第一波罗夷的讨论
Paṭhamapārājikakathā
在三种道中,哪怕只像芝麻粒那么一点点,有想要去行淫的念头;
把男根插入,就算是在湿润处,也还是败了。
Tividhe tilamattampi, magge sevanacetano; Aṅgajātaṃ pavesento, allokāse parājito.
进入、已进入,或者站立、抬起;
有学比丘若受用(此事),除了所作行为之外,即从比丘位退堕(犯波罗夷)。
Pavesanaṃ paviṭṭhaṃ vā, ṭhitamuddharaṇampi vā; Sasikkho sādiyanto so, ṭhapetvā kiriyaṃ cuto.
用包裹的生支,包裹的或未包裹的。
而进入道的时候,同样以未覆盖的方式。
Santhatenaṅgajātena, santhataṃ vā asanthataṃ; Maggaṃ pana pavesento, tathevāsanthatena ca.
以所执受者于所执受,或以非执受者;
当非执受之物被触碰时,如果他在那里感到悦意。
Upādinnenupādinne, anupādinnakena vā; Ghaṭṭite anupādinne, sace sādiyatettha so.
他处在波罗夷的范围内,一旦进入就被判为败。
在田这方面,要为他指出重罪和轻罪。
Hoti pārājikakkhette, paviṭṭhe tu parājito; Khette thullaccayaṃ tassa, dukkaṭañca viniddise.
对于已死者,以及对于未被咬噬者,还有对于多数已被咬噬者;
从事性行为的人,就是犯波罗夷的人。
Mate akkhāyite cāpi, yebhuyyakkhāyitepi ca; Methunaṃ paṭisevanto, hoti pārājiko naro.
多数已知的,以及半已知的,
犯偷兰遮罪,其余的情况犯突吉罗罪。
Yebhuyyakkhāyite cāpi, upaḍḍhakkhāyitepi ca; Hoti thullaccayāpatti, sese āpatti dukkaṭaṃ.
只留下一个标记而已,即使身体已经被啃食。
即使是在那个相上行淫事,也会犯波罗夷罪(堕落)。
Nimittamattaṃ sesetvā, khāyitepi sarīrake; Nimitte methunaṃ tasmiṃ, sevatopi parājayo.
Uddhumātādisampatte, sabbatthāpi ca dukkaṭaṃ;
所谓已嚼过和未嚼过,即死尸中的一切。
Khāyitākkhāyitaṃ nāma, sabbaṃ matasarīrake.
而切断、割截之后,当标记被拔除时,
从伤口的简略而言,在那情形下,他如此奉行则触犯偷兰遮罪。
Chinditvā pana tacchetvā, nimittuppāṭite pana; Vaṇasaṅkhepato tasmiṃ, sevaṃ thullaccayaṃ phuse.
从那以后,他因为淫欲的贪染,从所缘相上堕落了。
对她动手,就犯下与肉块相关的恶作。
Tato methunarāgena, patitāya nimittato; Tāyaṃ upakkamantassa, dukkaṭaṃ maṃsapesiyaṃ.
即使只有指甲盖大小,只要在肉里或筋里;
沉溺于淫欲的人,活着的时候就已经犯波罗夷罪。
Nakhapiṭṭhippamāṇepi, maṃse nhārumhi vā sati; Methunaṃ paṭisevanto, jīvamāne parājito.
在耳孔、眼睛、鼻子,在阴囊或伤口里;
把男根插入,因贪而触犯重罪。
Kaṇṇacchiddakkhināsāsu, vatthikose vaṇesu vā; Aṅgajātaṃ pavesento, rāgā thullaccayaṃ phuse.
在身体其余部位,比如腋下、大腿等处;
随顺淫欲之贪,享用者得恶作罪。
Avasesasarīrasmiṃ, upakacchūrukādisu; Vasā methunarāgassa, sevamānassa dukkaṭaṃ.
马、牛、水牛之类,还有骆驼、驴和大象,
在鼻孔和生殖器皮鞘处(行淫),就犯土喇咤亚罪。
Assagomahisādīnaṃ, oṭṭhagadrabhadantinaṃ; Nāsāsu vatthikosesu, sevaṃ thullaccayaṃ phuse.
同样,对一切畜生,在眼睛、耳朵、伤口等处(行淫),也犯偷兰遮。
对剩下的身体部位这么做,犯的是恶作罪。
Tathā sabbatiracchānaṃ, akkhikaṇṇavaṇesupi; Avasesasarīresu, sevamānassa dukkaṭaṃ.
对于他们湿润的身体,却侍奉死者;
亦可能有三种罪,当田有三种时。
Tesaṃ allasarīresu, matānaṃ sevato pana; Tividhāpi siyāpatti, khettasmiṃ tividhe sati.
以外部淫欲贪染来说,而女人的相(所缘);
用男根去碰触的人,会犯土喇咤亚罪。
Bahi methunarāgena, nimittaṃ itthiyā pana; Nimittena chupantassa, tassa thullaccayaṃ siyā.
通过身体接触产生的贪染,或者通过生殖器,或者通过嘴巴;
对女人,触摸她的特征部位,可能会成为重罪。
Kāyasaṃsaggarāgena, nimittena mukhena vā; Nimittaṃ itthiyā tassa, chupato garukaṃ siyā.
同样,由于男女双方的贪染,也有男子的根相。
以相触摸的人,犯恶作罪。
Tathevobhayarāgena, nimittaṃ purisassapi; Nimittena chupantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
以根相对畜生道女性的根相。
带着淫欲心去触碰,就犯偷兰遮。
Nimittena nimittaṃ tu, tiracchānagatitthiyā; Thullaccayaṃ chupantassa, hoti methunarāgato.
因为贪恋身体接触,与畜生道的女人。
以相来碰触相,在触摸时被判为恶作。
Kāyasaṃsaggarāgena, tiracchānagatitthiyā; Nimittena nimittassa, chupane dukkaṭaṃ mataṃ.
把性器插进去,在张成圆环状的口中。
在那里,把它弄到空中之后,拔出来的人犯恶作。
Aṅgajātaṃ pavesetvā, tamāvaṭṭakate mukhe; Tatthākāsagataṃ katvā, nīharantassa dukkaṭaṃ.
同样,以四种侧面,女人的下方表面。
把未触碰的(东西)弄进去之后,再把它抽出来的人,犯恶作罪。
Tathā catūhi passehi, itthiyā heṭṭhimattalaṃ; Achupantaṃ pavesetvā, nīharantassa dukkaṭaṃ.
对于已被掀开的唇肉,或者已经露到外面的情形;
对牙齿(象牙)努力的人,他可能会犯土喇咤亚罪。
Uppāṭitoṭṭhamaṃsesu , bahi nikkhantakesu vā; Dantesu vāyamantassa, tassa thullaccayaṃ siyā.
把骨头相互摩擦之后,在道上由于两种贪。
在精液已排出或未排出时努力,犯恶作。
Aṭṭhisaṅghaṭṭanaṃ katvā, magge duvidharāgato; Sukke muttepi vāmutte, vāyamantassa dukkaṭaṃ.
以淫欲心拥抱女人,犯恶作罪。
握手、触摸、接吻等,也按同样的方法判定。
Itthiṃ methunarāgena, āliṅgantassa dukkaṭaṃ; Hatthaggāhaparāmāsa-cumbanādīsvayaṃ nayo.
在无足类里,有蛇和鱼;在二足类里,还有鸽子。
四足类里,巨蜥等在下面,这是波罗夷的所依事。
Apade ahayo macchā, kapotā dvipadepi ca; Godhā catuppade heṭṭhā, vatthu pārājikassime.
欲行淫心,于道入道。
这二支已经说了,是关于最初和最后之事的。
Sevetukāmatācittaṃ, magge maggappavesanaṃ; Idamaṅgadvayaṃ vuttaṃ, paṭhamantimavatthuno.
第一项本身就是恶作,周围(几项)也同样被说成如此。
其余三者,则说为粗罪。
Dukkaṭaṃ paṭhamasseva, sāmantamiti vaṇṇitaṃ; Sesānaṃ pana tiṇṇampi, thullaccayamudīritaṃ.
应当知道:“无犯”——这是针对不知情的比丘说的。
同样地,对不受乐的人,对明知的初作者。
‘‘Anāpattī’’ti ñātabbaṃ, ajānantassa bhikkhuno; Tathevāsādiyantassa, jānantassādikammino.
在律中,止息灾厄,是最殊胜的。
善人的眼睛带来安乐,真是好眼睛。
他机敏,乐于精勤,不贪著享乐。
在这里,如果有人乐于精髓。
Vinaye anayūparame parame; Sujanassa sukhānayane nayane; Paṭu hoti padhānarato na rato; Idha yo pana sāramate ramate.
这个阐明利益的修习。
他知道了天神出生的由来。
他安住在那个能钓住魔的教法里,也就是教法之中。
愿它因优波离的头发而平等。
Imaṃ hitavibhāvanaṃ bhāvanaṃ; Avedi surasambhavaṃ sambhavaṃ; Sa mārabaḷisāsane sāsane; Samo bhavatupālinā pālinā.
第二波罗夷的解说
Dutiyapārājikakathā
拿取的人,或搬运的人、正在搬运的人,身体的姿势威仪。
摇动那位置者,以及使之移动者,都是败者。
Ādiyanto harantova-haranto iriyāpathaṃ; Vikopento tathā ṭhānā, cāventopi parājito.
在这里,对于许多种物品,以及五种,则依凭借而说;
这十种盗取方式,有智慧的人应当了解。
Tattha nānekabhaṇḍānaṃ, pañcakānaṃ vasā pana; Avahārā dasevete, viññātabbā vibhāvinā.
亲手做、叫人做、舍弃、成办利益,这四种。
舍弃负担,这就是亲力五法。
Sāhatthāṇattiko ceva, nissaggo atthasādhako; Dhuranikkhepanañcāti, idaṃ sāhatthapañcakaṃ.
过去的共同准备,以及依约取走。
约定所作、征兆,以及前行等五法。
Pubbasahapayogo ca, saṃvidāharaṇampi ca; Saṅketakammaṃ nemittaṃ, pubbayogādipañcakaṃ.
偷盗、强夺、图谋、隐匿、及草等。
这五种转移方式,智者应当如实了知。
Theyyapasayhaparikappa-paṭicchannakusādikā; Avahārā ime pañca, veditabbāva viññunā.
物品、时间、价值、处所,以及受用,这五者;
明白了这些之后,智者应当作出判断。
Vatthukālagghadese ca, paribhogañca pañcapi; Ñatvā etāni kātabbo, paṇḍitena vinicchayo.
或者为了寻找第二把锄头和篮子;
以盗心前往的人,由于事先的准备,犯下恶作罪。
Dutiyaṃ vāpi kuddālaṃ, piṭakaṃ pariyesato; Gacchato theyyacittena, dukkaṭaṃ pubbayogato.
另外,对于砍伐那里生长的木材或藤蔓的人,
即使在这两种情况下,也说了是恶作,因为是同时并行的行为。
Tatthajātakakaṭṭhaṃ vā, lataṃ vā chindato pana; Dukkaṭaṃ ubhayatthāpi, vuttaṃ sahapayogato.
或者挖地,或者把土堆起来。
或者,碰到瓮的人,犯恶作罪。
Pathaviṃ khaṇato vāpi, byūhato paṃsumeva vā; Āmasantassa vā kumbhiṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
把套索穿进瓮口,再把瓮绑在木桩上;
有智慧的人了知处所的分别,应依诸束缚之力。
Mukhe pāsaṃ pavesetvā, khāṇuke baddhakumbhiyā; Bandhanānaṃ vasā ñeyyo, ṭhānabhedo vijānatā.
不过,在同一个树桩上系着瓮时,有两个位置。
把环放进树根处,或者以已制成的。
Dve ṭhānāni panekasmiṃ, khāṇuke baddhakumbhiyā; Valayaṃ rukkhamūlasmiṃ, pavesetvā katāya vā.
正在拔起木桩,或者正在砍断锁链的时候;
若把瓮从那里移开,令它离开原位,便犯土喇咤亚;若已离开原位,则……
Uddharantassa khāṇuṃ vā, chindato saṅkhalimpi vā; Thullaccayaṃ tato kumbhiṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.
不过,或者先把锅提起来,然后再用同样的方式;
他也能把木桩或锁链从原处移开,这个道理同样适用。
Paṭhamaṃ pana kumbhiṃ vā, uddharitvā tathā puna; Ṭhānā cāveti khāṇuṃ vā, saṅkhaliṃ vāpi so nayo.
在这里来回摩擦,又沿着树根移动和守护。
在那里做空中之环的人,就是犯波罗夷者。
Ito cito ca ghaṃsanto, mūle sāreti rakkhati; Valayaṃ khegataṃ tattha, karontova parājito.
如果砍断已经长成的树,就犯恶作;如果砍的是长在瓮上方的树,也犯恶作。
在近处砍伐,对他而言导致他死亡,此为波逸提。
Jātaṃ chindati ce rukkhaṃ, dukkaṭaṃ kumbhimatthake; Samīpe chindato tassa, pācittiyamatatthajaṃ.
如果让瓶子里装的东西晃动起来,
就在那里移开的话,他可能犯土喇咤亚罪。
Antokumbhigataṃ bhaṇḍaṃ, phandāpeti sace pana; Apabyūheti tattheva, tassa thullaccayaṃ siyā.
偷拿瓮里的东西时,却割断自己的拳头。
把东西放进容器里,这位比丘就犯了波罗夷罪。
Haranto kumbhiyā bhaṇḍaṃ, muṭṭhiṃ chindati attano; Bhājane vā gataṃ katvā, hoti bhikkhu parājito.
或者项链或腰带,系在瓮中的线上;
它如实使(物品)动摇,若已堕落,就令其从处所移开。
Hāraṃ vā pana pāmaṅgaṃ, suttāruḷhaṃ tu kumbhiyā; Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.
喝酥油等任何东西,只要喝到价值满一巴陀的量。
只要一次服用,刚一喝下就败了。
Sappiādīsu yaṃ kiñci, pivato pādapūraṇaṃ; Ekeneva payogena, pītamatte parājayo.
已经放下重担之后,却还一次又一次地喝。
就算把整口锅里的东西都喝下去,喝的人也不会输。
Katvāva dhuranikkhepaṃ, pivantassa punappunaṃ; Sakalampi ca taṃ kumbhiṃ, pivato na parājayo.
如果有人把任何东西扔进油瓮里,
他立刻就把那价值一巴陀的油喝了下去。
Sace khipati yaṃ kiñci, bhaṇḍakaṃ telakumbhiyaṃ; Taṃ pādagghanakaṃ telaṃ, dhuvaṃ pivati tāvade.
手刚一松开,偷盗的心就消失了。
即使把油罐倾斜,或者如此将油倒出。
Hatthato muttamatteva, theyyacitto vinassati; Āviñjetvāpi vā kumbhiṃ, telaṃ gāḷeti ce tathā.
知道油的倾倒后,被扔进空瓶里。
那油和物品以水取出时,就犯了他胜罪。
Telassākiraṇaṃ ñatvā, khittaṃ rittāya kumbhiyā; Pītaṃ telañca taṃ bhaṇḍaṃ, uddharantova dhaṃsito.
就在原地打破(它)取油,也同样在原地把它丢弃;
焚烧(油)或使其失去效用,就犯恶作。
Tattheva bhindato telaṃ, chaḍḍentassa tatheva ca; Jhāpentassa abhogaṃ vā, karontassa ca dukkaṭaṃ.
把放置好的衣物、垫布等铺展开来,
把衣卷好提起来时,一旦脱离原位就会犯重。
Ṭhapitaṃ pattharitvā ca, sāṭakattharaṇādikaṃ; Veṭhetvā uddharantassa, mutte ṭhānā parābhavo.
或者从近岸碰到空处,从对岸那边……
越过波罗夷界限时,拖拽或径直拉出。
Orimantena vā phuṭṭha-mokāsaṃ pārimantato; Pārājikamatikkante, kaḍḍhato ujukampi vā.
前面是鸟嘴,后面是尾端;
两侧是翅膀,下面同样有脚爪。
Purato mukhatuṇḍañca, kalāpaggañca pacchato; Dvīsu passesu pakkhanto, heṭṭhā pādanakhā tathā.
冠顶甚至向上飞,而当它飞向空中时;
孔雀的六种特征,有智慧的人应当了知。
Uddhañcāpi sikhagganti, gagane gacchato pana; Morassa cha paricchedā, veditabbā vibhāvinā.
比丘心想:“我要抓住那只有主人的孔雀”,便前往空中;
他伸出手,或者站在他面前。
Bhikkhu ‘‘sassāmikaṃ moraṃ, gahessāmī’’ti khegataṃ; Hatthaṃ vāpi pasāreti, purato vāssa tiṭṭhati.
孔雀在空中振翅,却并不飞走;
截断去路是恶作,触摸它也一样。
Moropi gagane pakkhe, cāreti na ca gacchati; Dukkaṭaṃ gamanacchede, āmasantassa ceva taṃ.
如果从处(位置)不放开孔雀,然而让它挣扎;
当他这样挣扎时,就判为土喇咤亚罪。
Ṭhānā moramamocento, phandāpeti sace pana; Evaṃ phandāpane tassa, thullaccayamudīritaṃ.
不取,或以自己的手取。
如果谁使孔雀离开其处所,他自己将会从处所坠落。
Aggahetvā gahetvā vā, hatthena pana attano; Ṭhānā cāveti ce moraṃ, sayaṃ ṭhānā cuto siyā.
用嘴巴尖,或者用尾巴尖,碰到了某个地方;
如果比丘被孔雀的尾尖或嘴尖碰到。
Phuṭṭhokāsaṃ mukhaggena, kalāpaggena vā pana; Kalāpaggena vā phuṭṭhaṃ, mukhatuṇḍena bhikkhu ce.
如果有人使孔雀越过,就被称为使它离开了原处。
这个道理,在足、头、翅等部分也同样说明了。
Atikkāmeyya yo moraṃ, ṭhānā cāveti nāma so; Eseva ca nayo pāda-sikhāpakkhesu dīpito.
孔雀在虚空中行进时,把翅膀收拢起来。
只要用手驱使它,就称为令它振翅。
Gagane pana gacchanto, kare moro nilīyati; Taṃ kareneva cārento, phandāpetīti vuccati.
如果他用手抓住那只孔雀,
比丘一旦由于使处所被驱逐而离开了那个处所,就已经离开了那个处所。
Sace gaṇhāti taṃ moraṃ, itarena karena so; Cāvitattā pana ṭhānā, bhikkhu ṭhānā cuto siyā.
而另一只,若手将孔雀引近,
若它飞起后自己藏匿,则无过失。
Itaraṃ pana morassa, upaneti sace karaṃ; Na doso tattha uḍḍetvā, sayameva nilīyati.
看见它藏在肢体中者,以偷盗之心而行者,
于脚犯偷兰遮,于第二亦犯波罗夷。
Disvā aṅge nilīnaṃ taṃ, theyyacittena gacchato; Pāde thullaccayaṃ hoti, dutiye ca parājayo.
智者知站在地上孔雀的三处。
凭借脚和羽毛束的力量来阐明。
Bhūmiyaṃ ṭhitamorassa, tīṇi ṭhānāni paṇḍito; Pādānañca kalāpassa, vasena paridīpaye.
从那以后,哪怕只有头发尖那么一点点,孔雀也从地面……
那位比丘在举起时,就犯下了波罗夷罪。
Tato kesaggamattampi, moraṃ pathavito pana; Hoti pārājikaṃ tassa, ukkhipantassa bhikkhuno.
如果正在切割的黄金等物掉进了钵里,
用手把它拿出来的话,他就犯波罗夷罪。
Chijjamānaṃ suvaṇṇādiṃ, patte patati ce pana; Hatthena uddharantassa, tassa pārājikaṃ siyā.
如果还没有把它拿走,就带着偷盗的心离开;
在第二句(第二步)中,应说出波罗夷。
Sace anuddharitvāva, theyyacittena gacchati; Dutiye padavārasmiṃ, pārājikamudīraye.
这个道理同样可以用在手上、衣服上或头顶上。
凡其于有中之位,无论确立于何处。
Eseva ca nayo ñeyyo, hatthe vattheva matthake; Taṃ taṃ tassa bhave ṭhānaṃ, yattha yattha patiṭṭhitaṃ.
以盗心(取)任何置于床上、椅子上等处之物,
可触与不可触之物,触碰了就是恶作。
Theyyacittena yaṃ kiñci, mañcapīṭhādisuṭṭhitaṃ; Āmāsampi anāmāsaṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.
如果把衣收好之后,放在了竹竿上;
把衣褶拿到另一边之后,又同样把内侧折到另一边。
Saṃharitvā sace vaṃse, ṭhapitaṃ hoti cīvaraṃ; Katvā punorato bhogaṃ, tathā antañca pārato.
被衣料碰触到的空间,就说成是那件衣的处所。
但并非整根衣竿都被视为其处所。
Cīvarena phuṭṭhokāso, ṭhānaṃ tassa pavuccati; Na tu cīvaravaṃso so, hotīti sakalo mato.
或者以这一边触及空间,或者以另一边所触及。
或者也被另一边所触及,或者又被此岸所触及。
Orimantena okāsaṃ, phuṭṭhaṃ tamitarena vā; Itarenapi vā phuṭṭhaṃ, orimantena vā puna.
或者被右边碰到,或者被左边摇动;
被左边碰到的地方,对于正在越过者,就是死。
Dakkhiṇantena phuṭṭhaṃ vā, vāmantenitarena vā; Vāmantena phuṭṭhaṭṭhānaṃ, atikkāmayato cuti.
或者,当人把袈裟从竹竿上向上举起时,
只要举到发尖那么高,他就犯波罗夷罪。
Uddhaṃ vā ukkhipantassa, cīvaraṃ pana vaṃsato; Kesaggamatte ukkhitte, tassa pārājikaṃ bhave.
用绳子绑住之后,又把那件僧衣放好;
为土喇咤亚开脱时,若(精液)射出则触犯波罗夷。
Rajjukena ca bandhitvā, ṭhapitaṃ pana cīvaraṃ; Thullaccayaṃ vimocento, mutte pārājikaṃ phuse.
比丘把卷绕后搭在竹竿上的衣解开时,
对割断环扣的人,或对解开(衣结)的人,这个规则也同样适用。
Veṭhetvā ṭhapitaṃ vaṃse, nibbeṭhentassa bhikkhuno; Valayaṃ chindato vāpi, mocentassapyayaṃ nayo.
把袈裟展开后,确实就搭在竹竿上;
把袈裟收起来放好之后,判断就像对那件袈裟一样确定。
Cīvarassa pasāretvā, ṭhapitassa hi vaṃsake; Saṃharitvā tu nikkhitte, cīvare viya nicchayo.
凡是放进网袋之后,被挂住粘着的物品;
受训者携带那个,或与训练一起,或堕落者。
Sikkāya pakkhipitvā yaṃ, laggitaṃ hoti bhaṇḍakaṃ; Sikkāto taṃ haranto vā, saha sikkāya vā cuto.
当矛等物依次立在象牙上时,
或者抓住顶端或根部用力拖拽的时候。
Kuntādiṃ nāgadantesu, ṭhitesu paṭipāṭiyā; Agge vā pana bunde vā, gahetvā parikaḍḍhato.
如果越过了已经接触到的范围,就可能会犯波罗夷。
他正直地举起时,哪怕只移开一发尖的微小距离,也是败北。
Pārājikaṃ phuṭṭhokāsaṃ, atikkāmayato siyā; Ujukaṃ ukkhipantassa, kesaggena parājayo.
面向墙站立后,如果(他)拉拽。
在内侧所触的空间与外侧之间越界移位。
Pākārābhimukho ṭhatvā, ākaḍḍhati sace pana; Orimantaphuṭṭhokāsa-mitarantaccaye cuto.
同样地,即使他被从外面推,即使没有被比丘击中,
不过,即使他是靠着墙壁放置的,这个规则也同样适用。
Tatheva parato tassa, pellentassāpi bhikkhuno; Bhittiṃ pana ca nissāya, ṭhapitepi ayaṃ nayo.
摇动棕榈树时,果实确实会达到物品的价值。
若人从束缚中解脱,对他而言,波罗夷就成立。
Cālentassa ca tālassa, phalaṃ vatthu hi pūrati; Yenassa bandhanā mutte, tasmiṃ pārājikaṃ bhave.
如果砍断棕榈树的树冠,就犯波罗夷罪;
其余的树木、花朵和果实也是同样的道理。
Piṇḍiṃ chindati tālassa, sace pārājikaṃ siyā; Eseva ca nayo sesa-rukkhapupphaphalesupi.
前往藏财处的人,每迈一步都犯一个轻罪。
在水里,尤其是在深水中,潜入等情况下也是如此。
Gacchato hi nidhiṭṭhānaṃ, padavārena dukkaṭaṃ; Udake pana gambhīre, tathā nimujjanādisu.
在那里生长的花之中,用哪一朵花达到盗取物值?
砍断树木以取花的人,我说这是堕罪。
Tatthajātakapupphesu, yena pupphena pūrati; Vatthu taṃ chindato pupphaṃ, tassa pārājikaṃ vade.
在一根莲茎的旁边,或者由青莲所生之处,有浮萍。
只要还没从那里断掉,它就维系着它。
Ekanāḷassa vā passe, vāko uppalajātiyā; Na chijjati tato yāva, tāva naṃ parirakkhati.
就算是主人亲手剪下来放好的花,
就像前面说过的那样,这个判定应该这样理解。
Sāmikeheva pupphesu, chinditvā ṭhapitesupi; Pubbe vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
有人用六种方式中的任何一种,把捆好的花束……
如果以这种方式,他使那些从处所移离,它退失。
Bhārabaddhāni pupphāni, chasvākāresu kenaci; Ākārena sace tāni, ṭhānā cāveti nassati.
不过,已置于水面上的花束,
如果摇动水,让花从原来的位置移动,就犯重罪从沙门位退堕。
Ṭhapitaṃ pana pupphānaṃ, kalāpaṃ jalapiṭṭhiyaṃ; Cāletvā udakaṃ puppha-ṭṭhānā cāveti ce cuto.
如果心里盘算“我要在这里拿走它”,那就是主人在守护。
正在从原处拔起的人,就被称为“退堕者”。
Parikappeti ce ‘‘ettha, gahessāmī’’ti rakkhati; Uddharanto gataṭṭhānā, bhaṭṭho nāma pavuccati.
极高/炽热处的那处地方,炽热者的全部水;
把花从那里拔出之后,而对于径直抽出者来说。
Accuggatassa taṃ ṭhānaṃ, jalato sakalaṃ jalaṃ; Uppāṭetvā tato pupphaṃ, ujumuddharato pana.
花茎离开水面,只要一旦脱离,哪怕只是一点点,就是波罗夷。
如果还没离开水面,只是在水里晃动,那就说是偷兰遮。
Nāḷante jalato mutta-matte pārājikaṃ bhave; Amutte jalato tasmiṃ, thullaccayamudīritaṃ.
抓住花后把它弯下来,如果这样,就把它拔起来;
水非其处所,于被拔起之刹那已失。
Pupphe gahetvā nāmetvā, uppāṭeti sace pana; Na tassa udakaṃ ṭhānaṃ, naṭṭho uppāṭitakkhaṇe.
如果有人确实以偷盗的心去抓有主的鱼,
或者用钓钩,或者用渔网,或者用手,或者用鱼篓。
Yo hi sassāmike macche, theyyacittena gaṇhati; Baḷisenapi jālena, hatthena kuminena vā.
他这样执取时,那事就以那条鱼而圆满。
就在它刚被提起的那一刻,灼热便带来了败退。
Tassevaṃ gaṇhato vatthu, yena macchena pūrati; Tasmiṃ uddhaṭamattasmiṃ, jalā hoti parājayo.
水生众生的立足处,其实就是全部的水。
如果从水中脱离,就会在水中犯波罗夷。
Ṭhānaṃ salilajānañhi, kevalaṃ sakalaṃ jalaṃ; Salilaṭṭhaṃ vimocento, jalā pārājiko bhave.
就像鱼从水里跳出来,又落到岸上;
拿了它,那罪就按物品的价值来定。
Nīrato uppatitvā yo, tīre patati vārijo; Gaṇhato taṃ panāpattiṃ, bhaṇḍagghena viniddise.
为了杀死鱼,在池塘里或河里;
把名叫鱼毒的东西扔进低洼处后,就离开了。
Māraṇatthāya macchānaṃ, taḷāke nadiyāpi vā; Ninne macchavisaṃ nāma, pakkhipitvā gate pana.
如果后来鱼吃了鱼毒,就会浮上来。
以盗心取死鱼,犯波罗夷。
Pacchā macchavisaṃ macchā, khāditvā pilavanti ce; Pārājikaṃ mate macche, theyyacittena gaṇhato.
对于粪扫衣想,取者无任何罪过。
主人们搬运时,所说是给予之物。
Paṃsukūlikasaññāya, na doso koci gaṇhato; Sāmikesvāharantesu, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ.
主人们拿了鱼之后,如果毫无留恋地离开;
如果用盗心去拿剩下的那些,就犯恶作。
Gahetvā sāmikā macche, sace yanti nirālayā; Gaṇhato pana te sese, theyyacittena dukkaṭaṃ.
通晓律的人说,对不死的众生,没有犯戒。
这个道理同样适用于其余的水生动物,比如乌龟等等。
Amatesu anāpattiṃ, vadanti vinayaññuno; Eseva ca nayo sese, kacchapādimhi vārije.
我要把船、船上的物品或者货物带走,然后占为己有。
对这样行走的比丘,每踏出一步,过失就已经被说了。
‘‘Nāvaṃ nāvaṭṭhaṃ vā bhaṇḍaṃ, thenetvā gaṇhissāmī’’ti; Pāduddhāre dosā vuttā, bhikkhussevaṃ gacchantassa.
船被绑在湍急的水流中,确实如此;
被视为束缚的立足处只有一个。
比丘在那一刻刚解脱的时候,
有智慧的人称它为波罗夷。
Baddhāya nāvāya hi caṇḍasote; Ṭhānaṃ mataṃ bandhanamekameva; Bhikkhussa tasmiṃ muttamatte; Pārājikaṃ tassa vadanti dhīrā.
船停在静止的水中,未经系泊而停住。
或者向前,或者向后,或者朝旁边拖。
Niccale udake nāva-mabandhanamavaṭṭhitaṃ; Purato pacchato vāpi, passato vāpi kaḍḍhato.
被一端碰到,另一端却没碰到原处所。
如果让船越过去,他就会犯波罗夷罪。
Ekenantena samphuṭṭha-mokāsamitarena taṃ; Atikkāmayato nāvaṃ, tassa pārājikaṃ siyā.
121同样地,
121. Tathā –
向上连一个发尖那么一点点,都未曾从水中脱离;
船底被它和船口边缘所触及。
Uddhaṃ kesaggamattampi, udakamhā vimocite; Adhonāvātalaṃ tena, phuṭṭhañca mukhavaṭṭiyā.
不过,那艘被系在岸边、停在不动的水中的船,
系缚之处和停住之处,这被认为是它的两种位置。
Bandhitvā pana yā tīre, ṭhapitā niccale jale; Bandhanañca ṭhitokāso, ṭhānaṃ tassā dvidhā mataṃ.
首先在解开束缚时,就已经有重罪。
后来,如果以某种方法使物品从原位移动,那它就已经移位了。
Hoti thullaccayaṃ pubbaṃ, bandhanassa vimocane; Pacchā kenacupāyena, ṭhānā cāveti ce cuto.
首先使其从原位移动,随后再解开束缚。
这个道理同样适用于有盗心的比丘。
Cāvetvā paṭhamaṃ ṭhānā, pacchā bandhanamocane; Eseva ca nayo vutto, theyyacittassa bhikkhuno.
把它提起来、翻过来倒扣着,然后放在干地上;
确实,就像船的口缘所触之处,就是它停靠的位置。
Ussāretvā nikujjitvā, ṭhapitāya thale pana; Phuṭṭhokāsova hi ṭhānaṃ, nāvāya mukhavaṭṭiyā.
应当了知处所的界限;
仅仅以五种行相
无论它被从哪里推动;
有男子是犯波罗夷者。
Ñeyyo ṭhānaparicchedo; Ākāreheva pañcahi; Yato kutoci cāvento; Hoti pārājiko naro.
这个道理同样应当知道:即使是对翻倒的船也是如此;
即使是停泊着的船,船上的插销等部件也同样如此。
Eseva ca nayo ñeyyo, nāvāyukkujjitāyapi; Ṭhapitāyapi nāvāya, ghaṭikānaṃ tathūpari.
如果有人以偷盗心登上停在渡口的船,
即使以舵与桨推进船的人,也是败北。
Theyyā titthe ṭhitaṃ nāvaṃ, āruhitvā sace pana; Arittena phiyenāpi, pājentassa parājayo.
如果放下伞盖,却把僧衣高高扬起;
把它做成船帆那样,再让风把它抓住。
Sace chattaṃ paṇāmetvā, ussāpetvāva cīvaraṃ; Laṅkārasadisaṃ katvā, gaṇhāpeti samīraṇaṃ.
强风刮来后,如果它把船带走,
船只是被风吹走的,根本谈不上有什么过错。
Āgamma balavā vāto, nāvaṃ harati ce pana; Vāteneva haṭā nāvā, na doso koci vijjati.
无论什么东西,自己跑到村子的渡口来,
就算买下了它,只要没让它离开那个地方,买者还是会跑掉。
Sayameva ca yaṃ kiñci, gāmatitthamupāgataṃ; Acāventova taṃ ṭhānā, kiṇitvā ce palāyati.
比丘不算犯盗罪,因为说的是应赔偿之物。
如果她正自己走着,就让她离开那处所,若如此则堕罪。
Avahāro na bhikkhussa, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ; Sayameva ca gacchantiṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.
所谓车乘,就是战车、轿子、货车、轻便车;
Yānaṃ nāma ratho vayhaṃ, sakaṭaṃ sandamānikā;
Yānaṃ avaharissāmi, yānaṭṭhamiti vā pana.
对行走者,说为恶作;对寻求者,则为第二。
如果存在令从处退失的努力,就是失败。
Gacchato dukkaṭaṃ vuttaṃ, dutiyaṃ pariyesato; Ṭhānā cāvanayogasmiṃ, vijjamāne parājayo.
对于与双牛相应的车,应当说明十种情形。
他驱车前行,却坐在车辕上。
Yānassa dukayuttassa, dasa ṭhānāni dīpaye; Yānaṃ pājayato tassa, nisīditvā dhure pana.
至于牛,每抬起一只脚,则应指明为土喇咤亚(重罪)。
车轮的静止点一旦被心超越,就会走向败亡。
Thullaccayaṃ tu goṇānaṃ, pāduddhāre viniddise; Cakkānañhi ṭhitokāsa-matikkante parābhavo.
即使是对未套上轭的车,也有靠车轭支撑而站立的情形;
根据支撑木与车轮来说,它的支点只有三处。
Ayuttakassāpi ca yānakassa, dhurenupatthambhaniyaṃ ṭhitassa; Vasenupatthambhanicakkakānaṃ, ṭhānāni tīṇeva bhavanti tassa.
同样,车辕被放置在木料之上的(车),
同样地,对于在地面上仅以车辕自身搁置的(车),以及对于同样被放置的(车),也是如此。
Tathā dhurena dārūnaṃ, upariṭṭhapitassa ca; Bhūmiyampi dhureneva, tatheva ṭhapitassa ca.
如果从前面或后面,让他离开原来的位置;
这三人犯的是偷兰遮;如果把他们从原处移开,就变成波罗夷。
Purato pacchato vāpi, ṭhānā cāveti ce pana; Thullaccayaṃ tu tiṇṇampi, ṭhānā cāve parājayo.
拆下车轮之后,又要用轴头去比量车轴。
在木材上方的立足处,有两种情况要分别说明。
Apanetvāna cakkāni, akkhānaṃ sīsakehi tu; Ṭhitassūpari dārūnaṃ, ṭhānāni dve viniddise.
正在拖拉或举起时,如果碰到处所而离开,
至于放在地上的其他东西,不管它是属于谁的,
Kaḍḍhanto ukkhipanto vā, phuṭṭhokāsaccaye cuto; Ṭhapitassa panaññassa, bhūmiyaṃ yassa kassaci.
对于车轴钉和车辕端,应当阐明五个要点;
或者抓住车轴钉,把它从原来的位置挪开;一旦它从原位脱落,就犯波罗夷。
Akkhuddhīnaṃ dhurassāti, pañca ṭhānāni dīpaye; Uddhīsu vā gahetvā taṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.
确实,对于已经放好的车轮,轮毂却(直接)放在地上;
它只是一个处所,却可以分为五种。
Ṭhapitassa hi cakkassa, nābhiyā pana bhūmiyaṃ; Ekameva siyā ṭhānaṃ, paricchedopi pañcadhā.
轮辋侧面和轮毂触到地面而停住的地方,
对存在者来说有两种立足处,越过它们就毁坏了。
Phusitvā yaṃ ṭhitaṃ bhūmiṃ, nemipassena nābhiyā; Ṭhānāni dve bhavantassa, naṭṭho tesamatikkame.
看见一辆没人看管的车,已经行驶在大路上;
登上车后不用鞭策,买下之后直接离开,这样是允许的。
Disvā yānamanārakkhaṃ, paṭipannaṃ mahāpathe; Āruhitvā acodetvā, kiṇitvā yāti vaṭṭati.
头、肩、腰、悬挂,负担有四种;
在此,对携带头上所负之物者,犯恶作。
Sīsakkhandhakaṭolamba-vasā bhāro catubbidho; Tattha sīsagataṃ bhāraṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.
如果有人以盗心,从这里到那里来回摩擦,
如果只是在头上摩擦,就犯土喇咤亚罪。
Ito cito ca ghaṃsanto, theyyacittena yo pana; Sirasmiṃyeva sāreti, tassa thullaccayaṃ siyā.
重担已卸下,他就被认定为犯波罗夷。
即使只从头上剪去一根头发那么少的距离,犯波罗夷者也算败了。
Khandhaṃ oropite bhāre, tassa pārājikaṃ mataṃ; Sīsato kesamattampi, mocentopi parājito.
一个内心清净的人,把任何重担放在地上之后——
后来,他以盗心拿走那件东西,就成了失败者。
Bhāraṃ pathaviyaṃ kiñci, ṭhapetvā suddhamānaso; Pacchā taṃ theyyacittena, uddharanto parājito.522
在这里,就按已经说过的这种方式,对其余的一切也都要毫无遗漏地完全了知。
对于各种负担,应该用慧力去了知判断。
Ettha vuttanayeneva, sesesupi asesato; Bhāresu matisārena, veditabbo vinicchayo.
牟尼说:侵占园林的人,犯恶作。
如果以征服最高法而行,他便是被击败的人。
Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, ārāmaṃ abhiyuñjato; Parājeti paraṃ dhammaṃ, caranto ce parājito.522
让人产生疑惑,他便会犯下土喇咤亚罪。
自己行持此事却犯波罗夷罪,或者跟随他而行的人也一样。
Vimatiṃ janayantassa, tassa thullaccayaṃ siyā; Parajjati sayaṃ dhammaṃ, caranto yopi tassa ca.
当物主放弃责任,盗贼就说“我不给”。
对他以及对一切作伪证者而言,那就是波罗夷罪。
Sāmino dhuranikkhepe, ‘‘na dassāmī’’ti cattano; Pārājikaṃ bhave tassa, sabbesaṃ kūṭasakkhinaṃ.
把属于僧团的任何精舍割断夺过来占为己有,
因为一切众生都没有放弃责任的缘故,所以不能成就。
Vihāraṃ saṅghikaṃ kiñci, acchinditvāna gaṇhituṃ; Sabbesaṃ dhuranikkhepā-bhāvatova na sijjhati.
把稻子等谷物的穗头掐断后再拿走,
用镰刀割下,或者用手折断。
Sīsāni sāliādīnaṃ, nirumbhitvāna gaṇhato; Asitena ca lāyitvā, chinditvā vā karena ca.
凡于种子或物品,以拳填满穗头;
当那(谷物)从束缚(茎株)中脱离时,他就有波罗夷罪。
Yasmiṃ bījepi vā vatthu, sīse pūreti muṭṭhiyaṃ; Bandhanā mocite tasmiṃ, tassa pārājikaṃ bhave.
就算是不曾被砍断的木棍,或者只是一点点皮;
或者,甚至未出离者,也守护着长长的稻秆。
Acchinno pana daṇḍo vā, taco vā appamattako; Vīhināḷampi vā dīghaṃ, anikkhantova rakkhati.
如果他这样盘算:我把它捣碎之后,
把它砸开之后,我要从这里取走精华——他这样守着它。
Sace so parikappeti, ‘‘madditvā panidaṃ ahaṃ; Papphoṭetvā ito sāraṃ, gaṇhissāmī’’ti rakkhati.
压碎或取出,没有过失;打碎或裂开,则有过失。
把它弄进自己的钵里,就输了。
Maddanuddharaṇe natthi, doso papphoṭanepi vā; Attano bhājanagataṃ, karontassa parājayo.
明知哪怕只有发尖那么一点点大的土地,也是属于别人的,
如果以盗心移动界标,就是失败。
Jānaṃ kesaggamattampi, pathaviṃ parasantakaṃ; Theyyacittena ce khīlaṃ, saṅkāmeti parājayo.
而这件事,只有在物主放弃了自己的责任时才算成立。
这块地名叫无价,因此才这样说。
Tañca kho sāmikānaṃ tu, dhuranikkhepane sati; Anagghā bhūmi nāmesā, tasmā evamudīritaṃ.
然而,如果有应当获取的,那么,凡是以两根界桩[标记]的……
在这两者中,前者是偷兰遮,第二才是波罗夷。
Gahetabbā sace hoti, dvīhi khīlehi yā pana; Ādo thullaccayaṃ tesu, dutiyeva parājayo.
如果有比丘想让人知道“这是我的东西”,
把绳子伸开,或者把棍子扔下,都是恶作。
Ñāpetukāmo yo bhikkhu, ‘‘mamedaṃ santaka’’nti ca; Rajjuṃ vāpi pasāreti, yaṭṭhiṃ pāteti dukkaṭaṃ.
凡以这两种方式,就成了自己的财物;
在这两者中,最初的那个是土喇咤亚,第二个则是波罗夷。
Yehi dvīhi payogehi, attano santakaṃ siyā; Ādo thullaccayaṃ tesu, dutiye ca parājayo.
在田地上按照前面所说的方式来判断;对住处也是如此判断。
对于村落的情况也同样应当说明,没有任何一点是先前没有讲过的。
Khette vuttanayeneva, vatthuṭṭhassa vinicchayo; Gāmaṭṭhepi ca vattabbaṃ, apubbaṃ natthi kiñcipi.
或者只是草,或者只是叶子,或者只是藤蔓,或者只是木头;
拿了物品,就该按那物品本身的价值来赔。
Tiṇaṃ vā pana paṇṇaṃ vā, lataṃ vā kaṭṭhameva vā; Bhaṇḍaggheneva kātabbo, gaṇhanto tatthajātakaṃ.
对于贵重的树木,即使只是被砍伤一点,也就毁了。
把树砍倒并放置好后,任何人都不该再拿取。
Mahagghe pana rukkhasmiṃ, chinnamattepi nassati; Tacchetvā ṭhapito rukkho, gahetabbo na kocipi.
把树砍倒后放在树底下,或者已经搬到半路上的,
“已被主人丢弃的”,这样拿取是允许的。
Chinditvā ṭhapitaṃ mūle, rukkhamaddhagataṃ pana; ‘‘Chaḍḍito sāmikehī’’ti, gahetuṃ pana vaṭṭati.
对于有标记、用树皮捆扎的东西,拿取的人没有任何过错;
对于已被住过、已被做过,或者正在坏灭的,取用的人。
Lakkhaṇe challiyonaddhe, na doso koci gaṇhato; Ajjhāvutthaṃ kataṃ vāpi, vinassantañca gaṇhato.
如果有人到了守护的场所,做了业处等修行;
心里想着别的事情,或者想着其他东西时,也仍然要赔偿或归还那件物品。
Yo cārakkhaṭṭhānaṃ patvā, katvā kammaṭṭhānādīni; Citte cintento vā aññaṃ, bhaṇḍadeyyaṃ hotevassa.
从野猪、老虎、熊、豹、鬣狗等
想从灾祸中解脱的人
他同样越过那个地方,如果这样的话。
然而,无人有过失;不过那件该赔偿的物仍应归还。
Varāhabyagghacchataracchakādito; Upaddavā muccitukāmatāya yo; Tatheva taṃ ṭhānamatikkameti ce; Na koci doso pana bhaṇḍadeyyakaṃ.
这是守护的处所,比杀税吏更严重;
因此,对不避开这关卡处所而前行的人,(世尊)已开示为恶作罪。
Idamārakkhaṇaṭṭhānaṃ, garukaṃ suṅkaghātato; Tasmā dukkaṭamuddiṭṭhaṃ, tamanokkamma gacchato.
用盗心避开此(税)的人,
即使对行走于虚空的人来说,波罗夷也已宣说。
Etaṃ pariharantassa, theyyacittena satthunā; Pārājikamanuddiṭṭhaṃ, ākāsenāpi gacchato.
因此,在这里要特别以具足正念的心,
比丘应当不放逸,并且喜爱清净的戒行。
Tasmā ettha visesena, satisampannacetasā; Appamattena hotabbaṃ, piyasīlena bhikkhunā.
在水难以得到的时候,容器里保存起来的水;
把它扭开、让它进去,或者照样开一个孔。
Toyadullabhakālasmiṃ, bhājane gopitaṃ jalaṃ; Āviñjitvā pavesetvā, chiddaṃ katvāpi vā tathā.
或者在水池里,或者在池塘中,拿着自己的容器;
让抓取者放入后,再按物品的价值来判定。
Vāpiyaṃ vā taḷāke vā, bhājanaṃ attano pana; Gaṇhantassa pavesetvā, bhaṇḍagghena viniddise.
而破坏界限的人,是从不与取开始的。
和存在的村落一起,也被指出是轻罪。
Chindato mariyādaṃ tu, adinnādānapubbato; Bhūtagāmena saddhimpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
站在里面,站在外面,两边都砍断;
应以外端来做,以内端则从中间。
Anto ṭhatvā bahi ṭhatvā, chindanto ubhayatthapi; Bahiantena kātabbo, antoantena majjhato.
沙弥们依次从森林里取来齿木;
带来齿木之后,但如果他们拿来给阿阇梨们。
Vārena sāmaṇerā yaṃ, dantakaṭṭhamaraññato; Ānetvācariyānampi, āharanti sace pana.
他们却连已经切分好、本该归僧团的那一份都不交出来。
所带来的那一切,以及属于他们自己的东西。
Chinditvā yāva saṅghassa, na niyyādenti te pana; Ābhataṃ tāva taṃ sabbaṃ, tesameva ca santakaṃ.
所以,当比丘以盗心拿取那件物品时,
僧团的贵重物品,按它的价值(来算),就是毁灭。
Tasmā taṃ theyyacittena, gaṇhantassa ca bhikkhuno; Garubhaṇḍañca saṅghassa, bhaṇḍagghena parābhavo.
当他们把它布施出去之后,从那时起它就属于僧团了。
就算他拿了,也不构成偷盗。
Yadā niyyāditaṃ tehi, tato paṭṭhāya saṅghikaṃ; Gaṇhantassāpi theyyāya, avahāro na vijjati.
因为没有守护,而且因为也不应该按僧腊高低来分配;
因为是一切众生共同享有的,所以它不会像别的东西那样成为某个人专有的。
Arakkhattā yathāvuḍḍha-mabhājetabbatopi ca; Sabbasādhāraṇattā ca, aññaṃ viya na hotidaṃ.
或者用刀给火,又在四周敲击;
敲打毒药,或者敲打一种叫蛙刺的东西。
Aggiṃ vā deti satthena, ākoṭeti samantato; Ākoṭeti visaṃ vāpi, maṇḍūkaṇṭakanāmakaṃ.
无论如何,树都会毁坏,也会被烧掉;
对那位比丘来说,在一切情况下,应施之物都已说明。
Yena vā tena vā rukkho, vinassati ca ḍayhati; Sabbattha bhikkhuno tassa, bhaṇḍadeyyaṃ pakāsitaṃ.
从头部、从耳朵,或者从脖子,或者从手,
用盗心,切断或解开而取走。
Sīsato kaṇṇato vāpi, gīvato hatthatopi vā; Chinditvā vāpi mocetvā, gaṇhato theyyacetasā.
只在解开的那一刹那,从头部等部位就构成了败北。
对正在犯粗罪的人,则有拉拽和拖曳。
Hoti mocitamattasmiṃ, sīsādīhi parājayo; Thullaccayaṃ karontassa, ākaḍḍhanavikaḍḍhanaṃ.
没有从手上抽出来,就(戴着)手镯或臂环;
来回摩擦前臂,反复搓动。
Hatthā anīharitvāva, valayaṃ kaṭakampi vā; Aggabāhuñca ghaṃsanto, cāreti aparāparaṃ.
盗贼若对那悬在空中之物有所作为,若其守护,
从有识的根本处,它就像不存在一个环一样。
Tamākāsagataṃ coro, karoti yadi rakkhati; Saviññāṇakato mūle, valayaṃva na hotidaṃ.
如果有人硬把别人身上穿着的衣服抢走,
但另一个人出于羞耻,也不会仓促把它放开。
Nivatthaṃ pana vatthaṃ yo, acchindati parassa ce; Paropi pana lajjāya, sahasā taṃ na muñcati.
盗贼在拉扯,另一个人却还在守护它;
衣物从别人手里被拿走,哪怕只是一小块,就构成败罪(波罗夷)。
Ākaḍḍhati ca coropi, so paro tāva rakkhati; Parassa hatthato vatthe, muttamatte parājayo.
带走全部财物的财物,对带走者,在第一步时——
犯偷兰遮罪之后,第二回就会丧失比丘身份。
Sabhaṇḍahārakaṃ bhaṇḍaṃ, nentassa paṭhame pade; Thullaccayamatikkante, dutiyeva cuto siyā.
如果以盗心恐吓他,让财物掉落;
物品从他人手中被拿走的那一刻,就构成败罪。
Pātāpeti sace bhaṇḍaṃ, tajjetvā theyyacetano; Parassa hatthato bhaṇḍe, muttamatte parājayo.
另外,如果有人先谋划好,再让它落下;
对于令其落下时所说的,以及在恶作罪上的触摸,也是如此。
Athāpi parikappetvā, pātāpeti va yo pana; Tassa pātāpane vuttaṃ, dukkaṭāmasanepi ca.
按照事物的真实样子令它动摇,若使其从处所移开,则犯败罪;
被喊“停下!停下!”的人,即使东西已经被丢掉了,也没有罪过。
Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānā cāveti ce cuto; ‘‘Tiṭṭha tiṭṭhā’’ti vadato, na doso chaḍḍitepi ca.
带着盗心来到之后,随后再拿走它,就可能犯戒;
物主离开时把东西从原处拿走,就犯波罗夷。
Āgantvā theyyacittena, pacchā taṃ gaṇhato siyā; Pārājikaṃ taduddhāre, sālaye sāmike gate.
以“这是我的”的想法去拿时,拿的过程中其实是在守护。
同样地,以粪扫衣之想拾取应施之物时。
Gaṇhato sakasaññāya, gahaṇe pana rakkhati; Bhaṇḍadeyyaṃ tathā paṃsu-kūlasaññāya gaṇhato.
有人喊“站住!站住!”时,他就扔下货物逃跑;
他扔下担子就逃,因为怕盗贼。
‘‘Tiṭṭha tiṭṭhā’’ti vutto ca, chaḍḍetvā pana bhaṇḍakaṃ; Katvāva dhuranikkhepaṃ, bhīto corā palāyati.
以盗心拿取,在把东西从原处搬离时,又犯恶作。
应该给予的食物,别人来讨要时却不肯给,就是波罗夷。
Gaṇhato theyyacittena, uddhāre dukkaṭaṃ puna; Dātabbamāharāpente, adentassa parājayo.
为什么?因为通过他的加行,已经舍弃了。这是恭敬的说法。
不过,在《大注疏》里说的那个内容,在其他注疏中并没有出现。
‘‘Kasmā? Tassa payogena, chaḍḍitattā’’ti sādaraṃ; Mahāaṭṭhakathāyaṃ tu, vuttamaññāsu nāgataṃ.
明知而说妄语,说“我不拿”的时候;
因为先前有不与取,比丘就犯下恶作。
Sampajānamusāvādaṃ, ‘‘na gaṇhāmī’’ti bhāsato; Adinnādānapubbattā, dukkaṭaṃ hoti bhikkhuno.
我在私下为此物放置的,究竟会显示什么呢?
就这样,在产生疑惑时,对他来说就构成土喇咤亚罪。
‘‘Raho mayā panetassa, ṭhapitaṃ kiṃ nu dassati’’; Iccevaṃ vimatuppāde, tassa thullaccayaṃ siyā.
在那布施中不积极努力时,如果另一个人卸下了责任;
两方都放弃责任时,比丘就是失败者。
Tasmiṃ dāne nirussāhe, paro ce nikkhipe dhuraṃ; Ubhinnaṃ dhuranikkhepe, bhikkhu hoti parājito.
心里不想给,嘴上却说“我要给”;
说话的人放弃责任,主人确实就失败。
Cittenādātukāmova, ‘‘dassāmī’’ti mukhena ce; Vadato dhuranikkhepe, sāmino hi parājayo.
如果站在关税所里,把东西扔到外面;
如果确实从手中掉落,一离开手就算失败。
Suṅkaghātassa antova, ṭhatvā pāteti ce bahi; Dhuvaṃ patati ce hatthā, muttamatte parājayo.
它撞到树上或树桩后,又弹了回来;
就算是被风吹起来的东西,只要落回里面,它仍然受到保护。
Taṃ rukkhe khāṇuke vāpi, hutvā paṭihataṃ puna; Vātukkhittampi vā anto, sace patati rakkhati.
落在地上之后,那滚动的物品;
如果确实进到里面,他就犯波罗夷。
Patitvā bhūmiyaṃ pacchā, vaṭṭantaṃ pana bhaṇḍakaṃ; Sace pavisatyantova, tassa pārājikaṃ siyā.
