacīdvāre bāhullavuttito vacīkammaṃ nāma.
57 贪欲、嗔恚和邪见,即使不依身表、语表,也因唯独在心里大量生起,所以称为意业。巴利
57. Abhijjhā byāpādo micchādiṭṭhi ceti aññatrāpi viññattiyā manasmiṃyeva bāhullavuttito manokammaṃ nāma.
58 在这其中,杀生、粗恶语和嗔恚都由嗔根生起。巴利
58. Tesu pāṇātipāto pharusavācā byāpādo ca dosamūlena jāyanti.
59 欲邪行、贪欲和邪见,这三样都以贪为根。巴利
59. Kāmesumicchācāro abhijjhā micchādiṭṭhi ca lobhamūlena.
60 其余四种也都由两种根产生。巴利
60. Sesāni cattāripi dvīhi mūlehi sambhavanti.
61 不过,按心的生起来说,这个不善法总共有十二种。巴利
61. Cittuppādavasena panetaṃ akusalaṃ sabbathāpi dvādasavidhaṃ hoti.
62 欲界善业也按业门分为三种:在身门生起的是身业,在语门生起的是语业,在意门生起的是意业。巴利
62. Kāmāvacarakusalampi kāyadvāre pavattaṃ kāyakammaṃ, vacīdvāre pavattaṃ vacīkammaṃ, manodvāre pavattaṃ manokammañceti kammadvāravasena tividhaṃ hoti.
63 同样,按布施、持戒、修习来分。巴利
63. Tathā dānasīlabhāvanāvasena.
64 不过,从心的生起来划分,这就有八种。巴利
64. Cittuppādavasena panetaṃ aṭṭhavidhaṃ hoti.
65 依布施、持戒、修习、恭敬、服务、回向功德、随喜功德、听闻法、说法、正直见业而成十种。巴利
65. Dānasīlabhāvanāpacāyanaveyyāvaccapattidānapattānumodanadhammassavanadhammadesanā diṭṭhijukammavasena dasavidhaṃ hoti.
66 不过这二十种也都算作欲界业。巴利
66. Taṃ panetaṃ vīsatividhampi kāmāvacarakammamicceva saṅkhaṃ gacchati.
67 不过,色界的善业只是意业,而且它是通过修习形成的,已经达到安止定,按禅支的不同分为五种。巴利
67. Rūpāvacarakusalaṃ pana manokammameva, tañca bhāvanāmayaṃ appanāppattaṃ, jhānaṅgabhedena pañcavidhaṃ hoti.
68 同样地,无色界的善业也是意业,它同样由修习所成,达到了安止定。按所缘的不同,有四种。巴利
68. Tathā arūpāvacarakusalañca manokammaṃ, tampi bhāvanāmayaṃ appanāppattaṃ. Ārammaṇabhedena catubbidhaṃ hoti.
69 在这里,除了掉举之外的不善业,能在恶趣地中引生结生;而在生命活动过程中,所有十二种不善业的七种不善异熟则在欲界和色界中一切该感果的地方,随其相应而成熟。巴利
69. Etthākusalakammamuddhaccarahitaṃ apāyabhūmiyaṃ paṭisandhiṃ janeti, pavattiyaṃ pana sabbampi dvādasavidhaṃ sattākusalapākāni sabbatthāpi kāmaloke rūpaloke ca yathārahaṃ vipaccati.
70 欲界善业也只在欲界善趣中产生结生;同样,在转起时,也只在欲界善趣中产生大果报。然而,八种无因果报则在一切处——欲界和色界中——随其所应而成熟。巴利
70. Kāmāvacarakusalampi kāmasugatiyameva paṭisandhiṃ janeti, tathā pavattiyañca mahāvipākāni , ahetukavipākāni pana aṭṭhapi sabbatthāpi kāmaloke rūpaloke ca yathārahaṃ vipaccati.
71 在那里也一样,殊胜的三因善业给出三因结生之后,在转起时成熟为十六种果报。巴利
71. Tatthāpi tihetukamukkaṭṭhaṃ kusalaṃ tihetukaṃ paṭisandhiṃ datvā pavatte soḷasa vipākāni vipaccati.
72 低劣的三因善业和殊胜的二因善业,在带来二因结生之后,在生命流转的过程中,能成熟为除三因之外的十二种果报。巴利
72. Tihetukamomakaṃ dvihetukamukkaṭṭhañca kusalaṃ dvihetukaṃ paṭisandhiṃ datvā pavatte tihetukarahitāni dvādasa vipākāni vipaccati.
73 低劣的二因善业只带来无因结生,而在生命相续的过程中,也只成熟为无因的果报。巴利
73. Dvihetukamomakaṃ pana kusalaṃ ahetukameva paṭisandhiṃ deti, pavatte ca ahetukavipākāneva vipaccati.
74 无行(无为)的(业)不会成熟为有行(有造作)的果报。巴利
74. Asaṅkhāraṃ sasaṅkhāra-vipākāni na paccati.
有些人说,有行与无行的果报。
它们依次有十二种、十种和八种成熟。
按照前面所说的顺序,根据各自可能出现的情况来分别说明。巴利
Sasaṅkhāramasaṅkhāra-vipākānīti kecana. Tesaṃ dvādasa pākāni, dasāṭṭha ca yathākkamaṃ; Yathāvuttānusārena yathāsambhavamuddise.