一次次站住又转动,如果已经进入,那就败了。
不站住而转身,却能守护已进入者。
Ṭhatvā ṭhatvā pavaṭṭantaṃ, paviṭṭhaṃ ce parājayo; Atiṭṭhamānaṃ vaṭṭitvā, paviṭṭhaṃ pana rakkhati.
就这样把这话确认下来,在《库伦达注疏》等当中;
应当从核心要义去把握它,而且看起来是恰当合理的。
Iti vuttaṃ daḷhaṃ katvā, kurundaṭṭhakathādisu; Sārato taṃ gahetabbaṃ, yuttaṃ viya ca dissati.
自己转动,或者让别人转动;
若未停住却仍继续转动,那已离去的,可能就会造成败坏。
Sayaṃ vā yadi vaṭṭeti, vaṭṭāpeti parena vā; Aṭṭhatvā vaṭṭamānaṃ taṃ, gataṃ nāsakaraṃ siyā.
站了又站,若向内或向外去,守护。
以清净心放置之后,自己就能自然运转。
Ṭhatvā ṭhatvā sace anto, bahi gacchati rakkhati; Ṭhapite suddhacittena, sayaṃ vaṭṭati vaṭṭati.
如果把人或东西放在正在行走的车或象上,
为了运到外面,即使运出去了也不构成盗取。
Gacchante pana yāne vā, gaje vā taṃ ṭhapeti ce; Bahi nīharaṇatthāya, nāvahāropi nīhaṭe.
被放置时,或在停住的车乘上,无努力而离去时。
即使有偷盗的心,也不构成不与取。
Ṭhapite ṭhitayāne vā, payogena vinā gate; Satipi theyyacittasmiṃ, avahāro na vijjati.
如果先把宝珠放在车上,再赶着这辆车走;
对他而言可能是波罗夷罪,但在越界的情况下。
Sace pājeti taṃ yānaṃ, ṭhapetvā yānake maṇiṃ; Siyā pārājikaṃ tassa, sīmātikkamane pana.
在税关那里,交了税才允许过去,这是应当的。
剩下的这段讨论,在这里和《阿兰若注》里是一样的。
Suṅkaṭṭhāne mataṃ suṅkaṃ, gantuṃ datvāva vaṭṭati; Seso idha kathāmaggo, araññaṭṭhakathāsamo.
家中出生的、用钱买来的,或者别人送给他的;
把作为战俘被带来的奴隶拿走的人,就输了。
Antojātaṃ dhanakkītaṃ, dinnaṃ vā pana kenaci; Dāsaṃ karamarānītaṃ, harantassa parājayo.
或者带走一个自由人,或者带走一个人,或者即使是母亲,
即使是父亲所存放的东西,也不构成偷盗。
Bhujissaṃ vā harantassa, mānusaṃ mātarāpi vā; Pitarāṭhapitaṃ vāpi, avahāro na vijjati.
甚至想驱赶那人,或以臂举起,或;
只要让他从站的位置挪动一点点,就是败北。
Taṃ palāpetukāmova, ukkhipitvā bhujehi vā; Taṃ ṭhitaṭṭhānato kiñci, saṅkāmeti parājayo.
恐吓奴隶之后,又阻止Nena行走;
那些罪就被说成是土喇咤亚等罪。
Tajjetvā padasā dāsaṃ, nentassa padavārato; Honti āpattiyo vuttā, tassa thullaccayādayo.
抓住她的手等部位,拖拽她,也构成波罗夷;
就算对他说“去吧,走开,逃吧”,也是同样的道理。
Hatthādīsu gahetvā taṃ, kaḍḍhatopi parājayo; ‘‘Gaccha yāhi palāyā’’ti, vadatopi ayaṃ nayo.
对飞快逃跑的人喊“跑啊”的,
对于已犯波罗夷罪的比丘,确实不算犯戒。
Vegasāva palāyantaṃ, ‘‘palāyā’’ti ca bhāsato; Hoti pārājikenassa, anāpatti hi bhikkhuno.
如果对慢慢走的人,他也开口说话;
如果他走得快,就会因为那句话而败下阵来。
Saṇikaṃ pana gacchantaṃ, sace vadati sopi ca; Sīghaṃ gacchati ce tassa, vacanena parājayo.
如果逃到别的村庄或集镇,
看见已经离开的人,又把他从那里赶跑,这就是败北。
Palāyitvā sace aññaṃ, gāmaṃ vā nigamampi vā; Gataṃ disvā tato tañce, palāpeti parājayo.
如果怀着盗心去碰装蛇的箱子,就是恶作。
他使之动摇,如实地依事物本身,在令其从原本的位置上移位时即败坏(犯波罗夷)。
Theyyā sappakaraṇḍaṃ ce, parāmasati dukkaṭaṃ; Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānato cāvane cuto.
不过,打开箱子把蛇取出来的时候,
从箱顶脱出之后,当它的尾巴也脱出时,那就输了。
Ugghāṭetvā karaṇḍaṃ tu, sappamuddharato pana; Karaṇḍatalato mutte, naṅguṭṭhe tu parājayo.
把蛇从洞口拖出来,摩擦着它的尾巴。
对那个蛇箱来说,刚一放出来就算败了。
Ghaṃsitvā kaḍḍhato sappaṃ, naṅguṭṭhe mukhavaṭṭito; Tassa sappakaraṇḍassa, muttamatte parājayo.
如果打开箱子,对以名字呼唤的人;
如果那条蛇爬出来,他就犯波罗夷。
Karaṇḍaṃ vivaritvā ce, pakkosantassa nāmato; So nikkhamati ce sappo, tassa pārājikaṃ siyā.
同样地,做了之后,还发出青蛙和老鼠的叫声,或者……
用名字喊他时,就算他出来了,也还是犯波罗夷。
Tathā katvā tu maṇḍūka-mūsikānaṃ ravampi vā; Pakkosantassa nāmena, nikkhantepi parājayo.
连嘴都没张开,就这样做的时候;
当蛇以任何方式出去时,都犯波罗夷。
Mukhaṃ avivaritvāva, karontassevameva ca; Yena kenaci nikkhante, sappe pārājikaṃ siyā.
嘴巴一张开,蛇自己就跑了。
如果他不召唤,那就是所说的赔偿物。
Mukhe vivarite sappo, sayameva palāyati; Na pakkosati ce tassa, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ.
若有人以盗心对大象做抚摸、触碰等;
他会犯下三种罪,比如恶作等。
Theyyacittena yo hatthiṃ, karotāmasanādayo; Honti āpattiyo tassa, tividhā dukkaṭādayo.
站在大厅里、手能够到的地方,以及内室庭院等处也一样。
地点、厅堂、地基、庭院,这一切都可以算。
Sālāyaṃ ṭhitahatthissa, antovatthaṅgaṇesupi; Ṭhānaṃ sālā ca vatthu ca, aṅgaṇaṃ sakalaṃ siyā.
确实,对未系缚者和已系缚者来说,立足处与系缚。
因此,智者应使国王对偷走这些人的象的人判罪。
Abaddhassa hi baddhassa, ṭhitaṭṭhānañca bandhanaṃ; Tasmā tesaṃ vasā hatthiṃ, harato kāraye budho.
那头大象虽然站在城外,
站在哪里,就在那里安住;按脚步的次第来做。
Nagarassa bahiddhā tu, ṭhitassa pana hatthino; Ṭhitaṭṭhānaṃ bhave ṭhānaṃ, padavārena kāraye.
如果使躺卧大象的那一处地方站起来,
只要它一站起来,那人就犯波罗夷罪。
Nipannassa gajassekaṃ, ṭhānaṃ taṃ uṭṭhapeti ce; Tasmiṃ uṭṭhitamatte tu, tassa pārājikaṃ siyā.
这个道理,在马、水牛等等身上也同样适用。
没有任何东西需要说,无论是对两足者还是多足者。
Eseva ca nayo ñeyyo, turaṅgamahisādisu; Natthi kiñcipi vattabbaṃ, dvipadepi bahuppade.
知道是别人的东西,那就是他人的财物。
如果以盗心把重物从原处移走,该物一旦移位,就构成偷盗。
Paresanti vijānitvā, paresaṃ santakaṃ dhanaṃ; Garukaṃ theyyacittena, ṭhānā cāveti ce cuto.
对于有想者,在畜生所属之物上,无犯。
对暂时信任而拿取之物、饿鬼所属之物。
Anāpatti sasaññissa, tiracchānapariggahe; Tāvakālikavissāsa-ggāhe petapariggahe.
那么,在这里还需要说明的,就是经外抉择。
我们将在后面《杂事》的部分再说明。
Yo panettha ca vattabbo, pāḷimuttavinicchayo; Taṃ mayaṃ paratoyeva, bhaṇissāma pakiṇṇake.
这是战胜了无数烦恼之垢的胜者所说。
由胜者宣说的第二波罗夷。
我已简略地宣说了它的含义。
毕竟,谁能够把它完全说尽呢?
Parājitānekamalena vuttaṃ; Pārājikaṃ yaṃ dutiyaṃ jinena; Vutto samāsena mayassa cattho; Vattuṃ asesena hi ko samattho.
第三波罗夷解说
Tatiyapārājikakathā
明知对方是人,却要夺走他的生命;
如果他放下刀剑,或者称赞死亡的好处。
Manussajātiṃ jānanto, jīvitā yo viyojaye; Nikkhipeyyassa satthaṃ vā, vadeyya maraṇe guṇaṃ.
如果他去教导导致死亡的方法,他同样还是失败者。
那个人就像裂成两半的石头,不可能再合在一起,这一点应当这样理解。
Deseyya maraṇūpāyaṃ, hotāyampi parājito; Asandheyyova so ñeyyo, dvedhā bhinnasilā viya.
大仙人已经宣说了杀生的六种加行:
亲手做、命令别人做、扔出去、坚固的等。
Vuttā pāṇātipātassa, payogā cha mahesinā; Sāhatthiko tathāṇatti-nissaggithāvarādayo.
在这里,通过身体,或通过身体所依附的东西,自己……
杀害他人者的杀害行为,这被称为亲手杀。
Tattha kāyena vā kāya-paṭibaddhena vā sayaṃ; Mārentassa paraṃ ghāto, ayaṃ sāhatthiko mato.
“你这样就把他打了,去杀了他吧”——对比丘这样说;
教唆他人去杀,这就是教唆的方式。
‘‘Evaṃ tvaṃ paharitvā taṃ, mārehī’’ti ca bhikkhuno; Parassāṇāpanaṃ nāma, ayamāṇattiko nayo.
想从远处杀人的人,用弓箭等射过去;
以身所系缚者,此为应舍之法。
Dūraṃ māretukāmassa, usuādinipātanaṃ; Kāyena paṭibaddhena, ayaṃ nissaggiyo vidhi.
以不移动的方式,为了杀害他人;
而坠落等方式,则是固定不变的做法。
Asañcārimupāyena, māraṇatthaṃ parassa ca; Opātādividhānaṃ tu, payogo thāvaro ayaṃ.
想要杀害他人的人,靠明咒来念诵;
此名为明咒所成,被认为是第五种加行。
Paraṃ māretukāmassa, vijjāya jappanaṃ pana; Ayaṃ vijjāmayo nāma, payogo pañcamo mato.
能用于杀生的、由业报所生的神通,
这个被称为神通所成的加行,已经宣说了。
Samatthā māraṇe yā ca, iddhi kammavipākajā; Ayamiddhimayo nāma, payogo samudīrito.
在这里,每一种都分为两种,已经作了说明。
指定与不指定,这就是它们之间的区别。
Ekeko duvidho tattha, hotīti paridīpito; Uddesopi anuddeso, bhedo tesamayaṃ pana.
即使在众人之中,若针对某人而动手打人,
由死亡以及他自己的那个业,他被那业绑住。
Bahusvapi yamuddissa, pahāraṃ deti ce pana; Maraṇena ca tasseva, kammunā tena bajjhati.
即使没有特意针对谁,击打任何有身体的生命;
如果因为那一击而导致死亡,那就是败北。
Anuddissa pahārepi, yassa kassaci dehino; Pahārappaccayā tassa, maraṇaṃ ce parājayo.
对已死的人、刚被打死的人,或者事后两者皆然;
杀人者就在刚一击打的那一刻,就被那业所束缚。
Mate pahaṭamatte vā, pacchā mubhayathāpi ca; Hantā pahaṭamattasmiṃ, kammunā tena bajjhati.
这样,应当知道亲手做的人是这样,下达命令让别人做的人也是这样。
到这里,已经简要说明了两种加行。
Evaṃ sāhatthiko ñeyyo, tathā āṇattikopi ca; Ettāvatā samāsena, dve payogā hi dassitā.
事、时间、处所、武器和举止威仪
作为造作之差别,这六种是教令的决定因素。
Vatthu kālo ca deso ca, satthañca iriyāpatho; Karaṇassa visesoti, cha āṇattiniyāmakā.
在这里,那个应当被杀死的,就被称为“事”。
上午等可以算作时间,众生的青春等也可以算作时间。
Māretabbo hi yo tattha, so ‘‘vatthū’’ti pavuccati; Pubbaṇhādi siyā kālo, sattānaṃ yobbanādi ca.
“处”应知为村落等,刀则是杀害众生的武器;
对于应当被杀死的众生,其行住坐卧等威仪姿态。
Deso gāmādi viññeyyo, satthaṃ taṃ sattamāraṇaṃ; Māretabbassa sattassa, nisajjādiriyāpatho.
刺穿、破裂、切断,或者敲打;
如是等种种,乃是作具的多种差别。
Vijjhanaṃ bhedanañcāpi, chedanaṃ tāḷanampi vā; Evamādividhoneko, viseso karaṇassa tu.
如果有人被吩咐“杀掉这个”,结果却杀了别人;
“在前面打一下,杀掉!”——有人这样被吩咐。
‘‘Yaṃ mārehī’’ti āṇatto, aññaṃ māreti ce tato; ‘‘Purato paharitvāna, mārehī’’ti ca bhāsito.
从后面或侧面时,击打之后将其杀死;
所杀对象和命令有分歧,但本发令人就能解脱。
Pacchato passato vāpi, paharitvāna mārite; Vatthāṇatti visaṅketā, mūlaṭṭho pana muccati.
没有错失那个对象,又按照命令把人杀死时;
对两者,按各自的时间,说了是被业所系缚。
Vatthuṃ taṃ avirajjhitvā, yathāṇattiñca mārite; Ubhayesaṃ yathākālaṃ, kammabaddho udīrito.
被吩咐“今天上午,你去杀”的那个人
如果他在傍晚杀人,那个下命令的人就能解脱。
Āṇatto ‘‘ajja pubbaṇhe, mārehī’’ti ca yo pana; So ce māreti sāyanhe, mūlaṭṭho parimuccati.
他仅被称为受命者。
被大仙判定为受业束缚。
他确实打乱了时间。
那并非发令者的过失。
Āṇattasseva so vutto; Kammabaddho mahesinā; Kālassa hi visaṅketā; Doso nāṇāpakassa so.
今天上午杀,或者明天——还没定下来。
有时在上午,未杀之时,违约
‘‘Ajja mārehi pubbaṇhe, svevā’’ti aniyāmite; Yadā kadāci pubbaṇhe, visaṅketo na mārite.
就用这个方法,在各种时间差别中,全面地……
有约定的和没有约定的,有智慧的人应当了解。
Eteneva upāyena, kālabhedesu sabbaso; Saṅketo ca visaṅketo, veditabbo vibhāvinā.
有人被这样吩咐:“把那个住在村子里的怨敌杀掉。”
如果他确实杀了人,那处于任何地方的他(怨敌)就被杀了。
‘‘Imaṃ gāme ṭhitaṃ veriṃ, mārehī’’ti ca bhāsito; Sace so pana māreti, ṭhitaṃ taṃ yattha katthaci.
他并没有所谓的“违约”,两者都被业所束缚。
“只在村里”是受命而行,在林中则另有明确的限定。
Natthi tassa visaṅketo, ubho bajjhanti kammunā; ‘‘Gāmeyevā’’ti āṇatto, vane vā sāvadhāraṇaṃ.
有人被告知“在林中”或“在村里”,但就算他在村里杀生,也(照样算犯戒)。
应知这是无约定,吩咐杀人的主使者得以从杀生罪中免除。
‘‘Vaneyevā’’ti vā vutto, gāme māreti cepi vā; Visaṅketo viññātabbo, mūlaṭṭho parimuccati.
以此方法,于一切处,从差别。
智者应当清楚知道,什么是约定,什么不是约定。
Eteneva upāyena, sabbadesesu bhedato; Saṅketo ca visaṅketo, veditabbova viññunā.
被某人命令“用剑去杀”。
不管用什么刀,非无约定而杀。
‘‘Satthena pana mārehi, āṇatto’’ti ca kenaci; Yena kenaci satthena, visaṅketo na mārite.
用这气味吧——用另一种气味这样对他说。
你用这把刀,或者用这把刀的刀刃杀了他吧。
‘‘Iminā vāsinā hī’’ti, vutto aññena vāsinā; ‘‘Imassāsissa vāpi tvaṃ, dhārāyetāya māraya’’.
如果被这样说,若对具怨者,或以刀刃,或以另一侧刀刃,
以刀柄哪怕用鸟喙,也像被毒杀一样。
Iti vutto sace veriṃ, dhārāya itarāya vā; Tharunā vāpi tuṇḍena, visaṅketova mārite.
以此方法,在一切种类的武器上;
约定和违反约定,应当特别地加以了知。
Eteneva upāyena, sabbāvudhakajātisu; Saṅketo ca visaṅketo, veditabbo visesato.
他被他人如此吩咐“杀掉正在走的这个人”
如果他杀了坐着的那个人,那么就不算违约。
‘‘Gacchantamenaṃ mārehi’’, iti vutto parena so; Māreti naṃ nisinnaṃ ce, visaṅketo na vijjati.
“只杀坐着的”,或者“只杀走着的”;
按顺序,被吩咐后,他杀了行走的或坐着的人。
‘‘Nisinnaṃyeva mārehi’’, ‘‘gacchantaṃyeva vā’’ti ca; Vutto māreti gacchantaṃ, nisinnaṃ vā yathākkamaṃ.
通晓律的比丘应当知道,这是“无约定”的意思。
这个同样的道理,也应当在一切威仪行持中来了知。
Visaṅketanti ñātabbaṃ, bhikkhunā vinayaññunā; Eseva ca nayo ñeyyo, sabbiriyāpathesu ca.
他被别人命令“射杀他!”而射箭;
射中之后就能立刻要他的命,这里并不存在什么违约。
‘‘Mārehī’’ti ca vijjhitvā, āṇatto hi parena so; Vijjhitvāva tamāreti, visaṅketo na vijjati.
有人命令他“杀!”,他就去射杀;
如果砍断之后再杀掉,那个人就成了违背约定的人。
‘‘Mārehī’’ti ca vijjhitvā, āṇatto hi parena so; Chinditvā yadi māreti, visaṅketova hoti so.
就用这个方法,在一切所作之事上也是如此。
在约定处和无约定处,都应该知道这个判定。
Eteneva upāyena, sabbesu karaṇesupi; Saṅkete ca visaṅkete, veditabbo vinicchayo.
长的、短的、瘦的、胖的,黑的或白的;
有人被命令去杀,但没有明确指定对象,就说“去杀吧”。
Dīghaṃ rassaṃ kisaṃ thūlaṃ, kāḷaṃ odātameva vā; Āṇatto aniyāmetvā, mārehīti ca kenaci.
即使他是受人指使,如果杀了那样的人,
在那里没有违约,双方也都败北。
Sopi yaṃ kiñci āṇatto, sace māreti tādisaṃ; Natthi tattha visaṅketo, ubhinnampi parājayo.
如果有人为了某个人去挖一个坑或陷阱,
挖掘陷阱坑的人,犯恶作罪。
Manussaṃ kiñci uddissa, sace khaṇativāṭakaṃ; Khaṇantassa ca opātaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
在那里,由于苦的生起,他可能犯偷兰遮罪。
如果那人倒地后死了,他就犯波罗夷罪。
Dukkhassuppattiyā tattha, tassa thullaccayaṃ siyā; Patitvā ca mate tasmiṃ, tassa pārājikaṃ bhave.
如果掉到另一个人身上,而那人已经死了,就没有罪过。
但若所挖的陷阱并非针对特定人。
Nipatitvā panaññasmiṃ, mate doso na vijjati; Anuddissakamopāto, khato hoti sace pana.
“谁要是掉进这里,就让他死掉”——凡是持这种想法的人,
如果掉下去就死了,那他的罪过就有那么多。
‘‘Patitvā ettha yo koci, maratū’’ti hi yattakā; Maranti nipatitvā ce, dosā hontissa tattakā.
在无间业的事相中,应说为无间业。
同样地,对于偷兰遮等罪,就有偷兰遮等罪。
Ānantariyavatthusmiṃ, ānantariyakaṃ vade; Tathā thullaccayādīnaṃ, honti thullaccayādayo.
孕妇如果在那时倒地,就会连同腹中胎儿一起死去;
杀生有两种,一一毁坏时各为一种。
Patitvā gabbhinī tasmiṃ, sagabbhā ce marissati; Honti pāṇātipātā dve, ekovekekadhaṃsane.
被贼追赶时,如果跌倒而死了;
据说,正是挖坑的人就犯波罗夷罪。
Anubandhettha corehi, patitvā ce marissati; Opātakhaṇakasseva, hoti pārājikaṃ kira.
敌人把他推落之后,如果敌人杀害他;
于彼处杀害已坠落者,若拖出则在外面。
Verino tattha pātetvā, sace mārenti verino; Patitaṃ tattha mārenti, nīharitvā sace bahi.
化生者一旦投生在坑里,如果就此死去,
又无力出家,并且在一切处都成败北。
Nibbattitvā hi opāte, matā ce opapātikā; Asakkontā ca nikkhantuṃ, sabbattha ca parājayo.
若是为了夜叉等众生而挖掘,在挖掘时就会有痛苦产生;
死时是恶作罪,依事相则是土喇咤亚等罪。
Yakkhādayo panuddissa, khaṇane dukkhasambhave; Dukkaṭaṃ maraṇe vatthu-vasā thullaccayādayo.
专门为人而挖的陷阱,但它是陷阱。
堕落后,纵使在已死的夜叉等之中,也无犯。
Manusseyeva uddissa, khate opātake pana; Anāpatti patitvā hi, yakkhādīsu matesupi.
同样,比丘若为了夜叉等众生而挖了陷阱,
即使有人跌倒后死去,这条规则也同样适用。
Tathā yakkhādayo pāṇe, khate uddissa bhikkhunā; Nipatitvā marantesu, manussesupyayaṃ nayo.
不指定(特定对象),心里想着“愿众生在这里被捆住后死掉”。
若谁在那里撒下罗网,如果众生被缠住。
‘‘Pāṇino ettha bajjhitvā, marantū’’ti anuddisaṃ; Pāsaṃ oḍḍeti yo tattha, sace bajjhanti pāṇino.
只要从手中脱落,就构成波罗夷罪。
在无间业的事相中,就正是无间业本身。
Hatthato muttamattasmiṃ, tassa pārājikaṃ siyā; Ānantariyavatthusmiṃ, ānantariyameva ca.
确实,如果是为特定某人设下的陷阱,那陷阱正是针对所特定的对象而设下;
就束缚而言,那时对其他之人,宣说为无犯。
Uddissa hi kate pāse, yaṃ panuddissa oḍḍito; Bandhanesu tadaññesaṃ, anāpatti pakāsitā.
用本钱也好,白送也好,把陷阱布施给别人时,
罪责唯归于原主:被业所系缚、被确定者。
Mūlena vā mudhā vāpi, dinne pāse parassa hi; Mūlaṭṭhasseva hotīti, kammabaddho niyāmito.
无论通过什么方式得到,即使丢失了,或者从套索中挣脱出来,
就算这样把它牢牢确立,也还是两人共同的业缚。
Yena laddho sace lopi, pāsamuggaḷitampi vā; Thiraṃ vāpi karotevaṃ, ubhinnaṃ kammabandhanaṃ.
如果有人解开套索,然后因为害怕罪恶而离去;
看到之后,另一个人又确实在那里把它安顿下来。
Yo pāsaṃ uggaḷāpetvā, yāti pāpabhayā sace; Taṃ disvā puna aññopi, saṇṭhapeti hi tattha ca.
若被缚又缚,他们便死去,而立于根本者却不被解脱。
将套索杖放回原拿取之处,就能解脱。
Baddhā baddhā maranti ce, mūlaṭṭho na ca muccati; Ṭhapetvā gahitaṭṭhāne, pāsayaṭṭhiṃ vimuccati.
就算守住了,也还是不能解脱,因为那根套索棍是自己造出来的。
那另一个人又抓住它,使其安立起来,但如果……
Gopetvāpi na mokkho hi, pāsayaṭṭhiṃ sayaṃkataṃ; Tamañño puna gaṇhitvā, saṇṭhapeti sace pana.
因为那个原因,在那些正在死去的人当中,根本住者并不能解脱;
或者把它彻底消灭,或者把它烧尽,就能得到解脱。
Tappaccayā marantesu, mūlaṭṭho na ca muccati; Nāsetvā sabbaso vā taṃ, jhāpetvā vā vimuccati.
正在种植树木、竖立尖桩,或布置陷阱者;
就像用陷阱和罗网捕捉一样,判断也是同样的道理。
Ropentassa ca sūlaṃ vā, sajjentassa adūhalaṃ; Opātena ca pāsena, sadisova vinicchayo.
比丘不是故意的、不知情,无犯。
对于不死之心者,即使对方已死或是疯子之类,也无所谓。
Anāpatti asañcicca, ajānantassa bhikkhuno; Tathāmaraṇacittassa, matepyummattakādino.
在人的手上,有众生想;
如果他的心与死亡相连;
加行由彼,及彼之毁灭。
这里,杀人有五个支分。
Manussapāṇimhi ca pāṇasaññitā; Sacassa cittaṃ maraṇūpasaṃhitaṃ; Upakkamo tena ca tassa nāso; Pañcettha aṅgāni manussaghāte.
第四波罗夷论
Catutthapārājikakathā
只是把不存在的当成了以自身为依。
决意于有而持续存在;
不以别的名义,也不带着自负。
若宣说禅那等的种种差别。
Asantamattassitameva katvā; Bhavaṃ adhiṭṭhāya ca vattamānaṃ; Aññāpadesañca vinādhimānaṃ; Jhānādibhedaṃ samudācareyya.
通过身体,或者也通过言语,为了那个目的;
当(其义)在表色之途径中已被了知时,则不可能。
就像多罗树在树顶一样,
被斩断之后,就不可能再生长了。
Kāyena vācāyapi vā tadatthe; Ñāteva viññattipathe abhabbo; Yatheva tālo pana matthakasmiṃ; Chinno abhabbo puna ruḷhibhāve.
有人向他人宣说自身实无的功德。
他随后立即宣称自己证得了禅那等。
如果知道,就是已退失;如果不知道,就不是。
若知,对他构成偷兰遮罪。
Asantamevattani yo parassa; Dīpeti jhānādimanantaraṃ so; Jānāti ce hoti cuto hi no ce; Jānāti thullaccayamassa hoti.
凡有比丘住在此处你的精舍中
如果表明他是获得禅那的人;
如果他知道这是他的偷兰遮罪,如果不是;
知道,那只是恶作。
‘‘Yo te vihāre vasatīdha bhikkhu; So jhānalābhī’’ti ca dīpite ce; Jānāti thullaccayamassa no ce; Jānāti taṃ dukkaṭameva hoti.
这个法确实不存在于自我。
因为认为“它存在”才这样说,这就是增上慢。
关于不犯戒的方式,则已这样宣说;
对于不想说的人,以及像这样的人。
Asantamevattani dhammametaṃ; Atthīti katvā vadatodhimānā; Vutto anāpattinayo panevaṃ; Avattukāmassa tathādikassa.
卑劣的欲望即是其不实之状态;
以及向人告知。
并非以其他名目,而正是那智;
在这里,智者说有五支。
Pāpicchatā tassa asantabhāvo; Ārocanañceva manussakassa; Naññāpadesena tadeva ñāṇaṃ; Pañcettha aṅgāni vadanti dhīrā.
在第一和第二的末尾,并不存在这种用法;
在第二篇(僧残)和第三篇(不定)罪中,只有使令/教唆(他人犯戒)才(生效),其他情况则不然。
Paṭhame dutiye cante, pariyāyo na vijjati; Dutiye tatiyeyeva, āṇatti na panetare.
最初的一种,是单一来源所生,从身与心两方面来说有两个组成部分;
其余的则是三种成因所生,它们的支分有七种。
Ādi mekasamuṭṭhānaṃ, duvaṅgaṃ kāyacittato; Sesā ca tisamuṭṭhānā, tesamaṅgāni satta tu.
最初伴随乐与舍,第三条则是苦受;
第二和第四,则被说成三说。
Sukhopekkhāyutaṃ ādi, tatiyaṃ dukkhavedanaṃ; Dutiyañca catutthañca, tivedanamudīritaṃ.
第一条学处有八种心,第三条学处则有两种。
第二和第四,则可得十种心。
Paṭhamassaṭṭha cittāni, tatiyassa duve pana; Dutiyassa catutthassa, dasa cittāni labbhare.
因此,被说为有心识的;这一切是四种。
已说明:作用、想、解脱,以及责难世间。
Tasmā sacittakaṃ vuttaṃ, sabbametaṃ catubbidhaṃ; Kriyā saññāvimokkhañca, lokavajjanti dīpitaṃ.
这个规定只适用于罪过本身。
因此,有智慧的人应当只针对罪过来把握。
Idamāpattiyaṃyeva, vidhānaṃ pana yujjati; Tasmā āpattiyaṃyeva, gahetabbaṃ vibhāvinā.
软背的、下垂的、叼住嘴的、坐着的;
这些是他们的波罗夷,其中四种是随顺的。
Mudupiṭṭhi ca lambī ca, mukhaggāhī nisīdako; Pārājikā ime tesaṃ, cattāro anulomikā.
比丘尼方面也有四种,即自行还俗的比丘尼;
同样地,十一种不可能者,这些合起来共二十四种。
Bhikkhunīnañca cattāri, vibbhantā bhikkhunī sayaṃ; Tathā ekādasābhabbā, sabbete catuvīsati.
这些波罗夷已经讲完了,共二十四种人。
不可能成为比丘,就像头被砍断的人不可能活命。
Ime pārājikā vuttā, catuvīsati puggalā; Abhabbā bhikkhubhāvāya, sīsacchinnova jīvituṃ.
黄门、畜生,以及二根者;
这三类确实是所依损坏的、无因结生的。
Paṇḍako ca tiracchāno, ubhatobyañjanopi ca; Tayo vatthuvipannā hi, ahetupaṭisandhikā.
五种无间罪者、盗住者,以及污染者;
以及归入外道阵营者,这八者是羯磨坏失。
Pañcānantarikā theyya-saṃvāsopi ca dūsako; Titthipakkantako ceti, kriyānaṭṭhā panaṭṭha te.
然而,那个真正属于核心的决断。
这部波罗夷我已经讲完了。
智者可以顺着这个线索去了知。
确实,其余的一切也能同样被完全了知。
Vinicchayo yo pana sārabhūto; Pārājikānaṃ kathito mayāyaṃ; Tassānusārena budhena ñātuṃ; Sakkā hi sesopi asesatova.
于三藏中令得娴熟的至尊者
在律藏中,以种种理趣善巧贯通;
对胜义谛的追求
这个应该一直不断地去学习。
Piṭake paṭubhāvakare parame; Vinaye vividhehi nayehi yute; Paramatthanayaṃ abhipatthayatā; Pariyāpuṇitabbamayaṃ satataṃ.
想要射精的心、努力和射精的行为;
除了在睡眠中,就构成僧残。
Mocetukāmatācittaṃ, vāyāmo sukkamocanaṃ; Aññatra supinantena, hoti saṅghādisesatā.
让别人触碰自己的生殖器,
如果他自己泄出精液,就应判他重罪。
Parenupakkamāpetvā, aṅgajātaṃ panattano; Sukkaṃ yadi vimoceti, garukaṃ tassa niddise.
故意用手段触碰自己的生殖器,
如果精液没有流出,就判为土喇咤亚罪。
Sañciccupakkamantassa, aṅgajātaṃ panattano; Thullaccayaṃ samuddiṭṭhaṃ, sace sukkaṃ na muccati.
故意采取行动的人,即使只是在虚空中晃动身体,
如果精液没有流出,他就有土喇咤亚罪。
Sañciccupakkamantassa , ākāse kampanenapi; Hoti thullaccayaṃ tassa, yadi sukkaṃ na muccati.
把膀胱憋满当游戏,然后(才)排尿,是不允许的。
用手玩弄(男根)形相,犯恶作罪。
Vatthiṃ kīḷāya pūretvā, passāvetuṃ na vaṭṭati; Nimittaṃ pana hatthena, kīḷāpentassa dukkaṭaṃ.
以染污的心,三个女人的密处,
从前面或从后面注视,都犯恶作。
Tissannaṃ pana itthīnaṃ, nimittaṃ rattacetasā; Purato pacchato vāpi, olokentassa dukkaṭaṃ.
通过一个努力,即使一天也能看到;
睁眼和闭眼并不构成犯戒的要素。
Ekenekaṃ payogena, divasampi ca passato; Nāpattiyā bhave aṅgaṃ, ummīlananimīlanaṃ.
对于没有解脱意图的人,即使还没有开始努力,也是同样。
在梦中漏泄的情况,已说明是无犯。
Amocanādhippāyassa, anupakkamatopi ca; Supinantena muttasmiṃ, anāpatti pakāsitā.
触摸女人,贪著身体接触;
如果带着“这是人类女性”的认知,就犯僧残。
Āmasanto manussitthiṃ, kāyasaṃsaggarāgato; ‘‘Manussitthī’’ti saññāya, hoti saṅghādisesiko.
哪怕只是用自己身上的一根毛去碰女人的一根毛,哪怕只是碰到而已,
比丘因为身体接触的贪染,就构成罪。
Lomenantamaso lomaṃ, phusantassāpi itthiyā; Kāyasaṃsaggarāgena, hoti āpatti bhikkhuno.
如果被女人触碰,却带着想要享受触觉的心;
努力之后仍忍受,就构成僧残。
Itthiyā yadi samphuṭṭho, phassaṃ sevanacetano; Vāyamitvādhivāseti, hoti saṅghādisesatā.
用一只手抓住,或用另一只手抓住;
在每一处触碰,就说明犯了一次罪。
Ekena pana hatthena, gahetvā dutiyena vā; Tattha tattha phusantassa, ekāvāpatti dīpitā.
不执取地触碰,从头顶一直到脚。
不把手从身体上移开,哪怕只是一整天,也只有一条罪。
Aggahetvā phusantassa, yāva pādañca sīsato; Kāyā hatthamamocetvā, ekāva divasampi ca.
至于五根手指,如果同时抓取,则算作一种。
只有一种罪,不会因为分成部分而另有罪。
Aṅgulīnaṃ tu pañcannaṃ, gahaṇe ekato pana; Ekāyeva siyāpatti, na hi koṭṭhāsato siyā.
如果五个手指属于不同女人,却抓取手指,
如果合在一起算,这位比丘就犯五条僧残。
Nānitthīnaṃ sace pañca, gaṇhātyaṅguliyo pana; Ekato pañca saṅghādi-sesā hontissa bhikkhuno.
对女人有疑惑,或者把她当成黄门之类来想的人;
即使用身体触碰与女人身体相连的东西。
Itthiyā vimatissāpi, paṇḍakādikasaññino; Kāyena itthiyā kāya-sambaddhaṃ phusatopi vā.
对黄门、女夜叉、女饿鬼以身相触,犯偷兰遮。
与畜生道女以身相触,得恶作罪。
Paṇḍake yakkhipetīsu, tassa thullaccayaṃ siyā; Dukkaṭaṃ kāyasaṃsagge, tiracchānagatitthiyā.
以比丘的身相连物(触碰)女人的身体,
触碰与身相连之物,即使触者亦犯恶作。
Bhikkhuno paṭibaddhena, kāyena pana itthiyā; Kāyena paṭibaddhañca, phusantassapi dukkaṭaṃ.
女人们的女人形象,以及木制、金属制等材料做成的(女人形象);
触碰那些女人的衣服和装饰品,就是恶作。
Itthīnaṃ itthirūpañca, dārulohamayādikaṃ; Tāsaṃ vatthamalaṅkāraṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.
在那里长出来的果实算硬食,绿豆之类算当地出产的。
不过,触摸任何谷物都犯恶作。
Tatthajātaphalaṃ khajjaṃ, muggādiṃ tatthajātakaṃ; Dhaññāni pana sabbāni, āmasantassa dukkaṭaṃ.
一切竹笛、海螺之类,以及五支乐器;
触摸任何宝物,都犯恶作。
Sabbaṃ dhamanasaṅkhādiṃ, pañcaṅgaturiyampi ca; Ratanāni ca sabbāni, āmasantassa dukkaṭaṃ.
所有武器和装备,还有弓弦与弓身;
这一切都不可执取,连同罗网和箭障也是如此。
Sabbamāvudhabhaṇḍañca, jiyā ca dhanudaṇḍako; Anāmāsamidaṃ sabbaṃ, jālañca saravāraṇaṃ.
金像等像、塔的铜制饰品;
《库伦达注疏》里确实把它解释为“不可触”。
Suvaṇṇapaṭibimbādi, cetiyaṃ ārakūṭakaṃ; Anāmāsanti niddiṭṭhaṃ, kurundaṭṭhakathāya hi.
把一切覆盖,或者只是让人覆盖;
让人演奏、自己演奏、已经演奏过的,都不允许。
Sabbaṃ onahituṃ vāpi, onahāpetumeva vā; Vādāpetuñca vādetuṃ, vāditaṃ na ca vaṭṭati.
然而,由说了“我要作供养”的比丘
智者应当供养佛陀,也应当这样说。
‘‘Karissāmupahāra’’nti, vuttena pana bhikkhunā; Pūjā buddhassa kātabbā, vattabbāti ca viññunā.
自己被触碰时,而放荡的女人;
不以身体奋力,于触清楚了知者。
Sayaṃ phusiyamānassa, itthiyā pana dhuttiyā; Avāyamitvā kāyena, phassaṃ paṭivijānato.
比丘不是故意做的、不知情的情况下做,无犯。
想要解脱的人,以及疯子之类的人。
Anāpatti asañcicca, ajānantassa bhikkhuno; Mokkhādhippāyino ceva, tathā ummattakādino.
与第一项相同,但生起方式等也与第一项相同。
对身触的贪染,以及泄精,也是如此。
Paṭhamena samānāva, samuṭṭhānādayo pana; Kāyasaṃsaggarāgassa, tathā sukkavisaṭṭhiyā.
以粗恶语的享受,对女人生起女人想。
此外,对于两种道,则依称赞与贬斥。
Duṭṭhullavācassādena, itthiyā itthisaññino; Dvinnañca pana maggānaṃ, vaṇṇāvaṇṇavasena ca.
以请求交媾等方式,对比丘作性暗示的比丘;
对聪明的人,哪怕只是用手比划一下,也该当成严重的事。
Methunayācanādīhi , obhāsantassa bhikkhuno; Viññuṃ antamaso hattha-muddāyapi garuṃ siyā.
石女、阴阳人、二根者,
就算是用辱骂的话,对听的人来说也是重罪。
‘‘Sikharaṇīsi , sambhinnā, ubhatobyañjanā’’ti ca; Akkosavacanenāpi, garukaṃ tu suṇantiyā.
一次又一次地说,或者用一句话,或者用很多句。
按数量计算,言语对女人来说可能成为重罪。
Punappunobhāsantassa, ekavācāya vā bahū; Gaṇanāya ca vācānaṃ, itthīnaṃ garukā siyuṃ.
如果她不肯承认,他就可能犯土喇咤罪。
用指示的方式说时,对膝盖以上、锁骨以下也是如此。
Sā ce nappaṭijānāti, tassa thullaccayaṃ siyā; Ādissa bhaṇane cāpi, ubbhajāṇumadhakkhakaṃ.
不过,如果是指锁骨以上、膝盖以下的那一圈部位;
说到颜色等,以及与身体相关的,就犯恶作。
Ubbhakkhakamadhojāṇu-maṇḍalaṃ pana uddisaṃ; Vaṇṇādibhaṇane kāya-paṭibaddhe ca dukkaṭaṃ.
对黄门、夜叉、饿鬼之类,则有偷兰遮。
在锁骨以下、膝盖以上的部位,对般哒咖之类的人,就是恶作。
Thullaccayaṃ bhave tassa, paṇḍake yakkhipetisu; Adhakkhakobbhajāṇumhi, dukkaṭaṃ paṇḍakādisu.
从锁骨以上直到膝盖以下这个范围,也是同样的道理。
对畜生女,在一切处都说是恶作。
Ubbhakkhakamadhojāṇu-maṇḍalepi ayaṃ nayo; Sabbattha dukkaṭaṃ vuttaṃ, tiracchānagatitthiyā.
即使是以义和法为先导而加以阐明时,
即使说了,也没有犯戒——只要是以教诫为先。
Atthadhammapurekkhāraṃ, katvā obhāsatopi ca; Vadatopi anāpatti, purakkhatvānusāsaniṃ.
同样地,对于疯子等人,生起等方式也和前面一样。
受等同于不与取,在此被观为二种。
Tathā ummattakādīnaṃ, samuṭṭhānādayo nayā; Adinnādānatulyāva, vedanettha dvidhā matā.
他又为了侍奉自己的感官欲乐而说出赞叹的话;
就在那一刹那,如果她知道了,那就是重罪。
Vaṇṇaṃ panattano kāma-pāricariyāya bhāsato; Tasmiṃyeva khaṇe sā ce, jānāti garukaṃ siyā.
如果她不知道,是在夜叉女、饿鬼女、天女、半择迦之中。
他犯的是重罪,其余情况犯的是轻罪。
No ce jānāti sā yakkhi-petidevīsu paṇḍake; Hoti thullaccayaṃ tassa, sese āpatti dukkaṭaṃ.
用衣服等其他生活用品,也就是属于自己的那些欲乐之物。
为了侍奉而说赞叹的话,并没有过错。
Cīvarādīhi aññehi, vatthukāmehi attano; Natthi doso bhaṇantassa, pāricariyāya vaṇṇanaṃ.
具女人想的人间女子,因侍奉而染着。
光因那贪欲,在那刹那,认知。
Itthisaññā manussitthī, pāricariyāya rāgitā; Obhāso tena rāgena, khaṇe tasmiṃ vijānanaṃ.
在此,这五支应由智者知晓。
它的等起等,也被认为与无间相同。
Pañcaṅgāni imānettha, veditabbāni viññunā; Samuṭṭhānādayopyassa, anantarasamā matā.
他接受使者带来的口信,不论是男人派来的还是女人派来的;
他仔细考察,因而变得沉重;但如果他回话回应,那就不一样了。
Paṭiggaṇhāti sandesaṃ, purisassitthiyāpi vā; Vīmaṃsati garu hoti, paccāharati ce pana.
“你去他那里,就这样告诉他”——他是被派去传话的。
他未见那事,便属于另一个必须告知者。
‘‘Yassā hi santikaṃ gantvā, ārocehī’’ti pesito; Tamadisvā tadaññassa, avassārocakassa so.
说了“你去告知吧”之后,如果又反悔收回,
比丘不会因为替人传话做媒而从僧残罪中解脱。
‘‘Ārocehī’’ti vatvā taṃ, paccāharati ce pana; Bhikkhu saṅghādisesamhā, sañcarittā na muccati.
有人被派去说:去告诉那个受母亲保护的女人。
对父亲守护的女子或其他女子,违约来说话。
‘‘Mātarā rakkhitaṃ itthiṃ, gaccha brūhī’’ti pesito; Piturakkhitamaññaṃ vā, visaṅketova bhāsato.
结合接受等三种支分。
当撮合之事办成,就属于重罪一类。
Paṭiggaṇhanatādīhi, tīhi aṅgehi saṃyute; Sañcaritte samāpanne, garukāpattimādise.
依两种情形说是重罪,在黄门等类中依三种情形也是如此;
只要在任何一处仅以一支而犯,就都构成恶作罪。
Dvīhi thullaccayaṃ vuttaṃ, paṇḍakādīsu tīhipi; Ekeneva ca sabbattha, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于塔、对于僧团、对于生病的比丘;
但对于因事而往者,则宣布为无犯。
Cetiyassa ca saṅghassa, gilānassa ca bhikkhuno; Gacchato pana kiccena, anāpatti pakāsitā.
人的身份于她亦如是,以及不堪言说性;
依靠接受等行为的力量,被认为是具有五支的。
Manussattaṃ tathā tassā, nanālaṃvacanīyatā; Paṭiggaṇhanatādīnaṃ, vasā pañcaṅgikaṃ mataṃ.
这确实是由六种生起,被称为无心的。
或者不知道适于言说之性,或者不知道概念施设。
Idañhi chasamuṭṭhānaṃ, acittakamudīritaṃ; Alaṃvacanīyattaṃ vā, paṇṇattiṃ vā ajānato.
领受了教法后,以身体的动作前往他那里;
仔细考察之后才拿走的,从身体方面来说可能构成重罪。
Gahetvā sāsanaṃ kāya-vikārenūpagamma taṃ; Vīmaṃsitvā harantassa, garukaṃ kāyato siyā.
听了那女人的话之后,他仍旧像原来坐着那样,再次(听闻)。
他刚一到那里,就开口把这件事说了出来。
Sutvā yathānisinnova, vacanaṃ itthiyā puna; Taṃ tatthevāgatasseva, ārocentassa vācato.
对不知道这个施设的人,通过身和语把那项规则(告诉他)。
无论是要去做,还是要拿取,通过身体和言语犯下的重罪。
Ajānantassa paṇṇattiṃ, kāyavācāhi taṃ vidhiṃ; Karoto harato vāpi, garukaṃ kāyavācato.
就算已经知道,还是照样去做,同样会犯下重罪。
由三种有心识的因缘而生起。
Jānitvāpi karontassa, garukāpattiyo tathā; Sacittakehi tīheva, samuṭṭhānehi jāyare.
自己乞求来的、没有固定尺寸的小草屋;
为自己指定对象而作,以如此开示之事为依据。
Sayaṃyācitakeheva, kuṭikaṃ appamāṇikaṃ; Attuddesaṃ karontassa, tathādesitavatthukaṃ.
僧残有二种,在发起等事上为恶作;
如果她只坏了一条,那就可能只是一个重罪。
Honti saṅghādisesā dve, sārambhādīsu dukkaṭaṃ; Sace ekavipannā sā, garukaṃ ekakaṃ siyā.
可以请求一个男子作为事业同伴;
只因为以彻底买断的方式而向人乞求,就犯下恶作。
Purisaṃ yācituṃ kamma-sahāyatthāya vaṭṭati; Mūlacchejjavaseneva, yācamānassa dukkaṭaṃ.
手工活本身没罪过,但去乞讨也还是可以的。
手工劳动,其实也不是什么实有的东西。
Avajjaṃ hatthakammampi, yācituṃ pana vaṭṭati; Hatthakammampi nāmetaṃ, kiñci vatthu na hoti hi.
对那个乞求公牛的人,除了亲族之类的人以外;
对他指出了恶作,在这些情况下也要以根切除(摈除)来理解。
Goṇamāyācamānassa, ṭhapetvā ñātakādike; Dukkaṭaṃ tassa niddiṭṭhaṃ, mūlacchejjena tesupi.
就算有人说“我们把牛给你”,也不该接受。
车是木头做的,倒是可以接受。
‘‘Goṇaṃ demā’’ti vuttepi, gahetuṃ na ca vaṭṭati; Sakaṭaṃ dārubhaṇḍattā, gahetuṃ pana vaṭṭati.
对于斧、锄、镐、斧头等工具,也是同样的道理。
一切未被划作住处的,也可以让人搬走。
Vāsipharasukuddāla-kuṭhārādīsvayaṃ nayo; Anajjhāvutthakaṃ sabbaṃ, harāpetumpi vaṭṭati.
在藤蔓之类的一切物品中,凡是不足以承担重物的;
只要是在属于他人的东西上,就构成恶作罪。
Valliādimhi sabbasmiṃ, garubhaṇḍappahonake; Paresaṃ santakeyeva, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于三种资具,确实不应有表(乞求的表示)。
在第三种情况里,也可以获得议论和光明的相。
Paccayesu hi tīsveva, viññatti na ca vaṭṭati; Tatiye parikathobhāsa-nimittāni ca labbhare.
对于没有指定的地点,建造超过规定尺寸的小屋;
心里想着“我要去做”,并且即使去树林里,也是如此。
‘‘Adesite ca vatthusmiṃ, pamāṇenādhikaṃ kuṭiṃ; Karissāmī’’ti cintetvā, araññaṃ gacchatopi ca.
就算只是把斧头或凿子磨利,也犯恶作。
砍树的人犯恶作,同时犯波逸提。
Pharasuṃ vāpi vāsiṃ vā, nisentassāpi dukkaṭaṃ; Chindato dukkaṭaṃ rukkhaṃ, tassa pācittiyā saha.
就像这样,在造屋比丘的前行阶段,
通晓戒律的人,会按照实际所作的行为来指出犯戒之处。
Evaṃ pubbapayogasmiṃ, kuṭikārakabhikkhuno; Yathāpayogamāpattiṃ, vinayaññū viniddise.
若以两饭团,则能达于完成。
在这两者中,第一项犯偷兰遮(粗罪),第二项犯重罪。
Yā pana dvīhi piṇḍehi, niṭṭhānaṃ tu gamissati; Hoti thullaccayaṃ tesu, paṭhame dutiye garu.
对于有真实想者,施与未建成的小屋,无犯。
同样把地面弄平,也拆掉那座小屋。
Anāpatti sacaññassa, deti vippakataṃ kuṭiṃ; Tathā bhūmiṃ samaṃ katvā, bhindatopi ca taṃ kuṭiṃ.
给造山洞、岩窟,或者用草和树叶盖顶的住处的人;
除了用来居住的住所,或者为了其他目的而建的,也是一样。
Guhaṃ leṇaṃ karontassa, tiṇapaṇṇacchadampi vā; Vāsāgāraṃ ṭhapetvāna, aññassatthāya vā tathā.
比丘们先让(人)指定之后,那比丘的住处才(可用)。
由作而等起,作者之业为无量。
Desāpetvāva bhikkhūhi, vatthuṃ pana ca bhikkhuno; Kriyatova samuṭṭhāti, karoto appamāṇikaṃ.
未让比丘指定(地基)就去做,那件事就属于由作与不作;
其余的,比如生起等项,被认为和媒通戒相同。
Adesetvā karontassa, taṃ kriyākriyato siyā; Samuṭṭhānādayo sesā, sañcarittasamā matā.
如果没指定地基,谁建造大精舍,
为了自己居住而建的精舍,对他应判为重罪。
Adesetvā sace vatthuṃ, yo kareyya mahallakaṃ; Vihāraṃ attavāsatthaṃ, garukaṃ tassa niddise.
即使超出规定尺寸,在大精舍里也没有过失。
因此,应当观察到造作行为并无生起。
Pamāṇātikkamenāpi , doso natthi mahallake; Tasmā kriyasamuṭṭhānā-bhāvaṃ samupalakkhaye.
因为没有固定数量限制,所以属于单一的僧残罪。
其余的起源等内容,应与前一段相同来看待。
Pamāṇaniyamābhāvā, ekasaṅghādisesatā; Samuṭṭhānādikaṃ sesaṃ, anantarasamaṃ mataṃ.
导师宣说了二十四条波罗夷。
适合比丘的,其中有十九条。
Pārājikāni vuttāni, catuvīsati satthunā; Bhikkhuno anurūpāni, tesu ekūnavīsati.
他以毫无根据的事来指责,心里还想着要赶人走;
无论是清净的还是不清净的,只要是那两者当中的任何一种。
Amūlakena codeti, hutvā cāvanacetano; Suddhaṃ vā yadi vāsuddhaṃ, tesu aññatarena yo.
其重罪,在已作犯行时,应指出;
同样地,在未作许可之处,连同恶作罪一起。
Garukaṃ tassa āpattiṃ, katokāsamhi niddise; Tatheva akatokāse, dukkaṭāpattiyā saha.
你是贡塔,也是尼乾陀。
你是沙弥吗?还是苦行者?
你是在家人,同样也是长子。
你是优婆塞。
‘‘Koṇṭhosi ca nigaṇṭhosi; Sāmaṇerosi tāpaso; Gahaṭṭhosi tathā jeṭṭha-; Bbatikosi upāsako.
你是破戒的人,行为恶劣,内心已经腐烂,还不断漏出烦恼。
即使对这样说的人,也应指出其重罪。
Dussīlo pāpadhammosi, antopūti avassuto’’; Iccevampi vadantassa, garukaṃ tassa niddise.
当着面用手势示意,即使(对方)正在那时指责;
如果对方知道了这件事,比丘就犯戒。
Sammukhā hatthamuddāya, codentassapi taṅkhaṇe; Taṃ ce paro vijānāti, hoti āpatti bhikkhuno.
站在面前,教唆他人指责,这构成重罪。
他每说一句话,就应当针对那教唆者一一指明其所犯之罪。
Garukaṃ sammukhe ṭhatvā, codāpentassa kenaci; Tassa vācāya vācāya, codāpentassa niddise.
这时,那个人也会说:“这是我亲眼见到,或者亲耳听到的。”
他们两人都犯僧残,这一点毫无疑问。
Atha sopi ‘‘mayā diṭṭhaṃ, sutaṃ vā’’ti ca bhāsati; Tesaṃ dvinnampi saṅghādi-seso hoti na saṃsayo.
或者派个使者去,或者送一封信过去;
教唆他人举罪,并不构成犯戒,这一点已经说明。
Dūtaṃ vā pana pesetvā, paṇṇaṃ vā pana sāsanaṃ; Codāpentassa āpatti, na hotīti pakāsitā.
同样,当已说了关于僧残等的话时,有出罪想者——
他将犯波逸提,其余诸犯戒将构成恶作。
Tathā saṅghādisesehi, vutte cāvanasaññino; Hoti pācittiyāpatti, sesāpattīhi dukkaṭaṃ.
对存心辱骂的人,仅仅因为没有得到机会而未加以(报复),
如果和波逸提同时发生,对正在说的人则犯恶作。
Akkosanādhippāyassa, akatokāsamattanā; Saha pācittiyenassa, vadantassa ca dukkaṭaṃ.
当面不说而背后说,同样犯七种罪。
同样地,正在做羯磨的人,犯恶作罪。
Asammukhā vadantassa, āpattīhipi sattahi; Tathā kammaṃ karontassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于嗔心疯狂之类的人来说,不具备五支。
于该人具受具戒性,及清净想性。
Na dosummattakādīnaṃ, hoti pañcaṅgasaṃyutaṃ; Upasampannatā tasmiṃ, puggale suddhasaññitā.
用波罗夷罪来指责他,那对他就成了无根据的事。
当面举罪,并且对他生起想令其退堕的念头。
Pārājikena codeti, yena tassa amūlatā; Sammukhā codanā ceva, tassa cāvanasaññino.
就在那个刹那,了知和五支确实同时存在。
这个则是三种生起,有心,是苦受。
Taṅkhaṇe jānanañceva, pañcaṅgāni bhavanti hi; Idaṃ tu tisamuṭṭhānaṃ, sacittaṃ dukkhavedanaṃ.
依据极微小的过失,以波罗夷罪指控比丘。
如果怀着想要让人退堕的心,就该举发他的重罪。
Lesamattamupādāya, bhikkhumantimavatthunā; Codeyya garukāpatti, sace cāvanacetano.
自己这样想而去举罪,或者让别人去举罪;
其余情况则无犯,与前一个相同者已死。
Codeti vā tathāsaññī, codāpeti parena vā; Anāpatti siyā seso, anantarasamo mato.
如果有人为了分裂和合的僧团而努力;
或者抓住分裂的原因,站在那儿加以说明。
Samaggassa ca saṅghassa, bhedatthaṃ vāyameyya yo; Bhedahetuṃ gahetvā vā, tiṭṭheyya paridīpayaṃ.
比丘们确实应该这样对他说:“不要为了分裂僧团而努力。”
就这样对他说:不要执持分裂僧团之因由而坚持。
So hi bhikkhūhi vattabbo, ‘‘bhedatthaṃ mā parakkama’’; Iti ‘‘saṅghassa mā tiṭṭha, gahetvā bhedakāraṇaṃ’’.
当他被他们劝告时,他不会放弃那个。
应当反复劝告他,若不舍弃,则触犯重罪(僧残)。
Vuccamāno hi teheva, nissajjeyya na ceva yaṃ; Samanubhāsitabbo taṃ, accajaṃ garukaṃ phuse.
努力分裂僧团的比丘,某比丘的
看见、听见或知道之后,却不劝阻,就犯恶作。
Parakkamantaṃ saṅghassa, bhikkhuṃ bhedāya bhikkhuno; Disvā sutvā hi ñatvā vā, avadantassa dukkaṭaṃ.
即使走到半由旬等路程之远处,也应当去劝说他。
就算路很远,只要当时能去,也应该去。
Gantvā ca pana vattabbo, addhayojanatādikaṃ; Dūrampi pana gantabbaṃ, sace sakkoti tāvade.
即使被三次劝告,仍然不肯放弃它;
派使者去,或者送书信去,也是恶作。
Tikkhattuṃ pana vuttassa, apariccajatopi taṃ; Dūtaṃ vā pana paṇṇaṃ vā, pesatopi ca dukkaṭaṃ.
在单白(ñatti)结束的时候,突吉罗(dukkaṭa)已被说明。
通过两种羯磨语,就构成两种重罪。
Ñattiyā pariyosāne, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ; Kammavācāhi ca dvīhi, hoti thullaccayaṃ dvayaṃ.
当“yy”音出现时,它仅停留在重音节上。
因为对比丘来说,恶作等三种罪确实都会止息。
Yya-kāre pana sampatte, garukeyeva tiṭṭhati; Passambhanti hi tissopi, bhikkhuno dukkaṭādayo.
对于未作的业,即使没有舍弃,
对他,僧残罪方面已说明是无犯。
Akate pana kammasmiṃ, apariccajatopi ca; Tassa saṅghādisesena, anāpatti pakāsitā.
从白羯磨之前、之后,或者就在那个当下;
未至“亚”字时,以及从舍弃亦。
Ñattito pana pubbe vā, pacchā vā taṅkhaṇepi vā; Asampatte yya-kārasmiṃ, paṭinissajjatopi ca.
或者对舍弃者,或者对随谏彼者;
同样,对癫狂者等人,也宣说了无犯。
Paṭinissajjato vāpi, taṃ vā samanubhāsato; Tathevummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā.
凡不是为比丘而做的鱼肉,
他对任何事物都不再犹豫的话,那一切对他都行得通。
Yañhi bhikkhumanuddissa, macchamaṃsaṃ kataṃ bhave; Yasmiñca nibbematiko, taṃ sabbaṃ tassa vaṭṭati.
知道是特意为某人做的,吃了就犯恶作。
同样,对于不允许吃的肉,即使不知道而吃了,也是这样。
Samuddissa kataṃ ñatvā, bhuñjantasseva dukkaṭaṃ; Tathā akappiyaṃ maṃsaṃ, ajānitvāpi khādato.
象、马、熊、人、蛇、狗、豹
狮、虎、鬣狗(斑鬣狗)的肉是不允许吃的。
Hatthussacchamanussānaṃ , ahikukkuradīpinaṃ; Sīhabyagghataracchānaṃ, maṃsaṃ hoti akappiyaṃ.
对人肉犯偷兰遮,对其余的肉犯恶作。
特指肉为有心犯,其余不净肉为无心犯。
Thullaccayaṃ manussānaṃ, maṃse sesesu dukkaṭaṃ; Sacittakaṃ samuddissa-kataṃ sesamacittakaṃ.
比丘们拿肉之前,确实要先问过才行。
安住于义务的人奉行这个,通晓律法的人宣说它。
Pucchitvāyeva maṃsānaṃ, bhikkhūnaṃ gahaṇaṃ pana; Etaṃ vattanti vattaṭṭhā, vadanti vinayaññuno.
这一则属于同一个出处,是所说的随谏。
身业、语业、无作、苦受。
Idamekasamuṭṭhānaṃ, vuttaṃ samanubhāsanaṃ; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, akriyaṃ dukkhavedanaṃ.
关于第二项破僧,没有什么可说的。
它的起源等,也和第一种相同。
Dutiye saṅghabhedasmiṃ, vattabbaṃ natthi kiñcipi; Samuṭṭhānādayopissa, paṭhamena samā matā.
在讽诵所涵盖的戒法中,如果有个比丘天生就难以劝教;
使自己成为不可劝告者,这可能会招致重罪。
Uddesapariyāpanne, bhikkhu dubbacajātiko; Avacanīyamattānaṃ, karoti garukaṃ siyā.
不过,在对破僧者的解释中,即使是对难劝化的人,
一切决断都应依照前面所说的方式来了知。
Dubbacepi panetasmiṃ, saṅghabhedakavaṇṇane; Sabbo vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
有人通过贪欲之行等,成为败坏家族的污家者。
当羯磨正在执行时,若不舍弃它,就会触碰到重罪。
Yo chandagāmitādīhi, pāpento kuladūsako. Kamme kariyamāne taṃ, accajaṃ garukaṃ phuse.
粉末、叶子、果实、花,竹子、木柴和泥土;
为了摄受家族,或者自己的,或者别人的。
Cuṇṇaṃ paṇṇaṃ phalaṃ pupphaṃ, veḷuṃ kaṭṭhañca mattikaṃ; Kulasaṅgahaṇatthāya, attano vā parassa vā.
把属于自己的财物拿去布施,就犯了污家恶作罪。
应按物品的价值来赔偿,以偷盗的方式,属于僧团或他人的财物。
Santakaṃ dadato hoti, kuladūsanadukkaṭaṃ; Bhaṇḍagghena ca kātabbo, theyyā saṅghaññasantake.
属于僧团的粗重物品,或者被指定给住处用的(物品);
若以主人身份布施,则触犯土喇咤亚罪。
Saṅghikaṃ garubhaṇḍaṃ vā, senāsananiyāmitaṃ; Yopissaravatāyeva, dento thullaccayaṃ phuse.
自己拿了,或者叫人拿了,或者对被召唤而来的人(拿了)。
为了拉拢在家人的关系而送花,犯恶作罪。
Haritvā vā harāpetvā, pakkositvāgatassa vā; Kulasaṅgahaṇatthāya, pupphaṃ dentassa dukkaṭaṃ.
自己拿走或让人拿走,但对父母则是可以的;
把花拿去供养前来的亲戚以外的他人,是可以的。
Haritvā vā harāpetvā, pitūnaṃ pana vaṭṭati; Dātuṃ pupphaṃ panaññassa, āgatasseva ñātino.
而那确实是为了供养基地,才应该施与,不是为了别的目的。
为了供养湿婆等,或者为了装饰,都不合适。
Tañca kho vatthupūjatthaṃ, dātabbaṃ na panaññathā; Sivādipūjanatthaṃ vā, maṇḍanatthaṃ na vaṭṭati.
对于果实等其他剩余的事项,通晓律藏的比丘也应当如此。
就像在花的部分所说的那样,应当了知这一判定。
Phalādīsupi sesesu, bhikkhunā vinayaññunā; Pupphe vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
如果有人来到分配花等物品的地方,
得到僧团认可的人应当布施给他,但必须由另一个人告知之后才行。
Pupphādibhājane koci, āgacchati sace pana; Sammatenassa dātabbaṃ, ñāpetvā itarena tu.
应施予一半,这是《库伦达》中所说的。
“一点点”这个说法,是《大筏疏》里指出的。
Upaḍḍhabhāgaṃ dātabbaṃ, iti vuttaṃ kurundiyaṃ; ‘‘Thokaṃ thoka’’nti niddiṭṭhaṃ, mahāpaccariyaṃ pana.
对生病的人,应该布施自己的果实。
对缺乏资具的人,以及对拥有财富与权势的人,也是如此。
Gilānānaṃ manussānaṃ, dātabbaṃ tu sakaṃ phalaṃ; Paribbayavihīnassa, sampattissariyassapi.
在僧园里,无论在哪里,僧团已经作出了决定;
把果树划分好之后,即使是对来到那里的人也一样。
Saṅghārāme yathā yatra, saṅghena katikā katā; Phalarukkhaparicchedaṃ, katvā tatrāgatassapi.
布施者按规定的份额给予果实,这是可以的。
也可以指示树,或者说“从这里拿果子”。
Phalaṃ yathāparicchedaṃ, dadato pana vaṭṭati; ‘‘Dassetabbāpi vā rukkhā’’, ‘‘ito gaṇha phala’’nti ca.
自己挖地,用来种花树等;
对他而言是波逸提,在毁坏族姓上是恶作。
Sayaṃ khaṇitvā pathaviṃ, mālāgacchādiropane; Hoti pācittiyenassa, dukkaṭaṃ kuladūsane.
用不如法的言辞,以及让人种植之类的事,也一样。
一切处都说是恶作,即比丘败坏信众家庭。
Akappiyena vākyena, tathā ropāpanepi ca; Sabbattha dukkaṭaṃ vuttaṃ, bhikkhuno kuladūsane.
在适宜种植的地上种植,只是恶作罪。
同样地,关于让人种植这件事也有所说;而对比丘来说,这两种情况都一样。
Ropane dukkaṭaṃyeva, hoti kappiyabhūmiyaṃ; Tathā ropāpane vuttaṃ, ubhayattha ca bhikkhuno.
他的命令一次,但种植许多(植物)时;
如果是带着恶作的,那就是波逸提;如果只是单纯的恶作,那就是恶作。
Sakiṃ āṇattiyā tassa, bahūnaṃ ropane pana; Sadukkaṭā tu pācitti, suddhaṃ vā dukkaṭaṃ siyā.
仅以符合戒律的话语,在两种情形下以及在地面上。
为了受用而种植,并不存在任何过失。
Kappiyeneva vākyena, ubhayattha ca bhūmiyā; Ropane paribhogatthaṃ, na doso koci vijjati.
如果是可用的地,自己亲自种也可以。
此外,在《大筏疏》中则指出为“许可”。
Kappiyabhūmi ce hoti, sayaṃ ropetumeva ca; Vaṭṭatīti ca niddiṭṭhaṃ, mahāpaccariyaṃ pana.
为了园林等的用途,或是自己亲手种下的;
比丘们也可以享用那个果实。
Ārāmādīnamatthāya, sayaṃ saṃropitassa vā; Vaṭṭateva ca bhikkhūnaṃ, taṃ phalaṃ paribhuñjituṃ.
如果自己在任何地方浇灌,或者让别人浇灌,
比丘用不适宜的水,就犯波逸提。
Siñcane pana sabbattha, sayaṃ siñcāpanepi ca; Akappiyodakeneva, hoti pācitti bhikkhuno.
为了摄受家族,或者就是为了受用;
连同波逸提罪,浇灌的人则犯恶作。
Kulasaṅgahaṇatthañca, paribhogatthameva vā; Saddhiṃ pācittiyenassa, siñcato hoti dukkaṭaṃ.
然而,正是为了它们,才用两种允许的净水……
浇灌时被说成恶作,让人浇灌时也同样如此。
Tesaṃyeva panatthāya, dvinnaṃ kappiyavārinā; Siñcane dukkaṭaṃ vuttaṃ, tathā siñcāpanepi ca.
为了摄受家族,让人去采花时;
自己采花的时候,同样犯波逸提和恶作。
Kulasaṅgahaṇatthāya, pupphānaṃ ocināpane; Sayamocinane cāpi, sapācittiyadukkaṭaṃ.
数花者,然而采花者
有波逸提罪;如果是为家族,则有恶作罪。
Pupphānaṃ gaṇanāyassa, pupphamocinato pana; Hoti pācittiyāpatti, kulatthaṃ ce sadukkaṭā.
名为结缚式、脚踝缚式,以及穿刺式和缠绕式;
充填式和编织式,这样共有六种花结。
Ganthimaṃ gopphimaṃ nāma, vedhimaṃ veṭhimampi ca; Pūrimaṃ vāyimaṃ ceti, chabbidho pupphasaṅgaho.
在那里,或者用棍棒对棍棒,或者用茎对茎;
一切被结缚而成的事物,都叫做“结缚”。
Tattha daṇḍena daṇḍaṃ vā, vaṇṭenapi ca vaṇṭakaṃ; Ganthitvā karaṇaṃ sabbaṃ, ‘‘ganthima’’nti pavuccati.
所谓“果披玛”,就是编结之后,用线等做成的。
Gopphimaṃ nāma gopphetvā, suttādīhi karīyati;
Ekatovaṇṭikā mālā, ubhatovaṇṭikā ca taṃ.
将花蕾等穿刺于花束中,这就叫“韦迪玛”。
用针等物串起来,就叫做花鬘制品。
Vedhimaṃ nāma vijjhitvā, bundesu makulādikaṃ; Āvutā sūciādīhi, mālāvikati vuccati.
所谓“缠成”,就是用花环的线串缠绕做成的;
Veṭhimaṃ nāma veṭhetvā, kataṃ mālāguṇehi vā;
Vākādīhi ca baddhaṃ vā, ‘‘veṭhima’’nti pavuccati.
不过,前者应当以花鬘充满来理解。
在菩提树、花叶等的围绕物中,可得(此说)。
Pūrimaṃ pana daṭṭhabbaṃ, pupphamālāhi pūraṇe; Bodhiṃ pupphapaṭādīnaṃ, parikkhepesu labbhati.
应当把“瓦伊玛”理解为在花形、布等之中的样子。
只是靠花鬘的线绳编成的,至于制作方面。
Vāyimaṃ nāma daṭṭhabbaṃ, puppharūpapaṭādisu; Pupphamālāguṇeheva, vāyitvā karaṇe pana.
这一切要自己去做,或者让别人替自己做;
对诸比丘和比丘尼而言,即使是为了佛陀,也不允许。
Sabbametaṃ sayaṃ kātuṃ, kārāpetuṃ parehi vā; Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, buddhassapi na vaṭṭati.
同样地,要做成圆柱形,或者只是半月形;
或者把别人填满的花布也拿来编织。
Tathā kalambakaṃ kātuṃ, aḍḍhacandakameva vā; Aññehi pūritaṃ puppha-paṭaṃ vā vāyitumpi ca.
用硬木做的花环,还有用球花做的;
禁止制作全部用粗叶做成的花鬘。
Piṭṭhakācamayaṃ dāmaṃ, geṇḍupupphamayampi ca; Kharapattamayaṃ mālaṃ, sabbaṃ kātuṃ na vaṭṭati.
迦尼迦罗花等花朵,绑在带刺的围帐上;
即使只是用线等物把花悬挂起来做成花幡,刺穿花朵者也算犯恶作。
Kaṇikārādipupphāni, vitāne baddhakaṇṭake; Hīrādīhi paṭākatthaṃ, vijjhantassapi dukkaṭaṃ.
比丘不可用刺之类的东西刺穿哪怕一朵花。
就算是在花丛里,也不该把花插进去。
Kaṇṭakādīhi bhikkhussa, ekapupphampi vijjhituṃ; Pupphesuyeva vā pupphaṃ, pavesetuṃ na vaṭṭati.
在无忧树花团等之间,以法绳。
把花插进去的人,没有任何过失。
Asokapiṇḍiādīnaṃ, antare dhammarajjuyā; Pavesentassa pupphāni, na doso koci vijjati.
把已经摆好的插进芭蕉伞和墙壁之后,
即使在荆棘丛处,对投掷花朵的人,也是犯恶作。
Ṭhapitesu pavesetvā, kadalicchattabhittisu; Kaṇṭakesupi pupphāni, vijjhantassapi dukkaṭaṃ.
而“净”这个词,是在供养物品时应当说的话。
相、光明、法门,被称为“合宜”。
Kappiyaṃ pana vattabbaṃ, vacanaṃ vatthupūjane; Nimittobhāsapariyā, vaṭṭantīti pakāsitā.
不仅是不该做的,而且正是败坏家族的。
另外,行医之类的行为,任何时候都不该做。
Na kevalamakattabbaṃ, kuladūsanameva ca; Atha kho vejjakammādi, na kattabbaṃ kudācanaṃ.
还有,应该给五位同法者准备药物;
连已作而不曾要求的事尚且不谈,何况是自己的财物呢。
Kātabbaṃ pana bhesajjaṃ, pañcannaṃ sahadhamminaṃ; Katvāpyakataviññattiṃ, kā kathā attano dhane.
同样地,对父母以及侍奉他们的人,
对商人的身体,也对侍者。
Tathā mātāpitūnampi, tadupaṭṭhākajantuno; Bhaṇḍukassattano ceva, veyyāvaccakarassapi.
哥哥和弟弟,还有两个姐妹;
小妈和小爸,大妈和大爸。
Jeṭṭhabhātā kaniṭṭho ca, tathā bhaginiyo duve; Cūḷamātā cūḷapitā, mahāmātā mahāpitā.
姑母、舅舅等,这十种人是亲属。
做这十种也是允许比丘做的。
Pitucchā mātulo cāti, dasime ñātayo matā; Imesampi dasannañca, kātuṃ vaṭṭati bhikkhuno.
如果药物对他们不起作用,或者根本没有药;
即使他们向那位比丘乞求,也应当给予临时的药。
Sace bhesajjametesaṃ, nappahoti na hoti vā; Yācantipi ca taṃ bhikkhuṃ, dātabbaṃ tāvakālikaṃ.
如果他们不来乞求,也应当临时给予。
或者先作意:“这些人以后还会给我。”
Sace te na ca yācanti, dātabbaṃ tāvakālikaṃ; Ābhogaṃ pana katvā vā, ‘‘dassanti puna me ime’’.
这些家族,一直到第七代,即是败坏家族者;
制药的犯戒,或者(为私利)要求(的行为),都不成立。
Etesaṃ tu kulā yāva, sattamā kuladūsanaṃ; Bhesajjakaraṇāpatti, viññatti vā na rūhati.
或者是兄弟的妻子,如果是姐妹的丈夫的话。
如果他们是你的亲戚,为他们做也是可以的。
Bhātujāyāpi vā hoti, sace bhaginisāmiko; Sace te ñātakā honti, kātuṃ tesampi vaṭṭati.
如果他们不是亲戚,或者是经过弟弟同意的话;
智者应当这样说:在你们该守护的地方,请布施。
Aññātakā sace honti, bhātuno anujāya vā; ‘‘Tumhākaṃ jagganaṭṭhāne, dethā’’ti ca vade budho.
然后,也应该为他们的儿子们备办之后施与。
懂戒律的人说:你们要布施给父母。
Atha tesampi puttānaṃ, katvā dātabbameva vā; ‘‘Mātāpitūnaṃ tumhākaṃ, dethā’’ti vinayaññunā.
还有其他任何一类失去依靠的人,
或者是盗贼,或者是战败的人;
或是来客,或是衣资耗尽的人。
或是生病的人,或是被亲人抛弃的人。
Aññopi yo koci panissaro vā; Coropi vā yuddhaparājito vā; Āgantuko khīṇaparibbayo vā; Akallako ñātijanujjhito vā.
对于这一切人,应当保持不期待的心态,并且保持正念。
应由比丘立即接待。
Etesaṃ pana sabbesaṃ, apaccāsīsatā satā; Kātabbo paṭisanthāro, bhikkhunā sādhunādhunā.
当护卫水经被诵读时,有人请求说“请给”时,
用手把水搅动之后,再揉搓线绳。
Parittodakasuttāni, vutte dethāti kenaci; Jalaṃ hatthena cāletvā, madditvā pana suttakaṃ.
比丘做好之后,应当把它布施出去,这些就归他们所有。
把自己的水或线给他们,犯恶作。
Dātabbaṃ bhikkhunā katvā, tesameva ca santakaṃ; Attano udakaṃ tesaṃ, suttaṃ vā deti dukkaṭaṃ.
有智慧的人应当布施即使是未触碰过的钵食。
对父母两人,以及照顾他们的人,也应当布施。
Anāmaṭṭhopi dātabbo, piṇḍapāto vijānatā; Dvinnaṃ mātāpitūnampi, tadupaṭṭhāyakassa ca.
对国王也应布施,对盗贼和暴徒也一样。
对剃发者本人,以及对侍从,
Issarassāpi dātabbo, coradāmarikassa ca; Bhaṇḍukassattano ceva, veyyāvaccakarassapi.
为了布施,即使是一片枯黄的叶子,放在钵里也合适。
不过,除了那个情形以外,就算是给父亲,也不可以。
Dātuṃ paṇḍupalāsassa, thālakepi ca vaṭṭati; Ṭhapetvā taṃ panaññassa, pitunopi na vaṭṭati.
而为在家人做使者,以及做徒步传信的事;
导师说,做这种事,每走一步都是恶作。
Gihīnaṃ pana dūteyyaṃ, jaṅghapesaniyampi ca; Satthunā dukkaṭaṃ vuttaṃ, karontassa pade pade.
即使是给Bhaṇḍu的父母,或者给做服侍的人,
把口信传给同法者,确实应当。
Bhaṇḍumātāpitūnampi, veyyāvaccakarassa ca; Sāsanaṃ sahadhammīnaṃ, harituṃ pana vaṭṭati.
通过玷污家族的行为,即使是以八种方式得到的,
对五种同法者,也不可以食用。
Kuladūsanakammena, laddhaṃ aṭṭhavidhenapi; Pañcannaṃ sahadhammīnaṃ, na ca vaṭṭati bhuñjituṃ.
在一切吞咽食物的情况下,都说明是恶作。
单就受用来说,其余各项也是同样的道理。
Ajjhohāresu sabbattha, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ; Paribhogavaseneva, sesesupi ayaṃ nayo.
做了金银交易,又用不实的话告诉别人;
一切已生缘都被说成是相同的。
Katvā rūpiyavohāraṃ, abhūtārocanena ca; Uppannapaccayā sabbe, samānāti pakāsitā.
暗示索求与谄赠小物,以及医业和邪求。
承事巴结、绿豆羹、宅地占卜。
Viññattinuppadānañca, vejjakammamanesanaṃ; Pāribhaṭukataṃ mugga-sūpataṃ vatthuvijjakaṃ.
为人跑腿传话、充当信使,以及败坏家族的事;
应当远离佛陀所呵责的妄语。
Jaṅghapesaniyaṃ dūta-kammañca kuladūsanaṃ; Abhūtārocanaṃ buddha-paṭikuṭṭhaṃ vivajjaye.
对于疯狂者等人,即使他舍弃了它,那也无过失……
一切等起等,都被认为与破僧相同。
Na dosummattakādīnaṃ, paṭinissajjatopi taṃ; Samuṭṭhānādikaṃ sabbaṃ, saṅghabhedasamaṃ mataṃ.
比丘尼明知而覆藏罪过,覆藏了多少夜,
若不情愿,则因此要换住这些夜。
Jānaṃ yāvatihaṃ yena, chāditāpatti bhikkhunā; Akāmā parivatthabbaṃ, tena tāvatihaṃ pana.
犯罪之后还没有被举罪,有能力且没有障碍,
对于这四种想也有那种想,并且有想要隐瞒它的意图。
Āpatti ca anukkhitto, pahu cānantarāyiko; Catusvapi ca taṃsaññī, tassa chādetukāmatā.
所谓覆藏,就是比丘用这十种方式来做覆藏。
Chādananti panetehi, dasahaṅgehi bhikkhunā;
Channā nāma siyāpatti, aruṇuggamanena sā.
别住确实有三种,以三种远离之心。
被覆蔽且内净者,被说明为集聚。
Tividho parivāso hi, tividhāpetacetasā; Paṭicchanno ca suddhanto, samodhānoti dīpito.
那么在这里,覆藏别住法已经说明了。
应当给予覆藏者,并且要依照罪行的方式来处理。
Tatrāyaṃ tu paṭicchanna-parivāso pakāsito; Paṭicchannāya dātabbo, vasenāpattiyāti ca.
也可以根据住处和家族,或者根据名字和罪名。
确实应当作羯磨,也应当由他(那位阿阇梨)把羯磨授予他。
Vatthugottavasenāpi, nāmāpattivasena vā; Kammavācā hi kātabbā, dātabbo tassa tena ca.
我受持义务,或者又说别住;
受了之后,应该先向僧团报告。
‘‘Vattaṃ samādiyāmī’’ti, ‘‘parivāsa’’nti vā puna; Samādiyitvā saṅghassa, ārocetabbamādito.
对于一次又一次回来的人,也应当在夜里告知;
不砍断,也不破坏誓言,就该永远这样安住。
Punappunāgatānampi, ārocentova rattiyā; Chedaṃ vā vattabhedaṃ vā, akatvāva sadā vase.
如果在那里无法使别住得以清净,
那位比丘应当放下那项义务,然后应当住(以平时比丘身份安住)。
Parivāso visodhetuṃ, na sakkā tattha ce pana; Nikkhipitvāna taṃ vattaṃ, vatthabbaṃ tena bhikkhunā.
就在那个地方,在僧团中间,或者是在某个人面前,把它放下;
我放下义务,或者同样地别住。
Tattheva saṅghamajjhe vā, puggale vāpi nikkhipe; Nikkhipāmīti vattaṃ vā, parivāsanti vā tathā.
同样地,用一个词,或者用两个词,
应当舍弃那项义务,受持时也是同样的道理。
Evamekapadenāpi, padehi dvīhi vā pana; Vattaṃ nikkhipitabbaṃ taṃ, samādānepyayaṃ nayo.
从放下之时起,就称为自然状态。
又在黎明时分,和一位比丘一起。
Nikkhittakālato uddhaṃ, pakatattoti vuccati; Puna paccūsakālasmiṃ, saddhimekena bhikkhunā.
有围墙的住处,从围墙范围来说,有两种在围墙外;
适合围起来的地方,却因为没围起来而在外面。
Parikkhittavihārassa, dve parikkhepato bahi; Parikkhepārahaṭṭhānā, aparikkhittato bahi.
越过落石之处,又从路上走下来;
在树丛里,或在围篱边,又或者站在有遮蔽的地方。
Leḍḍupāte atikkamma, okkamitvā ca maggato; Gumbena vatiyā vāpi, channaṭṭhāne ṭhitena tu.
智者应当仅仅在内心里,就带着这个义务(行持)去(实行)。
告知之后,当那黎明升起时,就在他面前。
Tena antoruṇeyeva, vattamādāya viññunā; Ārocetvāruṇe tasmiṃ, vuṭṭhite tassa santike.
放下该做的事之后,就可以随心所欲地离开了。
比丘如果在黎明之前就到了任何人那里,
Nikkhipitvā tato vattaṃ, gantabbaṃ tu yathāsukhaṃ; Antoyevāruṇe bhikkhu, gato ce yassa kassaci.
智者把该做的事交代清楚之后,就应当放下它。
其余的内容,应当依据集注的解说来了知。
Ārocetvāva taṃ vattaṃ, nikkhipe puna paṇḍito; Sesaṃ samuccayassaṭṭha-kathāya ca vibhāvaye.
他不知道犯戒的界限和夜晚的界限。
凡是应该给予那位比丘的,就叫做“清净边”。
Āpattīnañca rattīnaṃ, paricchedaṃ na jānati; Yo tassa pana dātabbo, ‘‘suddhanto’’ti pavuccati.
这清净边,正是由清净者们判定为两种。
还有名为“小清净边”的,以及名为“大清净边”的。
Eseva parisuddhehi, suddhanto duvidho mato; Cūḷasuddhantanāmo ca, mahāsuddhantanāmako.
这两种,对于不知道夜分界限的人来说。
可以给一部分或全部;或者给心存疑惑的人。
Duvidhopi ayaṃ ratti-paricchedaṃ ajānato; Ekaccaṃ sakalaṃ vāpi, dātabbo vimatissa vā.
另一种和合共住也被认为是三种。
此俱存别住为:以价值混合为先者。
Itaropi samodhāna-parivāso tidhā mato; So odhānasamodhāno, agghamissakapubbako.
比丘犯了中间罪之后,又把它掩盖起来,
在别住日数已行过的情况下,扣除已住日数后再给予别住。
Āpajjitvāntarāpattiṃ, chādentassa hi bhikkhuno; Divase parivutthe tu, odhunitvā padīyate.
先前犯戒的根本日数一旦确定,
后来所犯的罪,按规则合并处理。
Purimāpattiyā mūla-divase tu vinicchite; Pacchā āpannamāpattiṃ, samodhāya vidhānato.
比丘向僧团请求时,僧团应当给予。
这个拔除集总别住已经宣说完毕。
Yācamānassa saṅghena, dātabbo pana bhikkhuno; Esodhānasamodhāna-parivāso pakāsito.
同样地,在众多之中,或一个、或两个、或也有众多。
那些长期隐藏的,要按它们的价值来算。
Tathā sambahulāsvekā, dve vā sambahulāpi vā; Yā yā cirapaṭicchannā, tāsaṃ agghavasena hi.
那些覆藏日数少于那的罪……
把(它们)合并之后,应当给予;这被称为别住。
Āpattīnaṃ tato ūna-paṭicchannānameva yo; Samodhāya padātabbo, parivāsoti vuccati.
以不同事相为所缘的诸想,以及一切罪。
把那些罪全部合在一起后,应给予混合别住。
Nānāvatthukasaññāyo, sabbā āpattiyo pana; Sabbātā ekato katvā, dātabbo missako mato.
已住于别住的人,应当再给予摩那埵。
六夜,依覆藏与不覆藏而有两种。
Parivutthaparivāsassa, mānattaṃ deyyamuttari; Cha rattiyo paṭicchannā-paṭicchannavasā duve.
在这里,未被隐瞒的,就是属于他的罪。
应当给予他名为“未覆藏”的敬悦。
Tattha yā apaṭicchannā, hoti āpatti yassa tu; Tassa dātabbamānattaṃ, apaṭicchannanāmakaṃ.
他的罪过被隐瞒了,在别住期结束的时候;
应给予他的别住,被称为“覆藏”。
Yassāpatti paṭicchannā, parivāsāvasānake; Tassa dātabbamānattaṃ, ‘‘paṭicchanna’’nti vuccati.
天亮时,和四位比丘一起前去,
在别住中,正是已阐明的那一类住处。
Gantvā catūhi bhikkhūhi, paccūsasamaye saha; Parivāse viniddiṭṭha-ppakāraṃ desameva ca.
我受持行法,或者摩那埵。
接受下来之后,就告诉了他们,毫无畏惧。
‘‘Vattaṃ samādiyāmī’’ti, ‘‘mānatta’’miti vā pana; Ādiyitvāna taṃ tesaṃ, ārocetvā visārado.
在他们面前放下行法,或者在他们离开时放下行法。
告诉一位之前见过的比丘之后,应该把它放下。
Nikkhipe santike tesaṃ, vattaṃ tesu gatesu vā; Bhikkhussa pubbadiṭṭhassa, ārocetvāna nikkhipe.
他的授与程序,以及夜分截断等做法;
此外,还应通过《集要》的义注和圣典文句来了知。
Tassa dānavidhānañca, ratticchedādiko nayo; Ñeyyo samuccayassaṭṭha-kathāpāḷivasena tu.
再者,那已完成的敬悦,僧团是二十团体组成的。
比丘通过特定的仪轨程序,从罪过中解脱出来,恢复清净,重新变得如法。
Puna taṃ ciṇṇamānattaṃ, saṅgho vīsativaggiko; Abbheyya vidhinā bhikkhu, pakatatto punabbhito.
就算她隐瞒了罪过,也不存在别住(处罚)。
比丘尼覆藏自己的罪,也不构成罪。
Chādentiyāpi āpattiṃ, parivāso na vijjati; Na ca bhikkhuniyāpatti, attano chādayantiyā.
不管是已经隐瞒了犯戒的事,还是没有隐瞒,
仅仅应当实行半月摩那埵而已。
Chādetvā vāpi āpattiṃ, acchādetvāpi vā pana; Kevalaṃ caritabbanti, pakkhamānattameva tu.
显示律藏理趣的非凡智慧之光;
这是最殊胜的律的抉择。
凡是具足种种理趣的,那些人趣入。
他们于律的方法中达到善巧。
Vinayanayamatibuddhidīpanaṃ; Vinayavinicchayametamuttamaṃ; Vividhanayanayutaṃ upenti ye; Vinayanaye paṭutaṃ upenti te.
以独坐之乐,接近女人之处。
想出门的人先穿好下衣,涂眼药,然后吃饭。
Raho nisajjassādena, mātugāmassa santikaṃ; Gantukāmo nivāseti, akkhiṃ añjeti bhuñjati.
每次行动、每一次动作,处处都有轻罪。
对走着的人来说,按脚步算;对走到之后坐下的人来说,也是如此。
Payoge ca payoge ca, hoti sabbattha dukkaṭaṃ; Gacchato padavārena, gantvā cassa nisīdato.
对于两者的坐,以及对于努力的计数。
他犯波逸提,即使有许多物品、在许多人处也一样。
Nisajjāya ubhinnampi, payogagaṇanāya ca; Hoti pācittiyaṃ tassa, bahukāni bahūsvapi.
即使站在近处的盲人,在十二肘之内;
即使有上百个女人,也不能构成无犯(即依然有犯戒之罪)。
Samīpepi ṭhito andho, antodvādasahatthake; Na karoti anāpattiṃ, itthīnaṃ tu satampi ca.
就算是有眼睛的人躺下来,也只是在睡觉;
就算门窗关得再严实,人坐在里面,也照样守不住。
Cakkhumāpi nipajjitvā, niddāyantopi kevalaṃ; Dvāre pihitagabbhassa, nisinnopi na rakkhati.
在无盲目的有智慧者中,站立者具有秘密感知。
以坐姿为缘而生的嗔,散乱心的人则没有。
Anandhe sati viññusmiṃ, ṭhitassārahasaññino; Nisajjapaccayā doso, natthi vikkhittacetaso.
疯狂者等人即使犯下三种罪,也不被指定。
生起等项都相同,以第一事和最后一事为准。
Na dosummattakādīnaṃ, āpattīhipi tīhipi; Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā.
不是盲人、不是聋人、有智慧的人,无论是女人还是男人;
站在十二肘以内,就可能不犯戒。
Anandhābadhiro viññū, itthī vā purisopi vā; Antodvādasahatthaṭṭho, anāpattikaro siyā.
盲人但不聋,或者聋人但有眼睛;
不做则不犯,此即三种生起。
Andho abadhiro vāpi, badhiro vāpi cakkhumā; Na karoti anāpattiṃ, tisamuṭṭhānamevidaṃ.
亚麻布、棉布、绢丝布、麻布、大麻布和羊毛布;
僧衣分为六种,但按材质来说都是如法的。
Khomaṃ kappāsakoseyyaṃ, sāṇaṃ bhaṅgañca kambalaṃ; Cīvaraṃ chabbidhaṃ vuttaṃ, jātito pana kappiyaṃ.
细棉布、粗棉布、中国丝绸、苏摩罗布;
神变所生和天人所施的,这些对他是随顺的。
Dukūlañceva pattuṇṇaṃ, cinaṃ somārapaṭṭakaṃ; Iddhijaṃ devadinnañca, tassetaṃ anulomikaṃ.
三衣、资具布和擦脸巾;
应当决意坐具,以及敷具本身。
Ticīvaraṃ parikkhāra-coḷañca mukhapuñchanaṃ; Nisīdanamadhiṭṭheyya, paccattharaṇameva ca.
比丘哪怕只是一天,也不该离开三衣而住。
不应在四个月里如是决意坐具。
Ekāhampi vinā bhikkhu, na vaseyya ticīvaraṃ; Na vaseyya tathādhiṭṭhā, cātumāsaṃ nisīdanaṃ.
把布染成如法的颜色并作点标记后,在那里把三衣供养出去;
已生起者,依其量而确立。
Rajitvā kappiyaṃ binduṃ, datvā tattha ticīvaraṃ; Upapannaṃ pamāṇena, adhiṭṭhātabbameva taṃ.
僧伽梨最短可以只到五拳长。
拳头也是横向的,不过那是按上限来算的。
Pacchimantena saṅghāṭi, dīghaso muṭṭhipañcakā; Muṭṭhittikā ca tiriyaṃ, uttamantena sā pana.
比导师(佛陀)的衣更小的衣量,也是允许的,这一点已经说明。
这个量度,就在《上衣篇》里说明了。
Satthuno cīvarūnāpi, vaṭṭatīti pakāsitā; Idamevuttarāsaṅge, pamāṇaṃ paridīpitaṃ.
五拳的长度,从横向来量。
或者二肘半,或者二肘,剩下的部分作为下衣。
Muṭṭhipañcakaṃ dīghantaṃ, pamāṇaṃ tiriyantato; Aḍḍhateyyaṃ dvihatthaṃ vā, sese antaravāsake.
僧伽梨被认为是双层,用于未洗过和已洗过一次的布。
上衣是单层的,下衣也是这样。
Ahatāhatakappānaṃ, saṅghāṭi diguṇā matā; Ekapaṭṭuttarāsaṅgo, evamantaravāsako.
至于被丢弃的旧衣,
比丘的僧伽梨可以是四层的;
其余两件也都被说成是两倍。
粪扫衣可以随自己的心意使用。
Utuddhaṭānaṃ pana cīvarānaṃ; Saṅghāṭi bhikkhussa catugguṇā vā; Duvepi sesā diguṇāva vuttā; Yathāsukhaṃ vaṭṭati paṃsukūlaṃ.
三件、两件或一件,如果能割断的话;
当所有(衣)都不够时,即使是要布施的(衣)再多一些也可以。
Tīṇipi dvepi cekaṃ vā, chinditabbaṃ pahoti ce; Sabbesu appahontesu, deyyamanvādhikampi vā.
未剪裁过或未正式接受过来的布,与持有三衣的人。
比丘被说犯恶作,是因为他受用(物品)时以不正当的方式使用。
Acchinnaṃ vā anādinnaṃ, dhārentassa ticīvaraṃ; Bhikkhuno dukkaṭaṃ vuttaṃ, dubbhogena ca sevato.
库西、半库西,曼达拉、半曼达拉;
比丘的袈裟外折边与副折边,以及他的臂缘。
Kusiṃ aḍḍhakusiñcāpi, maṇḍalaṃ aḍḍhamaṇḍalaṃ; Vivaṭṭaṃ anuvivaṭṭaṃ, bāhantampi ca bhikkhuno.
展示了全部仪轨,包括五衣等各类分别之后,
已裁割的、适合沙门的三衣,是应当做的。
Dassetvāva vidhiṃ sabbaṃ, pañcakādippabhedakaṃ; Chinnaṃ samaṇasāruppaṃ, kātabbaṃ tu ticīvaraṃ.
通过布施和通过强夺,以及通过信赖的摄取。
也通过还俗,以及通过舍弃学处。
Dānenacchijjagāhena, vissāsaggahaṇena ca; Hīnāyāvattanenāpi, sikkhāya ca pahānato.
通过舍弃和坏灭,发生标记的转变。
三衣一旦有了破洞,对一切(衣)的决意就失效了。
Paccuddhāravināsehi, liṅgassa parivattanā; Sabbaṃ bhijjatidhiṭṭhānaṃ, chiddabhāve ticīvaraṃ.
就像小指指甲背那么大的范围。
被穿透出孔洞后,就会破坏对衣的受持。
Kaniṭṭhassaṅgulasseva , nakhapiṭṭhippamāṇakaṃ; Vinividdhaṃ panacchidda-madhiṭṭhānavināsanaṃ.
就算只有一根经线未被割断,也不会破坏他的决意。
由使成白色者,或甚至被洗衣者所洗……
Eko tantupi acchinno, adhiṭṭhānaṃ na bhindati; Setabhāvaṃ karontena, dhotampi rajakena vā.
先贴上补布,然后再把它裁切,这样才是守护。
先把两端接起来,或者两处,然后再切断、守护。
Paṭhamaṃ aggaḷaṃ datvā, pacchā chindati rakkhati; Ghaṭetvā koṭiyo dve vā, pacchā chindati rakkhati.
前部四指宽,横向一或两指宽。
三件衣即使纵向破洞小到一搩手,也照样会破坏决意。
Caturaṭṭhaṅgulā oraṃ, ekadvinnaṃ tirīyato; Tiṇṇampi dīghato chiddaṃ, bhindateva vidatthiyā.
坐具的长度,是两个搩手。
宽度是一又二分之一,按善逝的搩手来算。
Nisīdanassa dīghena, bhavanti dve vidatthiyo; Vitthārena diyaḍḍhā ca, sugatassa vidatthiyā.
横向有两手幅宽,是痒疮的遮盖物。
纵向也正好是善逝的四搩手。
Honti kaṇḍuppaṭicchādi, tiriyaṃ dve vidatthiyo; Dīghatopi catassova, sugatassa vidatthiyā.
Dīghato sugatasseva, bhavanti cha vidatthiyo; Vitthārenaḍḍhateyyāva, siyā vassikasāṭikā.
牟尼在这三件事上,行为过分者。
将多余部分裁剪,宣说为波逸提。
Muninā tīsu etesu, karontassa taduttariṃ; Adhikacchedanaṃ tassa, pācittiyamudīritaṃ.
擦脸布或者铺盖的布;
尺寸甚至并未以无限量而被阐明。
Mukhapuñchanacoḷassa, paccattharaṇakassa vā; Pamāṇaṃ appamāṇena, na ceva paridīpitaṃ.
有边、无边,一切铺盖衣;
大的、小的,或者一件、多件,都可以。
Sadasaṃ adasaṃ sabbaṃ, paccattharaṇacīvaraṃ; Mahantaṃ khuddakaṃ eka-manekampi ca vaṭṭati.
擦脸的布,一块或两块,在任何情况下都可以。
有边的坐具,或者无边的坐具,或者有边的坐具。
Mukhapuñchanacoḷekaṃ, dvepi vaṭṭanti sabbathā; Sadasaṃ adasaṃ vāpi, sadasaṃva nisīdanaṃ.
已见仅仅是染色的,已受取者如法。
已说覆疮布,同样说了雨浴衣。
Adasā rajitāyeva, vaṭṭatādinnakappakā; Vuttā kaṇḍuppaṭicchādi, tathā vassikasāṭikā.
对于资具布,不计数量,也不量尺寸。
不依数量计算,通达者这样说。
Gaṇanaṃ vā pamāṇaṃ vā, na parikkhāracoḷake; Pamāṇagaṇanātīti, bhaṇanti pakataññuno.
善逝的(手指)八指长,四指宽;
适合分配,这叫做“后衣”。
Sugataṭṭhaṅgulāyāmaṃ, caturaṅgulavitthataṃ; Vikappanupagaṃ hoti, pacchimaṃ nāma cīvaraṃ.
滤水布、钵袋、经书袋等物品;
应决意把资具布作为最后一件衣。
Parissāvapaṭaṃ patta-potthakatthavikādikaṃ; Adhiṭṭheyya parikkhāra-coḷaṃ pacchimacīvaraṃ.
把许多东西合在一起,也是可以决意的。
为母亲等亲属存放(物品)时,并没有过失。
Bahūni ekato katvā, adhiṭṭhātumpi vaṭṭati; Mātuādīnamatthāya, ṭhapite natthi dosatā.
他应当在雨季的月份里,决意(受持)四件雨浴衣。
再次收回之后,接下来应当重新分配。
Vassamāse adhiṭṭheyya, caturo vassasāṭikaṃ; Puna paccuddharitvā taṃ, vikappeyya tato paraṃ.
只要病还没好,就可以一直穿着那块遮疥疮的布;
决定之后,从那里提起,应作净施。
Tāva kaṇḍuppaṭicchādiṃ, yāva rogo na sammati; Adhiṭṭhahitvā tato uddhaṃ, uddharitvā vikappaye.
这件防痒布,这条内袍;
应以“我决意”而决意,其余各项也按同样方法处理。
‘‘Imaṃ kaṇḍuppaṭicchādiṃ, imamantaravāsakaṃ; Adhiṭṭhāmī’’tidhiṭṭheyya, sesesupi ayaṃ nayo.
不在场时,就说“这是遮疮布,就是这个”。
说完之后,就应该这样撤回;对于其余的事情,有智慧的人也应当善于处理。
‘‘Imaṃ kaṇḍuppaṭicchādiṃ, eta’’nti ca asammukhe; Vatvā paccuddhareyyevaṃ, sesesupi vicakkhaṇo.
用心作意之后,以身体接触所作。
以言语决意,且决意被认为是两种。
Ābhogaṃ manasā katvā, kāyena phusanākataṃ; Vacasādhiṭṭhitañcāti, adhiṭṭhānaṃ dvidhā mataṃ.
就这样,这一切所说的,都是针对持三衣比丘的。
这样说完之后,应当决意它为资具布。
Iti sabbamidaṃ vuttaṃ, tecīvarikabhikkhuno; Tathā vatvāvadhiṭṭheyya, taṃ parikkhāracoḷiko.
把三衣当作资具布来用,也是可以的。
这样被责难时,辩解是没有用的。
Ticīvaraṃ parikkhāra-coḷaṃ kātumpi vaṭṭati; Evaṃ cudosite vutto, parihāro niratthako.
不是的,因为世尊在那里只是针对持三衣者而说的。
那是关于资具布的,因此一切都适用。
Na, tecīvarikasseva, vuttattā tattha satthunā; Taṃ parikkhāracoḷassa, tasmā sabbampi vaṭṭati.
“决意或作净施,无犯”这一说法中,
对于应当决意的东西,也是按照作净施的规定来说的。
‘‘Adhiṭṭheti vikappeti, anāpattī’’ti ettha ca; Adhiṭṭhātabbakasseva, vikappanavidhānato.
比丘这样做的时候,找不到任何过失。
如果是这样,为什么不会有擦嘴布之类的东西呢?
Bhikkhussevaṃ karontassa, na doso upalabbhati; Evañca na siyā kasmā, mukhapuñchanakādikaṃ.
对于擦嘴布等物品,按照它们各自的作用来规定。
对于属于无用途之物的主人的东西,决意才是合适的。
Mukhapuñchanakādīnaṃ, tesaṃ kiccavidhānato; Akiccassāmikassassa, adhiṭṭhānaṃ tu yujjati.
这是宝藏的入口,不过《大义疏》中说:
既然已经宣说,通晓律的人就不能遮止。
Nidhānamukhametanti, mahāpaccariyaṃ pana; Vuttattā ca nisedhetuṃ, na sakkā vinayaññunā.
所谓“衣圆满”,也是从因缘生起的角度来说的;
Cīvaraṃ paripuṇṇanti, nidānuppattitopi ca;
Nidhānamukhametanti, veditabbaṃ vibhāvinā.
拘舍草衣之类的粗布衣、羊毛毯、人发毯;
把猫头鹰羽毛衣与皮革衣执持受用,犯土喇咤亚罪。
Kusavākādicīrāni, kambalaṃ kesavālajaṃ; Thullaccayaṃ dhārayato-lūkapakkhājinakkhipe.
在芭蕉布和伊勒迦草布上,以及在阿迦布和书本上,
在草席上、在缠裹物上、在外套上,也犯恶作。
Kadalerakadussesu, akkadusse ca potthake; Dukkaṭaṃ tiriṭe vāpi, veṭhane kañcukepi ca.
青色、黄色、深红色、黑色、血色、黄色
即使对摩诃男大染色红衣,也犯恶作。
Sabbanīlakamañjeṭṭha-kaṇhalohitapītake ; Mahānāmamahāraṅga-rattesupi ca dukkaṭaṃ.
在未剪断衣缘流苏的情况下,以及长果形和花形边饰的情况下;
对于衣服没有被剪裁过的人,这里没有任何不合规矩的东西。
Acchinnadasake dīgha-phalapupphadasesu ca; Acchinnacīvarassettha, natthi kiñci akappiyaṃ.
他决意、分别、放舍、毁灭;
在十天之内,对可信赖的人,已说明是无犯。
Adhiṭṭheti vikappeti, vissajjeti vinassati; Antodasāhaṃ vissāse, anāpatti pakāsitā.
这个名为“咖提那”的,只是名称而已;而它的生起则是另一回事。
无心无作为被说为有心和三种受。
Kathinaṃ nāma nāmena, samuṭṭhānamidaṃ pana; Acittamakriyaṃ vuttaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
在村落等地方,在三处或五处,放置三衣。
除了得到僧团同意,哪怕只离开一夜也不行。
Gāmādīsu padesesu, tipañcasu ticīvaraṃ; Ṭhapetvā ekarattampi, saṅghasammutiyā vinā.
比丘确实不应该离开住处而住。
离衣而宿,到天亮时就犯舍堕。
Bhikkhuno pana tenassa, vippavatthuṃ na vaṭṭati; Hoti nissaggiyaṃ vippa-vasato aruṇuggame.
他放下僧衣,就在夜里沐浴。
天亮了,这位比丘该做什么呢?
Cīvaraṃ nikkhipitvāna, nhāyantasseva rattiyaṃ; Aruṇe uṭṭhite kiṃ nu, kātabbaṃ tena bhikkhunā.
牟尼说,穿这种应当舍弃的衣服,是恶作罪。
那位比丘因为害怕这个罪,就光着身子走路,犯恶作。
Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, nissaggiyanivāsane; Tabbhayā pana so bhikkhu, naggo gacchati dukkaṭaṃ.
比丘因为处在衣服被抢走的情形中,
对他来说,根本没有任何一件可以称为“不如法”的衣。
Acchinnacīvaraṭṭhāne, ṭhitattā pana bhikkhuno; Na tassākappiyaṃ nāma, cīvaraṃ atthi kiñcipi.
把他赶走之后,又抓住他,然后去到比丘面前;
舍出之后,宣布其事,应由智者说明。
Nigāsetvā gahetvā ca, gantvā bhikkhussa santikaṃ; Nissajjitvā panāpatti, desetabbāva viññunā.
把(衣)让给他人之后,又去受用它,就犯恶作。
每使用一次,比如披衣等的时候,就有(罪)。
Parassa nissajjitvā taṃ, dukkaṭaṃ paribhuñjato; Payoge ca payoge ca, hoti pārupanādisu.
另一位比丘受用时,无犯。
不把已舍弃之物交给对方,犯恶作;招致恶作罪。
Anāpatti tamaññassa, bhikkhuno paribhuñjato; Adentassa ca nissaṭṭhaṃ, dukkaṭaṃ pariyāputaṃ.
长老们和年少比丘们一起在路上走的时候,
拿了衣钵之后,那些年幼的(比丘)却落在了后面。
There ca dahare maggaṃ, gacchantesu ubhosupi; Pattacīvaramādāya, ohīne dahare pana.
如果年少比丘还没到达长老处,黎明升起时,
衣服成了该舍弃的,依靠也就不会平息。
Asampatte garuṃ tasmiṃ, uggacchatyaruṇo yadi; Hoti nissaggiyaṃ vatthaṃ, na passambhati nissayo.
稍微休息一会儿之后,那些年轻的(比丘)又继续前行;
衣服成了舍堕,依止也随之平息。
Muhuttaṃ vissamitvāna, gacchante dahare pana; Hoti nissaggiyaṃ vatthaṃ, passambhati ca nissayo.
若黎明升起时,则于其时已闻法语;
衣服成了舍堕,依止也随之平息。
Sutā dhammakathā yasmiṃ, uggacchatyaruṇo yadi; Hoti nissaggiyaṃ vatthaṃ, passambhati ca nissayo.
在取回时无犯,即使对已获得许可的人来说也是如此。
在黎明之前,那件衣如果被舍弃或毁坏。
Paccuddhāre anāpatti, laddhasammutikassapi; Antoyevāruṇe taṃ vā, vissajjeti vinassati.
与第一项相同,生起等理则也是如此。
在这里,“不取回”被特别说明为“不作为”。
Paṭhamena samānāva, samuṭṭhānādayo nayā; Apaccuddharaṇaṃ ettha, akriyāti visesitaṃ.
非时衣最多可以存放一个月。
从那时起,若还怀着期待,就不适合再把它留着不放。
Akālacīvaraṃ māsa-paramaṃ nikkhipe sati; Paccāsāya tato uddhaṃ, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
只要超过十天就行。
在第一咖提那衣中,这里;
已经说了超过一个月的情况;
其余部分被认为与此相同。
Dasāhātikkamoyeva; Paṭhame kathine idha; Māsassātikkamo vutto; Seso tena samo mato.