75 再者,修习下品色界善的初禅后,会投生到梵众天。巴利
75. Rūpāvacarakusalaṃ pana paṭhamajjhānaṃ parittaṃ bhāvetvā brahmapārisajjesu uppajjati.
76 修习那同样的中品初禅,就投生到梵辅天。巴利
76. Tadeva majjhimaṃ bhāvetvā brahmapurohitesu.
77 修习殊胜的(初禅),生于大梵天众中。巴利
77. Paṇītaṃ bhāvetvā mahābrahmesu.
78 同样,修习下品第二禅和第三禅,则生于少光天。巴利
78. Tathā dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānañca parittaṃ bhāvetvā parittābhesu.
79 以中等程度修习(禅定),生于无量光天。巴利
79. Majjhimaṃ bhāvetvā appamāṇābhesu.
80 修习殊胜的(第二禅),投生到光音天。巴利
80. Paṇītaṃ bhāvetvā ābhassaresu.
81 修习下品第四禅,投生到少净天。巴利
81. Catutthajjhānaṃ parittaṃ bhāvetvā parittasubhesu.
82 修习中等的(第三禅),投生到无量净天。巴利
82. Majjhimaṃ bhāvetvā appamāṇasubhesu.
83 修习殊胜禅,生于遍净天。巴利
83. Paṇītaṃ bhāvetvā subhakiṇhesu.
84 修习第五禅后,投生到广果天。巴利
84. Pañcamajjhānaṃ bhāvetvā vehapphalesu.
85 把那个“离想”修习出来后,就投生到无想有情天里。巴利
85. Tadeva saññāvirāgaṃ bhāvetvā asaññasattesu.
86 不还果的圣者们则投生在净居天。巴利
86. Anāgāmino pana suddhāvāsesu uppajjanti.
87 按顺序修习无色界善业之后,投生到无色界。巴利
87. Arūpāvacarakusalañca yathākkamaṃ bhāvetvā āruppesu uppajjantīti.
88 这样,广大的福业,按照它所处的境地而安立。巴利
88. Itthaṃ mahaggataṃ puññaṃ, yathābhūmivavatthitaṃ.
Janeti sadisaṃ pākaṃ, paṭisandhipavattiyaṃ.
死亡与结生的次第巴利
Cutipaṭisandhikkamo
89 死亡的发生有四种:因为寿命耗尽、因为业耗尽、因为两者都耗尽、因为断命的业。巴利
89. Āyukkhayena kammakkhayena ubhayakkhayena upacchedakakammunā ceti catudhā maraṇuppatti nāma.
90 90. 临终的人死去时,随着各自的情况,现前而面向他的、能引生下一世结生的业,或者造那业时所曾得到、曾感知的色等物,即作为助缘的业相,或者即将投生之处应当受用的景象,即趣相,这些都由业力呈现在六门中的某一门。此后,心相续就常常依着这个已经如此现前的所缘,随着将要成熟的业是清净还是染污,倾向于应当投生之处,不断生起。或者,那能引生下一世的业,以新近造作的方式出现在门前。巴利
90. Tathā ca marantānaṃ pana maraṇakāle yathārahaṃ abhimukhībhūtaṃ bhavantare paṭisandhijanakaṃ kammaṃ vā, taṃkammakaraṇakāle rūpādikamupaladdhapubbamupakaraṇabhūtañca kammanimittaṃ vā, anantaramuppajjamānabhave upalabhitabbamupabhogabhūtañca gatinimittaṃ vā kammabalena channaṃ dvārānaṃ aññatarasmiṃ paccupaṭṭhāti, tato paraṃ tameva tathopaṭṭhitaṃ ārammaṇaṃ ārabbha vipaccamānakakammānurūpaṃ parisuddhaṃ upakkiliṭṭhaṃ vā upalabhitabbabhavānurūpaṃ tatthoṇataṃva cittasantānaṃ abhiṇhaṃ pavattati bāhullena, tameva vā pana janakabhūtaṃ kammaṃ abhinavakaraṇavasena dvārappattaṃ hoti.
91 对于临近死亡的人,在路心过程的末端,或者在有分灭尽时,以死亡的方式,作为当前生命终结的死心生起并灭去。在它灭去之后,紧接着,以那样执取的方式对所缘——有依处或无依处,随其相应——由被无明随眠所包围、以渴爱随眠为根本的行所产生,被相应法所摄持,作为诸俱生法的基础而成为前导者,作为连接他世的结生,称为结生的心生起,并安住于他世。巴利
91. Paccāsannamaraṇassa tassa vīthicittāvasāne bhavaṅgakkhaye vā cavanavasena paccuppannabhavapariyosānabhūtaṃ cuticittaṃ uppajjitvā nirujjhati, tasmiṃ niruddhāvasāne tassānantarameva tathāgahitaṃ ārammaṇaṃ ārabbha savatthukaṃ avatthukameva vā yathārahaṃ avijjānusayaparikkhittena taṇhānusayamūlakena saṅkhārena janiyamānaṃ sampayuttehi pariggayhamānaṃ sahajātānamadhiṭṭhānabhāvena pubbaṅgamabhūtaṃ bhavantarapaṭisandhānavasena paṭisandhisaṅkhātaṃ mānasaṃ uppajjamānameva patiṭṭhāti bhavantare.