凡比丘受用非亲族比丘尼用过的衣服,
如果让人洗涤、染色或捶打,从那时起。
Bhikkhu bhikkhuniyā bhuttaṃ, vatthaṃ aññātikāya yo; Dhovāpeti rajāpeti, ākoṭāpeti ce tato.
他的舍堕罪,是由第一句说明的。
同样,其余两句也说明了两种恶作。
Tassa nissaggiyāpatti, paṭhamena pakāsitā; Tathā sesehi ca dvīhi, dīpitaṃ dukkaṭadvayaṃ.
如果是为洗涤而交给正在受学戒的式叉摩那尼手中,
她受具足戒成为比丘尼之后,后来再洗,这就是规则。
Sikkhamānāya vā hatthe, dhovanatthāya deti ce; Sā hutvā upasampannā, pacchā dhovati so nayo.
在沙弥的解说中,如果性别特征也发生转变;
在比丘尼众中受具足戒后,洗涤时可能构成舍堕。
Sāmaṇeraniddesepi, liṅgaṃ ce parivattati; Bhikkhunīsupasampajja, dhote nissaggiyaṃ siyā.
当衣物被交到年轻比丘们手中时,
对已经转变了性别特征的人,这条规则也同样成立。
Daharānañca bhikkhūnaṃ, hatthe vatthe niyyādite; Parivattitaliṅgesu, tesupesa nayo mato.
同样,当衣物被交到比丘尼手中,并说了“请洗”的时候;
如果改变的是性别特征,那么洗涤是允许的。
Tathā bhikkhuniyā hatthe, dinne ‘‘dhovā’’ti cīvare; Parivatte tu liṅgasmiṃ, sace dhovati vaṭṭati.
如果比丘尼被告知“去洗涤”,而她全都照做;
仅仅因为洗涤这件事,他就可能犯舍堕。
‘‘Dhovā’’ti bhikkhunī vuttā, sace sabbaṃ karoti sā; Dhovanappaccayāyeva, tassa nissaggiyaṃ siyā.
你就在这件袈裟上,把一切该做的都做了吧。
对说话的人,既有舍堕罪,也有两种恶作。
‘‘Imasmiṃ cīvare sabbaṃ, kattabbaṃ tvaṃ karohi’’ti; Hoti nissaggiyañceva, vadato dukkaṭadvayaṃ.
视亲族为非亲族想者的坐卧敷具;
让别人去洗属于他人的东西,也是恶作。
Ñātikāñātisaññissa, paccattharanisīdanaṃ; Aññassa santakaṃ vāpi, dhovāpentassa dukkaṭaṃ.
单方面受具足戒者,即依比丘尼众方面而受戒者。
使她洗涤,亦犯恶作罪。
Ekatoupasampannā, bhikkhunīnaṃ vasena yā; Tāya dhovāpane vāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
没被告知就洗穿过的衣,或者拿去洗别的衣物;
无过失,由媒介行为等起等的,都相同。
Avuttā paribhuttaṃ vā, aññaṃ vā yadi dhovati; Na doso, sañcarittena, samuṭṭhānādayo samā.
任何一件可以用来分配的衣,但最小尺寸的僧衣则不能;
拿取的人就犯戒,除非是交换所得的。
Vikappanupagaṃ kiñci, pacchimaṃ pana cīvaraṃ; Gaṇhato hoti āpatti, ṭhapetvā pārivattakaṃ.
为了执取而有所行动,就犯下恶作,这是学处所规定的。
他的舍堕罪,是通过拿取而显示出来的。
Payoge gahaṇatthāya, dukkaṭaṃ pariyāputaṃ; Tassa nissaggiyāpatti, gahaṇena pakāsitā.
如果把僧衣派人送到没有受具足戒的人手里;
即使不是从交换得来的,拿来用也是可以的。
Sace anupasampanna-hatthe peseti cīvaraṃ; Aññatra pārivattāpi, gahetuṃ pana vaṭṭati.
对亲族也当作不是亲族想,或者心存疑惑;
从只有一方受具足戒的人手中接取,犯恶作。
Ñātikāyapi aññāti-saññissa vimatissa vā; Ekatoupasampanna-hatthā gaṇhāti dukkaṭaṃ.
或者心里想着“我要给”,或者把它当作交换的条件;
只要还停留在“暂时可以信任”这种认定上,就不会有过失发生。
‘‘Dassāmī’’ti ca ābhogaṃ, katvā vā pārivattakaṃ; Tāvakālikavissāsa-ggāhe doso na vijjati.
但如果是拿取其他资具,就没有过失。
由媒人戒等起所生起的,这就是所说的“作与不作”。
Aññaṃ pana parikkhāraṃ, na doso hoti gaṇhato; Sañcarittasamuṭṭhānaṃ, idaṃ vuttaṃ kriyākriyaṃ.
向非亲属且被邀请者请求袈裟,
除了适当的时候,就犯舍堕罪。
Cīvaraṃ viññāpentassa, aññātakāppavāritaṃ; Hoti nissaggiyāpatti, aññatra samayā pana.
三波逸提已经讲过,二恶作也是同样。
对亲属起非亲属想的人,以及对此有疑惑的人。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva dvikadukkaṭaṃ; Ñātakeñātisaññissa, tattha vematikassa ca.
在合适的时候,向亲戚或已发出邀请的人请求。
或者是为了他本人的利益,或者是为了亲戚、已受邀请的人。
Samaye viññāpentassa, ñātake vā pavārite; Aññassatthāya vā tassa, ñātake vā pavārite.
应当知道这是无犯;同样地,对疯狂者等也是如此。
一切生起等,都被认为与做媒相同。
Anāpattīti ñātabbaṃ, tathā ummattakādino; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
认为未被邀请,那件衣则视为超出。
对乞求的比丘来说,就构成舍堕罪。
Appavāritamaññātiṃ , cīvaraṃ tu taduttariṃ; Hoti nissaggiyāpatti, viññāpentassa bhikkhuno.
他的三种都失去了,或者两种,或者哪怕只有一种;
他应受两件,或一件,或什么都不应受。
Yassa tīṇipi naṭṭhāni, dve vā ekampi vā pana; Dve vā ekampi vā tena, sāditabbaṃ na kiñcipi.
对带来剩余食物的人,因为已经布施过,所以不算断绝了(布施的)因由。
对于近亲等人所委托保管的财物,或者自己的财物。
Sesakaṃ āharantassa, dinne nacchinnakāraṇā; Santake ñātakādīnaṃ, attanopi dhanena vā.
要知道这是无犯,狂乱者等也是如此。
一切生起等,都和媒嫁一样,应当视为同等。
Anāpattīti ñātabbaṃ, tathā ummattakādino; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
因为想要好的东西,所以犯了分配(物品)的过失。
不过,如果他在袈裟方面有所获得,那就属于舍堕。
Kalyāṇakamyatāhetu , āpajjati vikappanaṃ; Cīvare pana yo tassa, lābhā nissaggiyaṃ bhave.
有人想布施贵重的东西时,他却乞求便宜的东西;
对于亲属等人自己拥有的财物,已说明是无犯。
Mahagghaṃ dātukāmamhi, appagghaṃ viññāpeti yo; Santake ñātakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā.
对亲戚有非亲戚想的人,犯恶作;对疑惑的人,也一样。
与媒介行为同等的起缘等方法,已被宣说。
Ñātakeññātisaññissa, dukkaṭaṃ vimatissa ca; Sañcarittasamā vuttā, samuṭṭhānādayo nayā.
因为在第二预备中,没有任何一点需要说的。
因此,紧接着的决断完全一样。
Dutiyopakkhaṭe yasmā, vattabbaṃ natthi kiñcipi; Tasmā anantarenassa, sadisova vinicchayo.
国王或王室人员,为了某位比丘而送来的东西;
不该接受像黄金这类不如法之物。
Raññā vā rājabhoggena, bhikkhumuddissamābhataṃ; Akappiyaṃ suvaṇṇādiṃ, gahetuṃ na ca vaṭṭati.
银子或金子,不管是自己的还是别人的;
为了利益而接受任何正在布施的东西,是不可以的。
Rajataṃ jātarūpaṃ vā, attano vā parassa vā; Atthāya gaṇhituṃ kiñci, dīyamānaṃ na vaṭṭati.
为别人的利益而被指定,比丘接受它时;
对于他来说,这是恶作;但在《大筏疏》中。
Aññassatthāya niddiṭṭhaṃ, bhikkhuno paṭiggaṇhato; Dukkaṭaṃ tassa hotīti, mahāpaccariyaṃ pana.
如果有人把不该接受的物品拿过来,然后这样说:
我把这个布施给僧团,或者布施给个人,或者布施给群体。
Netvā akappiyaṃ bhaṇḍaṃ, itthaṃ koci sace vade; ‘‘Idaṃ saṅghassa dammīti, puggalassa gaṇassa vā.
你建造园林、精舍或塔庙吧。
而且,所有人接受那个事物是不妥当的。
Ārāmaṃ vā vihāraṃ vā, cetiyaṃ vā karohi’’ti; Na ca vaṭṭati taṃ vatthuṃ, sabbesaṃ sampaṭicchituṃ.
未触摸僧团、群体或个人,
如果有人说:“我们施给塔庙或寺院。”
Anāmasitvā saṅghaṃ vā, gaṇaṃ vā puggalampi vā; ‘‘Cetiyassa vihārassa, demā’’tipi vadanti ce.
不该拒绝那些金银。
应该告诉园丁:“他们这样说。”
Taṃ hiraññaṃ suvaṇṇaṃ vā, nisedhetuṃ na vaṭṭati; Ārāmikānaṃ vattabbaṃ, ‘‘vadantevamime’’ti ca.
接受银或金,为僧团而受取;
就犯舍堕罪,使用时犯恶作罪。
Rajataṃ jātarūpaṃ vā, saṅghassa paṭiggaṇhato; Hoti nissaggiyāpatti, paribhoge ca dukkaṭaṃ.
因池塘具有田地性,且是谷物生长的来源;
比丘不可执取或受用。
Taḷākassa ca khettattā, sassuppattinidānato; Gahaṇaṃ paribhogo vā, na ca vaṭṭati bhikkhuno.
僧团或团体请受用四种资具;
如果这样说了之后,他全部布施出去,那也是可以的。
‘‘Cattāro paccaye saṅgho, gaṇo vā paribhuñjatu’’; Iccevaṃ pana vatvā ce, deti sabbampi vaṭṭati.
他让人把田地准备好,又让人把树林砍掉;
在旧田地里,它还会多占一些。
Kārāpeti ca kedāre, chindāpetvā vanaṃ pana; Kedāresu purāṇesu, atirekampi gaṇhati.
对于份额还没划定的新谷,也说“就这么些;
如果说“请给一份”,他就让人把钱币拿出来。
Aparicchinnabhāgasmiṃ, navasassepi ‘‘ettakaṃ; Bhāgaṃ dethā’’ti vatvā ce, uṭṭhāpeti kahāpaṇe.
说了不合戒律的话,比如“去耕田、去播种”;
由一切人所产生的,全都是不许可的。
Vatvā akappiyaṃ vācaṃ, ‘‘kasatha vapathā’’ti ca; Uppāditañca sabbesaṃ, hoti sabbamakappiyaṃ.
“就这么多份”,以及“就这么大一块地”;
有人还没提到犁地之类的事,就直接把地占住立标。
‘‘Ettako nāma bhāgoti, ettikāya ca bhūmiyā’’; Patiṭṭhāpeti yo bhūmiṃ, avatvā kasathādikaṃ.
为了了知地的量
有人用绳子,或者用棍子,来丈量田地。
Sayameva pamāṇassa, jānanatthaṃ tu bhūmiyā; Rajjuyā vāpi daṇḍena, khettaṃ mināti yo pana.
他站在打谷场上守护,或者从打谷场那边又再……
或者让人把稻谷搬走,这对他就成了不许可的事。
Khale vā rakkhati ṭhatvā, khalatopi tato puna; Nīharāpeti vā vīhī, tassevetamakappiyaṃ.
“就用这些稻谷,把这个拿过来。”
如果说了“拿这些来”,那对他来说就是不清净的。
‘‘Ettakehi ca vīhīhi, idaṃ āharathā’’ti ca; Āharanti sace vuttā, tassevetamakappiyaṃ.
“用这些钱,把这个拿来”,
凡是他们拿来佛陀所说之物,那对所有人来说都是不合律的。
‘‘Ettakena hiraññena, idamāharathā’’ti ca; Āharanti ca yaṃ vuttā, sabbesaṃ tamakappiyaṃ.
或者织工奴仆,或者洗衣人等之中的另一个;
以园民的名义,接受牙齿是允许的。
Pesakārakadāsaṃ vā, aññaṃ vā rajakādisu; Ārāmikānaṃ nāmena, dente vaṭṭati gaṇhituṃ.
就算对方说“我把牛布施给你”,也不该接受。
如果对方说的是“为了享用五牛味,我们给”,那就可以接受。
‘‘Gāvo demā’’ti vuttepi, gahetuṃ na ca vaṭṭati; Pañcagorasabhogatthaṃ, vutte demāti vaṭṭati.
对于山羊等类,智者应当知道这个道理也是一样的。
只要用合乎戒律的话来说,一切都可以接受。
Ajikādīsu eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā; Kappiyena ca vākyena, sabbaṃ vaṭṭati gaṇhituṃ.
象、水牛、马、牛、鸡、猪,
对牙齿和人类,也不适合接受。
Hatthiṃ vā mahisaṃ assaṃ, goṇaṃ kukkuṭasūkaraṃ; Dentesu ca manussesu, na ca vaṭṭati gaṇhituṃ.
即使僧团已经禁止,但如果已经布施了,他仍然可以离开。
把本钱给了僧团之后,有些人还是拿回来,这是可以的。
Paṭisiddhepi saṅghassa, datvā gacchati ce pana; Mūlaṃ datvā ca saṅghassa, keci gaṇhanti vaṭṭati.
我们把田地、宅地、池塘,或者牛、羊等布施出去;
就算对方说“这是寺院的”,也不该阻止。
‘‘Khettaṃ vatthuṃ taḷākaṃ vā, dema goajikādikaṃ; Vihārassā’’ti vuttepi, nisedhetuṃ na vaṭṭati.
说了三遍举发,说了六遍处所。
如果仅仅举发就是六次,那么举发就确立为两倍。
Tikkhattuṃ codanā vuttā, chakkhattuṃ ṭhānamabravi; Yadi codetiyeva cha, codanā diguṇā ṭhiti.
没有先举罪就得到(谅解),以及疯子等人(的情况),无犯。
一切等起之类,都和游行相同。
Anāpatti acodetvā, laddhe ummattakādino; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
就算只用一根蚕丝混进去铺成坐具,
比丘让人去做,就犯舍堕。
Ekenāpi ca missetvā, santhataṃ kosiyaṃsunā; Hoti nissaggiyāpatti, kārāpentassa bhikkhuno.
为了利益他人而做,或者让别人铺设坐具时,
别人做好之后拿来用,就犯恶作。
Paratthāya karontassa, kārāpentassa santhataṃ; Aññena ca kataṃ laddhā, sevamānassa dukkaṭaṃ.
用雨布或地垫,则无犯。
对于做褥子或坐垫的人,初犯者不犯戒。
Anāpatti vitānaṃ vā, bhūmattharaṇameva vā; Bhisi bibbohanaṃ vāpi, karontassādikammino.
如果铺的是纯黑羊毛的坐具,
如果做了,就会犯戒;其余部分则和前面第一个例子一样。
Kāḷakeḷakalomānaṃ, suddhānaṃ santhataṃ sace; Kareyyāpatti hotissa, sesaṃ tu paṭhamūpamaṃ.
无犯:或一把,或甚至多量,或甚至全部。
拿起来做的时候,不管是白色的还是褐色的。
Anāpatti tulaṃ vāpi, bahuṃ vā sabbameva vā; Karontassa gahetvāna, odātaṃ kapilampi vā.
这三种铺盖物也要依次第来制作。
即使已经归还所获得的物品,仍继续使用,也犯恶作。
Anukkamena etāni, santhatāni ca tīṇipi; Nissajjitvāpi laddhāni, sevamānassa dukkaṭaṃ.
一切生起等,都与媒介行为相同。
对于这三者来说,第三个则是作与不作。
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā; Imesaṃ pana tiṇṇampi, tatiyaṃ tu kriyākriyaṃ.
在六年之内,制作坐卧具的人,
除了得到僧团同意的情况,就犯舍堕罪。
Channaṃ orena vassānaṃ, karontassa ca santhataṃ; Hoti nissaggiyāpatti, ṭhapetvā bhikkhusammutiṃ.
为了他人的利益,让人去做或者自己去做,都不犯戒。
别人做好之后,他得到并享用。
Anāpatti paratthāya, kārāpeti karoti vā; Kataṃ vā pana aññena, labhitvā paribhuñjato.
做了六年的人,以及在那之后铺设的(卧具);
在布篷和麻布围墙那里,即使是在舍弃之后所铺设的,也是如此。
Chabbassāni karontassa, taduddhampi ca santhataṃ; Vitāne sāṇipākāre, nissajjitvā katepi ca.
没拿就不犯;如果铺具不存在,
为了他人的利益而让人制作,以及受用已经做好的东西。
Anāpatti anādāya, asante santhate pana; Aññassatthāya kāretuṃ, katañca paribhuñjituṃ.
以不取的方式,以善逝的一搩手长,
导师以“造作”这一说法,宣说了作与不作。
Anādānavasenassa, sugatassa vidatthiyā; Karaṇena ca satthārā, vuttametaṃ kriyākriyaṃ.
一切生起等,都被认为与媒介行为相同。
即使对紧接着的这个,也找不到任何差别。
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā; Anantarassimassāpi, viseso nupalabbhati.
坐在行进的车乘上,或者骑在象、马等坐骑上时,
如果主人不知道,就把毛发放上去。
Gacchante pana yāne vā, hatthiassādikesu vā; Ṭhapeti yadi lomāni, sāmikassa ajānato.
比丘在超出三由旬的那些地方,就犯戒。
当那些不来的即便被留在原处时,这个规则也同样适用。
Tiyojanamatītesu, tesu āpatti bhikkhuno; Agacchantesu tesveva, ṭhapitesupyayaṃ nayo.
如果车乘不行进时,或者(他)在马上、在象背上;
放置后、上车后,如果他驱策前行,那是适合的。
Yāne pana agacchante, asse vā hatthipiṭṭhiyaṃ; Ṭhapetvā abhirūhitvā, sace sāreti vaṭṭati.
“不转”这一点已经说明了,因为《库伦达义注》中确实如此。
但他却让别人把它拿走,这与(义注的)说法相抵触。
Na vaṭṭatīti niddiṭṭhaṃ, kurundaṭṭhakathāya hi; Taṃ panaññaṃ harāpeti, vacanena virujjhati.
对于把毛发塞进耳孔里而行者,
据说,确实是按毛发的数量来算,就构成罪过。
Kaṇṇacchiddesu lomāni, pakkhipitvāpi gacchato; Hotiyeva kirāpatti, lomānaṃ gaṇanāvasā.
用线绳绑好之后再放置,那是可以的。
把头发编成辫子来携带,就说明了犯戒。
Suttakena ca bandhitvā, ṭhapitaṃ pana vaṭṭati; Veṇiṃ katvā harantassa, āpatti paridīpitā.
到了税关,就被盗贼之类的人侵害了;
如果有人心思在别处,他要是去了,就犯戒。
Suṅkaghātaṃ anuppatvā, corādīhi upadduto; Yo caññavihito vāpi, āpatti yadi gacchati.
带走三由旬的,或者不足三由旬的;
就这样带回来时,同样只是三由旬。
Tiyojanaṃ harantassa, ūnakaṃ vā tiyojanaṃ; Tathā paccāharantassa, tāniyeva tiyojanaṃ.
或者为了住处的事去了那里,之后又从那里拿走。
就算得到的是已经被抢夺或已经丢掉的东西,即使有人从你那里把它拿走,也一样。
Nivāsatthāya vā gantvā, harantassa tato paraṃ; Acchinnaṃ vāpi nissaṭṭhaṃ, labhitvā haratopi ca.
让别人拿走的人,以及拿走别人做好的东西的人;
同样地,对于疯狂者等人,也说明了无犯。
Harāpentassa aññena, harato katabhaṇḍakaṃ; Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā.
这个生起因,则是从身与从身心。
没有心的身业,以及三种心和三种受。
Idaṃ pana samuṭṭhānaṃ, kāyato kāyacittato; Acittaṃ kāyakammañca, ticittañca tivedanaṃ.
连同生起处等,以及羊毛的洗涤;
被视为等同于旧衣的洗涤。
Samuṭṭhānādinā saddhiṃ, lomadhovāpanampi ca; Cīvarassa purāṇassa, dhovāpanasamaṃ mataṃ.
他可能自己拿,也可能让别人拿,银子或金子;
罪过舍弃之后,也应由比丘尼发露。
Gaṇheyya vā gaṇhāpeyya, rajataṃ jātarūpakaṃ; Nissajjitvā panāpatti, desetabbāva bhikkhunā.
银子和黄金,以及这两者中的哪怕一枚摩萨迦钱。
这四种事由,会导致舍堕。
Rajataṃ jātarūpañca, ubhinnaṃ māsakopi ca; Etaṃ catubbidhaṃ vatthu, hoti nissaggiyāvahaṃ.
珍珠、宝珠、水晶、螺贝、珊瑚、赤珠;
玛瑙、谷物,以及七种牛、水牛之类。
Muttā maṇi silā saṅkho, pavāḷaṃ lohitaṅkako; Masāragallaṃ dhaññāni, satta gomahisādikaṃ.
田地、宅地、池塘,还有女奴、男奴之类。
大仙已经开示了,这些正是恶作的事例。
Khettaṃ vatthuṃ taḷākañca, dāsidāsādikaṃ pana; Dukkaṭasseva vatthūni, dīpitāni mahesinā.
绿豆、肉类等一切,酥油等物以及米粒;
线、布、犁、犁铧,以及诸如此类允许使用的东西。
Muggamāsādikaṃ sabbaṃ, sappiādīni taṇḍulā; Suttaṃ vatthaṃ halaṃ phālaṃ, kappiyaṃ evamādikaṃ.
在那里,确实是为了自己的利益,应舍罪之物。
如果有比丘接受了,对他来说就犯应舍罪。
Tatthattano panatthāya, vatthuṃ nissaggiyassa hi; Sampaṭicchati yo bhikkhu, tassa nissaggiyaṃ siyā.
为僧团而取用,同样犯恶作。
恶作的事物本身,以及为了任何目的,均为恶作。
Saṅghādīnaṃ tamatthāya, gaṇhato dukkaṭaṃ tathā; Dukkaṭassa ca vatthumpi, sabbatthāya ca dukkaṭaṃ.
如果接受金钱等一千枚;
按事来计算,就成了按罪来计算。
Sace kahāpaṇādīnaṃ, sahassaṃ paṭigaṇhati; Vatthūnaṃ gaṇanāyassa, āpattigaṇanā siyā.
同样地,对于松散系缚的袋等,从形态角度来看;
然而在《大筏疏》中说明了罪的计数。
Tathā sithilabaddhesu, thavikādīsu rūpato; Āpattigaṇanā vuttā, mahāpaccariyaṃ pana.
当有人说“这个应该归尊者所有”时,或者被任何人这样说了之后,
即使想要拿,也还是应当拒绝。
‘‘Idaṃ ayyassa hotū’’ti, vutte vā pana kenaci; Sace gaṇhitukāmopi, nisedhetabbameva ca.
就算已经拒绝了那件东西,如果对方放下后还是走开;
应当像这样守护它,让它不至于毁坏。
Paṭikkhittepi taṃ vatthuṃ, ṭhapetvā yadi gacchati; Tathā gopāyitabbaṃ taṃ, yathā taṃ na vinassati.
把这个拿来,把这个取走,在这里把这个给出,把这个放下。
像这样对比丘说,是不允许的。
‘‘Āharedamidaṃ gaṇha, idaṃ dehīdha nikkhipa’’; Iccevaṃ bhikkhuno vattuṃ, na vaṭṭati akappiyaṃ.
除了金银持有,已舍弃并转手的东西。
把酥油之类的东西分好之后,应当由所有人共同享用。
Ṭhapetvā rūpiyaggāhaṃ, nissaṭṭhaparivattitaṃ; Sabbehi paribhottabbaṃ, bhājetvā sappiādikaṃ.
就连接受供养的比丘自己应得的那一份,
从他人处所得之物,拿取或食用,皆不合适。
Attano pattabhāgampi, paṭiggāhakabhikkhuno; Gahetuṃ aññato laddhaṃ, bhuñjituṃ vā na vaṭṭati.
无论什么产生的,从根据和从彼为资具。
比丘侍奉时,就犯下恶作罪。
Yaṃ kiñci pana sambhūtaṃ, paccayaṃ vatthuto tato; Bhikkhuno sevamānassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
在园内无犯,住在该园中也是如此;
比丘拿了或让人拿了之后再放下。
Ajjhārāme anāpatti, tamajjhāvasathepi vā; Gahetvā vā gahāpetvā, nikkhipantassa bhikkhuno.
三种波逸提已经讲了,在非金银上作金银想。
有想的人、有疑惑的人,都犯恶作罪。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, rūpiyanti arūpiye; Saññino vimatissāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
一切生起等,都与媒行相同。
已说的作与不作,差别就在这里。
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā; Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, ayameva visesatā.
对于舍堕罪的事物,或者恶作罪的事物;
或者,属于允许之物的东西,以及以舍堕之物。
Vatthuṃ nissaggiyassāpi, vatthuṃ vā dukkaṭassa ca; Kappiyassa ca vatthuṃ vā, yo nissaggiyavatthunā.
以所依事(具格)亦属恶作罪,或以所依事(宾格)属舍堕罪;
把物品换成如法允许的东西,或把如法允许的东西换成物品,都犯戒。
Vatthunā dukkaṭassāpi, vatthuṃ nissaggiyassa vā; Parivatteti āpatti, kappiyena ca vatthunā.
恶作的事由,或者合乎允许的事由;
以恶作本身的事由,转变成恶作。
Dukkaṭassa ca vatthuṃ vā, vatthuṃ vā kappiyassa ca; Vatthunā dukkaṭasseva, parivatteti dukkaṭaṃ.
以所依事来看,即使是允许的事,也同样成为恶作的所依事;
如果有人把它转成别的用法,就犯恶作罪。
Vatthunā kappiyassāpi, tathā dukkaṭavatthukaṃ; Parivatteti yo tassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于袈裟,乃至恶作罪,以及舍堕罪,也是如此;
过去已经禁止了拿取,现在要用这个来禁止交换。
Vatthuno dukkaṭassāpi, tathā nissaggiyassa ca; Gahaṇaṃ vāritaṃ pubbe, iminā parivattanaṃ.
对金银作想者,以及对非金银之物还有疑惑的人;
因此,他就有两个恶作,因为让人兑换金钱。
Rūpiyanti ca saññissa, vimatissa arūpiye; Tena dve dukkaṭā honti, cetāpentassa rūpiyaṃ.
对非色法有想者,无犯;于非色法。
就算说了“拿这个来布施”,也还是按五种方式结罪。
Arūpiyanti saññissa, anāpatti arūpiye; ‘‘Idaṃ gahetvā dehī’’ti, vadatopi ca pañcahi.
其余的部分,正与紧邻的前一戒相同,生起等各方面都相同。
这是由行为所生起的,这就是它们的差别所在。
Sesaṃ anantareneva, samuṭṭhānādikaṃ samaṃ; Idaṃ kriyasamuṭṭhānaṃ, ayameva visesatā.
把可用的物品换成另一种可用的物品,
除了与同法者在一起的情况,就犯舍堕罪。
Kappiyaṃ kappiyeneva, parivattayato pana; Hoti nissaggiyāpatti, ṭhapetvā sahadhammike.
用那件不如法物品本身来做交换,
被指示为“不去”,被纳入买卖的范畴。
Akappiyassa vatthussa, teneva parivattanaṃ; Na gacchatīti niddiṭṭhaṃ, kayavikkayasaṅgahaṃ.
726第726段没有可翻译的巴利文内容。
726.
所以,即使是父母的任何可供养之物,
如果说“把这个用这个给”,那就犯了一个恶作。
Tasmā mātāpitūnampi, vatthuṃ yaṃ kiñci kappiyaṃ; ‘‘Imaṃ dehiminā hī’’ti, vadato pana dukkaṭaṃ.
或者,如果他把自己的财物送给母亲,这样说完之后;
或者,自己像那样拿走母亲的物品,犯恶作。
Sakaṃ vā deti ce bhaṇḍaṃ, evaṃ vatvāna mātuyā; Mātuyā vā tathā bhaṇḍaṃ, sayaṃ gaṇhāti dukkaṭaṃ.
我的手拿的是别人的东西,而别人的手拿的是自己的东西;
物品已经到手时,就说这是舍堕。
Sahatthaṃ parabhaṇḍasmiṃ, parahatthañca attano; Bhaṇḍake pana sampatte, nissaggiyamudīritaṃ.
拿了这个东西,或者吃了这碗饭,
不能说“你应当做这个”。
‘‘Gahetvā vā idaṃ nāma, bhuñjitvā odanaṃ imaṃ; Idaṃ nāma karohī’’ti, vattuṃ pana na vaṭṭati.
或者吃残食,或者吃其它(之类)的;
或者树皮,或者藤蔓,或者木柴,或者就是木头。
Vighāsādamathaññaṃ vā, ‘‘bhuñjitvā odanaṃ imaṃ; Challiṃ vā pana valliṃ vā, kaṭṭhaṃ vā dārumeva vā.
说“拿来”者的,以物品的数量;
那位比丘在买卖中就会犯下罪过。
Āharā’’ti vadantassa, vatthūnaṃ gaṇanāvasā; Honti āpattiyo tassa, bhikkhuno kayavikkaye.
你把这粥喝掉,把这饭吃掉;
你已经吃了,你将会吃,你现在吃这个。
饭,请做这件工作。
这样说也还是可以的。
‘‘Imañca yāguṃ piva bhuñja bhattaṃ; Bhuttosi bhuñjissasi bhuñjasīdaṃ; Bhattaṃ, imaṃ nāma karohi kammaṃ’’; Icceva vattuṃ pana vaṭṭateva.
或者在地面清扫时,或者在涂抹时,或者在洗衣服时;
在这里,即使没有别的财物,财物也需要放下。
Bhūmiyā sodhane vāpi, limpane vatthadhovane; Ettha kiñcāpi natthaññaṃ, bhaṇḍaṃ nissajjitabbakaṃ.
对于应舍的物品,如果已经丢失,或者已经被用掉了,也是同样。
罪应当发露,这个罪也应当这样发露。
Nissaggiye ca vatthumhi, naṭṭhe bhuttepi vā yathā; Desetabbāva āpatti, desetabbā tathā ayaṃ.
“就用这个,换那个,给我。”
除了物主,其他人说了也无犯。
‘‘Imināva imaṃ nāma, gahetvā dehi me’’iti; Ācikkhati anāpatti, ṭhapetvā bhaṇḍasāmikaṃ.
“这是我的,这对我有用,以此”——说这种话的时候,
其余的部分和前面完全一样,生起等各方面也都相同。
‘‘Idaṃ mamatthi attho me, iminā’’ti ca bhāsato; Sesaṃ anantareneva, samuṭṭhānādikaṃ samaṃ.
泥制的钵和铁制的钵是合律的,按材质分为两种。
钵的规格有三种:上等、中等、下等。
Mattikāyomayā pattā, kappiyā jātito duve; Tayo pattassa vaṇṇā tu, ukkaṭṭho majjhimomako.
两那利米的饭,以摩揭陀那利来量;
硬食为四分之一,菜肴与之相配。
Dvinnaṃ taṇḍulanāḷīnaṃ, bhattaṃ magadhanāḷiyā; Khādanañca catubbhāgaṃ, byañjanañca tadūpiyaṃ.
所谓“最上”,就是那个能容纳这一切的钵。
Ukkaṭṭho nāma so patto, yo taṃ sabbaṃ tu gaṇhati;
中等的那种,是它的一半;那的一半,又是最小的。
Majjhimo tassupaḍḍho ca, tadupaḍḍho ca omako.
最上等的也有最上、下等和中等之分。
这样,在中等和下等之中,就出现了九种钵。
Ukkaṭṭhassa ca ukkaṭṭho, tassevomakamajjhimā; Evaṃ majjhimaomesu, nava pattā bhavanti hi.
在这些钵中,最大之大者与最小之小者为非钵。
因此,它们既不趋向决意,也不趋向分别。
Ukkaṭṭhukkaṭṭhako tesu, apatto omakomako; Tasmā nāpi adhiṭṭhānaṃ, na gacchanti vikappanaṃ.
剩下的七种钵,都具备钵的特征。
智者先决意、再作区分,然后才可以受用。
Sesaṃ sattavidhaṃ pattaṃ, pattalakkhaṇasaṃyutaṃ; Adhiṭṭhāya vikappetvā, paribhuñjeyya paṇḍito.
作为多余之物,最多可持有十天时间。
逾期的钵,那就成了该舍的东西。
Dasāhaparamaṃ kālaṃ, dhāreyya atirekato; Atikkamayato pattaṃ, tañhi nissaggiyaṃ siyā.
他要是没有把钵作净,或者没有对它作决意,
这个钵被知律者们说明为超限(多余之钵)。
Yaṃ pattaṃ na vikappeti, yaṃ nādhiṭṭheti vā pana; Vinayaññūhi so patto, atirekoti vaṇṇito.
不过,当面时应当说:“我决意这个钵。”
在远处时说“那个钵”;解除决意时也是同样的道理。
Vattabbaṃ tu ‘‘imaṃ pattaṃ, adhiṭṭhāmī’’ti sammukhe; ‘‘Etaṃ patta’’nti dūrasmiṃ, paccuddhārepyayaṃ nayo.
用心作意,又做出身体的动作;
即使是在身体上,对钵的决意也被说明了。
Ābhogaṃ manasā katvā, katvā kāyavikārakaṃ; Kāyenapi ca pattassa, adhiṭṭhānaṃ pakāsitaṃ.
钵失去决意,是由于施舍、破损与遗失。
因为迷乱、收回、拒绝、转换与执取。
Patto jahatidhiṭṭhānaṃ, dānabhedakanāsato; Vibbhamuddhārapaccakkha-parivattanagāhato.
当(裂缝)只有粟粒那么大时,决意就会失效。
封好之后应当决意,或者用铁粉、铁钉。
Kaṅgusitthappamāṇena, khenādhiṭṭhānamujjhati; Pidahitvā adhiṭṭheyya, ayocuṇṇena vāṇiyā.
如果有人确实还在用本该舍掉的钵,却没有把它舍出去就继续受用,
他吃了之后,洗与不洗,这被指出是恶作。
Yo hi nissaggiyaṃ pattaṃ, anissajjeva bhuñjati; Dukkaṭaṃ tassa niddiṭṭhaṃ, bhutvā dhovanadhovane.
还有金钵、宝石钵、琉璃钵和水晶钵,
黄铜钵、玻璃钵和铅锡钵,
Suvaṇṇamaṇipatto ca, veḷuriyaphalikubbhavo; Kaṃsakācamayo patto, tipusīsamayopi ca.
同样地,木制的钵、铜制的钵和银制的钵;
十一种钵,被说成是恶作事的依据。
Tathā dārumayo patto, tambasajjhumayopi ca; Ekādasavidho patto, vutto dukkaṭavatthuko.
还有瓶、小口瓶以及葫芦,这些都是相配的。
在那里,铜铁制的小盘则合适。
Ghaṭasīsakaṭāho ca, tumbaṃ cassānulomikaṃ; Tambalohamayaṃ tattha, thālakaṃ pana vaṭṭati.
水晶、玻璃、铜器,以及竹席之类的某些物品;
这些不转生为个人,而在家众和僧团转生。
Phalikakācakaṃsānaṃ, taṭṭikādīni kānici; Puggalassa na vaṭṭanti, vaṭṭanti gihisaṅghikā.
任何还有水的钵,如果就收起来,犯恶作罪。
妥善处理好水之后,智者应当存放。
Yaṃ kiñci sodakaṃ pattaṃ, paṭisāmeyya dukkaṭaṃ; Sādhukaṃ vodakaṃ katvā, paṭisāmeyya paṇḍito.
比丘不应把湿钵拿去晒干;
不该在热处烘烤,烘烤的人犯恶作罪。
Bhikkhuno sodakaṃ pattaṃ, otāpetuṃ na vaṭṭati; Uṇhe na nidahetabbo, nidahantassa dukkaṭaṃ.
在粪便处或其周围,不宜放置。
在粪尿处旁边,若是已经铺开的地方,则可以。
Miḍḍhante paribhaṇḍante, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati; Miḍḍhiyā paribhaṇḍe vā, vitthiṇṇe pana vaṭṭati.
在木制支架上,放两个钵也是可以的。
这个道理,在杖支架和地面支架等上面也是一样。
Dāruādhārake patte, dve ṭhapetumpi vaṭṭati; Ayameva nayo daṇḍa-bhūmiādhārakesupi.
在垫席上,或在布上、书上、草席上;
在铺垫物上,或者在地上、沙土上。
Taṭṭikāyapi coḷe vā, potthake kaṭasārake; Paribhaṇḍakatāyāpi, bhūmiyaṃ vālukāsu vā.
对于具有这种性质的清净(衣物),却是适合用来放置的。
把有沙尘的地面当作放置处,就犯恶作;把粗糙的地面当作放置处,也犯恶作。
Tathārūpāsu suddhāsu, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati; Sarajāya ṭhapentassa, dukkaṭaṃ kharabhūmiyā.
不管是挂在棍子上还是象牙钩上,都不可以。
将(钵)放置在伞骨、床、椅上的人,也犯恶作。
Daṇḍe vā nāgadante vā, laggetumpi na vaṭṭati; Chattaṅgamañcapīṭhesu, ṭhapentassa ca dukkaṭaṃ.
确实,绑在横木上,悬挂起来也是可以的;
不过,绑在床架上之后再放上去,也是可以的。
Aṭanīsu hi bandhitvā, olambetumpi vaṭṭati; Bandhitvā pana mañcassa, ṭhapetuṃpari vaṭṭati.
把钵放在床脚或椅脚上,是可以的。
把装满食物的钵放在伞上,也是不允许的。
Mañcapīṭhaṭṭake pattaṃ, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati; Bhattapūropi vā chatte, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
如果手里拿着钵,就不该去推门;
以任何身体部位推门,就犯恶作。
Kavāṭaṃ na paṇāmeyya, pattahattho sace pana; Yena kenaci aṅgena, paṇāmeyyassa dukkaṭaṃ.
不能用钵把残渣或骨头挑出来;
把残食水取出来的人,也犯恶作罪。
Na nīhareyya pattena, calakānaṭṭhikāni vā; Ucchiṭṭhamudakaṃ vāpi, nīharantassa dukkaṭaṃ.
把钵作为承接器后,为了洗它,或者只是为了洗手;
从口中拿出来后,放在钵里是不允许的。
Pattaṃ paṭiggahaṃ katvā, dhovituṃ hatthameva vā; Mukhato nīhaṭaṃ patte, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
无犯:十天者,以及凡仅在界内者。
他决意、另作安排、舍弃,毁坏。
Anāpatti dasāhassa, antoyeva ca yo pana; Adhiṭṭheti vikappeti, vissajjeti vinassati.
767第767段没有可翻译的巴利文内容。
767.
确实,对第一钵,第一大仙……
一切生起等,都与咖提那衣相同。
Paṭhamassa hi pattassa, paṭhamena mahesinā; Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā.
如果钵少于五道系缚,而有人……
如果乞求一个新钵,对他来说就构成舍堕罪。
Pañcabandhanaūnasmiṃ, patte sati ca yo pana; Viññāpeyya navaṃ pattaṃ, tassa nissaggiyaṃ siyā.
一种系缚被指出,还有二指宽的裂纹;
四种系缚,以及如是八指纹线。
Bandhanaṃ ekamuddiṭṭhaṃ, dvaṅgulāya ca rājiyā; Bandhanāni ca cattāri, tathāṭṭhaṅgularājiyā.
若钵有五道裂纹,或者有一道长达十指的裂纹;
此钵即名为非钵,从此以后才可以开口请求。
Pañca vā rājiyo yassa, ekā vāpi dasaṅgulā; Apatto nāmayaṃ patto, viññāpeyya tato paraṃ.
铁钵用许多铁片或者铁圆片补过,
用铁粉由商人修补过、又打磨光滑的话,就能用。
Ayopatto anekehi, lohamaṇḍalakehi vā; Baddho vaṭṭati maṭṭho ce, ayocuṇṇena vāṇiyā.
钵已经舍给僧团,那对他就成了舍堕。
因为悲悯他,所以对那个人不取用(那钵),犯恶作罪。
Pattaṃ saṅghassa nissaṭṭhaṃ, tassa nissaggiyaṃ pana; Anukampāya taṃ tasmiṃ, agaṇhantassa dukkaṭaṃ.
别人正在把钵布施给他时,如果他对那个钵不喜欢,
或者因为少欲,他不接受那个钵,这也是可以的。
Dīyamāne tu pattasmiṃ, yassa so na ca ruccati; Appicchatāya vā pattaṃ, taṃ na gaṇhāti vaṭṭati.
然而,对于犯戒的比丘,
不应给与,这一点已经说明。
在这其中,所谓“钵的限度”,
应该布施给那位比丘。
Apattassa tu bhikkhussa; Na dātabboti dīpito; Tattha yo pattapariyanto; So deyyo tassa bhikkhuno.
如果他讨厌那个钵,就把它放到不该放的地方;
他以作意而丢弃,使用时犯恶作。
Sace so taṃ jigucchanto, appadese ṭhapeti vā; Vissajjeti abhogena, paribhuñjati dukkaṭaṃ.
钵不存在,或者即使钵破损了,也宣说为无犯。
从自己的亲戚等人那里拿,或者用财物换取。
Naṭṭhe bhinnepi vā patte, anāpatti pakāsitā; Attano ñātakādīnaṃ, gaṇhato vā dhanena vā.
由媒嫁行为所产生的,属于造作,被制戒所遮止。
身业和语业,以及三种心和三种受。
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ , kriyaṃ paṇṇattivajjakaṃ; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
确实,在午前受取酥油等药品。
就算是有配料的食物,在午前吃,也是可以的。
Sappiādiṃ purebhattaṃ, bhesajjaṃ paṭigayha hi; Sāmisampi purebhattaṃ, paribhuñjati vaṭṭati.
从那时起,整整七天之内,他可以受用那无欲之食。
过了七天之后,那件事就被说成是舍堕。
Tato paṭṭhāya sattāhaṃ, taṃ vaṭṭati nirāmisaṃ; Sattāhātikkame tassa, nissaggiyamudīritaṃ.
午后进食后还拿取,并且做储存的事;
但对于尝过味道的人,整整七天里,无杂食仍然是允许的。
Pacchābhattampi gaṇhitvā, katvā sannidhikārakaṃ; Sāyato pana sattāhaṃ, vaṭṭateva nirāmisaṃ.
不管是饭前还是饭后,若是自己拿来的,
可以拿去给身体受用,但不能拿来吃。
Purebhattampi pacchā vā, sayamuggahitaṃ pana; Sarīrabhoge netabbaṃ, sāyituṃ na ca vaṭṭati.
如果生酥在午饭前已由比丘接受,
由未受具足戒者加热后给予,则可以当作有杂食来接受使用。
Navanītaṃ purebhattaṃ, bhikkhunā gahitaṃ sace; Tāpetvānupasampanno, deti vaṭṭati sāmisaṃ.
如果比丘自己加热它,即使七天之内它仍是无杂食的纯药;
加热生酥,不是他自己煮的。
Sayaṃ tāpeti ce bhikkhu, sattāhampi nirāmisaṃ; Tāpanaṃ navanītassa, sāmapāko na hoti so.
饭后如果拿来,被任何人加热过的,
而这份酥油也可以(继续食用),即使七天之内没有掺杂其他食物,也依然可以受用。
Pacchābhattaṃ gahetvā ce, yena kenaci tāpitaṃ; Vaṭṭateva ca taṃ sappi, sattāhampi nirāmisaṃ.
接受了乳和酪之后,
他在正餐前自己动手做。
他在午饭前只有生酥,归他所有。
那个清净无染者对比丘是允许的。
Khīraṃ dadhiṃ cāpi paṭiggahetvā; Sayaṃ purebhattamatho karoti; Sappiṃ purebhattakameva tassa; Nirāmisaṃ vaṭṭati bhikkhuno taṃ.
过了正午之后,你就不可以再吃它了。
比丘既然已经接受了有主人的熟酥,
Pacchābhattakato uddhaṃ, taṃ na vaṭṭati sāyituṃ; Savatthukassa sappissa, gahitattāva bhikkhuno.
就算超过七天,对他来说也根本不算什么过失。
因为大仙已经说过:“接受那些之后。”
Sattāhātikkamepissa , na doso koci vijjati; ‘‘Paṭiggahetvā tānī’’ti, vuttattā hi mahesinā.
就像在如法的熟酥这件事上,宣说为舍堕;
对于不如法的熟酥,则说明是恶作。
Yathā kappiyasappimhi, nissaggiyamudīritaṃ; Tathākappiyasappimhi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
把一切不合宜的肉都排除掉,唯独避开肉本身;
牛奶、凝乳、酥油和生酥,都可以(食用)。
Sabbākappiyamaṃsānaṃ , vajjetvā maṃsameva ca; Khīraṃ dadhi ca sappi ca, navanītañca vaṭṭati.
“凡允许吃其肉者,也就允许吃其酥油”,这话是什么意思?
就连精美食物,也同样受七日药的规定限制。
‘‘Yesaṃ kappati maṃsañhi, tesaṃ sappī’’ti kiṃ idaṃ? Paṇītabhojanassāpi, tathā sattāhakālike.
对应舍堕之物的界定与判定;
不可食用之肉的酥油等,并不在禁止之列。
Nissaggiyassa vatthūnaṃ, paricchedaniyāmanaṃ; Na cākappiyamaṃsānaṃ, sappiādi nivāritaṃ.
在新鲜酥油和熟酥油里,以及在已取、已受持等情况下;
一切决断都应依照前面所说的方式来了知。
Navanītepi sappimhi, gahituggahitādike; Sabbo vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
近事男们为了替比丘们乞油而进入村落。
他们确实会倒入油、生酥或熟酥。
Telabhikkhāya bhikkhūnaṃ, paviṭṭhānaṃ upāsakā; Telaṃ vā navanītaṃ vā, sappiṃ vā ākiranti hi.
如果那里有饭粒或者米粒,
与太阳晒熟之物相混合的,就成为七日药。
Bhattasitthāni vā tattha, taṇḍulā vā bhavanti ce; Ādiccapakkasaṃsaṭṭhaṃ, hoti sattāhakālikaṃ.
胡麻油或芥子油,蜂蜜油或蓖麻油。
不过,在午饭之前接受的东西,即使掺有肉食,也属于没有肉食。
Tilasāsapatelaṃ vā, madhukeraṇḍatelakaṃ; Gahitaṃ tu purebhattaṃ, sāmisampi nirāmisaṃ.
过午食后,此后(到次日黎明前)可以饮用的,是不掺肉食的清净饮品。
过了七天,他们的油膏就构成舍堕。
Pacchābhattakato uddhaṃ, sāyitabbaṃ nirāmisaṃ; Sattāhātikkame tesaṃ, vasā nissaggiyaṃ siyā.
蓖麻籽、摩度迦籽、芥子等,已被舍弃。
取了之后,即使已经制成了油,也还是属于七日时限的东西。
Eraṇḍamadhukaṭṭhīni, sāsapādīni cattanā; Gahetvā katatelampi, hoti sattāhakālikaṃ.
因为这是尽形寿的资具,所以对那三位比丘来说,
在拿取有主物这件事上,他没有任何犯戒。
Yāvajīvikavatthuttā, tesaṃ tiṇṇampi bhikkhuno; Savatthugahaṇe tassa, kācāpatti na vijjati.
自己准备的油,如果不掺肉食,就可以用。
过了七天,对他就成了舍堕。
Attanā yaṃ kataṃ telaṃ, taṃ vaṭṭati nirāmisaṃ; Sattāhātikkamenassa, hoti nissaggiyaṃ pana.
比丘尼为了取油而取芥子等物,就犯了恶作。
不过,对于已经收下存放的东西,超过七天就可能犯戒。
Dukkaṭaṃ sāsapādīnaṃ, telatthāyeva bhikkhunā; Gahetvā ṭhapitānaṃ tu, sattāhātikkame siyā.
椰子油、迦兰阇油,还有库鲁瓦咖油;
尼姆巴果油和库桑巴果油,还有婆罗多迦油。
Nāḷikerakarañjānaṃ, telaṃ kuruvakassa ca; Nimbakosambakānañca, telaṃ bhallātakassa ca.
像这样开头的一切,在巴利圣典中并没有说到;
拿了之后又放下,过了时限就犯恶作。
Iccevamādikaṃ sabbaṃ, avuttaṃ pāḷiyaṃ pana; Gahetvā nikkhipantassa, dukkaṭaṃ samayaccaye.
区分时限药,以及尽形寿药;
知道了其余的之后,在这里也是一样,道理和酥油相同。
Yāvakālikabhedañca , yāvajīvakameva ca; Viditvā sesametthāpi, sappinā sadiso nayo.
Acchamacchavarāhānaṃ, susukāgadrabhassa ca; Vasānaṃ pana pañcannaṃ, telaṃ pañcavidhaṃ bhave.
一切脂油,以及如法与不如法的。
除了人脂以外,其他的都允许。
Sabbameva vasātelaṃ, kappiyākappiyassa ca; Manussānaṃ vasātelaṃ, ṭhapetvā pana vaṭṭati.
接受了脂肪后,在午饭前由自己(处理)。
煮熟的可以,混合的也可以,甚至七天之内没有肉食也允许。
Vasaṃ paṭiggahetvāna, purebhattaṃ panattanā; Pakkaṃ vaṭṭati saṃsaṭṭhaṃ, sattāhampi nirāmisaṃ.
如果还没受具足戒,做好之后拿来布施,是可以的。
有肉食的时段是在午前,从午前之后开始则是无肉食的时段。
Sace anupasampanno, katvā taṃ deti vaṭṭati; Sāmisampi purebhattaṃ, tato uddhaṃ nirāmisaṃ.
午后,不可以接受或制作。
其余的内容,有智慧的人应当依照前面所说的方式来了知。
Paṭiggahetuṃ kātuṃ vā, pacchābhattaṃ na vaṭṭati; Seso vuttanayeneva, veditabbo vibhāvinā.
午前所取的蜜,是蜜蜂所酿成的;
在午前时分,即使夹杂着食物杂质,也仍然算是不含食物杂质的。
Gahitañhi purebhattaṃ, madhuṃ madhukarīkataṃ; Vaṭṭateva purebhattaṃ, sāmisampi nirāmisaṃ.
饭后所造的(药),从那时起乃至七日,也是无杂的。
过了七天就有罪,按事情的数量来定。
Pacchābhattakato uddhaṃ, sattāhampi nirāmisaṃ; Sattāhātikkame doso, vatthūnaṃ gaṇanāvasā.
而甘蔗所生成的东西,有熟与不熟、坚实与不坚实之分;
而这一切汁液之类的东西,都叫做“糖浆”。
Ucchumhā pana nibbattaṃ, pakkāpakkaṃ ghanāghanaṃ; Rasādi pana taṃ sabbaṃ, ‘‘phāṇita’’nti pavuccati.
糖浆如果在午前取用,那是可以的;
有杂染的也可在午前,此后则是无杂染的。
Phāṇitaṃ tu purebhattaṃ, gahitaṃ pana vaṭṭati; Sāmisampi purebhattaṃ, tato uddhaṃ nirāmisaṃ.
用没有掺杂其他食物的甘蔗汁做成的糖浆。
在午前时段取到的,当天就属于清净无杂的。
Asaṃsaṭṭhena ucchussa, rasena kataphāṇitaṃ; Gahitena purebhattaṃ, tadaheva nirāmisaṃ.
接过甘蔗之后,按同样的方式处理即可。
午后之后,就不适合再吃了。
Ucchuṃ paṭiggahetvāna, katepesa nayo mato; Pacchābhattakato uddhaṃ, taṃ na vaṭṭati sāyituṃ.
因为已经取受,且即使超过七天;
即使是在午饭后才做的,对他来说也无犯。
Gahitattā savatthussa, sattāhātikkamepi ca; Hoti tassa anāpatti, pacchābhattaṃ katepi ca.
近事男把混合过的午前食执取下来,
如果当天做成了再布施,就算掺有食物也可以。
Saṃsaṭṭhañca purebhattaṃ, gahitaṃ tamupāsako; Tadahe deti ce katvā, sāmisampi ca vaṭṭati.
与混合的午前食物、受持的自作食物一起;
午后所成之物,即使还在七天内,也仍是不含食物(时药成分)的。
Saṃsaṭṭhena purebhattaṃ, gahitena sayaṃkataṃ; Pacchābhattaṃ katañcāpi, sattāhampi nirāmisaṃ.
用摩度迦花做成蜜浆,经凉水发酵。
有食物的也在午前,从那之后则无食物。
Kataṃ madhukapupphānaṃ, phāṇitaṃ sītavārinā; Sāmisampi purebhattaṃ, tato uddhaṃ nirāmisaṃ.
即使过了七天,也还是被说明为恶作。
把(其他东西)加进去后做成的牛奶,它属于时限药。
Sattāhātikkamepissa, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ; Pakkhipitvā kataṃ khīraṃ, hoti taṃ yāvakālikaṃ.
而对于一切果实,若将其理解为时限药者,
糖浆被说明为正是时限药。
Phalānaṃ pana sabbesaṃ, yāvakālikasaññinaṃ; Yāvakālikamicceva, phāṇitaṃ paridīpitaṃ.
比丘在午后,只要有适当的资具,也完全可以。
时限药则在午前可以随意服用。
Pacchābhattampi bhikkhussa, paccaye sati kevalaṃ; Kālikā pana vaṭṭanti, purebhattaṃ yathāsukhaṃ.
但得到之后又舍弃的,那就是七日药。
不适合用来涂抹疮伤等,也不适合拿来吃。
Labhitvā pana nissaṭṭhaṃ, taṃ tu sattāhakālikaṃ; Aruādīni makkhetuṃ, sāyituṃ vā na vaṭṭati.
但对另一位比丘来说,身体上的受用也是可以的。
舍弃之后毫无留恋,再次得到时又去品尝。
Aññassa pana bhikkhussa, kāyabhoge ca vaṭṭati; Cajitvā nirapekkhova, labhitvā puna sāyituṃ.
已决意、已施与或已灭失的,无犯。
切断信任而取,以及取走发狂者等之类的情形。
Anāpatti adhiṭṭheti, vissajjeti vinassati; Acchinditvā ca vissāsaṃ, gaṇhatummattakādino.
一切生起等项,都被视为与咖提那等同。
以常咖提那之心,最初就由导师。
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā; Sadākathinacittena, paṭhameneva satthunā.
热季还剩一个月时,应该去找一件雨浴衣。
智者心想“只剩半个月了”,做好后便穿上。
Māso sesoti gimhānaṃ, pariyeseyya sāṭikaṃ; Addhamāsova sesoti, katvā paridahe budho.
不过,在生起这个念头之后,做成了雨浴衣;
比丘正在完成时,在被称为背部的时机。
Katvā pana satuppādaṃ, vassasāṭikacīvaraṃ; Nipphādentassa bhikkhussa, samaye piṭṭhisammate.
对方是亲属或非亲属等,就构成舍堕罪。
他们自己也做了表示,在织造时那样。
Hoti nissaggiyāpatti, ñātakāññātakādino; Tesuyeva ca viññattiṃ, katvā nipphādane tathā.
不过,在念的生起的时候,在腹部被标识的时候;
比丘正在让非亲属等人织布时。
Katvā pana satuppādaṃ, samaye kucchisaññite; Nipphādentassa bhikkhussa, vatthamaññātakādino.
对于他先前未曾给与的东西,若因言说方式的不同而犯恶作。
在那里,做者在那里的暗示被宣说为舍堕。
Tassādinnakapubbesu , vattabhedena dukkaṭaṃ; Karoto tatra viññattiṃ, nissaggiyamudīritaṃ.
如果没穿衣服,就算有袈裟,也会把身体淋湿;
洗澡结束时,在露地上(这样做)犯恶作。
Ovassāpeti ce kāyaṃ, naggo satipi cīvare; Nhānassa pariyosāne, dukkaṭaṃ vivaṭaṅgaṇe.
如果月份还没满,他却有已经超过的想;
在这件事上,就算心里还有疑惑,也照样犯下恶作罪。
Ūnake pana māsasmiṃ, atirekoti saññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
即使袈裟被夺走,在灾难中也不构成犯戒。
在浴池与水池中洗澡者及比丘。
Acchinnacīvarassāpi, anāpattāpadāsupi; Nhānakoṭṭhakavāpīsu, nhāyantassa ca bhikkhuno.
由媒妁行为所生起的,属于造作,属于施设罪;
身业和语业,以及三种心和三种受。
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ , kriyaṃ paṇṇattivajjakaṃ; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
自己把衣布施出去之后,又把它抢回来;
比丘如果还把它当成自己的东西,那就成了该舍弃的。
Sāmaṃ tu cīvaraṃ datvā, acchindantassa taṃ puna; Sakasaññāya bhikkhussa, tassa nissaggiyaṃ siyā.
然而,若强夺一件(衣)者只是同一条罪状,那就只算一条罪。
把许多捆成一束的东西抢夺,也是同样。
Ekāyeva panāpatti, ekamacchindato siyā; Bahūni ekabaddhāni, acchindantassa vā tathā.
各自分开摆放的东西,如果一件一件拿来算的话;
衣物的数量,可以用来计算罪的数量。
Visuṃ ṭhitāni ekeka-māharāpayato pana; Vatthānaṃ gaṇanāyassa, āpattigaṇanā siyā.
“我所布施的一切,都拿去吧”——当他这样说时;
仅仅一句话,就能犯下许多罪。
‘‘Mayā dinnāni sabbāni, āharā’’ti ca bhāsato; Ekena vacaneneva, honti āpattiyo bahū.
如果命令另一位比丘去拿衣,
如果命令别人去拿很多衣,那可能只犯一个波逸提罪。
Āṇāpeti sace aññaṃ, bhikkhuṃ gaṇhāti cīvaraṃ; Bahūni gaṇhatāṇatto, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
要是有人说“我布施的一切,你都拿去吧”,
用一句话,就能生出许多罪过。
‘‘Mayā dinnāni sabbāni, gaṇhā’’ti vadato pana; Ekāyassa ca vācāya, honti āpattiyo bahū.
对正在说“拿僧伽梨和上衣来,拿吧,拿吧”的人,
每吩咐一句,就犯一次恶作罪。
‘‘Saṅghāṭimuttarāsaṅgaṃ, gaṇha gaṇhā’’ti bhāsato; Hoti vācāya vācāya, āṇāpentassa dukkaṭaṃ.
除了最后那一种和再往后的那一种,任何可供分配的东西。
让人截断其他资具,也是恶作。
Vikappanupagaṃ kiñci, ṭhapetvā pacchimaṃ paraṃ; Aññaṃ pana parikkhāraṃ, chindāpentassa dukkaṭaṃ.
除了已受具足戒的人以外,对别人的衣服等物品……
即使是打破,比丘也犯恶作罪。
Ṭhapetvā upasampannaṃ, aññesaṃ cīvarādikaṃ; Acchindatopi bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
如此,未受具足戒者却认为已受具足戒……
在这件事上,即使心里还有疑惑的人,如果去抢夺,也犯恶作。
Evaṃ anupasampanne, upasampannasaññino; Tattha vematikassāpi, acchindantassa dukkaṭaṃ.
他或者因为高兴而给,或者因为生气而给,或者只是出于信任而给;
即使拿取,也无犯;疯子等人同样如此。
So vā deti sace tuṭṭho, duṭṭho vissāsameva vā; Gaṇhatopi anāpatti, tathā ummattakādino.
与不与取完全相同的那些生起方式等理则
在这里,除了受之外,那个就是苦受。
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā; Aññatra vedanāyettha, hoti sā dukkhavedanā.
如果请求了经,则有六种随顺的经;
让织工织成僧衣,是不允许的。
Viññāpetvā sace suttaṃ, chabbidhaṃ sānulomikaṃ; Cīvaraṃ tantavāyehi, vāyāpeti na vaṭṭati.
自己主动请求的线,被说成是不如法的。
织工也被告知了,同样地,其他非亲戚等人也是如此。
Sāmaṃ viññāpitaṃ suttaṃ, akappiyamudīritaṃ; Tantavāyopi viññatto, tathā aññātakādiko.
用示意经线织布,以及用不合律的线,
让人为自己织衣,就说是舍堕。
Viññattatantavāyena, suttenākappiyena ca; Cīvaraṃ vāyāpentassa, nissaggiyamudīritaṃ.
长一搩手,横一肘量;
织成后,舍堕被宣说;在每一块织片和每一段织布上也是如此。
Vidatthimatte dīghena, hatthamatte tirīyato; Vīte nissaggiyaṃ vuttaṃ, phalake phalakepi ca.
就用那如法的线让他织,就犯恶作。
同样,由如法的织工来织不如法的东西。
Teneva kappiyaṃ suttaṃ, vāyāpentassa dukkaṭaṃ; Tatheva tantavāyena, kappiyena akappiyaṃ.
或者间隔地,或者从长边,或者从横边;
用如法或不如法的线织成,就犯恶作。
Ekantarikato vāpi, dīghato vā tirīyato; Kappiyākappiyeheva, vīte suttehi dukkaṭaṃ.
由织工用如法和不如法的线确实织成;
把如法的经和不如法的经混在一起,那就是恶作。
Kappiyākappiyeheva, tantavāyehi ve kate; Kappiyākappiyaṃ suttaṃ, missetvā tassa dukkaṭaṃ.
如果经是非法的,他们就用织机编织。
已示明界限之后,然而对于不如法织成者,
Sace akappiyaṃ suttaṃ, vāreneva vinanti te; Dassetvāva paricchedaṃ, akappiyavite pana.
在尺寸上(符合标准)是波逸提,不足那个尺寸则是恶作。
用其他线织成的衣,两种情况下都犯恶作。
Pācittiyaṃ pamāṇasmiṃ, tadūne dukkaṭaṃ siyā; Itarena vite vatthe, ubhayattheva dukkaṭaṃ.
就算两个人一起抓住织机,或者一起编织,
在每一块织板上,他的恶作都已被显明。
Dvepi vemaṃ gahetvā vā, ekato vā vinanti ce; Phalake phalake tassa, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
就用这个方法,在分别处、在一切处都好好地。
戒罪的分类,应当由通达戒律的智者来了知。
Eteneva upāyena, bhede sabbattha sādhukaṃ; Āpattibhedo viññeyyo, viññunā vinayaññunā.
如果织工是清净如法的,线也是如法的;
让人织造僧衣的,已说明是无犯。
Kappiyo tantavāyopi, sace suttampi kappiyaṃ; Cīvaraṃ vāyāpentassa, anāpatti pakāsitā.
在滤水器、腰带和肩带方面,无犯。
一切等起等,都被认为与媒嫁相同。
Anāpatti parissāve, āyoge aṃsabaddhake; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
如果和未被邀请的亲属一起,跟织工碰头商议。
比丘对衣作分别指定,就犯戒,是不允许的。
Appavāritañātīnaṃ, tantavāye samecca ce; Vikappaṃ cīvare bhikkhu, āpajjati na vaṭṭati.
为了长远广大的利益,在增益经文方面已经做了。
比丘犯舍堕罪,这没有疑问。
Dīghāyatappitatthāya, suttavaḍḍhanake kate; Bhikkhu nissaggiyāpattiṃ, āpajjati na saṃsayo.
比丘的亲戚等人,在自家的织工那里,
为了别人的利益而用自己的财物,这被明确指出是不犯戒的。
Bhikkhuno ñātakādīnaṃ, tantavāyesu attano; Dhanenaññassa catthāya, anāpattiṃ viniddise.
织布者想把廉价之物做成贵重之物;
同样地,关于癫狂者等,其余已在紧接前文说过。
Vāyāpentassa appagghaṃ, mahagghaṃ kattukāmino; Tathā ummattakādīnaṃ, sesaṃ vuttamanantare.
雨安居结束后,特意布施给那些比丘的僧衣。
在自恣日之前,那件衣就成了属于他的急施衣。
Vassaṃvuṭṭhe yamuddissa, bhikkhū dīyati cīvaraṃ; Pavāraṇāya pubbeva, taṃ hotaccekacīvaraṃ.
如果就在自恣之前分配后而被接受,
如果把它做成僧团的东西,就不该中断雨安居。
Pure pavāraṇāyeva, bhājetvā yadi gayhati; Vassacchedo na kātabbo, saṅghikaṃ taṃ karoti ce.
在期限内决意,就不犯戒。
他放弃、他分配,它毁坏、被烧掉。
Anāpatti adhiṭṭheti, antosamayameva taṃ; Vissajjeti vikappeti, vinassati ca ḍayhati.
对于他急需的那件衣,但咖提那衣不宜;
在守护中最多一个月,被认为最多十天。
Tassaccāyikavatthassa, kathine tu anatthate; Parihārekamāsova, dasāhaparamo mato.
咖提那衣铺开之后,他的五个月期限就确定了。
由牟尼(佛陀)提供的守护(侍奉),然而最多是十天。
Atthate kathine tassa, pañca māsā pakāsitā; Parihāro munindena, dasāhaparamā pana.
一切生起等项,都与咖提那衣相同。
第一种是无作心,接着是三种心和三种受。
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā; Paṭhamenākriyācittaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
如果比丘度过前迦提月满月日之后,
把衣留在村里,如果有那样的理由。
Vasitvā pana ce bhikkhu, pubbakattikapuṇṇamaṃ; Ṭhapetvā cīvaraṃ gāme, paccaye sati tādise.
他最多只能离那件衣而住六夜。
在没有僧团许可的情况下,若还要继续住下去,那就是犯戒。
Chārattaparamaṃ tena, vasitabbaṃ vinā tato; Uttariṃ vasato doso, vinā saṅghassa sammutiṃ.
就在迦提月,最初的自恣日;
按照后一种标准来衡量,在相应的、被认为有险难之处。
Kattikeyeva māsasmiṃ, paṭhamāya pavārito; Pacchimena pamāṇena, yutte sāsaṅkasammate.
住在住处时,可以留一件衣;
在四支和合时,就能获得——这一点已经讲清楚了。
Senāsane vasantova, ṭhapetuṃ ekacīvaraṃ; Caturaṅgasamāyoge, labhatīti pakāsito.
比丘把某个村子作为乞食的范围,住在森林里;
在那个村里,只允许存放一个月。
Yaṃ gāmaṃ gocaraṃ katvā, bhikkhu āraññake vase; Tasmiṃ gāme ṭhapetuṃ taṃ, māsamekaṃ tu vaṭṭati.
在他处居住的人,最多四夜,这是被认为的规定。
这就是他的意图:原本隐藏的,现在已经显示出来。
Aññattheva vasantassa, chārattaparamaṃ mataṃ; Ayamassa adhippāyo, paṭicchanno pakāsito.
到了住处之后,在第七个黎明时分。
对比丘来说,因为距离太远,没法起身前往。
Senāsanamathāgantvā, sattamaṃ aruṇaṃ pana; Uṭṭhāpetuṃ vidūrattā, asakkontassa bhikkhuno.
或者去到村落边界,在任何地方住下;
他了解衣事的情况后,前去是合适的。
Gāmasīmampi vā gantvā, vasitvā yattha katthaci; Cīvarassa pavattiṃ so, ñatvā gacchati vaṭṭati.
就算这样还是做不到,智者明白之后,就在那里
在应当迅速舍衣的场合,确实处于多余衣的情形。
Evañcāpi asakkonto, ñatvā tattheva paṇḍito; Khippaṃ paccuddhare ṭhāne, atireke hi tiṭṭhati.
丢弃了不算犯戒,毁坏了或烧掉了也不算。
在抢夺时,以及信赖时,或者经由比丘认可时。
Vissajjeti anāpatti, vinassati ca ḍayhati; Acchindane ca vissāse, bhikkhusammutiyāpi vā.
一切生起等,都与咖提那衣相同。
以第二,以大牟尼,以彼被认可为有怖畏处。
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā; Dutiyena, munindena, tena sāsaṅkasammate.
如果有人明明知道那是已经回向给比丘僧团的利养,
若将其转给自己,则对他是舍堕。
Jānaṃ pariṇataṃ lābhaṃ, bhikkhusaṅghassa yo pana; Attano pariṇāmeyya, tassa nissaggiyaṃ siyā.
如果他说“请布施给别人”,却把供养转给比丘;
以清净的心,清净之物被宣称为波逸提。
Sace ‘‘aññassa dehī’’ti, pariṇāmeti bhikkhuno; Suddhikaṃ suddhacittena, pācittiyamudīritaṃ.
或者僧衣,或者别人的各一件,或者自己的,
如果把它和(另一人)一起转赠,就会构成两条波逸提罪。
Cīvaraṃ vā parasseka-mekaṃ vā pana attano; Pariṇāmeyya ce saddhiṃ, dve pācittiyo siyuṃ.
不过,已经布施给僧团的东西,就不应该再拿回去。
就应该布施给僧团,不布施的人会落败。
Saṅghassa pana yaṃ dinnaṃ, taṃ gahetuṃ na vaṭṭati; Saṅghasseva padātabbo, adentassa parājayo.
塔的物品、僧团的物品,或者是个人的物品,
以属于他人的名义转交,就是恶作。
Cetiyassa ca saṅghassa, puggalassapi vā pana; Aññassa poṇamaññassa, pariṇāmeyya dukkaṭaṃ.
如果有比丘,哪怕只是对一只狗,把(属于僧团的)物品倾向给予,
如果把(食物)转给另一只狗,就犯恶作。
Yo panantamaso bhikkhu, sunakhassapi oṇataṃ; Sunakhassa panaññassa, pariṇāmeyya dukkaṭaṃ.
这确实是三种生起之一的造作,即想解脱的造作;
身业、语业,以及三种心和三种受。
Idañhi tisamuṭṭhānaṃ, kriyaṃ saññāvimokkhakaṃ; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
由那一件事而升起的色彩之鬘
对戒的尽头、堕罪和毁犯的执取。
他们渡过了概念的大海。
凡是渡过这个决断的人。
Tenekavatthuggataraṅgamālaṃ; Sīlantamāpattivipattigāhaṃ; Taranti paññattimahāsamuddaṃ; Vinicchayaṃ ye panimaṃ taranti.
明知而说妄语,被宣说为波逸提。
开玩笑地说、急促地说的人,不算犯戒,就像疯子之类的人一样。
Sampajānamusāvāde , pācittiyamudīritaṃ; Davā ravā bhaṇantassa, na dosummattakādino.
妄语的五种不同罪相,
所有生起等一切,都与不与取相同。
Aññatthāpattiyo pañca, musāvādassa kāraṇā; Samuṭṭhānādayo sabbe, adinnādānatulyakā.
在说到出身等十种辱骂事由时,
用真实的事,或者用不实的事,用任何一种事情。
Jātiādīsu vuttesu, dasasvakkosavatthusu; Bhūtena vā abhūtena, yena kenaci vatthunā.
无论用何种语言,或用手势,
没犯波罗夷的比丘,或者已经犯了波罗夷的比丘。
Yāya kāyaci bhāsāya, hatthamuddāya vā pana; Pārājikamanāpannaṃ, bhikkhumāpannameva vā.
以别的借口辱骂者比丘的;
在这其中,波逸提罪已由正自觉者宣说。
Aññatraññāpadesena, omasantassa bhikkhuno; Tattha pācittiyāpatti, sambuddhena pakāsitā.
用同样的其他说法,以及用脱离巴利的词句,
对一切处未受具足戒者辱骂,犯恶作罪。
Tehevaññāpadesena , pāḷimuttapadehipi; Sabbatthānupasampannaṃ, akkosantassa dukkaṭaṃ.
无意辱骂他人的人,纯粹只是为了戏谑。
可是,对说话者而言,处处说出来的都是恶说。
Anakkositukāmassa, kevalaṃ davakamyatā; Vadato pana sabbattha, dubbhāsitamudīritaṃ.
在这里,比丘尼位于已入受具足戒状态的场所。
把义理和法的教导放在前面,就无犯。
Paviṭṭhānupasampanna-ṭṭhāne idha ca bhikkhunī; Anāpatti purakkhatvā, atthadhammānusāsaniṃ.
对于正在说法的比丘来说,生起方式等这些理则,
这里所说的受,是无间同类之法所说的苦受。
Vadato pana bhikkhussa, samuṭṭhānādayo nayā; Anantarasamā vuttā, dukkhā hotettha vedanā.
比丘离间语的罪,从行相上分有两种。
或者希望自己被人喜爱,或者是想离间别人。
Āpatti bhikkhupesuññe, duvidhākārato siyā; Attano piyakāmassa, parabhedatthinopi vā.
对辱骂者,按照次第与不受诵持的方式,
话说完了的时候,就构成恶作罪。
Akkosantassa pariyāya-pāḷimuttanayehi ca; Vacanassupasaṃhāre, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
同样,即使承受未受具足戒者的辱骂,也是如此;
比丘尼在此也站在未受具足戒者的位置上。
Tathā anupasampanna-akkosaṃ haratopi ca; Ṭhitā anupasampanna-ṭṭhāne idha ca bhikkhunī.
既不是为了贪爱取悦,也不是想要破坏。
为了呵责恶行,也为了那位正在说话的比丘。
Na ceva piyakāmassa, na ca bhedatthinopi vā; Pāpānaṃ garahatthāya, vadantassa ca bhikkhuno.
同样地,对于癫狂者等,也说明了不构成犯戒。
所有起源等,都与不与取相同。
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpattīti dīpitā; Samuṭṭhānādayo sabbe, adinnādānasādisā.
除了比丘和比丘尼,另有三藏。
和他人一起诵法,就犯波逸提。
Ṭhapetvā bhikkhuniṃ bhikkhuṃ, aññena piṭakattayaṃ; Dhammaṃ saha bhaṇantassa, tassa pācittiyaṃ siyā.
像《大筏疏》等注释里讲到的国王教诲等内容。
在尚未编入结集的内容中,它确实是导致犯戒的原因。
Rājovādādayo vuttā, mahāpaccariyādisu; Anāruḷhesu saṅgītiṃ, āpattijanakāti hi.
比丘犯恶作,比丘尼也同样。
对比丘作未受具足戒想,或者心存疑惑的。
Dukkaṭaṃ hoti bhikkhusmiṃ, tathā bhikkhuniyāpi ca; Bhikkhussānupasampanna-saññino vimatissa vā.
有人让别人一起念诵,或者自己背诵。
如果有人让正在诵念熟悉经典的人中断出错,
Ekato uddisāpeti, sajjhāyaṃ vā karoti yo; Bhaṇantaṃ paguṇaṃ ganthaṃ, opāteti ca yo pana.
而且,从尚未受具足戒的人那里接受(学习)时,也是如此;
如果是只是总说(略诵),那就无犯;因为和他一起念诵的缘故。
Tassa cānupasampanna-santike gaṇhatopi ca; Uddesaṃ tu anāpatti, bhaṇane tena ekato.
它从言语生起,也从言语与心两者生起;
这个生起,已经说为名为逐句法的。
Vācato ca samuṭṭhāti, vācācittadvayāpi ca; Samuṭṭhānamidaṃ vuttaṃ, padasodhammasaññitaṃ.
在完全被遮盖、彻底封闭的地方,那么如果可能就躺下睡觉
大半围蔽的,或甚至遮盖的卧坐处。
Sabbacchannaparicchanne, nipajjeyya sace pana; Yebhuyyena paricchanne, channe senāsanepi vā.
不过,经过三夜之后,如果在夜里
除了比丘以外,如果和别人同住,就犯波逸提。
Tissannaṃ pana rattīnaṃ, uddhaṃ yo pana rattiyaṃ; Ṭhapetvā bhikkhuṃ aññena, tassa pācittiyaṃ siyā.
而那个被指出来的对象,是足以用来行淫的。
就算只是跟畜生发生这种事,也照样犯戒。
Vatthuṃ yaṃ pana niddiṭṭhaṃ, methunassa pahonakaṃ; Āpatyantamaso tena, tiracchānagatenapi.
已经躺下并受了具足戒的人,如果另一个人也躺下;
如果另一位已经躺下,比丘也跟着躺下。
Nipanne upasampanne, itaro ce nipajjati; Itarasmiṃ nipanne vā, sace bhikkhu nipajjati.
两人起身之后,或因躺卧的行为;
或者,也可能是按“未受具足戒者”来计数犯戒数。
Ubhinnaṃ uṭṭhahitvā vā, nipajjanapayogato; Āpattānupasampanna-gaṇanāyapi vā siyā.
如果关上房门躺下,或者不关上躺下;
第四天太阳落山时,可能会有犯戒。
Sace pidhāya vā gabbhaṃ, nipajjatipidhāya vā; Āpattatthaṅgate sūriye, catutthadivase siyā.
用一肘半高的围墙、堆砌等围起来,
这一切即使被围住了,也都被称为“被围住的”。
Diyaḍḍhahatthubbedhena , pākāracayanādinā; Parikkhittampi taṃ sabbaṃ, parikkhittanti vuccati.
比丘即使住在用粗布搭成的小屋里,
与女人同宿,就构成罪——这一点已经说明清楚了。
Bhikkhussantamaso dussa-kuṭiyaṃ vasatopi ca; Sahaseyyāya āpatti, hotīti paridīpito.
从全部覆盖、全部包围、大多数等种种差别来看,
有智慧的人在这里应当看到七条波逸提。
Sabbacchannaparicchanna-yebhuyyādippabhedato; Satta pācittiyānettha, daṭṭhabbāni subuddhinā.
半遮半围的情况,轻罪已经说明。
即使以一切小覆、覆等的方式,也分为五种。
Aḍḍhacchannaparicchanne, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ; Sabbacūḷaparicchanna-channādīhipi pañcadhā.
Anāpatti dirattaṃ vā, tirattaṃ vasato saha; Aruṇassa pureyeva, tatiyāya ca rattiyā.
离开后又再与比丘同住的人;
同样地,在一切全覆、全盖等情况下也是如此。
Nikkhamitvā vasantassa, puna saddhiñca bhikkhuno; Tathā sabbaparicchanna-sabbacchannādikepi ca.
同样地,对于未受具足戒的人,即使躺着,对于坐着的人,也是如此。
其余以羊毛(所成)者,生起方式等相同。
Evaṃ anupasampanne, nipannepi nisīdato; Sesā eḷakalomena, samuṭṭhānādayo samā.
如果对当天出生的女人,哪怕她只是人类女子,
如果打算一起睡,就犯波逸提。
Sace tadahujātāya, api yo mānusitthiyā; Sahaseyyaṃ pakappeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
和显现出形色的夜叉女、饿鬼女在一起;
夜里谁若与天女或黄门一起躺下。
Dissamānakarūpāya, yakkhiyā petiyā saha; Rattiyaṃ yo nipajjeyya, deviyā paṇḍakena vā.
把畜生道的女性当作行淫的对象。
按对象来算,就构成恶作罪。
Methunavatthubhūtāya, tiracchānagatitthiyā; Vatthūnaṃ gaṇanāyassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
在这里,仅仅以一天,罪过就被揭示了。
其余的判定,和前面刚说过的完全一样。
Idhekadivaseneva , āpatti paridīpitā; Seso anantare vutta-sadisova vinicchayo.
向上以五六句话,有智慧的人形男子……
不依法而对女人说法者,犯波逸提。
Uddhaṃ chappañcavācāhi, viññuṃ purisaviggahaṃ; Vinā dhammaṃ bhaṇantassa, hoti pācitti itthiyā.
不过,单独一个偈颂的句脚,就被称为一句。
逐句法已被指出,或者法义注释也是。
Gāthāpādo panekova, ekavācāti saññito; Padasodhammaṃ niddiṭṭhaṃ, dhammamaṭṭhakathampi vā.
对于六个以上的语句,则依句等。
说法者犯戒,按从第一个词开始计数也会犯戒。
Channaṃ upari vācānaṃ, padādīnaṃ vasā pana; Desentassa siyāpatti, padādigaṇanāya ca.
即使以变现后站立者,也与人形一同。
就算和夜叉、饿鬼,还有畜生道众生在一起。
Nimminitvā ṭhitenāpi, saddhiṃ purisaviggahaṃ; Yakkhenapi ca petena, tiracchānagatenapi.
谁对站着的女人说法,
超过六句话,他可能犯波逸提。
Ṭhitassa mātugāmassa, dhammaṃ yo pana bhāsati; Channaṃ upari vācānaṃ, tassa pācittiyaṃ siyā.
对有女人想的男人、有疑惑的人,以及黄门(中性人),
对超过六句的言语作宣说,就构成恶作。
Purise itthisaññissa, vimatissa ca paṇḍake; Uttari chahi vācāhi, vadato hoti dukkaṭaṃ.
取了女形后,对站立者们说话也
对畜生趣女众,宣布恶作罪。
Itthirūpaṃ gahetvāna, ṭhitānaṃ bhāsatopi ca; Dukkaṭaṃ yakkhipetīnaṃ, tiracchānagatitthiyā.
有明智的男子在场时,或者自己起身,
坐着说法者,或对女人,亦如是。
Purise sati viññusmiṃ, sayaṃ uṭṭhāya vā puna; Desentassa nisīditvā, mātugāmassa vā tathā.
对另一位女子,又对另一位女子说话时,
以六种或五种言辞,无犯已被说明。
Aññissā puna aññissā, itthiyā bhaṇatopi ca; Chahi pañcahi vācāhi, anāpatti pakāsitā.
等起等被认为与句法平等。
正是这一点才是区别所在,而这是作与不作。
Padasodhammatulyāva, samuṭṭhānādayo matā; Ayameva visesoti, kriyākriyamidaṃ pana.
比丘向人宣讲广大或殊胜的法时,
除了比丘和比丘尼,若真实宣说,就犯波逸提。
Mahaggataṃ paṇītaṃ vā, ārocentassa bhikkhuno; Ṭhapetvā bhikkhuniṃ bhikkhuṃ, bhūte pācittiyaṃ siyā.
如果那个人不知道宣说比丘所说的话,
如果改用间接的说法,就犯恶作罪。
No ce jānāti so vuttaṃ, ārocentassa bhikkhuno; Pariyāyavacane cassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
若有这样的因由,说者无犯。
即使向刚开始修行的人宣说一切戒律等,也是没有犯过的。
Anāpatti tathārūpe, kāraṇe sati bhāsato; Sabbassapi ca sīlādiṃ, vadato ādikammino.
这里没有说癫狂句,因为那种情况不可能存在。
这被称为“向已生者宣说”,被认为是其生起的方式。
Ummattakapadaṃ ettha, na vuttaṃ tadasambhavā; Bhūtārocanakaṃ nāma, samuṭṭhānamidaṃ mataṃ.
从身、从语、从身与语,可以有三种。
只与善和无记这两种心、两种受有关。
Kāyato vācato kāya-vācato ca tidhā siyā; Kusalābyākateheva, dvicittañca dvivedanaṃ.
比丘告知粗恶罪者,
于未受具足戒者说罪,除比丘同意外。
Āpattiṃ pana duṭṭhullaṃ, ārocentassa bhikkhuno; Āpattānupasampanne, ṭhapetvā bhikkhusammutiṃ.
因排放不净而犯僧残罪者,此人
把罪与事相联系起来之后,宣说者本身就有过失。
Saṅghādisesamāpanno, mocetvā asuciṃ ayaṃ; Ghaṭetvā vatthunāpattiṃ, vadantasseva vajjatā.
在这里,只有僧残罪才被认为是粗重罪。
因此,对清净者说粗恶罪,就触犯波逸提。
Idha saṅghādisesāva, duṭṭhullāpattiyo matā; Tasmā suddhassa duṭṭhullaṃ, vadaṃ pācittiyaṃ phuse.
对没有粗恶性质的罪,却把它想成粗恶罪,或者心里犹豫不决的人;
即使其他罪过也如此,告知者犯恶作。
Aduṭṭhullāya duṭṭhulla-saññino vimatissa vā; Āpattiyopi vā sesā, ārocentassa dukkaṭaṃ.
同样地,对于未受具足戒的人,粗恶罪按五种情况来理解。
不是粗重恶行,就不该去告诉别人。
Tathā anupasampanne, duṭṭhullaṃ pañcadhā mataṃ; Ajjhācāramaduṭṭhullaṃ, ārocetuṃ na vaṭṭati.
如果只是把事由或罪过告诉对方,
应当知道这是无犯戒,依照比丘的认可也是如此。
Vatthuṃ vā pana āpattiṃ, ārocentassa kevalaṃ; Anāpattīti ñātabbaṃ, bhikkhusammutiyā tathā.
疯狂者等的生起方式等理则,就是这样。
就像不与取一样,受就是苦受。
Evamummattakādīnaṃ, samuṭṭhānādayo nayā; Adinnādānatulyāva, vedanā dukkhavedanā.
如果有人自己挖,或者叫别人挖不该挖的土地,
如果使他人分裂,或者自己分裂,就犯波逸提。
Khaṇeyya vā khaṇāpeyya, pathaviṃ yo akappiyaṃ; Bhedāpeyya ca bhindeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
自己挖地者尚有地,但对比丘则不然。
每打一下,就犯一次波逸提。
Sayameva khaṇantassa, pathaviṃ pana bhikkhuno; Pahārasmiṃ pahārasmiṃ, pācittiyamudīritaṃ.
就算只命令一次,哪怕只挖一整天,也只算一罪。
被一次又一次命令者,每说一次便(犯一次)。
Āṇāpentassa ekāva, divasaṃ khaṇatopi ca; Punappunāṇāpentassa, vācato vācato siyā.
挖池塘,挖水池,挖坑,挖小井;
就算有人这样说,也找不到他有什么过错。
‘‘Khaṇa pokkharaṇiṃ vāpiṃ, āvāṭaṃ khaṇa kūpakaṃ’’; Iccevaṃ tu vadantassa, koci doso na vijjati.
就在这里挖这个地方,就在这里挖出池塘。
在这个地方挖,这样说是不合适的。
‘‘Imaṃ khaṇa ca okāsaṃ, idha pokkharaṇiṃ khaṇa; Imasmiṃ khaṇa okāse’’, vattumevaṃ na vaṭṭati.
挖球茎,或挖库伦达,挖柱子和树桩;
把根挖掉,或者把棕榈树挖掉——这样说才说得通。
‘‘Kandaṃ khaṇa kurundaṃ vā, thūṇaṃ khaṇa ca khāṇukaṃ; Mūlaṃ khaṇa ca tālaṃ vā’’, evaṃ vadati vaṭṭati.
这是根,这是藤蔓,这是棕榈树,这是芦苇。
已经限定说“你挖”,就不该再说。
‘‘Imaṃ mūlaṃ imaṃ valliṃ, imaṃ tālaṃ imaṃ naḷaṃ; Khaṇā’’ti niyametvāna, vattuṃ pana na vaṭṭati.
如果能把细泥舀出来,就用瓶子把它舀出去;
比丘尼应当把它移除,但太厚的话就不合适。
Ussiñcituṃ sace sakkā, ghaṭehi tanukaddamo; Bhikkhunā apanetabbo, bahalaṃ na ca vaṭṭati.
破裂后掉落在河边等水边附近,
想要破坏已经建好的堤岸,就算在雨季四个月内也是允许的。
Bhijjitvā nadiyādīnaṃ, patitaṃ toyasantike; Taṭaṃ vaṭṭhaṃ vikopetuṃ, cātumāsampi vaṭṭati.
如果掉进水里,就算天已经下雨了,也还是可以的;
四个月过去后,天确实会下雨到水池里。
Sace patati toyasmiṃ, deve vuṭṭhepi vaṭṭati; Cātumāsamatikkante, toye devo hi vassati.
如果有人在石板地上挖个坑,那里有吗?
如果先落下尘土,之后天再下雨。
Pāsāṇapiṭṭhiyaṃ soṇḍiṃ, khaṇanti yadi tattha tu; Rajaṃ patati ce pubbaṃ, pacchā devobhivassati.
要在斋月结束时,清扫和拆毁才是允许的。
超过四个月以后,就不可以再拆毁改动。
Sodhetuṃ bhindituṃ anto-cātumāsaṃ tu vaṭṭati; Cātumāsakato uddhaṃ, vikopetuṃ na vaṭṭati.
先用清水装满,随后如果有尘土落下;
适宜把它破坏掉,因为天神确实会降雨到水上。
Vārinā paṭhamaṃ puṇṇe, pacchā patati ce rajaṃ; Taṃ vaṭṭati vikopetuṃ, toye devo hi vassati.
当背靠的石头被雨水淋湿时,尘土就粘附上去。
就算过了四个月,也不该去破坏它。
Allīyati phusāyante, piṭṭhipāsāṇake rajaṃ; Cātumāsaccaye tampi, vikopetuṃ na vaṭṭati.
如果还没做石坡,蚁丘却已经冒出来了;
即使四个月的期限到了,也可以随自己的意愿去破坏。
Sace akatapabbhāre, vammiko pana uṭṭhito; Yathāsukhaṃ vikopeyya, cātumāsaccayepi ca.
如果在露天的地方下雨,四个月也还算可以。
在树上的白蚁等,在泥土里也是同样的道理。
Abbhokāse sace vaṭṭho, cātumāsaṃ tu vaṭṭati; Rukkhe upacikādīnaṃ, mattikāyapi so nayo.
在老鼠拱起的土堆、牛蹄踩踏的泥土、蚯蚓粪等污秽之处,也是如此。
这个同样的规则,在不相连的地面上也已经说过了。
Mūsikukkara gokaṇṭa-gaṇḍuppādamalesupi; Ayameva nayo vutto, asambaddhesu bhūmiyā.
全犁泥土与那些正相似。
没有被切断、与地相连的,就是那已生起的地。
Teheva sadisā honti, kasinaṅgalamattikā; Acchinnā bhūmisambandhā, sā jātapathavī siyā.
住处就算没有遮盖,或者遮盖已经损坏;
过了四个月雨季之后,不应该向上破坏那被雨淋过的覆盖物。
Senāsanampi acchannaṃ, vinaṭṭhachadanampi vā; Cātumāsakato uddhaṃ, ovaṭṭhaṃ na vikopaye.
接着,如果心里想“我要抓住椽子、墙壁、柱子或地板”,
想要抓取的认知生起时,实际去抓取才是可行的。
Tato ‘‘gopānasiṃ bhittiṃ, thambhaṃ vā padarattharaṃ; Gaṇhissāmī’’ti saññāya, gahetuṃ pana vaṭṭati.
拿取砖块等东西时,如果陶土掉下来,
可能无犯,也可能有犯:如果拿取黏土。
Gaṇhantassiṭṭhakādīni, sace patati mattikā; Anāpatti siyāpatti, mattikaṃ yadi gaṇhati.
如果屋内有一堆没被雨水淋湿的泥土,
未被雨淋过的泥土对比丘而言始终是允许使用的。
Atinto mattikāpuñjo, antogehe sace siyā; Anovaṭṭho ca bhikkhūnaṃ, sabbadā hoti kappiyo.
如果雨又下在屋里,他们就会把房子盖住;
四个月后,一切(袈裟)都会被沾染而不宜使用。
Vuṭṭhe puna ca gehasmiṃ, gehaṃ chādenti taṃ sace; Cātumāsaccaye sabbo, tinto hoti akappiyo.
在那里,凡是已经沾湿了的,全都成为不合法的。
在那里,凡是还没有被浸湿的,就都是允许的。
Yattakaṃ tattha tintaṃ tu, tattakaṃ hotyakappiyaṃ; Atintaṃ tattha yaṃ yaṃ tu, taṃ taṃ hoti hi kappiyaṃ.
如果那泥土被水湿润,就如同与大地连成一体。
大地一旦形成,从那以后就不再适用了。
Temito vārinā so ce, ekābaddhova bhūmiyā; Pathavī ceva sā jātā, na vaṭṭati tato paraṃ.
在露地上,还有一堵泥做的围墙,被覆盖着。
四个月过后,就说成“地已生”。
Abbhokāse ca pākāro, ovaṭṭho mattikāmayo; Cātumāsaccaye ‘‘jātā, pathavī’’ti pavuccati.
在那里,对附着上去的微细尘垢,不摩擦,只应轻轻擦一擦。
用湿手碰过之后,如果能拿起来,就可以。
Tattha laggaṃ rajaṃ saṇhaṃ, aghaṃsantova mattaso; Chupitvā allahatthena, sace gaṇhāti vaṭṭati.
如果是砖墙,但多数情况下是在平地上;
它立在那里,所以可以随自己的心意把它拆掉或破坏。
Sace iṭṭhakapākāro, yebhuyyakathale pana; Ṭhāne tiṭṭhati so tasmā, vikopeyya yathāsukhaṃ.
站在露地上的柱子,来回摇动之后就能拔掉;
即使把地挖开,也无法拿取它。
Abbhokāse ṭhitaṃ thambhaṃ, cāletvā panito cito; Pathaviṃ tu vikopetvā, gahetuṃ na ca vaṭṭati.
或者拿别的干木头,或者拿树桩;
这正是过咎,但对于正直者则无过。
Aññampi sukkharukkhaṃ vā, khāṇukaṃ vāpi gaṇhato; Ayameva nayo doso, ujumuddharato na ca.
如果举起石头或树木,让它滚下去;
心已清净的人,就算大地崩裂,也没有罪过。
Pāsāṇaṃ yadi vā rukkhaṃ, uccāletvā pavaṭṭati; Na doso suddhacittassa, sace pathavi bhijjati.
劈开木柴、拖拽树枝等东西的时候;
这个道理也同样适用于心地纯净的人,哪怕他还处在地面上。
Phālentānampi dārūni, sākhādīni ca kaḍḍhato; Ayameva nayo vutto, bhūmiyaṃ suddhacetaso.
荆棘、针尖,或者木桩,也在地上;
比丘也不可以敲击它或把它插进去。
Kaṇṭakaṃ sūcimaṭṭhiṃ vā, khilaṃ vā bhūmiyaṃ pana; Ākoṭetuṃ pavesetuṃ, bhikkhuno na ca vaṭṭati.
‘‘Ahaṃ passāvadhārāya, bhindissāmī’’ti mediniṃ; Bhikkhussa pana passāva-mevaṃ kātuṃ na vaṭṭati.
正在做的人无犯,即使大地裂开。
以扫地使其平整,也不该去磨擦。
Anāpatti karontassa, sace bhijjati medinī; Samajjato samaṃ kātuṃ, ghaṃsituṃ na ca vaṭṭati.
用大脚趾在地上写字,也是不行的;
以脚破坏者,或同样地经行。
Pādaṅguṭṭhena vā bhūmiṃ, likhitumpi na vaṭṭati; Bhindantena ca pādehi, tathā caṅkamitumpi vā.
用湿手触碰大地后,微细的尘垢;
如果不摩擦而沾带微细尘土,洗手是可以的。
Pathaviṃ allahatthena, chupitvā sukhumaṃ rajaṃ; Aghaṃsanto gahetvā ce, hatthaṃ dhovati vaṭṭati.
自己烧地,或者让别人烧,
就算是把钵烧掉,比丘也照样犯这条罪。
Sayaṃ dahati ce bhūmiṃ, dahāpeti parehi vā; Āpattantamaso pattaṃ, dahantassāpi bhikkhuno.
在多少处地方放火,或者叫别人去放火;
这位比丘就正好犯下同样数量的波逸提罪。
Ṭhānesu yattakesvaggiṃ, deti dāpeti vā pana; Tattakāneva bhikkhussa, honti pācittiyānipi.
把火放在地上,对比丘来说是不允许的;
把火放在瓦片或烤钵器里,倒是可以的。
Ṭhapetuṃ bhikkhuno aggiṃ, bhūmiyaṃ na ca vaṭṭati; Kapāle pattapacane, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati.
把火放在木材上面,是不合适的。
如果他烧了那些之后去,那么他就会烧地面。
Aggiṃ upari dārūnaṃ, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati; Dahanto tāni gantvā so, bhūmiṃ dahati ce pana.
同样的方法也适用于砖屋等住处。
把放置(东西)放在砖等的上面,才是合适的。
Eseva ca nayo vutto, iṭṭhakāvāsakādisu; Ṭhapetuṃ iṭṭhakādīnaṃ, matthakesveva vaṭṭati.
那又是为什么呢?因为他们没有执取。
不应该在树桩或枯树上点火。
Kasmā panāti ce? Tesa-manupādānabhāvato; Khāṇuke sukkharukkhe vā, aggiṃ dātuṃ na vaṭṭati.
不过,拿着草火把走路的人,不算犯戒。
如果手正在燃烧,这时把它扔到地上。
Anāpatti tiṇukkaṃ tu, gahetvā pana gacchato; Ḍayhamāne tu hatthasmiṃ, sace pāteti bhūmiyaṃ.
再次,在那个掉落的地方,给了它燃料之后,
使火转动,这是大筏中的说法。
Puna taṃ patitaṭṭhāne, datvā tassa panindhanaṃ; Aggiṃ vaṭṭati kātunti, mahāpaccariyaṃ rutaṃ.
对于那个把非地当作“地”来认知的人,就在非地上;
对于疑与两种含义的情形,恶作也是所学的。
Tassāpathaviyaṃyeva, pathavīti ca saññino; Vimatissubhayatthāpi, dukkaṭaṃ pariyāputaṃ.
说“知道这个、拿这个来、给这个”时,不犯戒。
正在说的人,有心,以及三种等起也是如此。
Anāpatti ‘‘imaṃ jāna, imamāhara dehi’’ti; Vadantassa, sacittañca, tisamuṭṭhānameva ca.
对于已生起的众生,以及已生的草木聚落之比丘。
而因令其倒下之缘故,则被宣说为波逸提。
Bhavantassa ca bhūtassa, bhūtagāmassa bhikkhuno; Pātabyatānimittaṃ tu, pācittiyamudīritaṃ.
水中住的和陆上住的,他其实有两种。
在这里,芝麻等种子,有的带叶,有的不带叶。
Udakaṭṭho thalaṭṭhoti, duvidho hoti so pana; Tilabījādiko tattha, sapaṇṇopi apaṇṇako.
应当知道“水生者”指的是一切藻类生物;
毁坏这一切的人,会犯波逸提罪。
Udakaṭṭhoti viññeyyo, sabbo sevālajātiko; Vikopentassa taṃ sabbaṃ, tassa pācittiyaṃ siyā.
不过,用手拨开之后,确实可以沐浴。
对他来说,一切地方也全都是水。
Viyūhitvā tu hatthena, nhāyituṃ pana vaṭṭati; Hoti tassa ca sabbampi, ṭhānañhi sakalaṃ jalaṃ.
如果不用水,就想把那藻类从水里取出来,
比丘也不允许这样做,因为那是在移动位置。
Udakena vinā cecca, taṃ panuddharituṃ jalā; Na ca vaṭṭati bhikkhussa, ṭhānasaṅkamanañhi taṃ.
连同水一起把它捞起之后,或者正在把它投入水中的时候;
而且,“允许”这一说法,在所有的义注里也都已经指出了。
Udakenukkhipitvā taṃ, pakkhipantassa vārisu; Vaṭṭatīti ca niddiṭṭhaṃ, sabbaaṭṭhakathāsupi.
比丘从水里把蔓草、水草之类的东西拔出来时,
比丘若在那里把它们弄坏,就犯波逸提。
Jale vallitiṇādīni, uddharantassa toyato; Vikopentassa vā tattha, hoti pācitti bhikkhuno.
别人在这里拔起的东西,若有人去毁坏,就犯恶作。
因为从那时起,它们确实就归入种子类了。
Parehuppāṭitānettha, vikopentassa dukkaṭaṃ; Gacchanti hi yato tāni, bījagāmena saṅgahaṃ.
在干地上,被砍掉的树木,那绿色的残桩还立着;
向上生长者,由草木聚摄属于它。
Thalaṭṭhe chinnarukkhānaṃ, ṭhito haritakhāṇuko; Uddhaṃ vaḍḍhanako tassa, bhūtagāmena saṅgaho.
椰子等树的树桩,不会再向上生长;
因此,对他而言,已由种子村摄受。
Nāḷikerādikānampi, khāṇu uddhaṃ na vaḍḍhati; Tasmā tassa kato hoti, bījagāmena saṅgaho.
同样地,已结果芭蕉的残桩被宣说。
无果的树桩,就植物而言是死的。
Tathā kadaliyā khāṇu, phalitāya pakāsito; Aphalitāya yo khāṇu, bhūtagāmena so mato.
芭蕉树只要已结果,在此期间它的绿叶就还在;
对芦苇、竹子、草等物的判定,就是这样。
Phalitā kadalī yāva, nīlapaṇṇā ca tāva sā; Naḷaveḷutiṇādīna-mayameva vinicchayo.
不过,从竹梢开始,当这根竹子干枯的时候;
那时,就以“种子村”这个名称被包含在内。
Aggato pana paṭṭhāya, yadāyaṃ veḷu sussati; Tadā saṅgahito hoti, bījagāmena nāmaso.
因陀沙罗等树木,归入种子村所摄。
至于被砍断后放置的,通晓律的人应当知道。
Indasālādirukkhānaṃ, bījagāmena saṅgaho; Chinditvā ṭhapitānaṃ tu, viññeyyo vinayaññunā.
如果为了凉亭等而挖掘,他们也会挖。
根叶已出者,以生聚收摄。
Maṇḍapādīnamatthāya, nikkhaṇanti ca te sace; Niggate mūlapaṇṇasmiṃ, bhūtagāmena saṅgaho.
对于仅有根者,或者仅有叶者,
即使长出,它们仍被归入种子类。
Mūlamattepi vā yesaṃ, paṇṇamattepi vā pana; Niggatepi kato tesaṃ, bījagāmena saṅgaho.
有茎干的棕榈核,则称为种子类。
当叶轮是青色的时候,它就出来,那时也不是。
Sakandā pana tālaṭṭhi, bījagāmoti vuccati; Pattavaṭṭi yadā nīlā, niggacchati tadā na ca.
破开椰子壳,嫩芽就像象牙针一样。
那时它也从里面长出来,就称为种子类。
Nāḷikeratacaṃ bhitvā, dantasūcīva aṅkuro; Niggacchati tadā sopi, bījagāmoti vuccati.
就像鹿角一样相等的叶轮,当它存在时。
即使根部还没长出来,也称为植物村。
Migasiṅgasamānāya, satiyā pattavaṭṭiyā; Aniggatepi mūlasmiṃ, bhūtagāmoti vuccati.
稻子等作物的芽还没有变绿的时候,
即使叶子已经长出来了,仍然算在种子村的范围之内。
Na honti haritā yāva, vīhiādīnamaṅkurā; Niggatesupi paṇṇesu, bījagāmena saṅgaho.
芒果、阎浮树、果核等也是这样判定的。
而生长在树上的,无论是藤蔓还是别的什么寄生植物,
Ambajambuṭṭhikādīna-meseva ca vinicchayo; Vandākā vāpi aññaṃ vā, rukkhe jāyati yaṃ pana.
树可能是它的住处,不该去破坏它;
这个判定完全只是针对无根藤蔓之类的东西。
Rukkhovassa siyā ṭhānaṃ, vikopetuṃ na vaṭṭati; Amūlavalliādīna-mayameva vinicchayo.
围墙等处的苔藓,叫做“最上种子”;
直到长出两三片叶子之前,它都还不算长成。
Pākārādīsu sevālo, aggabījanti vuccati; Yāva dve tīṇi pattāni, na sañjāyanti tāva so.
叶子长出来之后,这件事就成了波逸提的犯戒事由。
可是,既然已经摩擦过了,就不应该再把它从那里拿走。
Pattesu pana jātesu, vatthu pācittiyassa so; Ghaṃsitvā pana taṃ tasmā, apanetuṃ na vaṭṭati.
水藻如果留在饮水瓶等容器外面,就犯恶作。
内心如同荆棘,即使在糕饼等美食之中也有刺。
Sevāle bahi pānīya-ghaṭādīnaṃ tu dukkaṭaṃ; Abbohārova so anto, pūvādīsupi kaṇṇakaṃ.
石头、癣、水藻、石片之类的东西,还有……
这些是恶作的事例,而不是波逸提,应当这样说明。
Pāsāṇadaddusevāla-seleyyappabhutīni ca; Honti dukkaṭavatthūni, apattānīti niddise.
已经开花的蛇盖菇,则成了不可受用之物;
如果它还是花蕾,就属于恶作。
Pupphitaṃ tu ahicchattaṃ, abbohārikataṃ gataṃ; Sace taṃ makuḷaṃ hoti, hoti dukkaṭavatthukaṃ.
把树皮剥坏,也同样把形成层剥坏;
即使在活树上取树脂,取也是不被允许的。
Rukkhe tacaṃ vikopetvā, tathā pappaṭikampi ca; Niyyāsampi panallasmiṃ, gahetuṃ na ca vaṭṭati.
在努希等树上,或者在多罗叶等上;
在那些树上书写所生起的(罪),应说为波逸提。
Nuhiādīsu rukkhesu, tālapaṇṇādikesu vā; Likhato tatthajātesu, pācittiyamudīraye.
花,或者枯黄的叶子,或者果实,或者已经熟了的。
如果让它掉落,或者把它摇动,就说是波逸提。
Pupphaṃ paṇḍupalāsaṃ vā, phalaṃ vā pakkameva vā; Pātentassa ca cāletvā, pācittiyamudīritaṃ.
把结果的树枝弯下来,应该施给来取的人;
自己想吃,却这样拿去布施,是不合适的。
Nāmetvā phaliniṃ sākhaṃ, dātuṃ vaṭṭati gaṇhato; Sayaṃ khāditukāmo ce, dātumevaṃ na vaṭṭati.
举起他人的某物,或者让别人去拿,也是可以的。
正在采花的人们,这个就是判断标准。
Ukkhipitvā paraṃ kañci, gāhāpetumpi vaṭṭati; Pupphāni ocinantesu, ayameva vinicchayo.
哪些树的枝条能生长,它们也属于这些有枝之树;
把未经作净而允许的东西毁坏掉,就犯恶作。
Yesaṃ ruhati rukkhānaṃ, sākhā tesampi sākhinaṃ; Kappiyaṃ tamakāretvā, vikopentassa dukkaṭaṃ.
这个道理对湿生姜等也一样适用。
对种子类植物,因为世尊已经明确开示过,所以算是恶作。
Ayameva nayo alla-siṅgiverādikesupi; Dukkaṭaṃ bījagāmesu, niddiṭṭhattā mahesinā.
砍掉树,砍断藤蔓,把球茎和根都拔出来;
就算说“拔除”,也是可以的,因为它本来就不固定。
‘‘Rukkhaṃ chinda lataṃ chinda, kandaṃ mūlampi uddhara; Uppāṭehī’’ti vattumpi, vaṭṭatevāniyāmato.
砍掉芒果树、阎浮树或楝树,劈开、打碎、拔出来。
不过,取它的名称来用,也仍然成立,因为这不是确定不移的。
‘‘Ambaṃ jambumpi nimbaṃ vā, chinda bhinduddharā’’ti vā; Gahetvā pana nāmampi, vaṭṭatevāniyāmato.
这棵树、这条藤、这块树皮、这株蔓;
说“砍断”“劈开”这样的话,如果加以限定,那是不对的。
‘‘Imaṃ rukkhaṃ imaṃ valliṃ, imaṃ challiṃ imaṃ lataṃ; Chinda bhindā’’ti vā vattuṃ, niyametvā na vaṭṭati.
如果把甘蔗段装满篮子,他们就会拿来。
只要在一种适当的事情上做成了,一切就都算完成了。
Pūretvā ucchukhaṇḍānaṃ, pacchiyo āharanti ce; Sabbameva kataṃ hoti, ekasmiṃ kappiye kate.
如果甘蔗木绑在一起,
不过,在做净(使物品成为允许使用)的时候,刺穿木头是可以的。
Ekato pana baddhāni, ucchudārūni honti ce; Kappiyaṃ karonto pana, dāruṃ vijjhati vaṭṭati.
用瓦利亚藤,或者用绳子,或者用任何把他们绑起来的东西;
因为和容器相同,所以刺穿它是不适当的。
Valliyā rajjuyā vāpi, yāya baddhāni tāni hi; Bhājanena samānattā, taṃ vijjhati na vaṭṭati.