92 不过,在临死路心这里,应当预期只有五个微弱的速行心。因此,如果死亡发生在现前所缘进入视野并还停留着的时候,那么结生心和有分心也能获得现前所缘。所以,对于欲界结生,由六门执取的业相和趣相,可以是现前或过去的所缘;而业则只是过去的,并且是由意门执取的。不过,所有这些所缘都只是欲界法。巴利
92. Maraṇāsannavīthiyaṃ panettha mandappavattāni pañceva javanāni pāṭikaṅkhitabbāni, tasmā yadi paccuppannārammaṇesu āpāthagatesu dharantesveva maraṇaṃ hoti, tadā paṭisandhibhavaṅgānampi paccuppannārammaṇatā labbhatīti katvā kāmāvacarapaṭisandhiyā chadvāraggahitaṃ kammanimittaṃ gatinimittañca paccuppannamatītārammaṇaṃ upalabbhati, kammaṃ pana atītameva, tañca manodvāraggahitaṃ, tāni pana sabbānipi parittadhammabhūtānevārammaṇāni.
93 对于色界结生,所缘只是作为概念而存在的业相。巴利
93. Rūpāvacarapaṭisandhiyā pana paññattibhūtaṃ kammanimittamevārammaṇaṃ hoti.
94 同样地,在无色界结生时,只有广大法和概念法这两种业相,随其相应而成为所缘。巴利
94. Tathā arūpapaṭisandhiyā ca mahaggatabhūtaṃ paññattibhūtañca kammanimittameva yathārahamārammaṇaṃ hoti.
95 无想有情则只有命根九法以结生的方式安立,因此他们被称为色结生者。巴利
95. Asaññasattānaṃ pana jīvitanavakameva paṭisandhibhāvena patiṭṭhāti, tasmā te rūpapaṭisandhikā nāma.
96 无色界众生是无色结生的。巴利
96. Arūpā arūpapaṭisandhikā.
97 其余那些色无色结生的(众生)。巴利
97. Sesā rūpārūpapaṭisandhikā.
98 从无色界命终后,除了较低的无色界之外,其余的都存在。巴利
98. Āruppacutiyā honti, heṭṭhimāruppavajjitā.
更高的无色界结生,以及同样的欲界三因结生。
从色界死后,不会有无因的(结生)。
一切从欲界三因(死后)的,其余那些也只在欲界。巴利
Paramāruppasandhī ca, tathā kāmatihetukā. Rūpāvacaracutiyā , aheturahitā siyuṃ; Sabbā kāmatihetumhā, kāmesveva panetarā.
99 已经执取结生的众生,从结生心灭去之后开始,直到死亡心生起之前,只要没有路心(vīthi citta)生起,就一直是缘取同一个所缘、生起同一个心,这个心作为“有”的一部分,被称为有分相续之心,像河流一样不间断地持续运转。巴利
99. Iccevaṃ gahitapaṭisandhikānaṃ pana paṭisandhinirodhānantarato pabhuti tamevārammaṇamārabbha tadeva cittaṃ yāva cuticittuppādā asati vīthicittuppāde bhavassa aṅgabhāvena bhavaṅgasantatisaṅkhātaṃ mānasaṃ abbocchinnaṃ nadīsoto viya pavattati.
100 到了最后,它作为死亡心,以命终的方式生起,然后就灭掉了。巴利
100. Pariyosāne ca cavanavasena cuticittaṃ hutvā nirujjhati.
101 从那时起,结生等(心识)就像车轮一样,按照顺序不断运转、持续生起。巴利
101. Tato parañca paṭisandhādayo rathacakkamiva yathākkamaṃ eva parivattantā pavattanti.
102 结生、有分和路心,以及死亡心,在这一世是这样,在另一世也是这样。巴利
102. Paṭisandhibhavaṅgavīthiyo, cuticeha tathā bhavantare.
结生心、有分心等心相续,又再次不断流转。
智者审察后,舍离这无常之法,证得不死之境;
彻底断除了爱欲束缚、善持戒行者,长久之后将抵达寂静。巴利
Puna sandhi bhavaṅgamiccayaṃ, parivattati cittasantati. Paṭisaṅkhāyapanetamaddhuvaṃ , adhigantvā padamaccutaṃ budhā; Susamucchinnasinehabandhanā, samamessanti cirāya subbatā.
《摄阿毗达摩义》中,以上即是名为“离心路摄分别”的部分。巴利
Iti abhidhammatthasaṅgahe vīthimuttasaṅgahavibhāgo nāma