如果把饭和胡椒等调料混在一起端来,
即使是在一粒米上,如果能刺穿,也是可以的。
Bhattaṃ maricapakkehi, missetvā āharanti ce; Ekasitthepi bhattassa, sace vijjhati vaṭṭati.
这个道理,在芝麻、米等例子中已经说过了。
就算是一个连着果柄的木苹果,在果壳里也能做成允许的食物。
Ayameva nayo vutto, tilataṇḍulakādisu; Ekābaddhe kapitthepi, kaṭāhe kappiyaṃ kare.
如果把外壳剥开,里面的果核就在里面活动;
把那迦毕他果打碎之后,就应当做成净物。
Kaṭāhaṃ yadi muñcitvā, anto carati miñjakaṃ; Bhindāpetvā kapitthaṃ taṃ, kāretabbaṃ tu kappiyaṃ.
对于不真实的村落种子,有真实村落等的想。
在这件事上,即使心里还有疑惑,也仍然构成恶作罪。
Abhūtagāmabījesu, bhūtagāmādisaññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
在那里,没有不具如实想的人,以及并非故意而失去正念的人;
对于疯狂者等人,也说明了无犯。
Atathāsaññino tattha, asañciccāsatissa ca; Ummattakādikānañca, anāpatti pakāsitā.
这个也是三种生起,属于唯作,是想解脱。
身业和语业,以及三种心和三种受。
Idañca tisamuṭṭhānaṃ, kriyaṃ saññāvimokkhakaṃ; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
僧团已对异语恼乱者完成羯磨之后……
同样地,如果再次这样做,就犯两个波逸提。
Kate saṅghena kammasmiṃ, aññavādavihesake; Tathā puna karontassa, hoti pācittiyadvayaṃ.
三波逸提属如法,三恶作属非法。
如果羯磨已举行,就这样说的人,也犯恶作。
Tikapācittiyaṃ dhamme, adhamme tikadukkaṭaṃ; Kamme aropite cevaṃ, vadantassa ca dukkaṭaṃ.
不知已犯戒者,或甚至斗诤;
对患病者怀有“将会生起”想法的,没有过错。
Āpattiṃ vāpi āpannaṃ, ajānantassa, ‘‘bhaṇḍanaṃ; Bhavissatī’’ti saññissa, gilānassa na dosatā.
生起方式等理则与不与取相同。
已说这是所作与非所作,受则是苦受。
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā; Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, vedanā dukkhavedanā.
就像想让那位被认可的比丘失去名声一样,对于那位比丘,
对已受具足戒的人说话,还去挑他的毛病、责怪他。
Ayasaṃ kattukāmova, sammatassa hi bhikkhuno; Vadanto upasampanne, ujjhāpeti ca khīyati.
在这两种事情上,他犯两个波逸提;
在法上,三句是波逸提;在非法上,三句是恶作。
Tasmiṃ vatthudvaye tassa, hoti pācittiyadvayaṃ; Tikapācittiyaṃ dhamme, adhamme tikadukkaṭaṃ.
不过,在未被称赞的已受具足戒者面前,对比丘……
未受认可比丘之言说,无论何人。
Avaṇṇaṃnupasampanna-santike pana bhikkhuno; Asammatassa bhikkhussa, bhāsato yassa kassaci.
无论是对被认可的还是未被认可的沙弥,赞叹他的功德都犯恶作。
在任何人面前说,都犯恶作。
Sāmaṇerassa vā vaṇṇaṃ, sammatāsammatassapi; Vadato dukkaṭaṃ hoti, yassa kassaci santike.
仅凭欲等之力,而对于正在做的人与正在说的人,然而,
无犯,所作残余之事与无间相同,则被视为。
Chandādīnaṃ vaseneva, karontaṃ bhaṇato pana; Anāpatti kriyāsesa-manantarasamaṃ mataṃ.
在露天的地方,床座之类的东西,无论是自己的还是别人的;
为了利益而让人铺设,或者自己亲自铺设。
Ajjhokāse tu mañcādiṃ, attano vā parassa vā; Atthāya santharāpetvā, santharitvāpi vā pana.
既不自己抬起僧团的(床座等),也不叫人抬起。
如果比丘在离开时,这就成了他的波逸提罪。
Nevuddhareyya saṅghassa, uddharāpeyya vā na taṃ; Pakkamanto sace tassa, hoti pācitti bhikkhuno.
在雨季的四个月里,如果天不下雨;
在露天处也同样不允许放置。
Vassike caturo māse, sace devo na vassati; Ajjhokāse tathā cāpi, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
在冬季下雨的地方,以及另外四个月也下雨的地方,
在那里铺设床座等物,八个月内是不允许的。
Yattha vassati hemante, cattāro aparepi ca; Ṭhapetuṃ tattha mañcādiṃ, aṭṭha māse na vaṭṭati.
乌鸦等居住的地方,或者任何时候在树根下;
不过,把床座等物安排给僧团是不合适的。
Kākādīnaṃ nivāsasmiṃ, rukkhamūle kadācipi; Mañcādiṃ pana saṅghassa, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
为他人目的而铺设的任何东西,不管是属于僧团的,
在任何地方,由任何比丘尼。
Aññassatthāya yaṃ kiñci, santhataṃ yadi saṅghikaṃ; Yattha katthaci vā ṭhāne, yena kenaci bhikkhunā.
只要他还没坐下,或者还没说“去吧”;
只要还是铺设者(比丘)的,就被说成是“担子”。
Yāva so na nisīdeyya, ‘‘gacchā’’ti na vadeyya vā; Tāva santhārakasseva, bhāro tanti pavuccati.
如果沙弥为你铺设,那铺好的坐具就算铺好了。
为已铺设坐卧具的比丘,这被说明为一种障碍。
Sace taṃ sāmaṇerena, santharāpeti santhataṃ; Santharāpitabhikkhussa, palibodhoti dīpito.
如果那卧具是比丘铺的,那负担就还是他自己的。
直到那个下命令的人来到那里并坐下为止。
Santhataṃ bhikkhunā taṃ ce, bhāro tasseva tāva taṃ; Yāva āṇāpako tattha, āgantvā na nisīdati.
无论是比丘还是沙弥,无论是寺院杂工还是在家男信徒;
没问过(对方)就把僧团的卧具和住处交了出去。
Bhikkhuṃ vā sāmaṇeraṃ vā, ārāmikamupāsakaṃ; Anāpucchā niyyātetvā, saṅghikaṃ sayanāsanaṃ.
越过抛掷土块的距离,行走的人迈出第一步时;
第一次是恶作,第二次就宣说为波逸提。
Leḍḍuppātamatikkamma, gacchato paṭhame pade; Dukkaṭaṃ, dutiye vāre, pācittiyamudīritaṃ.
站在食堂里、对沙弥说了话的那位:
在某个白天的住处,铺设一张小床。
Ṭhatvā bhojanasālāyaṃ, vatvā yo sāmaṇerakaṃ; Asukasmiṃ divāṭṭhāne, paññāpehīti mañcakaṃ.
如果从那处离开后,又去到别的地方,
这位比丘应以举足的方式被处理,这一点已经说明。
Nikkhamitvā sace tasmā, ṭhānā aññattha gacchati; Pāduddhārena so bhikkhu, kāretabboti dīpito.
导师以超越三者(三世)的导师,宣说了三波逸提。
同样地,关于个人物品,由此也指明了三种恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tikātītena satthunā; Tathā puggalike tena, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ.
枕头、坐垫、皮革、木板、擦脚布;
或者铺在地上的垫布,或者铺在上面的盖布。
Cimiliṃ taṭṭikaṃ cammaṃ, phalakaṃ pādapuñchaniṃ; Bhūmattharaṇakaṃ vāpi, uttarattharaṇampi vā.
木制的或陶制的器具,或者只是钵架。
把他放在露地上之后,如果(那人)走开,就犯恶作。
Dārumattikabhaṇḍāni , pattādhārakameva vā; Abbhokāse ṭhapetvā taṃ, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
如果连住在林野的人也没有避雨处,
不过,已经挂在树上之后,那就可以随自己方便上路了。
Sace āraññakenāpi, anovasse ca no sati; Laggetvā pana rukkhasmiṃ, gantabbaṃ tu yathāsukhaṃ.
就像不会被白蚁等啃咬,也不会被破坏;
即使这样做了这一切,也还是应该继续前行。
Yathā upacikādīhi, na khajjati na lujjati; Tathā katvāpi taṃ sabbaṃ, gantuṃ pana ca vaṭṭati.
让人无犯戒地拿走(物品)后,即使已经问过才离开,
比丘自己的财物被扣留,即使遇到灾祸时。
Anāpattuddharāpetvā, āpucchitvāpi gacchato; Attano santake ruddhe, āpadāsupi bhikkhuno.
一切生起等,都被认为与咖提那衣相同。
这个所说的作与不作,差别只在于它本身。
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā; Kriyākriyamidaṃ vutta-mayameva visesatā.
毛毯、地铺、上盖布;
坐垫、皮片,还有卧具和坐具。
Bhisicimilikā bhūma-ttharaṇaṃ uttarattharaṃ; Taṭṭikā cammakhaṇḍo ca, paccattharanisīdanaṃ.
草叶铺成的床,卧具可以有十种。
比丘若在完全被覆盖、围绕的精舍中。
Santhāro tiṇapaṇṇānaṃ, seyyā dasavidhā siyā; Sabbacchannaparicchanne, vihāre bhikkhu yo pana.
这十种卧具,即使自己铺好后躺上去;
若未移开且未告假而越过,则犯彼。
Etaṃ dasavidhaṃ seyyaṃ, santharitvāpi vā sayaṃ; Anuddharitvānāpucchā, atikkamati taṃ sace.
或者是寺院附近,或者是它的围墙。
第一步犯恶作,第二步就可能是波逸提。
Ārāmassūpacāraṃ vā, parikkhepaṃ panassa vā; Paṭhame dukkaṭaṃ pāde, pācitti dutiye siyā.
因为住处或卧具毁坏,或两者都毁坏了,
对离去者而言,将卧具铺设在屋内,被说为波逸提。
Senāsanassa seyyāya, ubhayesaṃ vināsato; Gacchato santharitvanto-gabbhe pācitti vaṇṇitā.
在僧团住处附近,在凉亭等处,犯恶作罪。
对已安排布置后离去者,或者因仅够躺卧之量的卧具损坏者。
Upacāre vihārassa, dukkaṭaṃ maṇḍapādike; Gacchato santharitvā vā, seyyāmattaṃ vināsato.
在僧团十事中,已说三种波逸提;
同样地,关于个人这件事,已经说明了三种恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, saṅghike dasavatthuke; Tathā puggalike tassa, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ.
或者把无犯的情况排除之后离开,或者请过假之后再走;
即使被别人的东西挡住,或者被自己的东西挡住。
Anāpattuddharitvā vā, āpucchaṃ vāpi gacchato; Palibuddhepi vāññena, attano santakepi vā.
他带着期待去了那里,到了之后在那里又再问。
一切生起等,都被认为与紧接的前一条相同。
Sāpekkhova ca gantvā taṃ, tattha ṭhatvāpi pucchati; Samuṭṭhānādayo sabbe, anantarasamā matā.
如果有比丘明明知道(对方)是先来的比丘,还硬挤进去;
如果在僧团住处铺设卧具,就犯波逸提。
Yo pubbupagataṃ bhikkhuṃ, jānaṃ anupakhajja ca; Kappeyya saṅghikāvāse, seyyaṃ pācittiyassa ce.
比丘进入时,从洗脚石起的情形。
无论那张床或椅子,或者正要起身离座的时候。
Pādadhovanapāsāṇā, pavisantassa bhikkhuno; Yāva taṃ mañcapīṭhaṃ vā, nikkhamantassa vā pana.
从床座一直到小便处,仅此而已。
在这段范围之内,这个地方就叫做近处。
Mañcapīṭhakato yāva, passāvaṭṭhānameva tu; Etthantare idaṃ ṭhānaṃ, upacāroti vuccati.
在这里,想要妨碍者,然而在比丘的近处范围中;
把十种卧具中的任何一种铺给他人,犯恶作。
Tattha bādhetukāmassa, upacāre tu bhikkhuno; Dasasvaññataraṃ seyyaṃ, santharantassa dukkaṭaṃ.
或者坐在那里,或者躺卧在那里;
同样地,如果两种都做,就有两个波逸提。
Nisīdantassa vā tattha, nipajjantassa vā pana; Tathā dvepi karontassa, hoti pācittiyadvayaṃ.
一次又一次地做,以加行计数的结束;
说为三波逸提,对个人则是三恶作。
Punappunaṃ karontassa, payogagaṇanāvasā; Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, puggale tikadukkaṭaṃ.
离开所说的近处,或者也由铺设卧具者;
或者在住处附近,或者干脆在露天的地方。
Vuttūpacāraṃ muñcitvā, seyyaṃ santharatopi vā; Vihārassūpacāre vā, ajjhokāsepi vā pana.
或者让人铺设好之后,自己坐在那里的时候;
在一切处都被说成是恶作,住处也被禁止。
Santharāpayato vāpi, tattha tassa nisīdato; Sabbattha dukkaṭaṃ vuttaṃ, nivāso ca nivārito.
生病的人无犯,或者被寒冷逼迫的人也无犯;
比丘在遭遇危难时也一样,同样地,对于癫狂者等也是如此。
Anāpatti gilānassa, sītāduppīḷitassa vā; Āpadāsupi bhikkhussa, tathā ummattakādino.
一切生起等,都以最初和最后的事项为准。
亦应了知为“相似”,此是苦受。
Samuṭṭhānādayo sabbe, paṭhamantimavatthunā; Sadisāti ca viññeyyā, hotīdaṃ dukkhavedanaṃ.
如果比丘从僧团精舍被拖出去,然而如果
如果比丘发怒,把他人从僧团住处拖出去,或者叫人把他人拖出去,就犯波逸提。
Vihārā saṅghikā bhikkhuṃ, nikkaḍḍheyya sace pana; Nikkaḍḍhāpeyya vā kuddho, tassa pācittiyaṃ siyā.
就算有多层楼阁,只要用一次努力(就能……)
如果把他拽出来,就说明犯了一条波逸提罪。
Bahubhūmāpi pāsādā, payogenekakena yo; Nikkaḍḍheti sace tassa, ekā pācitti dīpitā.
放置之后又放置,在拖出者的过程中;
按照诸门的数量计算,则有波逸提罪。
Ṭhapetvā ca ṭhapetvā ca, nikkaḍḍhantassa antarā; Dvārānaṃ gaṇanāyassa, honti pācittiyo pana.
对于说“出去”的人,在言语上也同样是这个道理。
就在下命令的那一刹那,下命令的人就犯了恶作。
‘‘Nikkhamā’’ti vadantassa, vācāyapi ayaṃ nayo; Āṇattiyā khaṇeyeva, āṇāpentassa dukkaṭaṃ.
如果那个人只被命令一次,但门却有很多扇;
如果只越过一道门,就只犯一个波逸提;如果越过很多道门,就犯很多个波逸提。
Sace so sakimāṇatto, dvārepi bahuke pana; Atikkāmeti ekāva, bahukāni bahūni ce.
在他那座带有侍奉堂等设施的寺院附近
用身体,也用言语,同样在驱赶时也是如此。
Tassūpaṭṭhānasālādi-vihārassūpacārato ; Kāyenapi ca vācāya, tathā nikkaḍḍhanepi ca.
或者从精舍附近,或者从精舍,以及其他。
把一切东西拖出去的人,甚至资具,也犯恶作。
Vihārassūpacārā vā, vihārā vāpi cetaraṃ; Nikkaḍḍhantassa sabbesaṃ, parikkhārampi dukkaṭaṃ.
智者于不相干的资具中,是比丘。
依物品的数量(逐一),应当说明那是恶作。
Asambaddhesu bhikkhussa, parikkhāresu paṇḍito; Vatthūnaṃ gaṇanāyassa, dukkaṭaṃ paridīpaye.
对无惭的弟子,或同样对共住弟子;
驱赶狂人者的狂乱,以及自己发狂者的狂乱。
Antevāsimalajjiṃ vā, tathā saddhivihārikaṃ; Nikkaḍḍhantassa ummattaṃ, sayaṃ ummattakassa ca.
从自己的住处,或者从信任的人那里;
或者,对他们的资具,也宣说为无犯。
Attano vasanaṭṭhānā, tathā vissāsikassa vā; Parikkhārañca vā tesaṃ, anāpatti pakāsitā.
同样地,从一切僧园,以及制造争吵的人,
这个则是三种来源,受是苦受。
Saṅghārāmāpi sabbasmā, tathā kalahakārakaṃ; Idaṃ tu tisamuṭṭhānaṃ, vedanā dukkhavedanā.
在中等身材者齐头高处,空中小屋上方,
比丘在床上或椅子上,床脚是拼接而成的。
Majjhimāsīsaghaṭṭāya, vehāsakuṭiyūpari; Āhaccapādake mañce, pīṭhe vā pana bhikkhuno.
或者在他于那里坐着的时候,或者在他躺下的时候;
只按加行的次数来算,就都属于波逸提罪。
Nisīdantassa vā tasmiṃ, nipajjantassa vā pana; Payogagaṇanāyeva, tassa pācittiyo siyuṃ.
说了三种波逸提,对个人则是三种恶作。
或者在下面非受用处,或者用头去碰。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, puggale tikadukkaṭaṃ; Heṭṭhā aparibhoge vā, sīsaghaṭṭāya vā pana.
或者在遮蔽阴凉的住处,或者在自己拥有的地方;
或者在值得信赖的人住处,对于疯子等则无过。
Avehāsavihāre vā, attano santakepi vā; Vissāsikavihāre vā, na dosummattakādino.
在哪里布施了帘幕,就站在那里悬挂;
这山羊毛的生起因,被视为平等。
Yattha paṭāṇi vā dinnā, tattha ṭhatvā lageti vā; Idameḷakalomena, samuṭṭhānaṃ samaṃ mataṃ.
从门的凹槽处开始,为了安放门闩;
比丘尼应当自己涂抹,或者让人涂抹。
Yāva dvārassa kosamhā, aggaḷaṭṭhapanāya tu; Bhikkhunā limpitabbaṃ vā, lepāpetabbameva vā.
采光窗洞的规则应知,于准备工作中亦是此规则。
盖屋顶之事要分两三次进行,但要以站立的方式在绿色(新鲜)者上。
Ñeyyo ālokasandhīnaṃ, parikammepyayaṃ nayo; Chadanassa dvattipariyāyaṃ, ṭhitena harite pana.
我应当决意高于那;但如果他决意,
他犯波逸提,如果还继续待在那里,就犯恶作。
Adhiṭṭheyyaṃ tato uddhaṃ, adhiṭṭheti sace pana; Tassa pācittiyaṃ hoti, dukkaṭaṃ tattha tiṭṭhato.
有人站在屋脊梁上,在屋顶的正面边缘处;
他朝某个地方站着的比丘望去,却看不到。
Piṭṭhivaṃse ṭhito koci, chadanassa mukhavaṭṭiyā; Yasmiṃ ṭhāne ṭhitaṃ bhikkhuṃ, olokento na passati.
在那个地方,比丘是不可以站立的;
精舍倒塌时,那确实是从倒塌之处而来。
Tasmiṃ ṭhāne pana ṭhātuṃ, neva bhikkhussa vaṭṭati; Vihārassa patantassa, patanokāsato hi taṃ.
对于不足两次或三次的情况,却生起“超过”想的人;
在这件事上,即使是有疑惑的人,也犯恶作罪。
Ūnakadvattipariyāye, atirekoti saññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
就算在两次的场合,也没有犯戒;在洞窟或草屋里也一样。
一切生起等,都被认为与媒嫁行相同。
Na doso dvattipariyāye, leṇe tiṇakuṭīsu vā; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
知道水里有活物,或者草,或者泥土,
如果自己洒,就犯波逸提;如果让别人洒,也一样。
Jānaṃ sappāṇakaṃ toyaṃ, tiṇaṃ vā mattikampi vā; Yadi siñceyya pācitti, siñcāpeyya parehi vā.
如果截断水流后,却用来浇灌泥土;
即使只有一个罐子,也明确判定为一条波逸提罪。
Acchinditvā sace dhāraṃ, mattikaṃ siñcato pana; Ekasmimpi ghaṭe ekā, pācitti paridīpitā.
如果截断水流,就以加行的计数为限;
即使当面做,水渠也在不断流动。
Vicchindati sace dhāraṃ, payogagaṇanāvasā; Sammukhampi karontassa, mātikaṃ sandamānakaṃ.
如果只有一条罪,就让一天过去吧。
在那里,每一次的筑坝都有其相应的努力计算。
Ekāva ce siyāpatti, divasampi ca sandatu; Bandhato tattha tatthassa, payogagaṇanā siyā.
如果装满车的泥土,或者只是草;
把东西丢进水里,每丢一次就犯一个波逸提罪。
Sace sakaṭapuṇṇampi, mattikaṃ tiṇameva vā; Udake pakkhipantassa, ekā pācitti ekato.
如果每投入一次,就按加行的次数来算。
水耗尽或变浑浊,在那种情况下也会如此而去。
Ekekaṃ pakkhipantassa, payogagaṇanāya ce; Khayaṃ vā āvilattaṃ vā, jalaṃ gacchati tādise.
说“请浇灌”的人,犯恶作罪。
一次教令算一罪,就算浇一整天也一样。
‘‘Siñcāhī’’ti vadantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ; Ekāyāṇattiyā ekā, divasampi ca siñcato.
在没有生命、清净的水中,却觉得水里有生命;
对一切处有疑,也犯恶作罪。
Appāṇe udake suddhe, sappāṇamiti saññino; Sabbattha vimatissāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对一切处具有抓取想的人,或者无故意、无正念的人;
不知道的人无犯,疯狂者等也是如此。
Sabbatthāpāṇasaññissa, asañciccāsatissa vā; Ajānato anāpatti, tathā ummattakādino.
水里有生命,以及知道“有生命”;
没有杀害之心,把水洒在草等上面。
Sappāṇakattaṃ toyassa, sappāṇanti vijānanaṃ; Vinā vadhakacittena, tiṇādīnaṃ nisecanaṃ.
这四种支分,已由大仙指出;
就像不与取一样,它的生起方式等理则也相同。
Cattārevassa aṅgāni, niddiṭṭhāni mahesinā; Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
这里讲的是:施设的过错,以及三种心。
这里真正被指出来的就是这一点,而它也正是那一点的区别特征。
Idaṃ paṇṇattivajjañca, ticittañcāti dīpitaṃ; Idamevettha niddiṭṭhaṃ, tassa cassa visesanaṃ.
比丘具备八支,被允许教诫比丘尼;
在这里,由大仙以第四羯磨(白四羯磨)批准。
Bhikkhussāṭṭhaṅgayuttassa, bhikkhunovādasammuti; Idha ñatticatutthena, anuññātā mahesinā.
若有比丘被她们认可,具备八项重法,
对一位,或对众多比丘尼,或对整个比丘尼僧团。
Yo tāyāsammato bhikkhu, garudhammehi aṭṭhahi; Ekaṃ sambahulā vāpi, bhikkhunisaṅghameva vā.
如果把他们引入这些法,就应该给予教诫;然而如果……
教诫结束时,他可能犯波逸提。
Osārentova te dhamme, ovadeyya sace pana; Ovādapariyosāne, tassa pācittiyaṃ siyā.
如果用别的法来教诫,就犯恶作。
对单方面受具足戒者,或以诸重法,同样如此。
Aññena pana dhammena, ovadantassa dukkaṭaṃ; Ekatoupasampannaṃ, garudhammehi vā tathā.
就在比丘们面前,对已受具足戒的比丘尼;
同样地,在性别颠倒这件事上,就是在波逸提中开示的。
Bhikkhūnaṃ santikeyeva, upasampannabhikkhuniṃ; Tathā, liṅgavipallāse, pācitteva pakāsitā.
即使是已被认可的比丘,也被指出犯了恶作。
没有交代教诫,却用别的法来说法。
Sammatassāpi bhikkhussa, dukkaṭaṃ samudīritaṃ; Ovādaṃ aniyādetvā, dhammenaññena bhāsato.
即使有人说的是“从和合僧团”,用别的方式教诫也还是同样。
即使说的是“从别众”,以重法教诫,也犯恶作。
‘‘Samaggamhā’’ti vuttepi, aññenovadato tathā; ‘‘Vaggamhā’’ti ca vuttepi, garudhammehi dukkaṭaṃ.
不接受教诫的人,即使不把教诫回应带回。
除了愚人、病人和赶路的人,就成恶作。
Agaṇhantassa ovādaṃ, apaccāharatopi taṃ; Ṭhapetvā dukkaṭaṃ bālaṃ, gilānaṃ gamikaṃ siyā.
对于非法之事,又认为它是非法的人,
在别众的比丘尼僧团中,可能涉及三波逸提。
Adhamme pana kammasmiṃ, adhammanti ca saññino; Vagge bhikkhunisaṅghasmiṃ, tikapācittiyaṃ siyā.
同样地,对于心中犹豫的人,以及对于认定那是如法羯磨的人,
已说九条波逸提,即使僧团和合时也有同样数目。
Tathā vematikassāpi, dhammakammanti saññino; Nava pācittiyo vuttā, samaggepi ca tattakā.
由两个九组的力,它们成为十八种。
在如法的羯磨中,恶作也有十七种。
Navakānaṃ vasā dvinnaṃ, aṭṭhārasa bhavanti tā; Dukkaṭaṃ dhammakammepi, sattarasavidhaṃ siyā.
如果被说“下来”,或者被提问了就回答;
对正在学戒的式叉摩那,或者对疯子等人,就没有过失。
‘‘Osārehī’’ti vutto vā, pañhaṃ puṭṭho katheti vā; Sikkhamānāya vā neva, doso ummattakādino.
应该背到能随口诵出来,两部论母都要练到纯熟。
另外,从经藏方面来说,也明确指出了四个诵分。
Vācuggatāva kātabbā, paguṇā dvepi mātikā; Suttantato ca cattāro, bhāṇavārā pakāsitā.
为了讲清楚这一点,已经单独揭示了一条说法之道;
为了吉祥与不吉祥之故,随喜只有三种。
Eko parikathatthāya, kathāmaggo pakāsito; Maṅgalāmaṅgalatthāya, tissoyevānumodanā.
为了布萨等事,辨别什么是业、什么不是业;
同样,还有一种业处,能导向最高利益。
Uposathādiatthāya, kammākammavinicchayo; Kammaṭṭhānaṃ tathā ekaṃ, uttamatthassa pāpakaṃ.
学完这么多之后,就成了五夏多闻的人;
摆脱了依赖之后,就能随自己的意愿自在而住。
Ettakaṃ uggahetvāna, pañcavasso bahussuto; Muñcitvā nissayaṃ kāmaṃ, vasituṃ labhatissaro.
两部《分别论》已经能随口诵出,从字句开始就学得熟练;
在四部尼柯耶中,哪怕只是一部,甚至只是一本书。
Vācuggatā vibhaṅgā dve, paguṇā byañjanādito; Catūsvapi nikāyesu, eko vā potthakopi ca.
羯磨与非羯磨以及诸行法,应当学习掌握到这个程度;
若非一切界限,若真是十岁(戒腊十年)的话。
Kammākammañca vattāni, uggahetabbamettakaṃ; Sabbantimaparicchedo, dasavasso sace pana.
博学多闻、于诸方自在,能够随心所欲地前往任何想去的地方;
他得到随从,能随意让人服侍自己。
Bahussuto disāmokkho, yenakāmaṃgamo siyā; Parisaṃ labhate kāmaṃ, upaṭṭhāpetumissaro.
凡是完整通达三藏及一切注疏的人,
这位多闻的比丘,应当成为比丘尼的教诫师。
Yassa sāṭṭhakathaṃ sabbaṃ, vācuggaṃ piṭakattayaṃ; Soyaṃ bahussuto nāma, bhikkhunovādako siyā.
应当说明“未获认可”等三种支分。
句与法等同,以及生起等理则。
Assāsammatatādīni , tīṇi aṅgāni dīpaye; Padasodhammatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
波逸提,以重法或其他法……
太阳落山后,还在为比丘尼作教诫。
Pācitti garudhammehi, dhammenaññena vā pana; Hotyatthaṅgate sūriye, ovadantassa bhikkhuniṃ.
已说三种波逸提,即使是获得认可的比丘,
对仅由一方受具足戒的人进行教诫,犯恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sammatassāpi bhikkhuno; Ekatoupasampannaṃ, ovadantassa dukkaṭaṃ.
太阳已落山,却认为太阳还在的人,
在这种情况下,即使心里还有疑惑,也犯恶作罪。
Tathānatthaṅgate sūriye, gate atthanti saññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
按照诵示等方式,已经说明无犯;
其余的内容与前面相同,起源等理则依次类推。
Uddesādinayenassa, anāpatti pakāsitā; Anantarasamā sesā, samuṭṭhānādayo nayā.
对比丘尼教诫的人,去了比丘尼的住处;
除了八重法之外,若在非时(即不当的时间)行事,就构成波逸提罪。
Bhikkhuniṃ ovadantassa, gantvā bhikkhunupassayaṃ; Garudhammehi aññatra, kālā pācittiyaṃ siyā.
如果没被正式认可,就会犯两条波逸提。
太阳落山之后,如果(他)教诫,则(犯)三条(波逸提罪)。
Sace asammato hoti, hoti pācittiyadvayaṃ; Atthaṅgate ca sūriye, sace vadati tīṇipi.
1151(原文只有编号,没有可翻译的巴利文内容。)
1151.
如果用别的法来说,就有两种恶作。
比丘因为夜晚的缘故,犯一条波逸提。
Aññena pana dhammena, vadato dukkaṭadvayaṃ; Ekaṃ pācittiyaṃ hoti, bhikkhuno rattihetukaṃ.
即使是已被认可的比丘,也有两种波逸提罪。
因为对重法之因的认可并不存在。
Sammatassāpi bhikkhussa, hoti pācittiyadvayaṃ; Garudhammanidānassa, sammatattā abhāvato.
用别的如法方式去教诫他,就是恶作。
因为被僧团选任,所以无犯;一夜,一条波逸提。
Tassevaññena dhammena, ovadantassa dukkaṭaṃ; Sammatattā anāpatti, ekā pācitti rattiyaṃ.
三波逸提已说,其余两种是恶作。
教诫一位只受了一方具足戒的人,犯恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, dukkaṭaṃ itaradvaye; Ekatoupasampannaṃ, ovadantassa dukkaṭaṃ.
同样地,以另一种如法的方式,前往比丘尼的住处。
所有起源等一切,都和咖提那衣一样看待。
Tathā aññena dhammena, gantvā bhikkhunupassayaṃ; Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā.
为了衣服等事,教诫比丘尼;
正在说话的比丘若被认可,他犯波逸提。
Cīvarādīnamatthāya , ovadantīti bhikkhuniṃ; Vadato sammate bhikkhu, tassa pācittiyaṃ siyā.
三种波逸提已经讲了,三种恶作也是同样。
僧团未认可的比丘说法,也犯恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ; Saṅghenāsammataṃ bhikkhuṃ, vadantassa ca dukkaṭaṃ.
同样地,对于未受具足戒的人,无论是否得到认可;
为利养而教诫说法者无有过失。
Tathevānupasampannaṃ, sammataṃ vā asammataṃ; Na doso āmisatthāya, ovadantassa bhāsato.
同样地,对于疯狂者等人,也说明了无犯。
这确实是三种等起,受则是苦受。
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā; Idañhi tisamuṭṭhānaṃ, vedanā dukkhavedanā.
1160第1160段没有可翻译的巴利文内容。
1160.
如果比丘把衣施给比丘尼,
把衣服送给非亲非故的人,除了交换的情况,犯波逸提。
Sace bhikkhuniyā bhikkhu, dadeyya pana cīvaraṃ; Aññātikāya pācitti, ṭhapetvā pārivattakaṃ.
受衣戒的受取方式,其道理与此相同。
其余者不应连同生起等一起。
Cīvarassa paṭiggāha-sikkhāpadasamo nayo; Avaseso mato saddhiṃ, samuṭṭhānādinā pana.
在那里,比丘尼所施的衣,在此处则是比丘所施的。
在那前一戒中,舍堕已指明;在此本戒中,纯波逸提已指明。
Tattha bhikkhuniyā dinnaṃ, cīvaraṃ idha bhikkhunā; Tattha nissaggiyaṃ suddha-pācitti idha sūcitā.
如果有人确实缝制僧衣,或者让别人来缝;
比丘尼若与非亲族者,犯波逸提。
Cīvaraṃ yo hi sibbeyya, sibbāpeyya parena vā; Aññātikāya pācitti, hoti bhikkhuniyā pana.
凡是能够当作下衣来穿的,或者能够当作上衣来用的;
大仙在这里指的是衣。
Yaṃ vā nivāsituṃ sakkā, yaṃ vā pārupanūpagaṃ; Cīvaranti adhippeto, idamettha mahesinā.
自己把针下入布中,然后自己缝衣的比丘;
为他拔针一事,说为波逸提。
Sayaṃ sūciṃ pavesetvā, sibbantassa ca bhikkhuno; Sūcinīharaṇe tassa, pācittiyamudīritaṃ.
即使穿刺了一百次,但只拔出一次;
一条波逸提被宣说,但随行为方式的不同而变成许多条。
Satakkhattumpi vijjhitvā, sakiṃ nīharato pana; Ekaṃ pācittiyaṃ vuttaṃ, payogassa vasā bahū.
如果比丘不加区分地吩咐“缝制”,
如果让这一切都完成,就犯一条波逸提。
‘‘Sibbā’’ti pana āṇatto, avisesena bhikkhunā; Niṭṭhāpeti sace sabbaṃ, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
“这件袈裟的活计,全部由你负责”——他确实这样说。
被比丘吩咐者若完成一切,但如果。
‘‘Yamettha cīvare kammaṃ, bhāro sabbaṃ tavā’’ti hi; Āṇatto bhikkhunā sabbaṃ, niṭṭhāpeti sace pana.
对于一位发号施令的比丘来说,哪怕只是在一项命令上;
在种种针道中有波逸提罪。
Bhikkhussāṇāpakasseva, ekāyāṇattiyā pana; Honti pācittiyāpatti, anekārāpathe pathe.
对于反复教诫者,则是在多次教诫中;
到底有什么话好说呢?那可能只是三波逸提罪罢了。
Punappunāṇāpentassa, anekāṇattiyaṃ pana; Kā hi nāma kathā atthi? Tikapācittiyaṃ siyā.
对于亲族,以及作非亲族想、或有疑惑的人;
对只从一方受具足戒的人,若涉及他的袈裟,就可能是恶作罪。
Ñātikāya ca aññāti-saññissa vimatissa vā; Ekatoupasampanna-cīvare dukkaṭaṃ siyā.
除了其他僧衣以外,还有缝制者的资具,
已明确开示为无犯;对在学尼等人也是如此。
Ṭhapetvā cīvaraṃ aññaṃ, parikkhārañca sibbato; Anāpatti viniddiṭṭhā, sikkhamānādikāyapi.
由媒人行为所生起的,属于造作,被制戒所禁止;
身业、语业,以及三种心和三种受。
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ, kriyaṃ paṇṇattivajjakaṃ; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
比丘和比丘尼事先约好,然后一起上路。
若踏上道路,在此除特殊时机外。
Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhāya panekato; Paṭipajjeyya maggaṃ ce, aññatra samayā idha.
在村落之间通行,或者超过半由旬,
比丘在无村庄的地方,或者在树林里,就犯戒。
Gāmantarokkame vāpi, addhayojanatikkame; Agāmake araññe vā, hoti āpatti bhikkhuno.
在这里,如果有人站在非净地而做安排筹备,
而安排谋划的相状,则被说明为他的恶作。
Etthākappiyabhūmaṭṭho, saṃvidhānaṃ karoti yo; Saṃvidhānanimittaṃ tu, dukkaṭaṃ tassa dīpitaṃ.
站在如法的地方作安排时,
如果不说出约定的标记,就犯恶作。
Saṃvidhānaṃ karontassa, ṭhatvā kappiyabhūmiyaṃ; Saṃvidhānanimittaṃ tu, na vadantassa dukkaṭaṃ.
对两者来说都是波逸提,就在比丘行走的时候。
如果直接跨进紧挨着的村子的范围,就可能犯戒。
Ubhayatthāpi pācitti, gacchantasseva bhikkhuno; Anantarassa gāmassa, upacārokkame siyā.
在这里,第一步时也指出了恶作罪;
在第二个足步时,说的是波逸提。
Tatrāpi paṭhame pāde, dukkaṭaṃ samudīritaṃ; Dutiye padavārasmiṃ, pācittiyamudīritaṃ.
即使是在中途做约定,比丘也可能犯恶作。
在门、道、标记处,若有违犯,就称为有罪。
Antarā saṃvidhānepi, bhikkhuno dukkaṭaṃ siyā; Dvāramaggavisaṅkete, sati cāpatti vuccati.
在还没安排好的时候,却觉得自己已经安排好了;
当比丘在做安排之时,犯的是恶作罪。
Asaṃvidahite kāle, vidahitoti saññino; Bhikkhusseva vidhānasmiṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
或者在适当的时候安排处置之后,或者以不合规矩的方式而行的人;
遇到灾难时不算犯戒,疯子等人也同样如此。
Samaye vidahitvā vā, visaṅketena gacchato; Āpadāsu anāpatti, tathā ummattakādino.
这四种生起:从身生起,从身和语生起。
由身与心生起,以及由身、语等三种而生起。
Idaṃ catusamuṭṭhānaṃ, kāyato kāyavācato; Kāyacittā samuṭṭhāti, kāyavācādikattayā.
一艘逆流船,或同样一艘顺流船;
若与比丘尼同船而登上者,犯波逸提。
Ekamujjavaniṃ nāvaṃ, tathā ojavanimpi vā; Abhirūheyya pācitti, saddhiṃ bhikkhuniyā sace.
沿着有村落的岸边,或者以村落之间的方式。
沿着没有村子的岸边走,走半由旬。
Sagāmatīrapassena , gāmantaravasena vā; Agāmatīrapassena, gamane addhayojane.
同样地,对于行走在宽一由旬的河中央的人,
按半由旬来算,但有波逸提。
Tathā yojanavitthiṇṇa-nadīmajjhena gacchato; Addhayojanasaṅkhāya, honti pācittiyo pana.
在海中随心所欲,因为在所有注释书中确实如此。
罪只在河中成立,不在海里判定。
Yathāsukhaṃ samuddasmiṃ, sabbaaṭṭhakathāsu hi; Nadiyaṃyeva āpatti, na samudde vicāritā.
为了在河的上游或下游造一个渡口;
如果相应的人拿走,就说明是无犯。
Titthasampādanatthāya, uddhaṃ vā nadiyā adho; Sace haranti taṃyuttā, anāpatti pakāsitā.
同样地,安排妥当之后,或者为了横向渡越;
在灾难中确实有差别,无间等同者被认为。
Tathā saṃvidahitvā vā, tiriyaṃ taraṇāya vā; Āpadāsu viseso hi, anantarasamo mato.
知道比丘尼的食物,吃的人所食的是完全煮熟的。
比丘舍弃了在家人的营务,就犯波逸提。
Ñatvā bhikkhuniyā bhattaṃ, bhuñjato paripācitaṃ; Hitvā gihisamārambhaṃ, hoti pācitti bhikkhuno.
食物分为五种,取受时犯恶作。
对一切吞食,他都犯波逸提。
Bhojanaṃ pañcadhā vuttaṃ, gahaṇe tassa dukkaṭaṃ; Ajjhohāresu sabbesu, tassa pācittiyo siyuṃ.
亲属等拥有的财物,或者是在家人所置办的物品;
没有比丘尼时,食已备之物者有罪。
Santakaṃ ñātakādīnaṃ, gihisampāditampi vā; Vinā bhikkhuniyā doso, bhuñjato paripācitaṃ.
对于有成熟之想的比丘,在未成熟者上;
即使对两者都有怀疑,在任何情况下都是恶作。
Paripācitasaññissa , bhikkhussāparipācite; Ubhosu vimatissāpi, hoti sabbattha dukkaṭaṃ.
一位受具足戒者准备的食物;
仅仅因为吞咽而吃下去,就犯恶作。
Ekatoupasampanna-paripācitabhojanaṃ; Ajjhohāravaseneva, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
或者,除了五种主食之外,其他任何一种食物,
吃粥、嚼食、水果等的人无犯。
Aññaṃ vā pana yaṃ kiñci, ṭhapetvā pañcabhojanaṃ; Bhuñjantassa anāpatti, yāgukhajjaphalādikaṃ.
生起等项与第一事和最后事相同。
这个则是属于施设过失的,但三种心和三种受。
Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā; Idaṃ paṇṇattivajjaṃ tu, ticittañca tivedanaṃ.
第二不定法与第十相同,这是公认的。
这个学处整体上,要按照生起方式等来说明。
Dutiyāniyateneva, dasamaṃ sadisaṃ mataṃ; Idaṃ sikkhāpadaṃ sabbaṃ, samuṭṭhānanayādinā.
比丘没有生病时,只能在一处住处接受一份食物。
从那时以后才可以吃,吃了就犯波逸提。
Eko āvasatho piṇḍo, agilānena bhikkhunā; Bhuñjitabbo tato uddhaṃ, pācitti paribhuñjato.
比丘对于没有特别指定而施设的食物,只应按照实际需要来受用。
在这里只能吃一次,过后就不可以了。
Anodisseva paññatte, yāvadattheva bhikkhunā; Bhuñjitabbaṃ sakiṃ tattha, tato uddhaṃ na vaṭṭati.
第二天在那里取用时,按判定是恶作。
对每一次吞咽,他都犯波逸提。
Dutiye divase tattha, gahaṇe dukkaṭaṃ mataṃ; Ajjhohāresu sabbesu, tassa pācittiyo matā.
由某一族制定,或与不同诸族一起制定;
在种种不同的处所与类别当中,只有一部分是适用的。
Kulenekena paññatte, saha nānākulehi vā; Nānekaṭṭhānabhedesu, ekabhāgova vaṭṭati.
在不同地方被制定,以及由不同家族制定;
不过,对无论在哪里都按顺序进食的人来说,并没有过错。
Nānāṭṭhānesu paññatto, yo ca, nānākulehi vā; Bhuñjato pana sabbattha, na doso paṭipāṭiyā.
按顺序无遗漏地轮过一遍之后,才能再吃。
然而,从一开始,比丘就不被允许。
Paṭipāṭimasesena, khepetvā puna bhuñjato; Ādito pana paṭṭhāya, na ca kappati bhikkhuno.
生病的人无犯,来的人和去的人也无犯。
对于特别指定过的,以及只受用一次少量食物的,也没有犯戒。
Anāpatti gilānassa, āgacchantassa gacchato; Odissapi ca paññatte, paritte bhuñjato sakiṃ.
粥之类的食物,即使常备着,也还是可以吃的。
其余羊毛类的情况,生起等各方面都同样。
Yāguādīni niccampi, bhuñjituṃ pana vaṭṭati; Sesameḷakalomena, samuṭṭhānādikaṃ samaṃ.
除了在已经说过的适当时机之外,在团体用餐这件事上犯的,是波逸提罪。
而“众”则被指明为四人或更多。
Aññatra samayā vuttā, pācitti gaṇabhojane; Gaṇoti pana niddiṭṭhā, cattāro vā tatuttariṃ.
无论是通过邀请得到的,还是通过告知得到的;
而这里的食物,则是五种食物中的某一种。
Yaṃ nimantanato vāpi, laddhaṃ viññattitopi vā; Bhojanaṃ pana pañcannaṃ, hoti aññataraṃ idha.
就算取了五种食物,也只是名称而已。
如果有比丘,则邀请四位或许多位。
Bhojanānampi pañcannaṃ, gahetvā nāmameva tu; Nimanteti sace bhikkhū, cattāro bahukepi vā.
“饭、食物、餐食,请接受,请拿去吧。”
就这样,仅仅用同义词,或者换一种说法。
‘‘Odanaṃ bhojanaṃ bhattaṃ, sampaṭicchatha gaṇhatha’’; Iti vevacaneheva, atha bhāsantarena vā.
从那以后,那些比丘接受了他的邀请。
若在同一处或不同处,前往而于一处取。
Tato tassa ca te bhikkhū, sādiyitvā nimantanaṃ; Ekato nānato vā ce, gantvā gaṇhanti ekato.
所有人都犯波逸提,因为团体进食的缘故。
在这里,取在一起就是团体受食的原因。
Sabbesaṃ hoti pācitti, gaṇabhojanakāraṇā; Ekato gahaṇaṃ ettha, gaṇabhojanakāraṇaṃ.
无论是独处还是聚在一起,无论是在路上行走还是进食,
智者不会说那是众食之因。
Ekato nānato vāpi, gamanaṃ bhojanampi vā; Kāraṇanti na taṃ viññū, bhaṇanti gaṇabhojane.
就算拿米饭之类的食物,或者仅仅名称。
把人们叫到一起,或者分别告诉他们。
Sacepi odanādīnaṃ, gahetvā nāmameva vā; Ekato nānato vāpi, viññāpetvā manussake.
从各处去后,如果他们在同一处取食;
即使这样,也成了被称赞的别众食。
Nānato vekato gantvā, sace gaṇhanti ekato; Evampi pana hotīti, vaṇṇitaṃ gaṇabhojanaṃ.
此亦有二,以及受取的因由。
恶作与波逸提,于诸吞咽中已宣说。
Duvidhassāpi etassa, paṭiggahaṇakāraṇā; Dukkaṭaṃ hoti pācitti, ajjhohāresu dīpitā.
在诸时中无犯,也在七种情形中作了说明。
取来放在一起,两个人或三个人一起进食,也是这样。
Samayesu anāpatti, sattasvapi pakāsitā; Gahetvā ekato dvinnaṃ, tiṇṇaṃ vā bhuñjataṃ tathā.
未受具足戒的同行持钵者,为牟尼所邀请。
第四种情况里,即使把它们合在一起,也说明了破僧的问题。
Muninānupasampanna-cāripattānimantitā ; Catutthe ekato katvāpi, gaṇabhedo pakāsito.
并非仅凭适时获得,也绝非一切方式。
明达者应当知道,僧团分裂与杀生罪。
Neva samayaladdhānaṃ, vasenapi hi sabbaso; Gaṇabhedo panāpatti, veditabbā vibhāvinā.
以五种食物为根据,在团体供食中;
确实不存在疑惑,而彼或可于粥等之中。
Bhojanānañca pañcannaṃ, vasena gaṇabhojane; Nattheva ca visaṅketaṃ, yāguādīsu taṃ siyā.
对于有“众食想”的比丘,在非众食中;
在这件事上,即使心里还有疑惑,也已经犯了恶作罪。
Gaṇabhojanasaññissa, bhikkhussāgaṇabhojane; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
食物一共有五种,要把粥之类的除外;
应当知道这是无犯的,在常食等情况中也是如此。
Bhojanāni ca pañceva, ṭhapetvā yāguādisu; Anāpattīti ñātabbā, niccabhattādikesupi.
同样地,对于疯子等人,则依据生起等原因来判断。
这个以羊毛为喻,说明是相似的。
Tathā ummattakādīnaṃ, samuṭṭhānādinā pana; Idaṃ eḷakalomena, sadisanti pakāsitaṃ.
若一位比丘被众多人……
以五种食物邀请。
如果因为事先的邀请而放弃
对五种中的任何一种作分配。
Bahūhi yo bhikkhu manussakehi; Nimantito pañcahi bhojanehi; Hitvā sace pubbanimantanāya; Vikappanaṃ pañcasu yassa kassa.
后来被邀请的饭食,也同样不按次序。
正在吃哪怕一粒饭,他也会犯波逸提。
Pacchā nimantitaṃ bhattaṃ, tathā uppaṭipāṭiyā; Bhuñjato ekasitthampi, tassa pācittiyaṃ siyā.
而如果被邀请享用五种食物中的任何一种,
除了那个,如果吃别的食物,
Bhojanānaṃ tu pañcannaṃ, yena kena nimantito; Taṃ ṭhapetvā sace aññaṃ, bhojanaṃ paribhuñjati.
还有,大仙享用了这同样的五种食物;
这叫做次第,食已被阐明。
Tesameva ca pañcannaṃ, bhojanānaṃ mahesinā; Etaṃ paramparaṃ nāma, bhojanaṃ paridīpitaṃ.
在哪里注入乳汁或汁液,如果那么;
凡是被它浸透的食物,全都会变成同一个味道。
Yattha khīraṃ rasaṃ vāpi, ākiranti sace pana; Yena ajjhotthaṭaṃ bhattaṃ, sabbamekarasaṃ siyā.
从最初开始,食用混合食物的人;
已指出这是无罪,但在《大筏疏》中则不然。
Koṭito pana paṭṭhāya, saṃsaṭṭhaṃ paribhuñjato; Anāpattīti niddiṭṭhaṃ, mahāpaccariyaṃ pana.
对于“辗转”想,以及“非辗转食”的情况;
在那里,即使心存疑惑而食用,也是恶作。
Paramparanti saññāya, aparamparabhojane; Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
甚至用整个村子,或用一群人,或用一集镇;
对于受邀者或经常供养的饭食,并不存在过失之过。
Sakalenapi gāmena, pūgena nigamena vā; Nimantitassa vā nicca-bhatte doso na vijjati.
一切生起等,都与咖提那衣等相同。
这里讲的是该做和不该做的事,还有食物以及不分配(不分别)的问题。
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinenādinā samā; Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, bhojanañcāvikappanaṃ.
糕饼如果是为送礼准备的,
为食物之故的粥,或那里确实有的,以及比丘尼。
Pūvā paheṇakatthāya, paṭiyattā sace pana; Pātheyyatthāya manthā vā, ye hi tattha ca bhikkhunā.
应该拿两三只钵,用饼和炒面装满。
如果在这之外,他还要拿更多,拿的人就犯波逸提。
Dvattipattā gahetabbā, pūrā pūvehi sattuhi; Tato ce uttariṃ tassa, hoti pācitti gaṇhato.
拿了要出门时,“我在这里有两三钵;
智者见到比丘时,会说:糕饼已经被拿走了。
Gahetvā nikkhamantena, ‘‘dvattipattā mayā idha; Gahitā pana pūvā’’ti, bhikkhuṃ disvā vade budho.
要是有人不对他说“你千万别接受”,那就犯恶作。
就算听了这话之后还是接受,也犯恶作罪。
‘‘Mā kho tvaṃ paṭigaṇhā’’ti, avadantassa dukkaṭaṃ; Gaṇhatopi ca taṃ sutvā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
把不足两三钵的食物,想成是超出的。
在这种情况下,即使心里还有疑惑,也仍然构成恶作罪。
Ūnakadvattipattesu, atirekoti saññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
由此在那里获得三只满钵;从那以后……
两钵应当施给僧团;如果两钵属于一个人,就不该合在一起给。
Yena tattha tayo laddhā, pattapūrā tato pana; Dve saṅghassa padātabbā, dve ce eko, na ekato.
被丢弃的路粮,或者从那里剩下的其他东西;
属于亲族等人的财物,即使他们正在布施,取用少于所施的量。
Apaheṇakapātheyyaṃ, avasesampi vā tato; Santakaṃ ñātakādīnaṃ, dentānampi tadūnakaṃ.
就算拿了,也无犯;对疯子等人同样如此。
一切起源等,都被认为与媒嫁相同。
Gaṇhatopi anāpatti, tathā ummattakādino; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
如果已经接受了另外五种食物中的任何一种的邀请,
如果又吃下不是剩余物的食物,就犯波逸提罪。
Aññena pana pañcannaṃ, bhojanānaṃ pavārito; Pācittinatirittaṃ ce, puna bhuñjati bhojanaṃ.
座位和食物,以及在伸手可及范围内递送东西;
拒绝身和语,以五支作邀请。
Asanaṃ bhojanañceva, hatthapāsābhihāratā; Kāyavācāpaṭikkhepo, pañcaṅgehi pavāraṇā.
米饭、麦片、豆粥、鱼、肉,这一切都是。
无戏论者已指出,食有五种。
Odano sattu kummāso, maccho maṃsanti sabbaso; Nippapañcena niddiṭṭhaṃ, bhojanaṃ pañcadhā mataṃ.
在那里,饭是由七种谷物制成的。
而炒过的谷物磨成的粉,就叫做“炒粉”。
Odano tattha sattannaṃ, dhaññānaṃ odano mato; Bhajjitānaṃ tu dhaññānaṃ, cuṇṇaṃ ‘‘sattū’’ti vuccati.
大麦粥叫做大麦粥,鱼叫做水生。
符合规定的肉也是肉。这就是这里的判定。
Kummāso yavakummāso, maccho vuccati odako; Maṃsampi kappiyamaṃsaṃ, ayamettha vinicchayo.
稻、小米、大麦、黍、豆类和小麦,同样地,
以稗为末的这七种,都是以谷物之名而说的谷物。
Sāli vīhi yavo kaṅgu, varako godhumo tathā; Kudrūsakoti sattete, dhaññā dhaññena desitā.
所有沙玛咖草等一切草类,都用库度萨这个名字来说明。
尼瓦罗被说成属于萨利一类,瓦拉咖则归于瓦拉咖科罗卡一类。
Sāmākāditiṇaṃ sabbaṃ, kudrūseneva dīpitaṃ; Nīvāro sāliyaṃ vutto, varake varakacorako.
七种谷物,则是饭或粥;
具备完整的支分,就促成自恣。
Sattannaṃ pana dhaññānaṃ, odano yāgu vā pana; Aṅgasampattiyā yuttā, sañjaneti pavāraṇaṃ.
用手抓住的地方,就显示出界限;
在这里,一切粥都被称为饭。
Hatthena gahitokāse, odhiṃ dasseti yā pana; Yāgusā idha sabbāpi, odanoti pavuccati.
不过,滚烫的粥从灶上端下来后,就会变得稀薄。
如果不定出界限,就不会举行自恣。
Abbhuṇhā pana yā yāgu, uddhanoropitā tanu; Sace odhiṃ na dasseti, na janeti pavāraṇaṃ.
再者,如果那粥变凉了,达到浓稠的状态;
先前显出界限,那稀薄状态并不保护。
Puna sā sītalībhūtā, ghanabhāvaṃ gatā sace; Odhiṃ dasseti so pubbe, tanubhāvo na rakkhati.
把酪浆、谷物、汤汁之类的东西,大量地放进去;
把果实、叶子、嫩芽也都扔进去。
Takkadhaññarasādīni, āropetvā bahūnipi; Phalapaṇṇakaḷīrāni, pakkhipitvāna tattha ca.
就算只投入一把米,也照样能煮。
他显出限量,并准备自恣。
Taṇḍule muṭṭhimattepi, pakkhipitvā pacanti ce; Odhiṃ pana ca dasseti, sañjaneti pavāraṇaṃ.
把味道、谷物之味、奶撒在饭上;
如果说“拿粥,这是粥”,则给予,但如果……
Rase dhaññarase khīre, vākiritvāna odanaṃ; ‘‘Yāguṃ gaṇhatha, yāgu’’nti, vatvā denti sace pana.
即使很微薄,也能促成邀请。
把它煮好之后,如果(有人)布施,那就归入粥的范畴里了。
Kiñcāpi tanukā hoti, sañjaneti pavāraṇaṃ; Taṃ pacitvā sace denti, yāgusaṅgahitā pana.
他们触碰鱼肉,或甚至用稀粥。
如果连芥子那么小的量都显现出来,那就成了邀请。
Chupanti macchamaṃsaṃ vā, tanukāyapi yāguyā; Sace sāsapamattampi, paññāyati pavāraṇaṃ.
纯净的鱼肉汁,或者掺了鱼肉汁的粥;
不相应的肉或邀请,也不会产生。
Macchamaṃsaraso suddho, saṃsatto rasayāgu vā; Na cākappiyamaṃsaṃ vā, sañjaneti pavāraṇaṃ.
除了上面说过的那些谷物,其他的饭食则一概……
竹米等煮成的饭,不邀请。
Ṭhapetvā vuttadhaññānaṃ, odanaṃ pana sabbaso; Veḷutaṇḍulakādīnaṃ, na pavāreti odano.
或者,那些新谷等物,以及由那些所做的食物,甚至炒面;
即使是一块单纯的饼也绝不邀请。
Puthukā vā tato tāhi, katabhattampi sattupi; Suddhā na pana pūvā vā, pavārenti kadācipi.
用粗火快炒煮成的饭,至于其中的米粒,
捣碎之后,他们把它给出去,这粉末被认为是包含在炒米粉里的。
Kharapākena bhaṭṭhānaṃ, vīhīnaṃ taṇḍule pana; Koṭṭetvā denti taṃ cuṇṇaṃ, sattusaṅgahitaṃ mataṃ.
不过,被炒过的稻谷,米粒就不再能用来招待人。
而彼等之中,凡为粉末者,彼则生起邀请。
Bhajjitānaṃ tu vīhīnaṃ, na pavārenti taṇḍulā; Tesaṃ pana ca yaṃ cuṇṇaṃ, taṃ janeti pavāraṇaṃ.
用粗火炒过的谷物,还有稻谷的米糠;
即使是用炒米粉做成的团子,也能促成邀请。
Kharapākena bhaṭṭhānaṃ, vīhīnaṃ kuṇḍakampi ca; Sattunaṃ modako vāpi, sañjaneti pavāraṇaṃ.
被同等火力煮熟的、被太阳晒干的,
不过,稻谷的米糠不会生出足食。
Samapākena bhaṭṭhānaṃ, sukkhānaṃ ātapena ca; Kuṇḍakaṃ pana vīhīnaṃ, na janeti pavāraṇaṃ.
或者正是那些炒米,或者已做成的食物或粉。
不过,单纯的嚼食并不会引发自恣。
Lājā vā pana teheva, katabhattampi sattu vā; Khajjakaṃ pana suddhaṃ vā, na janeti pavāraṇaṃ.
用鱼肉把它填满,就会促成自恣。
不管是什么,只要是炒过的面粉,单靠它本身并不能让人满足。
Pūritaṃ macchamaṃsehi, taṃ janeti pavāraṇaṃ; Yaṃ kiñci bhajjitaṃ piṭṭhaṃ, na pavāreti suddhakaṃ.
用大麦做成的粥使人满足,而非其他。
关于鱼肉,因为显而易见,所以没什么可说的。
Yavehi katakummāso, pavāreti, na cāparo; Macchamaṃsesu vattabbaṃ, pākaṭattā na vijjati.
吃允许的肉时,就禁止吃不允许的肉;
他不因此自恣,这被说明为没有根据。
Khādanto kappiyaṃ maṃsaṃ, nisedheti akappiyaṃ; Na so tena pavāreti, avatthuttāti dīpitaṃ.
同样,如果吃如法的肉,那就不如法的肉;
阻止并邀请,因是事体而被称颂。
Tathevākappiyaṃ maṃsaṃ, khādanto kappiyaṃ sace; Nisedheti pavāreti, vatthukattāti vaṇṇitaṃ.
不过,当他在吃肉时,不论是允许的还是不允许的;
邀请后拒绝,某些允许的食物。
Maṃsaṃ pana ca khādanto, kappiyaṃ vā akappiyaṃ; Pavāreti nisedheti, kiñci kappiyabhojanaṃ.
若不允许之肉,正在吃者即不允许;
不以禁止之物作请,其他不合律的食物同样如此。
Sace akappiyaṃ maṃsaṃ, khādantova akappiyaṃ; Nisedhaṃ na pavāreti, tathā aññaṃ akappiyaṃ.
如果已经咽下去了,哪怕只是比丘咽下的一粒饭食;
钵里、手里或嘴里,仍有食物存在。
Sace ajjhohaṭaṃ hoti, sitthamekampi bhikkhunā; Patte hatthe mukhe vāpi, bhojanaṃ pana vijjati.
如果有人拒绝一顿足以作为邀请的饭食,
如果不存在,则成遮请;在任何地方都不成遮请。
Pavāraṇapahonaṃ ce, paṭikkhipati bhojanaṃ; Pavāreti sace natthi, na pavāreti katthaci.
把嘴里的饭咽下去后,就拿着剩下的食物走了;
正在吞咽时如果拒绝,就不构成遮请。
Gilitvā ca mukhe bhattaṃ, sesamādāya gacchati; Antarā ca nisedhento, na pavāreti bhojanaṃ.
食物在嘴里,已咽下,又在手上;
另外,想要把食物施给别人;
又想把钵里的饭施给他人。
他拒绝了,所以并没有被邀请。
Mukhe ca bhattaṃ gilitañca hatthe; Bhattaṃ tu aññassa ca dātukāmo; Patte ca bhattaṃ puna dātukāmo; Paṭikkhipanto na pavārito so.
因为座位被撤掉,所以不算是邀请。
有大智慧的人宣说,他们能分辨什么是真正的因、什么不是因。
Asanassa upacchedā, na pavāreti soti hi; Kathayanti mahāpaññā, kāraṇākāraṇaññuno.
拿取的人拿的是最后支分,布施的人给的却是最先支分。
如果两人之间的距离不到两臂半,不用伸手就能拿到。
Gaṇhato pacchimaṃ aṅgaṃ, dadato purimaṃ pana; Ubhinnaṃ aḍḍhateyyaṃ ce, vinā hatthaṃ pasāritaṃ.
在那个被端上来的地方,食物足够用来邀请。
就像这样正在吃的人,若拒绝,即成为已受足者。
Tasmiṃ abhihaṭaṃ ṭhāne, pavāraṇapahonakaṃ; Tādisaṃ bhuñjamānova, nisedheti pavārito.
钵拿在手里、放在钵架上,或者搁在腿上;
把食物拿来之后,如果比丘说“你拿饭吧”,
Hatthe ādhārake vāpi, pattaṃ ūrūsu vā ṭhitaṃ; Āharitvā sace bhikkhu, ‘‘bhattaṃ gaṇhā’’ti bhāsati.
正坐在近旁的人,却拒绝了它;
因为没有奉上,所以他没有自恣。
Anantare nisinnova, taṃ paṭikkhipato pana; Abhihārassa cābhāvā, natthi tassa pavāraṇā.
把饭篮挪到一边,放在他面前,说:“这个……”
就算有人对他说“拿去吧”,他的判断也还是这样。
Bhattapacchiṃ paṇāmetvā, ṭhapetvā purato ‘‘idaṃ; Gaṇhāhī’’ti ca vuttepi, ayameva vinicchayo.
当食物正被布施给紧挨着的比丘时,另一位比丘……
用手挡住自己的钵,这并不算已经谢绝。
Anantarassa bhikkhussa, dīyamāne panetaro; Pidahanto sakaṃ pattaṃ, hatthehi na pavārito.
如果有人拒绝送到身前的饭食,
无论是以身体还是以言语,对谁有邀请呢?
Kāyenābhihaṭaṃ bhattaṃ, paṭikkhipati yo pana; Kāyena vāpi vācāya, hoti kassa pavāraṇā.
一个人在被供养食物时,却因为害怕自恣;
撒了又撒,捣了又捣,然后装满。
Eko abhihaṭe bhatte, pavāraṇabhayā pana; ‘‘Ākirākira koṭṭetvā, koṭṭetvā pūrayā’’ti ca.
如果他也这样说,那也没有自恣。
这位名叫大莲华的长老就是这样说的。
Sace vadati tassāpi, na panatthi pavāraṇā; Iccevāha mahāthero, mahāpadumanāmako.
送来带肉的汤汁,就说成是“请取汁”。
听了这话就加以阻止,他并不算是受请。
Samaṃsañhi rasaṃ netvā, gaṇhathāti rasaṃ vade; Taṃ sutvā ca nisedhento, neva hoti pavārito.
或者说“拿鱼汤的精华,拿肉汤”;
有人说“拿这个”而对方拒绝,邀请就成立。
‘‘Gaṇha maccharasaṃ sāraṃ, gaṇha maṃsarasa’’nti vā; ‘‘Idaṃ gaṇhā’’ti vā vutte, paṭikkhepe pavāraṇā.
如果把肉单独分开,或者说“拿肉汁来”;
若言有肉,于拒绝时即为邀请。
Sace maṃsaṃ visuṃ katvā, ‘‘gaṇha maṃsarasa’’nti vā; Vadeyyatthi ca maṃsaṃ ce, paṭikkhepe pavāraṇā.
有人拿饭来问他时,他说“请稍等片刻”;
为了拿取而放置的人,并没有自恣。
Odanena ca pucchantaṃ, ‘‘muhuttaṃ āgamehi’’ti; Gahaṇatthaṃ ṭhapentassa, neva tassa pavāraṇā.
用嫩竹笋和波罗蜜果等混在一起的鱼肉,
拿迦梨拉羹和波罗蜜花吧。
Kaḷīrapanasādīhi, missakaṃ macchamaṃsakaṃ; ‘‘Kaḷīrasūpakaṃ gaṇha, panasabyañjana’’nti vā.
如果拒绝时他们这样说,就不算自恣。
对于非邀请的诸因,然而依名称来说,如所说。
Vadanti ce paṭikkhepe, neva hoti pavāraṇā; Apavāraṇahetūnaṃ, nāmena pana vuttato.
有人说“鱼汤”,或者又说“肉汤”;
当有人说“拿这个”时,自恣就已经成立了。
‘‘Macchasūpa’’nti vā vutte, ‘‘maṃsasūpa’’nti vā pana; ‘‘Idaṃ gaṇhā’’ti vā vutte, hotiyeva pavāraṇā.
这个同样的道理也被说过,应在“肉粥”一事上理解。
对于所有鱼肉混合的食物,也是同样的判断方法。
Eseva ca nayo vutto, ñeyyo maṃsakarambake; Sabbesu macchamaṃsehi, missakesu ayaṃ nayo.
如果把混了饭的粥拿来,那么……
有人说“拿粥来”的时候,不邀请并不算是在推辞。
Bhattasammissitaṃ yāguṃ, āharitvā sace pana; ‘‘Yāguṃ gaṇhā’’ti vuttasmiṃ, na pavāreti vārayaṃ.
当有人说“取饭”时,则以拒绝而表示已饱足。
或者,当有人问他这件事时,理由是“因为存在”。
‘‘Bhattaṃ gaṇhā’’ti vutte tu, pavāreti paṭikkhipaṃ; Yena vāpucchito tassa, atthitāyāti kāraṇaṃ.
当说“拿掺粥的东西”时,那里也有粥……
如果是等量或者更多,据说他就不请足。
‘‘Yāgumissakaṃ gaṇhā’’ti, vutte tattha ca yāgu ce; Samā bahutarā vā sā, na pavāreti so kira.
粥稀,饭多,如果有受足邀请;
这一点在一切处都已说明,但其中的原因却很难看出。
Mandā yāgu, bahuṃ bhattaṃ, sace hoti pavāraṇā; Idaṃ sabbattha niddiṭṭhaṃ, kāraṇaṃ pana duddasaṃ.
在多味的饭食中,味道;或在多奶的饭食中,奶。
说“请拿”而分别给,就不算受足邀请。
Rasaṃ bahurase bhatte, khīraṃ vā bahukhīrake; Gaṇhathāti visuṃ katvā, deti natthi pavāraṇā.
正在走的时候就应该吃,如果是在走的时候已被邀请。
应仅以站姿食用,若已受足,则站着。
Gacchanteneva bhottabbaṃ, gacchanto ce pavārito; Bhuñjitabbaṃ ṭhiteneva, ṭhatvā yadi pavārito.
他到了水池,如果站在泥里,
不过,要先留出一部分,然后再吃。
Udakaṃ vāpi patvā so, sace tiṭṭhati kaddamaṃ; Atirittaṃ tu kāretvā, bhuñjitabbaṃ tato puna.
如果有人坐在凳子上,就邀请(食)。
不挪动座位,怎么舒服就怎么吃。
Pīṭhake yo nisīditvā, pavāreti sace pana; Āsanaṃ avicāletvā, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ.
如果在床上坐下后他邀请(再用食),那么从此以后;
从这里到那里,连一丁点也找不到。
Sace mañce nisīditvā, pavāreti tato pana; Ito saṃsarituṃ etto, īsakampi na labbhati.
如果连同那张床一起,把他抬到别的地方去,是允许的;
应当如此在一切处被智者、通达律者了知。
Tena mañcena naṃ saddhiṃ, vaṭṭataññatra nenti ce; Evaṃ sabbattha ñātabbaṃ, viññunā vinayaññunā.
躺下之后才可进食;若躺下时已被邀请(受食),也应躺下进食。
成为蹲踞者后,应食之物亦应照样而食。
Nipajjitvāva bhottabbaṃ, nipanno ce pavārito; Vāretukkuṭiko hutvā, bhuñjitabbaṃ tatheva ca.
这时,那位比丘应当这样说:这一切已经足够了。
把多余的(食物)处理掉时,要把容器倾斜。
Athālametaṃ sabbanti, vattabbaṃ tena bhikkhunā; Atirittaṃ karontena, onametvāna bhājanaṃ.
不过,作净并不只是能在钵里做;
如果在篮子、锅或任何容器里做,也都可以。
Kappiyaṃ pana kātabbaṃ, na patteyeva kevalaṃ; Pacchiyaṃ yadi vā kuṇḍe, kātuṃ vaṭṭati bhājane.
已谢绝食的人与未谢绝食的人
但对其他人来说,这个确实是允许的。
除了做出余食法的那个人之外。
你只应受用那一份。
Pavāritānaṃ apavāritānaṃ; Aññesametaṃ pana vaṭṭateva; Yenātirittaṃ tu kataṃ ṭhapetvā; Tameva cekaṃ paribhuñjitabbaṃ.
比丘把食物作净之后,就在吃的时候,
如果有任何调味的东西掉进了他的钵里,
Kappiyaṃ pana kāretvā, bhuñjantasseva bhikkhuno; Byañjanaṃ vāpi yaṃ kiñci, patte tassākiranti ce.
不过,做完剩余的食物之后,还是应当照样再吃。
凡是那件没做过的,或者本该做的,就把它单独分开处理。
Atirittaṃ tu kāretvā, bhuñjitabbaṃ tathā puna; Yena taṃ akataṃ yaṃ vā, kātabbaṃ tena taṃ visuṃ.
由不如法者等所做成的,而剩余则由七种。
不是病人剩下的食物,那就不是剩食。
Kataṃ akappiyādīhi, atirittaṃ tu sattahi; Na gilānātirittañca, taṃ hotinatirittakaṃ.
就算有人清早只吃了一口饭就坐下来;
即使是被拿到近处、送到手边的东西,也可以把它做成允许接受的如法之物。
Yopi pātova ekampi, sitthaṃ bhutvā nisīdati; Upakaṭṭhūpanītampi, kātuṃ labhati kappiyaṃ.
为了食用而接受夜分等有时限的药,
他把它当作非食物来受用,就犯恶作。
Āhāratthāya yāmādi-kālikaṃ paṭigaṇhato; Anāmisaṃ tamevassa, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
同样地,对于“非剩余”想者,在剩余之物上……
在这里,即使对心存疑惑的人,也说明了犯恶作。
Tathā anatirittanti, saññino atirittake; Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
不过,叫人作残食之后再吃,就没有犯戒。
病人吃剩的食物,以及疯子等人吃剩的,也是如此。
Anāpattātirittaṃ tu, kārāpetvāna bhuñjato; Gilānassātirittaṃ vā, tathā ummattakādino.
一切生起等,都被认为与咖提那衣相同。
作净与食物,以及所作与未作。
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā; Kappiyākaraṇañceva, bhojanañca kriyākriyaṃ.
如果有人用不是剩下的食物,去邀请已经受过邀请的人;
明知而想找茬者,食时,他就犯波逸提。
Yo panānatirittena, pavāreyya pavāritaṃ; Jānaṃ āsādanāpekkho, bhutte pācitti tassa tu.
带来时和他人取走时,都是恶作。
在所有的吞咽加行中,也都是恶作。
Dukkaṭaṃ abhihāre ca, gahaṇe itarassa hi; Ajjhohārapayogesu, sabbesupi ca dukkaṭaṃ.
在用餐结束的时候,波逸提罪被宣告。
对于持食比丘,这一切都已为他开示。
Bhojanassāvasānasmiṃ, pācitti paridīpitā; Abhihārakabhikkhussa, sabbaṃ tasseva dassitaṃ.
对于已经生起“已自恣”想的人,而比丘其实还没有自恣;
对于疑惑和这两种情况,也都说明是恶作。
Pavāritoti saññissa, bhikkhusmiṃ apavārite; Vimatissubhayatthāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
若是剩余物,或叫人做好之后再布施,则无犯。
或者把病人剩下的食物布施,或者为了他人的利益而布施。
Anāpattātirittaṃ vā, kārāpetvāva deti ce; Gilānassāvasesaṃ vā, aññassatthāya deti vā.
其余的一切,毫无例外,都与紧接的前文相同。
就像和轻蔑语一样,起源等理则也照此推知。
Sesaṃ sabbamasesena, anantarasamaṃ mataṃ; Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
嚼食或吃食;
如果有比丘在非时涉及某物
他嚼着或吃着那个东西。
他就落入了胜者所说的过失。
Khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā; Kiñci vikāle yo pana bhikkhu; Khādati bhuñjati vāpi ca taṃ; So jinavuttaṃ dosamupeti.
在这里,属于食物类的,比如林中的根、果实等;
不过,要知道这一点,是为了避免对时限药产生混淆。
Yamāmisagatañcettha, vanamūlaphalādikaṃ; Kālikesvasammohatthaṃ, veditabbamidaṃ pana.
根、块茎、根茎、顶芽、茎干和树皮;
叶子、花、果实、果核、粉末,还有树液。
Mūlaṃ kandaṃ muḷālañca, matthakaṃ khandhakaṃ tacaṃ; Pattaṃ pupphaṃ phalaṃ aṭṭhi, piṭṭhaṃ niyyāsameva ca.
对于根茎类嚼食等,只是展示一个大概的样子。
为了让比丘们清楚明白,你们应当了知名相与义。
Mūlakhādanīyādīnaṃ, mukhamattanidassanaṃ; Bhikkhūnaṃ pāṭavatthāya, nāmatthesu nibodhatha.
根菜、碱菜、圆叶菜和米菜。
铜色菜、枣菜、酸菜和瓦迦喇菜。
Mūlakaṃ khārakañceva, vatthulaṃ taṇḍuleyyakaṃ; Tambakaṃ jajjharikañca, caccu vajakalīpi ca.
像这样一类的根菜,则归入食物一类。
在这里,它们被归入“摄”的范畴,因为确实能遍满食物的意义。
Mūlāni evamādīnaṃ, sākānaṃ āmise pana; Saṅgahaṃ idha gacchanti, āhāratthaṃ pharanti hi.
他们砍断并丢弃衰老腐朽的东西,那东西是属于瓦迦离咖的。
这被称为尽形寿的,其余的则是限时的。
Chaḍḍenti jaraṭṭhaṃ chetvā, yaṃ taṃ vajakalissa tu; Taṃ yāvajīvikaṃ vuttaṃ, sesānaṃ yāvakālikaṃ.
姜黄、生姜、菖蒲、阿提毗舍与瓦查(vaca)。
香根草、跋陀木什,还有迦度迦罗希尼。
Haliddi siṅgiverañca, vacattaṃ ativisaṃ vacaṃ; Usīraṃ bhaddamuttañca, tathā kaṭukarohiṇī.
像这样等等的其他内容,以及五根等众多类别;
各种不同类型的根,应当知道是尽形寿(终生受持)的药。
Iccevamādikaṃ aññaṃ, pañcamūlādikaṃ bahu; Nānappakārakaṃ mūlaṃ, viññeyyaṃ yāvajīvikaṃ.
还有摩萨卢豆团等、藤蔓类以及芋类;
球茎属于优钵罗类,同样也属于波头摩类。
Masālupiṇḍalādīnaṃ , vallīnaṃ āluvassa ca; Kando uppalajātīnaṃ, tathā padumajātiyā.
芭蕉、西古、塔拉、马鲁瓦和竹的根茎;
萨达瓦莉草的根茎、荸荠的根茎,以及余甘子的根茎。
Kadalīsiggutālānaṃ, māluvassa ca veḷuyā; Satāvari kaserūnaṃ, kando ambāṭakassa ca.
像这样等等的根茎类。
已开示时分食。
那个洗净者,被称为食物。
那个块根,就是乳藤的块根。
Iccevamādayo kandā; Dassitā yāvakālikā; Dhoto so āmise vutto; Kando yo khīravalliyā.
没洗过的大蒜、乳咖果之类的东西,
块茎之类,超出了言语表达的范围,应当知道它们是终生可用的药。
Adhoto lasuṇañceva, khīrakākoliādayo; Kandā vākyapathātītā, viññeyyā yāvajīvikā.
白莲的根茎,还有红莲的根茎;
像这样,许多根茎类植物都属于时限药。
Puṇḍarīkamuḷālañca , muḷālaṃ padumassa ca; Evamādimanekampi, muḷālaṃ yāvakālikaṃ.
由多罗树、银棕榈、昆达拉树、椰子树等所生出的;
姜黄和生姜的根茎,是终生可用的药物。
Tālahintālakuntāla-nāḷikerādisambhavaṃ; Haliddisiṅgiverānaṃ, muḷālaṃ yāvajīvikaṃ.
多罗树、银棕榈、昆达拉树和盖德咖树的嫩笋;
芭蕉和椰子的顶部,以及根菜的顶部。
Tālahintālakuntāla-kaḷīro ketakassa ca; Kadalīnāḷikerānaṃ, matthakaṃ mūlakassa ca.
枣椰树、香蒲、藤条,还有甘蔗、竹子、芦苇等。
七种谷物的芽,以及芥子的芽。
Khajjurerakavettānaṃ, ucchuveḷunaḷādinaṃ; Sattannaṃ pana dhaññānaṃ, kaḷīro sāsapassa ca.
如此,在根源中,有些是究竟的暂时性。
另外一些,比如姜黄等物的顶端,属于终生药。
Iccevamādayoneke, matthakā yāvakālikā; Aññe haliddiādīnaṃ, matthakā yāvajīvikā.
而棕榈芽、竹笋等被砍下后掉落的,
他已到了衰老的树桩,在尽形寿中被纳入。
Tālakuntālakādīnaṃ, chinditvā pātito pana; Gato jaraṭṭhabundo so, saṅgahaṃ yāvajīvike.
名为“茎嚼食”的甘蔗茎已经讲完了。
萨拉卡利亚尼的树干,也同样入于地中。
Khandhakhādanīyaṃ nāma, ucchukhandho pakāsito; Sālakalyāṇiyā khandho, tathā pathaviyaṃ gato.
像这样,优钵罗等种类的茎,是仅限于特定时段的药。
叶、茎、优钵罗等,全都属于莲花这一类。
Evamuppalajātīnaṃ, daṇḍako yāvakāliko; Paṇṇadaṇḍuppalādīnaṃ, sabbo padumajātiyā.
被称为尽形寿药的,比如卡拉玛达之类的杖状物;
诸树皮中唯有甘美多汁者是可食的。
Yāvajīvikasaṅkhātā , karamaddādidaṇḍakā; Tacesucchutacoveko, saraso yāvakāliko.
Mūlaka、khāraka、caccu、tambaka、taṇḍuleyyaka;
瓦图拉、支那豆、乌摩、瓦迦卡利,同样如此。
Mūlakaṃ khārako caccu, tambako taṇḍuleyyako; Vatthulo cīnamuggo ca, ummā vajakalī tathā.
Jajjharī、kāsamadda、sellu、siggu 和 nāḷikā;
婆楼那、火曼陀,以及活命者和善安坐者。
Jajjharī kāsamaddo ca, sellu siggu ca nāḷikā; Varuṇo aggimantho ca, jīvantī sunisannako.
王豆与豆,还有无果豆和鹿花者;
Vaṇṭako、bhūmiloṇī 等等,像这样的许多种。
Rājamāso ca māso ca, nipphāvo migapupphikā; Vaṇṭako bhūmiloṇīti, evamādimanekakaṃ.
钵食,说的是时限。
另外,那些大盐则被说明为终生药。
Pattakhādanīyaṃ nāma, kathitaṃ yāvakālikaṃ; Itarā ca mahāloṇi, dīpitā yāvajīvikā.
被称为时限药的,就是芒果嫩叶。
苦楝树的叶、拘祇树的叶,还有罗勒叶。
Yāvakālikamicceva, kathitaṃ ambapallavaṃ; Nimbassa kuṭajassāpi, paṇṇaṃ sulasiyāpi ca.
棉花与苦瓜,以及它们的花和果
巴尼基咖树和咖朱咖树的叶子,那是终生药。
Kappāsikapaṭolānaṃ , tesaṃ pupphaphalāni ca; Phaṇijjakajjukānañca, paṇṇaṃ taṃ yāvajīvikaṃ.
1348这一段只有编号,没有可翻译的巴利文内容。
1348.
八种根药等的花,以及尼帕瓦迦的花;
同样地,迦利拉树的花,以及瓦鲁纳卡树的花。
Aṭṭhannaṃ mūlakādīnaṃ, pupphaṃ nipphāvakassa ca; Tathā pupphaṃ karīrassa, pupphaṃ varuṇakassa ca.
花、迦谢儒迦草、命活草和西古花。
莲花、青莲花这些花的花蕊,还有……
Pupphaṃ kaserukassāpi, jīvantī siggupupphakaṃ; Padumuppalajātīnaṃ, pupphānaṃ kaṇṇikāpi ca.
椰子树的嫩果、棕榈树的嫩果,还有露兜树的嫩芽;
如此等等,花与珠宝,以及短暂易逝之物。
Nāḷikerassa tālassa, taruṇaṃ ketakassa ca; Iccevamādikaṃ puppha-manekaṃ yāvakālikaṃ.
除了时限花,其余剩下的那些。
应说明“终生花”,以及一切(花)。
Yāvakālikapupphāni, ṭhapetvā pana sesakaṃ; Yāvajīvikapupphanti, dīpaye sabbameva ca.
芝麻花、摩库拉花、沙罗花、茉莉花。
迦拘陀花、迦毗他迦花、君德花、迦离花,
古拉瓦卡花、卡拉维拉花、帕塔利花,
这花则是尽形寿(可用)的。
Tilakamakulasālamallikānaṃ ; Kakudhakapitthakakundakaḷīnaṃ; Kuravakakaravīrapāṭalīnaṃ; Kusumamidaṃ pana yāvajīvikaṃ.
芒果和阎浮树的果实,还有波罗蜜的果实;
枸橼、木苹果,以及罗望子果。
Ambambāṭakajambūnaṃ, phalañca panasassa ca; Mātuluṅgakapitthānaṃ, phalaṃ tintiṇikassa ca.
1354这一段只有编号,没有可翻译的巴利文内容。
1354.
多罗果、椰子果,还有枣椰果;
还有拉布迦果、可可果、摩叉果和蜜果。
Tālassa nāḷikerassa, phalaṃ khajjūriyāpi ca; Labujassa ca cocassa, mocassa madhukassa ca.
巴达拉树的卡拉玛达果,以及瓦提树和安伽那树的果;
昆邦达果和提普萨果,还有埃拉卢卡果。
Badarassa karamaddassa, phalaṃ vātiṅgaṇassa ca; Kumbhaṇḍatipusānañca, phalaṃ eḷālukassa ca.
拉迦亚德那果、布萨果,以及丁跋路迦果;
像这样,许多果实都是有时限的。
Rājāyatanaphalaṃ pussa-phalaṃ timbarukassa ca; Evamādimanekampi, phalaṃ taṃ yāvakālikaṃ.
三种果、荜拨、肉豆蔻和辛辣果;
牛栏果、毕陵茄,还有豆蔻和胡椒。
Tiphalaṃ pipphalī jāti-phalañca kaṭukapphalaṃ; Goṭṭhaphalaṃ bilaṅgañca, takkolamaricāni ca.
像这样在圣典里已经说到的,以及还没有说到的,
那些果实则归入尽形寿的资具之中。
Evamādīni vuttāni, avuttāni ca pāḷiyaṃ; Phalāni pana gacchanti, yāvajīvikasaṅgahaṃ.
菠萝蜜果核、桑巴塔卡果核、娑罗果核和labu果核;
罗望子核和频婆果核,以及所有莲核。
Panasambāṭakaṭṭhīni, sālaṭṭhi labujaṭṭhi ca; Ciñcābimbaphalaṭṭhīni, pokkharaṭṭhi ca sabbaso.
枣椰子核、露兜果核等,以及多罗果核;
像这样等等的,都归入时限类。
Khajjūriketakādīnaṃ , tathā tālaphalaṭṭhi ca; Evamādīni gacchanti, yāvakālikasaṅgahaṃ.
布那伽果核、摩杜伽果核,石榴核和三果核;
像这样一类的骨头,已被指出属于非食物类。
Punnāgamadhukaṭṭhīni, sellaṭṭhi tiphalaṭṭhi ca; Evamādīni aṭṭhīni, niddiṭṭhāni anāmise.
还有,仅仅是七种主谷之外的次要谷物;
米粉、菠萝蜜和娑罗树果、胡萝卜、莲雾和阿图果。
Sattannaṃ pana dhaññānaṃ, aparaṇṇānameva ca; Piṭṭhaṃ panasasālānaṃ, labujambāṭakassa ca.
棕榈粉也同样洗净了,还有乳藤粉。
像这样等等许多种,所说的都是时限药。
Tālapiṭṭhaṃ tathā dhotaṃ, piṭṭhaṃ yaṃ khīravalliyā; Evamādimanekampi, kathitaṃ yāvakālikaṃ.
没洗过的棕榈粉,还有乳藤粉;
马香等粉末,这是终生可用的。
Adhotaṃ tālapiṭṭhañca, piṭṭhaṃ yaṃ khīravalliyā; Assagandhādipiṭṭhañca, hoti taṃ yāvajīvikaṃ.
甘蔗榨出来的汁,属于七日药的一种。
另外,像阿魏汁这类剩下的,是终身可用的药。
Niyyāso ucchunibbatto, eko sattāhakāliko; Avaseso ca hiṅgādi, niyyāso yāvajīviko.
在根等之处,我只展示了一斑;
智者依此应当推知其余内容。
Mūlādīsu mayā kiñci, mukhamattaṃ nidassitaṃ; Etassevānusārena, seso ñeyyo vibhāvinā.
想着“我要在非时吃”,而接受食物的人;
在适当的时候,却把它想成不是适当的时候;在适当的时候,心里又犹豫不决。
‘‘Bhuñjissāmi vikāle’’ti, āmisaṃ paṭigaṇhato; Kāle vikālasaññissa, kāle vematikassa ca.
恶作罪;对认为时间合适的人,则说明为无犯。
这一条与羊毛的事例,在生起等方面完全相同。
Dukkaṭaṃ, kālasaññissa, anāpatti pakāsitā; Idaṃ eḷakalomena, samuṭṭhānādinā samaṃ.
如果有人把吃食或嚼食储藏起来,
他吃了或者嚼了,就犯波逸提。
Bhojanaṃ sannidhiṃ katvā, khādanaṃ vāpi yo pana; Bhuñjeyya vāpi khādeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
比丘无贪恋地把[食物]舍给沙弥们;
如果沙弥们先把东西存起来,之后又把它给该比丘,那又是可以的。
Bhikkhu yaṃ sāmaṇerānaṃ, pariccajatyanālayo; Nidahitvā sace tassa, denti taṃ puna vaṭṭati.
自己亲手接过来之后,那正是从未被舍弃的东西。
第二天,那件属于他的被藏起来的东西就不适用了。
Sayaṃ paṭiggahetvāna, apariccattameva yaṃ; Dutiye divase tassa, nihitaṃ taṃ na vaṭṭati.
从那以后,比丘进食时,哪怕只是一粒米……
由具清净心的如实者宣说了清净的波逸提。
Tato ajjhoharantassa, ekasitthampi bhikkhuno; Pācitti kathitā suddhā, suddhacittena tādinā.
对于不如法的肉,比如人肉,
以偷兰遮(thullaccaya)得巴吉提(pācitti),以恶作(dukkaṭa)得其余。
Akappiyesu maṃsesu, manussasseva maṃsake; Thullaccayena pācitti, dukkaṭena sahetare.
把称为“夜分药”的东西拿来用时,犯波逸提。
与恶作罪一起,为食物而受用。
Yāmakālikasaṅkhātaṃ , pācitti paribhuñjato; Dukkaṭāpattiyā saddhiṃ, āhāratthāya bhuñjato.
如果食物已被提供,而(吃)非剩余的食物;
吃正常食物的人,会犯两条波逸提罪。
Sace pavārito hutvā, annaṃ anatirittakaṃ; Bhuñjato pakataṃ tassa, hoti pācittiyadvayaṃ.
在人肉这件事上,有偷兰遮罪和另外两种罪一起。
对于剩下的不适宜肉,连同恶作,共有两种。
Thullaccayena saddhiṃ dve, maṃse mānusake siyuṃ; Sese akappiye maṃse, dukkaṭena saha dvayaṃ.
吃被称为“夜分药”的东西时,如果具备助缘条件,
以有食之口,则有二;唯以无食之口,则唯一。
Yāmakālikasaṅkhātaṃ, bhuñjato sati paccaye; Sāmisena mukhena dve, ekameva nirāmisaṃ.
就在吞咽同一口食物、仅仅为了吃的时候,
在这两种假设情况中,恶作罪反而会不断加重。
Tamevajjhoharantassa, āhāratthāya kevalaṃ; Dvīsu tesu vikappesu, dukkaṭaṃ pana vaḍḍhati.
过了正午之后吃东西,即使食物本身是清净的,或者是因为储存而吃,
非时进食,就构成两种波逸提罪。
Vikāle bhuñjato suddhaṃ, sannidhipaccayāpi ca; Vikālabhojanā ceva, hoti pācittiyadvayaṃ.
于肉,偷兰遮罪与突吉罗罪二者皆增长。
人肉和其他剩余的肉,依次有两种。
Maṃse thullaccayañceva, dukkaṭampi ca vaḍḍhati; Manussamaṃse sese ca, yathānukkamato dvayaṃ.
对于在非时进食的人,实无非余食罪。
比丘在一切分别中,罪过都以那个相为因。
Natthevānatirittampi, vikāle paribhuñjato; Doso sabbavikappesu, bhikkhuno tannimittako.
或者,如果是因为非时(服食)的缘,对于夜分药来说,也没有过失。
领受七日药和尽形寿药时。
Vikālapaccayā vāpi, na doso yāmakālike; Sattāhakālikaṃ yāva-jīvikaṃ paṭigaṇhato.
为了食物本身的需要,在取用两类东西时;
吞咽时,如果不是为了当作食物来用,就犯恶作。
Āhārasseva atthāya, gahaṇe duvidhassa tu; Ajjhohārapayogesu, dukkaṭaṃ tu nirāmise.
如果拿了之后放置的东西与食物混在一起,
再次吞咽时,就明确判为波逸提。
Atha āmisasaṃsaṭṭhaṃ, gahetvā ṭhapitaṃ sace; Puna ajjhoharantassa, pācitteva pakāsitā.
时、夜分和七日,这就是三种时间;
越过者有过失,但彼时彼时却是时限性的。
Kālo yāmo ca sattāhaṃ, iti kālattayaṃ idaṃ; Atikkamayato doso, kālaṃ taṃ taṃ tu kālikaṃ.
由自身混合的三种是混合味,其余者则确实如此。
以其自性带来,为自身的临时限量。
Attanā tīṇi sambhinna-rasāni itarāni hi; Sabhāvamupaneteva, yāvakālikamattano.
同样地,在其余各类时限药上,也应当这样分别说明。
对于这一切四类时限药来说,
Evameva ca sesesu, kālikesu viniddise; Imesu pana sabbesu, kālikesu catūsvapi.
开头两种时限药涉及内宿与积贮;
两者都不成立,最后两种时限。
Kālikadvayamādimhi, antovutthañca sannidhi; Ubhayampi na hoteva, pacchimaṃ kālikadvayaṃ.
在不如法的精舍里,由已留宿者以两端(二边)留宿该物;
当天已经拿到的,前两种也不成立。
Akappiyāya kuṭiyā, vutthenantadvayena taṃ; Gahitaṃ tadahe vāpi, dvayaṃ pubbaṃ na vaṭṭati.
这叫做“口中蓄藏”,但放在内部过夜是不允许的。
是这样说的并加以确定,但在《大义疏》中。
Mukhasannidhi nāmāyaṃ, antovutthaṃ na kappati; Iti vuttaṃ daḷhaṃ katvā, mahāpaccariyaṃ pana.
即使把前三种时限药储存起来,也不构成过失。
他一次又一次地不越过各自的时间限制而食用。
Na doso nidahitvāpi, paṭhamaṃ kālikattayaṃ; Taṃ taṃ sakaṃ sakaṃ kāla-manatikkamma bhuñjato.
同样地,对于疯狂者等人,也说明了无犯。
这一条是就同分羊毛等生起方式来说的。
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā; Samameḷakalomena, samuṭṭhānādinā idaṃ.
各种美食,如果自己没病,
为了利益而告知后,食用的人犯波逸提。
Bhojanāni paṇītāni, agilāno panattano; Atthāya viññāpetvāna, pācitti paribhuñjato.
请把饭给我,配上酥油,做成酥油饭、拌酥油的饭。
说“请给酥油饭”而提出请求的,犯恶作。
‘‘Sappinā dehi bhattaṃ me, sasappiṃ sappimissakaṃ; Sappibhattañca dehī’’ti, viññāpentassa dukkaṭaṃ.
告知之后,如果接受那恶作,
再次吞咽时,波逸提罪就已成立。
Viññāpetvā tathā taṃ ce, dukkaṭaṃ paṭigaṇhato; Puna ajjhoharantassa, pācitti pariyāputā.
把清净的酥油等,先讨要过来再吃,
对于众学法,也应当说明:请求属于恶作。
Suddhāni sappiādīni, viññāpetvāna bhuñjato; Sekhiyesupi viññatti, dukkaṭaṃ paridīpaye.
所以,只有在告知“混有精致食物”之后才吃的人,
用七种谷物做成的饭,应当说犯波逸提。
Tasmā paṇītasaṃsaṭṭhaṃ, viññāpetvāva bhuñjato; Sattadhaññamayaṃ bhattaṃ, pācittiyamudīraye.
如果有人乞求说:“请用牛酥给我饭食。”
如果用山羊酥之类的物品,却给了一份不一样的东西。
Sace ‘‘gosappinā mayhaṃ, dehi bhatta’’nti yācito; Ajiyā sappiādīhi, visaṅketaṃ dadāti ce.
如果被(人)告知“给点酥油”,那么对于生酥油等物也是一样;
如果以另一种物品布施给他,就说明是非原约定之物。
‘‘Sappinā dehi’’ vutto ce, navanītādikesupi; Deti aññatarenassa, visaṅketanti dīpitaṃ.
无论被乞求的是什么,就在那个根源上,甚至或者属于它的;
就算已经得到了那个,所得到的也还是那样,不会变成别的。
Yena yena hi viññattaṃ, tasmiṃ mūlepi tassa vā; Laddhepi pana taṃ laddhaṃ, hotiyeva na aññathā.
除了巴利圣典中提到的酥油等物之外。
让别人替自己去请求,就犯恶作罪。
Ṭhapetvā sappiādīni, āgatāni hi pāḷiyaṃ; Aññehi viññāpentassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
把所有酥油等全都求讨来之后,再合为一处;
把各种味道混成一种来吃,这被判定为九条波逸提罪。
Sabbehi sappiādīhi, viññāpetvāva ekato; Bhuñjatekarasaṃ katvā, nava pācittiyo matā.
即使已被告知以不适当之物,若他仍以酥油布施,
在拿取和享用的时候,也说明了犯恶作。
Akappiyena vuttepi, sappinā deti tena ce; Gahaṇe paribhogepi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
对病人作“病人”想,或对疑惑者;
牟尼说这是恶作,并开示了无犯的情况。
Gilānassa gilānoti, saññino vimatissa vā; Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, anāpatti pakāsitā.
非病者食用在生病时求讨得来的食物;
或者病人剩下的食物,或者只是亲属等人剩下的食物。
Gilānakāle viññatta-magilānassa bhuñjato; Gilānassāvasesaṃ vā, ñātakādīnameva vā.
这四种生起:从身、从身与语;
以身和心,也同样以身、语、心三者。
Idaṃ catusamuṭṭhānaṃ, kāyato kāyavācato; Kāyacittā tathā kāya-vācācittattayāpi ca.
如果有人把没给过他的食物从嘴巴送进去,
舍弃了齿木和水,他可能犯波逸提。
Adinnañhi mukhadvāraṃ, āhāraṃ āhareyya yo; Dantaponodakaṃ hitvā, tassa pācittiyaṃ siyā.
伸手就能奉上,中等人能提得动;
人或者非人,用身体等三种方式布施。
Hatthapāsobhinīhāro, majjhimuccāraṇakkhamo; Manusso vāmanusso vā, deti kāyādinā tidhā.
如果比丘接受那以两种方式所施之物;
这样,当五支和合时,他的执取才站得住。
Paṭiggaṇhāti taṃ bhikkhu, dīyamānaṃ sace dvidhā; Evaṃ pañcaṅgasaṃyoge, gahaṇaṃ tassa rūhati.
如果布施者站在空中,而接受者站在地上;
而站在地上的,用头顶到站在虚空的众生的身体。
Dāyako gaganaṭṭho ce, bhūmaṭṭho cetaro siyā; Bhūmaṭṭhassa ca sīsena, gaganaṭṭhassa dehino.
哪个身体部位更靠近,就以靠近那一侧的边缘为准;
不靠伸出手,无论是给出去还是接过来。
Yamāsannataraṃ aṅgaṃ, orimantena tassa tu; Dātuṃ vāpi gahetuṃ vā, vinā hatthaṃ pasāritaṃ.
手的距离应当测量;在山上等处站立时,规则也是一样。
不过,在这种情形下,如果站着布施,是可以的。
Hatthapāso minetabbo, nagaṭṭhādīsvayaṃ nayo; Evarūpe pana ṭhāne, ṭhatvā ce deti vaṭṭati.
鸟用嘴喙,或者象用鼻子;
如果它无论布施任何花或果,都可以。
Pakkhī vā mukhatuṇḍena, hatthī soṇḍāya vā pana; Sace yaṃ kiñci pupphaṃ vā, phalaṃ vā deti vaṭṭati.
许多装满饭和菜的钵器。
用头顶着(东西)给比丘之后,去到某人跟前。
Bhattabyañjanapuṇṇāni, bhājanāni bahūnipi; Sīsenādāya bhikkhussa, gantvā kassaci santikaṃ.
如果稍微弯下身子,说“拿吧”,
于是他伸出手,去拿下面那个容器。
Īsakaṃ pana onatvā, ‘‘gaṇhā’’ti yadi bhāsati; Tena hatthaṃ pasāretvā, heṭṭhimaṃ pana bhājanaṃ.
比丘也应当即使以一部分来领受它。
到这个程度,它们就完全算是已经被取用了。
Paṭicchitabbaṃ taṃ eka- desenāpi ca bhikkhunā; Honti ettāvatā tāni, gahitāneva sabbaso.
从那时起,把这一切都放下,就能随自己的心意自在了。
打开之后,要拿取所喜欢的,是可以的。
Tato paṭṭhāya taṃ sabbaṃ, oropetvā yathāsukhaṃ; Ugghāṭetvā tato iṭṭhaṃ, gahetuṃ pana vaṭṭati.
在最后,在一个容器中还有什么要说的呢?
如果挑着担杖上的食物走着,弯下身子给,是可以的。
Pacchiādimhi vattabba-matthi kiṃ ekabhājane; Kājabhattaṃ haranto ce, onatvā deti vaṭṭati.
三十肘长的竹杖应是,两端各有两个陶罐;
蛇被抓住一处,就等于整条都被抓住了。
Tiṃsahattho siyā veḷu, antesu ca duve ghaṭā; Sappino, gahitekasmiṃ, sabbaṃ gahitameva taṃ.
许多钵放在床上、椅子上或草席上;
如果施主已把东西放好,站在伸手够得着的地方,则布施。
Bahupattā ca mañce vā, pīṭhe vā kaṭasārake; Ṭhapitā dāyako hattha-pāse ṭhatvāna deti ce.
如果以领受之想,对床座等物……
触碰后而坐者,以及钵中所施与之物。
Paṭiggahaṇasaññāya, mañcādīni sace pana; Nisīdati phusitvā yo, yañca pattesu dīyati.
他拿了什么,那一切就都成了他拿的,这一点毫无疑问。
如果心想“我要接受”,那么床座等物也是如此。
Gahitaṃ tena taṃ sabbaṃ, hotiyeva na saṃsayo; Paṭiggahessāmicceva, mañcādīni sace pana.
这一切都被执取了,他登上去坐下。
肚子贴着肚子,钵稳稳地放在地上。
Gahitaṃ hoti taṃ sabbaṃ, āruhitvā nisīdati; Āhacca kucchiyā kucchiṃ, ṭhitā pattā hi bhūmiyaṃ.
无论被手指碰过,还是被针碰过,
坐在哪里,就在哪里接受布施,这样才合适。
Yaṃ yaṃ aṅguliyā vāpi, phusitvā sūciyāpi vā; Nisinno tattha tattheva, dīyamānaṃ tu vaṭṭati.
在大片铺开的草席上,同样也在手铺的坐具等上面;
拿取时,如果东西在伸手可及的范围内,这样是可以的。
Kaṭasāre mahantasmiṃ, tathā hatthattharādisu; Gaṇhato hatthapāsasmiṃ, vijjamāne tu vaṭṭati.
在那里,生在那里的叶子也不可以摘取。
然而,这些确实不是以身相系缚的。
Tatthajātakapaṇṇesu, gahetuṃ na ca vaṭṭati; Na panetāni kāyena, paṭibaddhāni honti hi.
在不可移动的石板上,或者在类似的木板上,
就算绑在木桩上,或是床上,执取也一样生不起来。
Asaṃhārimapāsāṇe , phalake vāpi tādise; Khāṇubaddhepi vā mañce, gahaṇaṃ neva rūhati.
在酸角树等树叶上,或者铺在地上的时候;
因为不能持受,所以执取也不生起。
Tintiṇikādipaṇṇesu, bhūmiyaṃ patthaṭesu vā; Dhāretumasamatthattā, gahaṇaṃ na ca rūhati.
若超越手所及而以长杖施予
比丘尼应当走上前去,对施食者说:请给吧。
Hatthapāsamatikkamma, dīghadaṇḍena deti ce; Vattabbo bhikkhunāgantvā, dehīti parivesako.
如果钵里沾了灰尘,有水的话就该洗干净。
若彼不存在,则应擦拭后毫无残留地取用。
Sace patte rajo hoti, dhovitabbo jale sati; Tasmiṃ asati puñchitvā, gahetabbo asesato.
如果在为乞食而四处行走时,有尘土落到身上;
乞食拿到手之后,有智慧的人就应该取用。
Piṇḍāya vicarantassa, rajaṃ patati ce pana; Bhikkhā paṭiggahetvāva, gahetabbā vijānatā.
比丘在未受持的情况下取用,就犯恶作。
接受之后,后来再食用它,就没有罪过。
Appaṭiggahite bhikkhuṃ, gaṇhato pana dukkaṭaṃ; Paṭiggahetvānāpatti, pacchā taṃ paribhuñjato.
当有人说“接受之后再布施”时,对于这句话……
如果(比丘)没有听到或没有接受而(施主)布施,则没有恶作。
‘‘Paṭiggahetvā dethā’’ti, vutte taṃ vacanaṃ pana; Asutvānādiyitvā vā, denti ce natthi dukkaṭaṃ.
先接过来之后,懂得该不该拿的人才能拿。
如果大风把尘土从各处吹落,
Pacchā paṭiggahetvāva, gahetabbaṃ vijānatā; Sace rajaṃ nipāteti, mahāvāto tato tato.
如果由比丘拿取食物,那是不可能的。
想送给别人,倒是可以拿。
Na sakkā ca siyā bhikkhaṃ, gahetuṃ yadi bhikkhunā; Aññassa dātukāmena, gahetuṃ pana vaṭṭati.
把东西给了沙弥之后,或者又由他再把它布施出去;
就算是因为对他的信任,拿来吃也是可以的。
Sāmaṇerassa taṃ datvā, dinnaṃ vā tena taṃ puna; Tassa vissāsato vāpi, bhuñjituṃ pana vaṭṭati.
如果在乞食的时候,他把带有尘垢的食物施给比丘;
你接受乞食之后,可以拿着,也可以吃。
Bhikkhācāre sace bhattaṃ, sarajaṃ deti bhikkhuno; ‘‘Paṭiggahetvā bhikkhaṃ tvaṃ, gaṇha vā bhuñja vā’’ti ca.
应该这样对他说,比丘尼也应当这样做;
如果尘垢在食物上面,若它浮起,那么……
Vattabbo so tathā tena, kattabbañceva bhikkhunā; Rajaṃ upari bhattassa, tassuplavati ce pana.
把酸粥滤掉之后,就可以随自己舒服地吃。
如果(衣)在内部,则应当受授;但如果已经进入,则(另作处理)。
Kañjikaṃ tu pavāhetvā, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ; Anto paṭiggahetabbaṃ, paviṭṭhaṃ tu sace pana.
如果掉进了干饭里,就应该把那点尘垢去掉;
如果是精细的,即使连同饭食也应当随自己舒适而吃。
Patitaṃ sukkhabhatte ce, apanīyāva taṃ rajaṃ; Sukhumaṃ ce sabhattampi, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ.
就算是用木勺舀来,对布施的人来说,首先
如果那水滴从木勺掉进钵里,那是可以的。
Uḷuṅkenāharitvāpi , dentassa paṭhamaṃ pana; Thevo uḷuṅkato patte, sace patati vaṭṭati.
而当饭被倒入时,接着便用锅……
煤烟或灰烬,如果落进器皿里。
Bhatte ākiramāne tu, carukena tato pana; Masi vā chārikā vāpi, sace patati bhājane.
即使是他已经拿到手的东西,也找不到过失。
正被给予邻座比丘的,却从钵中。
Tassa cābhihaṭattāpi, na doso upalabbhati; Anantarassa bhikkhussa, dīyamānaṃ tu pattato.
如果它从钵里跳出来,落进另一位比丘的钵中;
它掉落、它确实流转,那也只是被接受的东西而已。
Uppabhitvā sace patte, itarassa ca bhikkhuno; Patati vaṭṭatevāyaṃ, paṭiggahitameva taṃ.
把乳粥装满钵后,如果施给比丘,
但因为太热,没办法从下面拿它。
Pāyāsassa ca pūretvā, pattaṃ ce denti bhikkhuno; Uṇhattā pana taṃ heṭṭhā, gahetuṃ na ca sakkati.
而“适合”这一点已被指出,是为了在钵口边缘执取。
如果不能执取,也同样不能用钵托执取。
Vaṭṭatīti ca niddiṭṭhaṃ, gahetuṃ mukhavaṭṭiyaṃ; Na sakkā ce gahetabbo, tathā ādhārakenapi.
如果在座位堂中,拿着自己的钵,
坐着就打瞌睡,别人给东西也不知道。
Sace āsanasālāyaṃ, gahetvā pattamattano; Niddāyati nisinnova, dīyamānaṃ na jānati.
未被带来或未被接受,那就是它。
如果已经作意,那么坐着是可以的。
Nevāhariyamānaṃ vā, appaṭiggahitameva taṃ; Ābhogaṃ pana katvā ce, nisinno hoti vaṭṭati.
如果用手松开,或者钵或支架;
用脚推开之后,确实可以继续睡。
Sace hatthena muñcitvā, pattaṃ ādhārakampi vā; Pelletvā pana pādena, niddāyati hi vaṭṭati.
即使对以脚踩踏支架而接受者,也照样接受;
就算醒着,对拿取也同样毫不在意。
Pādenādhārakaṃ akka-mitvāpi paṭigaṇhato; Jāgarassāpi hoteva, gahaṇasmiṃ anādaro.
因此,精通律的比丘不应做那件事。
正在布施时掉落的东西,把它拿起来用是允许的。
Tasmā taṃ na ca kātabbaṃ, bhikkhunā vinayaññunā; Yaṃ dīyamānaṃ patati, gahetuṃ taṃ tu vaṭṭati.
吃东西的人的牙齿或指甲,也会磨损;
同样,对于钵的色泽或形状,这就是(判断是否犯戒的)原则。
Bhuñjantānañca dantā vā, khīyantipi nakhāpi vā; Tathā pattassa vaṇṇo vā, abbohāranayo ayaṃ.
用刀劈开甘蔗等物的时候,如果里面有污垢;
这污垢确实能在它们当中被看到,可能是新近生起的。
Satthakenucchuādīni, phālentānaṃ sace malaṃ; Paññāyati hi taṃ tesu, siyā navasamuṭṭhitaṃ.
比丘尼接受之后,随后则应当吃。
如果于彼不显现,则污垢可食。
Paṭiggahetvā taṃ pacchā, khāditabbaṃ tu bhikkhunā; Na paññāyati ce tasmiṃ, malaṃ vaṭṭati khādituṃ.
研磨者的药,或捣碎者的药,也同样如此;
即使是磨石和杵等器具,在磨损时也是同样的道理。
Pisantānampi bhesajjaṃ, koṭṭentānampi vā tathā; Nisadodukkhalādīnaṃ, khīyanepi ayaṃ nayo.
为了当药,把它加热后,如果人们把刀丢进牛奶里;
在那里,青斑就会显现,就像在刀上留下的印记一样确定。
Bhesajjatthāya tāpetvā, vāsiṃ khīre khipanti ce; Uṭṭheti nīlikā tattha, satthake viya nicchayo.
如果把它投入生酪或牛奶中,
即使有自然成熟的迹象,也还是不能摆脱恶作。
Sace āmakatakke vā, khīre vā pakkhipanti taṃ; Sāmapākanimittamhā, na tu muccati dukkaṭā.
比丘在雨季游行乞食时,
如果水滴从身体和衣服掉进钵里,钵就被弄脏了。
Piṇḍāya vicarantassa, vassakālesu bhikkhuno; Patte patati ce toyaṃ, kiliṭṭhaṃ kāyavatthato.
后来接受之后,就可以随自己的方便来吃。
在树下吃东西的人,也是同样的道理。
Pacchā paṭiggahetvā taṃ, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ; Eseva ca nayo vutto, rukkhamūlepi bhuñjato.
如果天上下雨下了整整七天,落下的都是纯净的水,
就算在露天的钵里,雨水落进去也是可以的。
Sattāhaṃ pana vassante, deve suddhaṃ jalaṃ sace; Abbhokāsepi vā patte, toyaṃ patati vaṭṭati.
比丘对沙弥布施饭食的时候,
施饭的人不该碰触,饭要不接触地送到他钵里。
Odanaṃ pana dentena, sāmaṇerassa bhikkhunā; Dātabbo acchupantena, tassa pattagatodanaṃ.
或接受了钵之后,就应该由施主给他米饭。
如果碰过之后再给食物,那食物就算是已被接受的。
Paṭiggahetvā vā pattaṃ, dātabbo tassa odano; Chupitvā deti ce bhattaṃ, taṃ panuggahitaṃ siyā.
如果本来打算布施给别人,却已经把它舍弃了;
只要还握在手里,那就已经是到手(指沙弥手中)的了。
Aññassa dātukāmena, pariccattaṃ sace pana; Yāva hatthagataṃ tāva, paṭiggahitameva taṃ.
对放在钵架上的钵,毫无执著地说“拿吧”;
如果智者后来才说出那个,他应当接受。
‘‘Gaṇhā’’ti nirapekkhova, pattamādhārake ṭhitaṃ; Sace vadati pacchā taṃ, paṭiggaṇheyya paṇḍito.
只有在有所期待时,才把钵放在钵架上;
“从这里也拿点饼或饭吧”,他这样说。
Sāpekkhoyeva yo pattaṃ, ṭhapetvādhārake pana; ‘‘Etto pūvampi bhattaṃ vā, kiñci gaṇhā’’ti bhāsati.
沙弥也把那饭食洗净,洗净自己的手。
如果不碰已经落到自己钵里的饭食,
Sāmaṇeropi taṃ bhattaṃ, dhovitvā hatthamattano; Attapattagataṃ bhattaṃ, aphusitvā sace pana.
投进去一百次,即便拿出来,也让他接住;
领受它的作用一旦完成,之后就不再有(再次领受的)必要了。
Pakkhipanto satakkhattuṃ, uddharitvāpi gaṇhatu; Taṃpaṭiggahaṇe kiccaṃ, puna tassa na vijjati.
如果食物已经落到自己钵里,碰触之后再拿取;
后来应当重新接受,因为它已经和别人的食物混在一起了。
Attapattagataṃ bhattaṃ, phusitvā yadi gaṇhati; Pacchā paṭiggahetabbaṃ, saṃsaṭṭhattā parena taṃ.
比丘们煮粥等食物时,用的锅具里;
把饭投入(容器)后,为了别人而放置。
Bhikkhūnaṃ yāguādīnaṃ, pacane bhājane pana; Pakkhipitvā ṭhapentena, aññassatthāya odanaṃ.
把东西放在器皿上方,放进沙弥的手中;
从(沙弥)手中落入那(器皿)中的食物,并不使(器皿中的食物)成为非如法/不可食。
Bhājanupari hatthesu, sāmaṇerassa pakkhipe; Patitaṃ hatthato tasmiṃ, na karoti akappiyaṃ.
如果已经这样舍弃了它,却根本没有做处理,
不过,把它做成该受用的样子之后,(就用它,)像用一只没有掺杂荤腥的钵一样。
Pariccattañhi taṃ evaṃ, akatvākirateva ce; Bhuñjitabbaṃ tu taṃ katvā, pattaṃ viya nirāmisaṃ.
如果粥锅已经装满,沙弥确实身体虚弱;
他确实没办法再让比丘接受那件东西。
Sace yāgukuṭaṃ puṇṇaṃ, sāmaṇero hi dubbalo; Bhikkhuṃ paṭiggahāpetuṃ, na sakkoti hi taṃ puna.
把钵颈置于钵口边缘,
比丘对于递过来的东西,确实可以倾斜(壶)来倒出。
Kuṭassa gīvaṃ pattassa, ṭhapetvā mukhavaṭṭiyaṃ; Bhikkhunā upanītassa, āvajjeti hi vaṭṭati.
或者,如果比丘把手直接放在地上;
把它转起来之后再举起,如果这样,那也是允许的。
Atha vā bhūmiyaṃyeva, hatthe bhikkhu ṭhapeti ce; Āropeti pavaṭṭetvā, tattha ce pana vaṭṭati.
饭后甘蔗担运等事务中,裁决就是这一条:
两三个沙弥,如果施与可接受的东西,
Bhattapacchucchubhāresu, ayameva vinicchayo; Dve tayo sāmaṇerā vā, denti ce gahaṇūpagaṃ.
对于一位比丘,拿取负担是可以的。
或者,由一个人这样布施后,两个人或三个人也接受。
Bhāramekassa bhikkhussa, gahetuṃ pana vaṭṭati; Ekena vā tathā dinnaṃ, gaṇhanti dve tayopi vā.
床脚、凳脚、油瓶之类的东西
在那里,若挂在那上面,比丘坐于其上也是允许的。
Mañcassa pāde pīṭhassa, pāde telaghaṭādikaṃ; Laggenti tattha bhikkhussa, vaṭṭateva nisīdituṃ.
如果床下有一盘油,而它没有被接受,
一边扫地一边碰触,也不该是已接受的东西。
Appaṭiggahitaṃ heṭṭhā-mañce ce telathālakaṃ; Sammujjanto ca ghaṭṭeti, na panuggahitaṃ siyā.
对于已领受想,则是未领受的。
思量它、再认清它之后,把它放在那里是合适的。
Paṭiggahitasaññāya, appaṭiggahitaṃ pana; Gaṇhitvā puna taṃ ñatvā, ṭhapetuṃ tattha vaṭṭati.
如果先前已经打开,那么放置的以及盖闭的也一样。
就应该这样安放它,要做的不是别的做法。
Vivaritvā sace pubbe, ṭhapitaṃ pihitampi ca; Tatheva taṃ ṭhapetabbaṃ, kattabbaṃ na panaññathā.
如果把它放在外面,就不应该再碰它。
如果已经知道却还去碰它,那就会变成已被执取。
Bahi ṭhapeti ce tena, chupitabbaṃ na taṃ puna; Yadi chupati ce ñatvā, taṃ panuggahitaṃ siyā.
在已接受的油里,如果长出菌膜;
在生姜等的根中,或者同样在浓稠的粉末中。
Paṭiggahitatelasmiṃ, uṭṭheti yadi kaṇṇakā; Siṅgīverādike mūle, ghanacuṇṇampi vā tathā.
一切都被说成是从它生起的,而且就是它本身。
不过,对彼(物)已经不存在接受的作用了。
Taṃsamuṭṭhānato sabbaṃ, taññevāti pavuccati; Paṭiggahaṇakiccaṃ tu, tasmiṃ puna na vijjati.
有人爬上了棕榈树,或者椰子树。
在那里的人用绳子把棕榈果吊下来。
Tālaṃ vā nāḷikeraṃ vā, āruḷho koci puggalo; Tatraṭṭho tālapiṇḍiṃ so, otāretvāna rajjuyā.
如果他说“拿”,那就不该拿;
如果是另一位站在地上的人,拿过来再给,那是可以的。
Sace vadati ‘‘gaṇhā’’ti, na gahetabbameva ca; Tamañño pana bhūmaṭṭho, gahetvā deti vaṭṭati.
如果把藤蔓或甘蔗砍断后送人,或者把果实递过去让对方拿,
没有碰到木杖,自己脱落出来,那是可以的。
Chinditvā ce vatiṃ ucchuṃ, phalaṃ vā deti gaṇhituṃ; Daṇḍake aphusitvāva, niggataṃ pana vaṭṭati.
如果围墙不厚实,就会过高
如果内外站立之处都在手臂可及的范围内。
Sace na puthulo hoti, pākāro atiuccako; Antoṭṭhitabahiṭṭhānaṃ, hatthapāso pahoti ce.
向上走了一百肘的距离,又再到达了那里。
比丘在执取的时候,找不到任何过失。
Uddhaṃ hatthasataṃ gantvā, sampattaṃ puna taṃ pana; Gaṇhato bhikkhuno doso, koci nevūpalabbhati.
如果比丘用肩膀扛着沙弥走,
拿了果之后,就地坐着布施,是可以的。
Bhikkhuno sāmaṇeraṃ tu, khandhena vahato sace; Phalaṃ gahetvā tattheva, nisinno deti vaṭṭati.
又有另一个人,也像这样背着比丘而行,
把果实布施给坐在肩上的比丘,是合宜的。
Aparopi vahantova, bhikkhuṃ yo koci puggalo; Phalaṃ khandhe nisinnassa, bhikkhuno deti vaṭṭati.
拿了带果子的树枝,如果是为了荫凉而去;
接着,当比丘心中生起想吃的念头时。
Gahetvā phaliniṃ sākhaṃ, chāyatthaṃ yadi gacchati; Puna citte samuppanne, khādituṃ pana bhikkhuno.
让人接过树枝后,吃上面的果子,这是可以的。
为了挡住苍蝇,就算已经拿了(树枝),这个做法也是一样的。
Sākhaṃ paṭiggahāpetvā, phalaṃ khādati vaṭṭati; Makkhikānaṃ nivāratthaṃ, gahitāyapyayaṃ nayo.
不过,让人做成允许的之后,他再次接受它。
想吃东西的话,只要把根取来就可以了。
Kappiyaṃ pana kāretvā, paṭiggaṇhāti taṃ puna; Bhottukāmo sace mūla-gahaṇaṃyeva vaṭṭati.
为了父母,拿了酥油之类的东西;
走在半路上,想要什么就从那里拿什么。
Mātāpitūnamatthāya, gahetvā sappiādikaṃ; Gacchanto antarāmagge, yaṃ icchati tato pana.
他让对方接受下来后,自己拿来用,这是可以的。
已经接受下来的,唯有最初的接受本身才算数。
Taṃ so paṭiggahāpetvā, paribhuñjati vaṭṭati; Taṃ paṭiggahitaṃ mūla-gahaṇaṃyeva vaṭṭati.
比丘接受了沙弥的路上行粮米。
比丘的沙弥也拿了,然后就走了。
Sāmaṇerassa pātheyya-taṇḍule bhikkhu gaṇhati; Bhikkhussa sāmaṇeropi, gahetvā pana gacchati.
当米已经被用完,而那是他自己拿走的,
如果煮了粥,也要用米和大麦。
Taṇḍulesu hi khīṇesu, attanā gahitesu so; Sace yāguṃ pacitvāna, taṇḍulehitarehipi.
把粥倒进两个人的钵里,然后给自己那份。
若把粥给了比丘,自己却喝他那一份。
Ubhinnaṃ dvīsu pattesu, ākiritvā panattano; Yāguṃ bhikkhussa taṃ datvā, sayaṃ pivati tassa ce.
不是由于积存的原因,也不是由于执取的原因。
因为沙弥喝醉了,比丘就有了过失。
Sannidhipaccayā neva, na uggahitakāraṇā; Sāmaṇerassa pītattā, doso bhikkhussa vijjati.
为了父母,连拿油等东西的人也一样。
为了树枝等遮荫的用处,这上面没有差别。
Mātāpitūnamatthāya, telādiṃ haratopi ca; Sākhaṃ chāyādiatthāya, imassa na visesatā.
因此,对于这种差别,它的原因也需要好好思考。
而我要推究的,是它那种有依附状态的特别之处。
Tasmā hissa visesassa, cintetabbaṃ tu kāraṇaṃ; Tassa sālayabhāvaṃ tu, visesaṃ takkayāmahaṃ.
把米淘洗之后,滤布确实不可摇动;
就算有你的米和容器,也办不到。
Taṇḍule pana dhovitvā, niccāletuñhi celako; Na sakkoti sace te ca, taṇḍule bhājanampi ca.
接过来洗干净,再放到炉灶上;
比丘不应生火,即使揭开煮过的东西也不行。
Paṭiggahetvā dhovitvā, āropetvā panuddhanaṃ; Bhikkhunāggi na kātabbo, vivaritvāpi pakkatā.
应于煮熟时知晓,取下之后,便可随意享用。
应当吃,不应留待日后,这是接受的理由。
Ñātabbā pakkakālasmiṃ, oropetvā yathāsukhaṃ; Bhuñjitabbaṃ, na pacchassa, paṭiggahaṇakāraṇaṃ.
如果比丘把便所架设起来,便所是干净无垢的,
如果适合的话,为了煮粥而烧水。
Āropetvā sace bhikkhu, uddhanaṃ suddhabhājanaṃ; Udakaṃ yāguatthāya, tāpeti yadi vaṭṭati.
如果有人把米粒放进这热水里,
从那时起,比丘尼就不该用那火(煮食)了。
Tatte panudake koci, ce pakkhipati taṇḍule; Tato paṭṭhāya tenaggi, na kātabbova bhikkhunā.
比丘接受这粥之后,是可以喝的。
如果后来自己煮,就逃不掉自煮的过失。
Paṭiggahetvā taṃ yāguṃ, pātuṃ vaṭṭati bhikkhuno; Sace pacati pacchā taṃ, sāmapākā na muccati.
在那里,会连同藤蔓一起摇动那里所生的任何果实;
而他从那里得到的任何果实,也都不合宜。
Tatthajātaphalaṃ kiñci, saha cāleti valliyā; Tasseva ca tato laddhaṃ, phalaṃ kiñci na vaṭṭati.
碰触果树,或者只是让人靠着它;
据说,比丘把荆棘绑起来也是可以的。
Phalarukkhaṃ parāmaṭṭhuṃ, tamapassayitumpi vā; Kaṇṭake bandhituṃ vāpi, bhikkhuno kira vaṭṭati.
又用长钳夹起平锅;
如果比丘煮油时,油或灰烬掉落在那里。
Saṇḍāsena ca dīghena, gahetvā thālakaṃ pana; Pacato bhikkhuno telaṃ, bhasmaṃ patati tattha ce.
没有松开手,把油锅煮好之后;
先把它取下来,之后才可以接受。
Amuñcantena hatthena, pacitvā telathālakaṃ; Otāretvāva taṃ pacchā, paṭiggaṇheyya vaṭṭati.
接过火炭,或者那些木柴之后,
如果已经放好了,那就只有先前拿过的人才有资格。
Paṭiggahetvā aṅgāre, tāni dārūni vā pana; Ṭhapitāni sace honti, pubbagāhova vaṭṭati.
如果比丘在吃甘蔗,沙弥也想要吃;
“你从这里截断拿去吧”,听到这话,他就拿走了。
Ucchuṃ khādati ce bhikkhu, sāmaṇeropi icchati; ‘‘Chinditvā tvamito gaṇha’’, iti vutto ca gaṇhati.
对于剩余的部分,根本就没有接受的理由。
就算是在吃糖团的时候,判断的标准也正是这个。
Nattheva avasesassa, paṭiggahaṇakāraṇaṃ; Khādato guḷapiṇḍampi, ayameva vinicchayo.
用海水来制盐,是行得通的;
并不因为是水而归入尽形寿之数。
Kātuṃ sāgaratoyena, loṇakiccaṃ tu vaṭṭati; Yāvajīvikasaṅkhātaṃ, toyattā na tu gacchati.
这水被解说为脱离了时间限制。
就像涅槃一样,被善于证悟涅槃的大仙所宣说。
Idaṃ kālavinimmuttaṃ, udakaṃ paridīpitaṃ; Nibbānaṃ viya nibbāna-kusalena mahesinā.
被说成与水相等的,以及冰的冰雹也。
从井等地方取水来喝,即使水很浑浊,也是可以的。
Udakena samā vuttā, himassa karakāpi ca; Kūpādīsu jalaṃ pātuṃ, bahalampi ca vaṭṭati.
在田里已经耕过的地方,那么厚的水是不合适的;
如果流到那里后能灌满河流,那就可以。
Khettesu kasitaṭṭhāne, bahalaṃ taṃ na vaṭṭati; Sanditvā yadi taṃ gantvā, nadiṃ pūreti vaṭṭati.
在遍布咖库达花等、水面被花朵搅乱的水池中;
他们的味道无法被感知,也没有接受它们的理由。
Sobbhesu kakudhādīnaṃ, jale pupphasamākule; Na ñāyati raso tesaṃ, na paṭiggahaṇakāraṇaṃ.
那些花带着花粉,却投进了装水的瓮里;
如果已经被投进去了,那就可以接受它。
Sareṇukāni pupphāni, pānīyassa ghaṭe pana; Pakkhittāni sace honti, paṭiggaṇheyya taṃ pana.
接受了该布施之物,或者那里的雨花;
把茉莉花布施出去后,说“不犯戒”是可以的。
Paṭiggahetvā deyyāni, vāsapupphāni tattha vā; Kamallikāsu dinnāsu, abbohāroti vaṭṭati.
没有接受(受持)的齿木,它的汁液;
不知道的人犯波逸提,若它进入食者(口中)。
Appaṭiggahitasseva , dantakaṭṭhassa yo raso; Ajānantassa pācitti, so ce visati khādato.
对于身体里的诸界,什么可以?什么不可以?
对于可食或不可食的肉,一切乳都允许。
Sarīraṭṭhesu bhūtesu, kiṃ vaṭṭati? Na vaṭṭati? Kappākappiyamaṃsānaṃ, khīraṃ sabbampi vaṭṭati.
耳垢、牙垢、尿、粪便;
痰、鼻涕、唾液、眼泪和盐,都可以。
Kaṇṇakkhigūthako danta- malaṃ muttaṃ karīsakaṃ; Semhaṃ siṅghāṇikā kheḷo, assu loṇanti vaṭṭati.
而在这里,如果有什么东西从自己的位置上掉落了,
钵里或手上,应该重新接取它。
Yaṃ panettha sakaṭṭhānā, cavitvā patitaṃ siyā; Patte vā pana hatthe vā, paṭiggaṇheyya taṃ puna.
粘在指尖上还没断落,就还算已经被接受了。
喝热粥的时候,手上会出汗。
Aṅgalaggamavicchannaṃ, paṭiggahitameva taṃ; Uṇhayāguṃ pivantassa, sedo hatthesu jāyati.
托钵乞食时,汗水顺着手臂流下来;
如果汗水滴进钵里,并不构成接受的理由。
Piṇḍāya vicarantassa, sedo hatthānusārato; Orohati sace pattaṃ, na paṭiggahaṇakāraṇaṃ.
自己亲手拿起四种可厌之物,在没有施者时;
就在被咬的那一刹那,吃的人也没有过错。
Sāmaṃ gahetvā cattāri, vikaṭāni nadāyake; Sappadaṭṭhakkhaṇeyeva, na doso paribhuñjato.
为了取黏土而挖地或砍地,
比丘为了取灰烬,砍树也是可以的。
Pathaviṃ mattikatthāya, khaṇituṃ chinditumpi vā; Tarumpi chārikatthāya, bhikkhuno pana vaṭṭati.
还有,站立、不抓取、不侧视、坐卧;
还有因为舍戒、死亡,而有形相的差别。
通过布施给他,以及给那位不是比丘的人;
一切接受都导致毁灭。
Acchedagāhanirapekkhanisajjato ca; Sikkhappahānamaraṇehi ca liṅgabhedā; Dānena tassa ca parassa abhikkhukassa; Sabbaṃ paṭiggahaṇameti vināsamevaṃ.
对恶行所规定的,即使对执取受持者;
在内部煮的、自己煮的,以及在容器内煮的,都犯恶作。
Durūpaciṇṇe niddiṭṭhaṃ, gahaṇuggahitassapi; Antovutthe sayaṃpakke, antopakke ca dukkaṭaṃ.
对已接受之物,却怀着未接受的想。
在这种情况下,即使是有疑惑的人,也犯恶作罪。
Paṭiggahitake tasmiṃ, appaṭiggahitasaññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于已接受之想者,即使是在齿木和洗口水上也是如此。
不是由于羊毛的过失,其起因等与羊毛[戒]相同。
Paṭiggahitasaññissa , dantaponodakesupi; Na doseḷakalomena, samuṭṭhānādayo samā.
第九中座长老比丘尼
不加区分地,凡所应希求者;
我完整地、毫无省略地(宣说)。
关于这一点,决断已经讲完了,接下来……
Navamajjhimatherabhikkhunīnaṃ; Avisesena yaticchitabbako; Sakalo asamāsatova mayā; Kathito ettha vinicchayo tato.
无论是什么,属于裸形外道等的物品。
用一次施与的行为来给,就可能形成一条波逸提罪。
Yaṃ kiñcicelakādīnaṃ, titthiyānaṃ panāmisaṃ; Dentassekapayogena, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
把(它)截断之后,再给出去的人,按加行的计算来看;
他犯波逸提,也可能构成三波逸提。
Vicchinditvāna dentassa, payogagaṇanāvasā; Honti pācittiyo tassa, tikapācittiyaṃ siyā.
把水或齿木布施给非外道的人,
对于认定对方是外道的人,以及心存疑惑的人,都犯恶作。
Udakaṃ dantaponaṃ vā, dentassa ca atitthiye; Titthiyoti ca saññissa, dukkaṭaṃ vimatissa ca.
如果让人代他布施,或是叫沙弥等人去做;
在他们放置的容器中,给牙齿的外涂物。
Dāpentassa panaññena, sāmaṇerādikena vā; Nikkhittabhājane tesaṃ, dentassa bahilepanaṃ.
把食物留在他们面前,然后说“请拿吧”;
对正在说话的人不构成犯戒,就像在出发处用公羊作比喻那样。
Ṭhapetvā bhojanaṃ tesaṃ, santike ‘‘gaṇhathā’’ti ca; Vadantassa anāpatti, samuṭṭhāneḷakūpamaṃ.
不管是让(他人)给,还是不让(他人)给,比丘无论何种供养物品,
如果想和女人一起嬉笑等等。
Dāpetvā vā adāpetvā, bhikkhu yaṃ kiñci āmisaṃ; Kattukāmo sace saddhiṃ, hasanādīni itthiyā.
他确实把人打发走,说了一声“去吧”,可又因为那件事……
就在他刚被派去时,仅凭第一次就犯了恶作。
Uyyojeti hi ‘‘gacchā’’ti, vatvā tappaccayā pana; Tassuyyojanamattasmiṃ, dukkaṭaṃ paṭhamena ca.
以脚越过其附近区域时,就犯恶作。
对第二次犯戒是波逸提;而在越过界场时,也是如此。
Pādenassupacārasmiṃ, atikkante ca dukkaṭaṃ; Dutiyenassa pācitti, sīmātikkamane pana.
在见的近行(阶段),十二肘被宣说。
在集会中是这样,在露地则不是这样。
Dassane upacārassa, hatthā dvādasa desitā; Pamāṇaṃ savane cevaṃ, ajjhokāse na cetare.
比丘方面,犯三种波逸提;其他人方面,犯三种恶作。
两人都犯恶作,因为这是在诽谤和诬陷。
Bhikkhusmiṃ tikapācitti, itare tikadukkaṭaṃ; Ubhinnaṃ dukkaṭaṃ vuttaṃ, kalisāsanaropane.
被派遣者出于职责(而遣送他人),不犯(驱摈)罪;疯癫者等人也一样。
就像不与取那样,其起因等理则也应当以此类推。
Uyyojentassa kiccena, na dosummattakādino; Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
如果有人在小屋中越过房梁而坐,
比丘在有食物的家里,就犯波逸提。
Khuddake piṭṭhivaṃsaṃ yo, atikkamma nisīdati; Sabhojane kule tassa, hoti pācitti bhikkhuno.
越过伸手可及的范围,以及靠背接缝处,
不过,如果睡卧处离得太近,在大房中就会有过失。
Hatthapāsaṃ atikkamma, piṭṭhisaṅghāṭakassa ca; Sayanassa panāsanne, ṭhāne doso mahallake.
他心里想着的是卧室,人却待在不是卧室的地方;
在那件事上,即使对于犹豫怀疑者,也宣布了轻罪。
Asayanighare tassa, sayanigharasaññino; Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
比丘坐着时,如果有第二个人在场,就犯戒。
或者他们两人是离贪者,或者两者都已离去。
Nisīdantassanāpatti, bhikkhussa dutiye sati; Vītarāgesu vā tesu, nikkhantesu ubhosu vā.
对于坐着的人,不越过所说的特征之处;
等起等,与第一条和最后一条事相同。
Nisinnassānatikkamma, padesaṃ vuttalakkhaṇaṃ; Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā.
第四和第五里,没有任何需要说的东西。
凡是应当说明的,在不定二法里都已经说完了。
Catutthe pañcame ceva, vattabbaṃ natthi kiñcipi; Vattabbaṃ yañca taṃ sabbaṃ, vuttaṃ aniyatadvaye.
这些的生起方式,则被认为和它们紧挨着的前一种相同。
此即是区别,并已阐明彼等与此等(之别)。
Samuṭṭhānaṃ panetesaṃ, anantarasamaṃ mataṃ; Ayameva visesoti, tesamesañca dīpito.
不过,关于五种食物,由另一人所说者;
如果没有先问过在场的比丘,就在施主家里犯戒,
Bhojanānaṃ tu pañcannaṃ, vutto aññatarena yo; Santaṃ bhikkhumanāpucchā, āpajjeyya kulesu ce.
他的这种行为犯波逸提,除非有适当因缘。
比丘,除了特定时机之外,所说的两种特相。
Cārittaṃ tassa pācitti, aññatra samayā siyā; Ṭhapetvā samayaṃ bhikkhu, duvidhaṃ vuttalakkhaṇaṃ.
正午还没过的时候,他就去了别人家。
在进入家宅附近时,仅以第一步就犯下恶作。
Avītivatte majjhaṇhe, gharamaññassa gacchati; Gharūpacārokkamane, paṭhamena hi dukkaṭaṃ.
已经越过了家门的门槛,又另外犯了一个恶作。
以第二步越过时,就犯波逸提。
Atikkante gharummāre, aparampi ca dukkaṭaṃ; Dutiyena ca pādena, pācitti samatikkame.
如果站在原处,环顾四周也没看到比丘;
以“不在”为由而未请白就进去的,就叫做“已入”。
Ṭhitaṭṭhāne sace bhikkhuṃ, oloketvā na passati; ‘‘Asanta’’nti anāpucchā, paviṭṭho nāma vuccati.
如果比丘站在远处,他就被称为“不存在”。
告知方面无事,寻觅过此处与彼处之后。
Sace dūre ṭhito hoti, asanto nāma bhikkhu so; Natthi ārocane kiccaṃ, gavesitvā ito cito.
不是过失:向在场的比丘告辞之后再离开。
如果通往比丘的道路经由房子,前往园林者亦然。
Na doso samaye santaṃ, āpucchitvā ca gacchato; Bhikkhuṃ gharena maggo ce, ārāmaṃ gacchatopi ca.
外道的住处也,或者同样比丘尼的住处;
或是遇到灾难时用的集会厅,或是施主的家。
Titthiyānampi seyyaṃ vā, tathā bhikkhunupassayaṃ; Āpadāsanasālaṃ vā, bhattiyassa gharampi vā.
这个生起因,被认为与咖提那衣相同。
所作与无所作,以及无心,还有三种心和三种受。
Idaṃ pana samuṭṭhānaṃ, kathinena samaṃ mataṃ; Kriyākriyamacittañca, ticittañca tivedanaṃ.
一切都可以受用,这是四个月的邀请自恣。
比丘没有病时,还可以再次接受常请自恣。
Sabbāpi sāditabbāva, catumāsapavāraṇā; Bhikkhunā agilānena, puna niccapavāraṇā.
在疾病中,我将告知我有条件。
不应拒绝它,也不该说“我现在没病”。
‘‘Viññāpessāmi rogasmiṃ, sati me paccaye’’ti ca; Na paṭikkhipitabbā sā, ‘‘rogo dāni na me’’ti ca.
三波逸提已说完,没有比这更进一步的,就是恶作。
对于怀有上下之分想的人,以及对此存疑的人。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, dukkaṭaṃ natatuttariṃ; Tatuttarinti saññissa, tattha vematikassa ca.
对于不超越想的人,他以什么方式、被什么所劝请。
比那些(被劝请的物品)更多,或者用别的方式,如实讲述。
Natatuttarisaññissa, yehi yena pavārito; Tato aññehi vā bhiyyo, ācikkhitvā yathātathaṃ.
比丘求索时,或者为了他人的利益,
亲属无犯,或以自己的财物亦无犯。
Viññāpentassa bhikkhussa, aññassatthāya vā pana; Ñātakānamanāpatti, attano vā dhanenapi.
同样地,对于疯狂者等人,也说明了无犯。
一切等起等法,都被认为与转流相同。
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
比丘为了去看那支已出征的军队而前往,
除了有缘的情况外,他每一步都犯恶作。
Uyyuttaṃ bhikkhuno senaṃ, dassanatthāya gacchato; Aññatra paccayā tassa, dukkaṭaṃ tu pade pade.
站在能看见的范围内,对见者而言,就犯波逸提。
脱离近行之后,依加行而见。
Dassanassupacārasmiṃ, ṭhatvā pācitti passato; Upacāraṃ vimuñcitvā, passantassa payogato.
不过有四位骑手,每两人守卫它的一只脚。
这样,十二个人就被称为一头象。
Ārohā pana cattāro, dve dve taṃpādarakkhakā; Evaṃ dvādasaposo ca, eko hatthīti vuccati.
两名护足者,一名骑手,一匹三人骑的马;
一位御者、一位战士,两位车轴守卫。
Dvepādarakkhā āroho, eko tipurisohayo; Eko sārathi yodheko, āṇirakkhā duve janā.
被称为四人之车,由善能分别四圣谛的世尊所宣说。
四种以拳脚为武器的男子,就叫做步兵。
Catuposo ratho vutto, catusaccavibhāvinā; Cattāro padahatthā ca, purisā pattīti vuccati.
具足上述特征的,这是最后一种。
具备四个部分的,就叫做军队。
Vuttalakkhaṇasampannā , ayaṃ pacchimakoṭiyā; Caturaṅgasamāyuttā, senā nāma pavuccati.
为了观看象等中的每一头而前往的人,
即使尚未被派去,或者自以为已经被派去,也犯恶作。
Hatthiādīsu ekekaṃ, dassanatthāya gacchato; Anuyyuttepi uyyutta-saññissāpi ca dukkaṭaṃ.
他看见那来到自己站立之处者;
遇到灾难时无犯,在这样的事缘下也无犯。
Attano ca ṭhitokāsaṃ, sampattaṃ pana passati; Āpadāsu anāpatti, tathārūpe ca paccaye.
到了第四天,太阳落山时,身体没有病;
如果他要留在军队里,那就让他坐着、躺着吧。
Catutthe divase attha-ṅgate sūriye arogavā; Sace tiṭṭhatu senāya, nisīdatu nipajjatu.
具神通者能以神通在空中铺展卧具,
他确实犯波逸提罪,也可能只是三重波逸提。
Ākāse iddhiyā seyyaṃ, pakappetu ca iddhimā; Hoteva tassa pācitti, tikapācittiyaṃ siyā.
不足三夜,却作超过想的人;
在这种情况下,即使心里还有疑惑,也犯恶作罪。
Ūnake ca tirattasmiṃ, atirekoti saññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
在第三夜,天还没亮就离开了;
对于再次住下者、病者之灾难,皆无罪。
Purāruṇāva nikkhamma, tatiyāya ca rattiyā; Na doso puna vasantassa, gilānassāpadāsupi.
军事演习、军队列阵,或者军阵布置;
或为了观看军阵而前往,在路上就犯波逸提。
Uyyodhikaṃ balaggaṃ vā, senābyūhampi vā pana; Dassanatthāyanīkaṃ vā, hoti pācitti gacchato.
前面所说的“象有十二人身高”,
就这样,那三头象被说明为“象军”。
Purime pana yo vutto, ‘‘hatthī dvādasaporiso’’; Iti tena tayo hatthī, ‘‘hatthānīka’’nti dīpitaṃ.
其余各处也应当以同样的方式理解,明辨之人应当知道。
这三者,其起因等与羊毛(罪)相同。
Sesesupi ca eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā; Tiṇṇameḷakalomena, samuṭṭhānādayo samā.
用面粉等做出来的酒,就叫苏拉。
用花等原料做成的所有酒,就是米拉亚酒。
Piṭṭhādīhi kataṃ majjaṃ, surā nāmāti vuccati; Pupphādīhi kato sabbo, āsavo hoti merayaṃ.
从种子阶段开始,对于饮用者,两者也;
比丘每做一次,就犯一次波逸提。
Bījato pana paṭṭhāya, pivantassubhayampi ca; Payoge ca payoge ca, hoti pācitti bhikkhuno.
三种波逸提已经讲完,对于不是酒的东西却当成酒想。
在这件事上,即使心里有疑惑,也还是犯下恶作罪。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, amajje majjasaññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
不是酒,却有着酒的颜色、酒的香气和味道;
还有饮用阿利吒酒、盐苏毗罗酒和藤汁酒。
Amajjaṃ majjavaṇṇañca, majjagandharasampi ca; Ariṭṭhaṃ loṇasovīraṃ, suttakaṃ pivatopi ca.
为了让它吸附香气,稍微放进去一点。
至于煮汤之类的东西,也说明是无犯的。
Vāsagāhāpanatthāya, pakkhipitvāna īsakaṃ; Sūpādīnaṃ tu pākepi, anāpatti pakāsitā.
由羊毛因生起;无心,依事而了知;
这(饮酒)也是不善的,从饮用而来,被世间所呵责。
Hoteḷakasamuṭṭhānaṃ, acittaṃ vatthujānanā; Idañcākusaleneva, pānato lokavajjakaṃ.
如果有人以任何身体部位,带着嬉笑意图去触碰,
比丘触碰已受具足戒者,就犯波逸提。
Yena kenaci aṅgena, hasādhippāyino pana; Phusato upasampannaṃ, hoti pācitti bhikkhuno.
在一切处,依身系属物等的方式,都是恶作。
同样,对于未受具足戒的人,也说明了三种恶作。
Sabbattha dukkaṭaṃ kāya-paṭibaddhādike naye; Tathevānupasampanne, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ.
在这里,比丘尼停留在未受具足戒者的位置上;
带着嬉戏的意图去触碰,也犯恶作。
Ettha cānupasampanna-ṭṭhāne tiṭṭhati bhikkhunī; Khiḍḍādhippāyino tampi, phusantassa ca dukkaṭaṃ.
没有戏笑意图而触碰他人,无犯。
当有事务时,被触动者也是如此,对疯狂者等人亦然。
Anāpatti nahasādhi-ppāyassa phusato paraṃ; Sati kicce phusantassa, tathā ummattakādino.
仅仅为了潜入水中等目的。
对于正在下入的(比丘),在每一个步骤中,都犯恶作。
Jale nimujjanādīna-matthāya pana kevalaṃ; Padavāresu sabbesu, otarantassa dukkaṭaṃ.
如果他是为了玩耍,在没过脚踝的水中,
比丘若沉入水中,或浮出水面,或游到对岸。
Kīḷāpekkho sace hutvā, jale uparigopphake; Nimujjeyyapi vā bhikkhu, ummujjeyya tareyya vā.
每进行一次,他都会犯波逸提。
他沉入水中之后行走的时候。
Payoge ca payoge ca, tassa pācittiyaṃ siyā; Antoyevodake tassa, nimujjitvāna gacchato.
通过手脚的动作,应当说明波逸提罪。
用手划水渡河的人,应当按手的次数来算。
Hatthapādapayogehi, pācittiṃ paridīpaye; Hattheheva tarantassa, hatthavārehi kāraye.
比丘渡水时,无论用身体的哪个部位,
按照每一种加行,都应判为波逸提。
Yena yena panaṅgena, bhikkhuno tarato jalaṃ; Tassa tassa payogena, pācittiṃ paridīpaye.
从树或岸上,掉入水中者,波逸提。
三种波逸提已经讲了,三种恶作也是同样。
Taruto tīrato vāpi, pācitti patato jale; Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ.
就算用桨或舵来驾驶船,
就算在岸边把船推出去,或者把船当玩具摆弄,也犯恶作。
Pājentopi sace nāvaṃ, arittena phiyena vā; Ussārentopi tīre vā, nāvaṃ kīḷati dukkaṭaṃ.
用手,或者用脚,或者用木棍,或者用瓦片,
把水取出来的人,犯恶作罪。
Hatthena vāpi pādena, kaṭṭhena kathalāya vā; Udakaṃ nīharantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
把水、酸粥或者烂泥浆泼洒出去,
就算是玩耍中的比丘,也会犯下恶作罪。
Udakaṃ kañjikaṃ vāpi, cikkhallaṃ vāpi vikkhipaṃ; Kīḷantassāpi bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
为了办事而潜入水中,如果有潜没等动作,
正在做的人无犯,同样,前往彼岸的人也无犯。
Vigāhitvā jalaṃ kicce, sati nimmujjanādikaṃ; Karontassa anāpatti, tathā pārañca gacchato.
生起等项与第一和最后一项相同。
就连紧随其后的那一个,也没有任何差别。
Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā; Anantarassimassāpi, natthi kāci visesatā.
当比丘被依制戒的比丘劝诫时,(应如实回应)。
其不欲行,则于言教或正法本身。
Vuccamāno sace bhikkhu, paññatteneva bhikkhunā; Akattukāmatāyassa, vacanaṃ dhammameva vā.
如果有人即使是想要学习,却还是表现出不恭敬。
对那个人不恭敬,就应当说出波逸提。
Yo asikkhitukāmova, na karoti panādaraṃ; Tassānādariye tasmiṃ, pācittiyamudīraye.
由超越三世的导师,三波逸提已经说完。
同样,对未受具足戒者不恭敬,犯三种恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tikātītena satthunā; Tathevānupasampannā-nādare tikadukkaṭaṃ.
比丘尼仅仅靠经和论,靠未经授权者——
被沙弥所说者,于两者皆犯恶作。
Suttenevābhidhammena, apaññattena bhikkhunā; Dukkaṭaṃ sāmaṇerena, vuttassa ubhayenapi.
这是老师们的执取,而对我们来说则是传承。
说“已来”的人,并不是因为疯狂之类的缘故才那样说。
‘‘Ācariyānamayaṃ gāho, amhākaṃ tu paveṇiyā; Āgato’’ti bhaṇantassa, na dosummattakādino.
在这里,不该执取可责备的老师之执取。
与辱骂语相同的那些,就是生起等诸理则。
Ettha neva gahetabbo, gārayhācariyuggaho; Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
为了引发恐惧,你呈现色等所缘对象;
或者,在别人面前说些让人害怕的话。
Bhayasañjananatthāya, rūpādiṃ upasaṃhare; Bhayānakaṃ kathaṃ vāpi, katheyya parasantike.
见到或听说之后,或者不要让他害怕,或者让他害怕。
而另一位比丘,在那当下就犯了波逸提。
Disvā vā pana taṃ sutvā, mā vā bhāyatu, bhāyatu; Itarassa tu bhikkhussa, hoti pācitti taṅkhaṇe.
三种波逸提已经讲了,三种恶作也是同样。
比丘恐吓沙弥或在家人。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ; Sāmaṇeraṃ gahaṭṭhaṃ vā, bhiṃsāpentassa bhikkhuno.
对不想恐吓他人、且无犯戒等行为的人,
一切“生起”等,都应视为与前者相同。
Nabhiṃsāpetukāmassa, anāpattādikammino; Samuṭṭhānādi sabbampi, anantarasamaṃ mataṃ.
如果有人想烤火取暖,他要么把它点燃,要么让它烧起来;
除了那种情况,就是犯波逸提;如果有那样的因缘,则不算犯。
Jotiṃ tappetukāmo ce, jalāpeyya jaleyya vā; Ṭhapetvā hoti pācitti, tathārūpaṃ tu paccayaṃ.
自己专心点火,只要火焰还没生起来;
只要还在做任何准备工作,就已经犯了恶作罪。
Sayaṃ samādahantassa, yāva jālā na jāyati; Tāva sabbapayogesu, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
在烧火的地方,则犯波逸提罪,这一点已经说明。
让别人去点火,就犯恶作罪。
Jāluṭṭhāne panāpatti, pācitti paridīpitā; Jālāpentassa aññena, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对病人当作病人想的人,或者对心生疑惑的人;
把未熄灭的火把举起来,这是恶作。
Gilānassa gilānoti, saññissa vimatissa vā; Alātaṃ ukkhipantassa, avijjhātaṃ tu dukkaṭaṃ.
已经点燃并正在燃烧的火,按这件事本身来判定,就称为“所见”。
生病的人不算犯戒,或者是别人做的。
Vijjhātaṃ tujjalantassa, yathāvatthukatā matā; Anāpatti gilānassa, kataṃ aññena vā pana.
取暖者的炭火,在点灯照明等中;
一切生起等,都被认为等同于后随业。
Visibbentassa aṅgāraṃ, padīpujjālanādike; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
在半个月还没满的时候,如果是在中部地区的话;
想着“我要洗澡”,就准备香粉、泥土或者牛粪。
Apuṇṇe addhamāsasmiṃ, dese ce majjhime pana; ‘‘Nhāyissāmī’’ti cuṇṇaṃ vā, mattikaṃ vāpi gomayaṃ.
正在努力造作时,在一切加行中也都有恶作罪。
比丘在沐浴结束时,犯波逸提。
Abhisaṅkharato sabba-payogesupi dukkaṭaṃ; Nhānassa pariyosāne, hoti pācitti bhikkhuno.
对超过半月而作不足想者,或者对此有疑惑的人;
超过半月,以及在特定时期,就犯恶作。
Atirekaddhamāsūna-saññino vimatissa vā; Dukkaṭaṃ atirekaddha- māse ca samayesu ca.
在河中沐浴的人不犯戒,前往河对岸的人也不犯戒。
把沙子倒出来之后,或者在已经挖好的坑里,也是这样。
Nhāyantassa anāpatti, nadīpārampi gacchato; Vālikaṃ ukkiritvāna, katāvāṭesu vā tathā.
就算在边远地区,在一切危难中也是如此。
这一点和羊毛戒在生起等方面是一样的。
Paccantimepi vā dese, sabbesaṃ āpadāsupi; Idameḷakalomena, samuṭṭhānādinā samaṃ.
凡是能够用来穿上的衣,或者能够用来披覆的衣。
Channa,一个比丘,把某种东西染了色,不管在什么地方。
Cīvaraṃ yaṃ nivāsetuṃ, sakkā pārupitumpi vā; Channamaññataraṃ bhikkhu, rajitvā yattha katthaci.
在某些地方是铜青色,在某些地方是钵青色;
以任何一种黑色,或者同样以泥泞。
Padese kaṃsanīlena, pattanīlena vā pana; Yena kenaci kāḷena, kaddamenapi vā tathā.
像Maṅgula的孔雀背上眼状斑纹那样大小。
没有把允许的点净做好,就受用了,犯波逸提。
Maṅgulassa mayūrassa, piṭṭhiakkhippamāṇakaṃ; Akatvā kappiyaṃ binduṃ, pācitti paribhuñjato.
巴利线角净这种做法,或,在任何地方都不允许。
一滴也好,多滴也好,水滴滚成圆形。
Pāḷikaṇṇikakappo vā, na ca vaṭṭati katthaci; Ekaṃ vāpi anekaṃ vā, bindu vaṭṭati vaṭṭakaṃ.
即使已经拿了,却作“没拿”想的人,以及还在犹豫的人,
牟尼说这是恶作,并阐明什么情况属于无犯。
Ādinnepi anādinna-saññino vimatissa ca; Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, anāpatti pakāsitā.
即使点净法坏灭时,或者与那些与之相缝连的事物一起;
这个“作与不作”已经说了,生起时就像羊一样。
Kappe naṭṭhepi vā saddhiṃ, tena saṃsibbitesu vā; Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, samuṭṭhāneḷakūpamaṃ.
已经说了两种分别:现前和不现前。
正在当面分配时,要在一位有学比丘跟前。
Vikappanā duve vuttā, sammukhāsammukhātipi; Sammukhāya vikappento, bhikkhussekassa santike.
或者单一,或者众多;或者远,或者近。
了解了诸衣之后,按照所说的相应方式去做。
Ekattaṃ bahubhāvaṃ vā, dūrasantikatampi vā; Cīvarānaṃ tu jānitvā, yathāvacanayogato.
我声明:这件衣是你的,我把它赠予你。
只要到了作净的程度,就可以随意存放,但(受用等)是不合律的。
‘‘Imāhaṃ cīvaraṃ tuyhaṃ, vikappemī’’ti niddise; Kappatettāvatā kāmaṃ, nidhetuṃ, na ca kappati.
由他受用等物,从尚未被返还的状态。
只有经过他收回(还净)之后,受用等做法才被允许。
Paribhogādikaṃ tena, apaccuddhaṭato pana; Tena paccuddhaṭeyeva, paribhogādi vaṭṭati.
我的财物,你可以享用,也可以舍弃;
当被说“请随缘去做”时,那东西就可能已经被撤回了。
‘‘Santakaṃ pana mayhaṃ tvaṃ, paribhuñja pariccaja; Yathāpaccayaṃ karohī’’ti, vutte paccuddhaṭaṃ siyā.
另有一类,是当着一位比丘的面所说的;
取了任何人的名字,连同同法者。
Aparā sammukhā vuttā, bhikkhussekassa santike; Yassa kassaci nāmaṃ tu, gahetvā sahadhamminaṃ.
我把这件衣净施给提舍比丘和提舍长老尼。
应当说“我分配”,对方也要再说一遍。
‘‘Imāhaṃ cīvaraṃ tissa- bhikkhuno, tissatheriyā; Vikappemī’’ti vattabbaṃ, vattabbaṃ puna tenapi.
你是提萨比丘,或者是那位提萨长老尼;
或者你就享用所属之物,或者就把它布施出去。
‘‘Tissassa bhikkhuno vā tvaṃ, tassā tissāya theriyā; Santakaṃ paribhuñjāhi, vissajjehī’’ti vā tathā.
从那时起,一切受用等等也都行得通了。
即使是对着不在面前的人,也应当当着旁边一个人的面说。
Tato pabhuti sabbampi, paribhogādi vaṭṭati; Evaṃ parammukhāyāpi, vattabbaṃ ekasantike.
我把这件衣给你,用来作净施。
比丘应当再问:谁是你的朋友?
‘‘Imāhaṃ cīvaraṃ tuyhaṃ, vikappatthāya dammi’’ti; Puna tenapi vattabbaṃ, ‘‘ko te mitto’’ti bhikkhunā.
另外也应该这样说:或者再说“提沙 提沙”。
那位比丘应当说:这是提萨的东西。
Itarenapi vattabbaṃ, ‘‘tisso tissā’’ti vā puna; Vattabbaṃ bhikkhunā tena, ‘‘idaṃ tissassa santakaṃ.
提萨长老尼的或你的财物,享用吧,或者……
如果有人说“你把它舍掉吧”,那它就又变成被取回了。
Tissāya theriyā vā tvaṃ, santakaṃ paribhuñja vā; Vissajjehī’’ti vā vutte, hoti paccuddhaṭaṃ puna.
那么,在这两种方式当中,无论用哪一种方式袈裟,
对任何人在五种同梵行者中作净施后,
Iccetāsu pana dvīsu, yāya kāyaci cīvaraṃ; Vikappetvā sadhammesu, yassa kassaci pañcasu.
或者没有撤销,或者因为对他不信任;
由那位比丘尼在这里所行的那个律业。
Apaccuddhārakaṃ vāpi, avissāsena tassa vā; Yena taṃ vinayaṃ kammaṃ, kataṃ panidha bhikkhunā.
比丘受用僧衣,就犯波逸提。
如果他正受持那件衣,或正舍弃它时,就犯恶作。
Cīvaraṃ paribhuñjeyya, hoti pācitti bhikkhuno; Tañcevādhiṭṭhahantassa, vissajjantassa dukkaṭaṃ.
对于已被拿走的衣事,却怀着尚未拿走想的人;
在这里,就算心里还有疑惑,也犯恶作罪。
Paccuddhārakavatthesu , apaccuddhārasaññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
怀着舍出想的人,在凭信任而受用时;
无犯,其生起因由与咖提那衣等相同。
Paccuddhāraṇasaññissa, vissāsā paribhuñjato; Anāpatti samuṭṭhānaṃ, kathinenādinā samaṃ.
适合决意受持的钵,或者同样这样的僧衣;
同样地,针筒、系身带或坐具也是如此。
Adhiṭṭhānupagaṃ pattaṃ, cīvaraṃ vāpi tādisaṃ; Tathā sūcigharaṃ kāya-bandhanaṃ vā nisīdanaṃ.
把东西移开后又藏起来,纯粹是为了开玩笑;
指使他人犯波逸提者犯波逸提,指使他人犯恶作者犯恶作。
Apanetvā nidhentassa, hasāpekkhassa kevalaṃ; Hoti pācittiyaṃ aññaṃ, āṇāpentassa dukkaṭaṃ.
因为他把东西藏了起来,所以应当说明他犯的是波逸提罪。
对于未受具足戒者所拥有的物品,已说过有三种恶作。
Tenāpanihite tassa, pācittiṃ paridīpaye; Vuttaṃ anupasampanna-santake tikadukkaṭaṃ.
除了前面说过的那些种类,还有钵等物,然后。
把别的东西藏起来,就犯恶作罪。
Vinā vuttappakārāni, pattādīni tato pana; Aññaṃ apanidhentassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于一切未受具足戒者所拥有的物品,也犯恶作罪;
放置不当不犯戒,但将其收拾归位则犯戒。
Sabbesvanupasampanna-santakesupi dukkaṭaṃ; Dunnikkhittamanāpatti, paṭisāmayato pana.
同样地,如果先讲完法,心里想着“我随后会给”,然后才把它放置/存放起来;
想不伤害别人、不贪图享乐地做事的人。
Tathā ‘‘dhammakathaṃ katvā, dassāmī’’ti nidheti ce; Avihesetukāmassa, akīḷassādikammino.
生起等项与第二项和最后一项的情况相同。
这个只是与非不善心相应,以及自心中的三种受。
Samuṭṭhānādayo tulyā, dutiyantimavatthunā; Idaṃ akusaleneva, sacittañca tivedanaṃ.
畜生道的众生,无论体型大还是小;
比丘杀它,就犯波逸提罪。
Tiracchānagataṃ pāṇaṃ, mahantaṃ khuddakampi vā; Hoti pācittiyāpatti, mārentassassa bhikkhuno.
对无生命的东西当成有生命,或者对两者都心存怀疑。
但突吉罗无犯,若非故意、不知情者。
Appāṇe pāṇasaññissa, vimatissubhayattha ca; Dukkaṭaṃ tu anāpatti, asañcicca ajānato.
不应针对想杀的人,以及疯子等人,采取该行动。
生起等项相同,依第三和最后一项事由。
Na ca māretukāmassa, tathā ummattakādino; Samuṭṭhānādayo tulyā, tatiyantimavatthunā.
明知道水里有活物还喝下去,犯波逸提。
由于使用方式繁多,波逸提罪也可能相应繁多。
Sappāṇakaṃ jalaṃ jānaṃ, pācitti paribhuñjato; Payogabahutāyassa, pācittibahutā siyā.
如果仅仅用一次加行,就能毫无间断地完成;然而……
饮者即使(饮)满钵之量,也可能犯一条波逸提罪。
Ekeneva payogena, avicchijja sace pana; Pivato pattapūrampi, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
就像用这样的水,把带肉的食物残渣冲掉之后;
而当他洗钵,或煮粥时。
Tādisenudakenassa, āviñchitvāna sāmisaṃ; Dhovato pana pattaṃ vā, nibbāpentassa yāguyo.
用手或勺子取水后,或者洗澡时;
每一次动作,都明确说为波逸提。
Hatthena taṃ uḷuṅkena, gahetvā nhāyatopi vā; Payoge ca payoge ca, pācitti paridīpitā.
即使对无生命物也具有“有生命”想的人,在这两种情况下,
就算比丘只是心里有疑惑,也犯恶作罪。
Appāṇakepi sappāṇa-saññissa ubhayatthapi; Vimatissāpi bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于有生命的东西,也把它们想成没有生命的东西;对于没有生命的东西,也把它们想成没有生命的东西;
对于知道“因受用而不死”的人来说,没有罪过。
Sappāṇepi ca appāṇe, appāṇamiti saññino; Na doso ‘‘paribhogena, na marantī’’ti jānato.
明白了飞蛾等众生的坠落,以清净的心;
在这里点灯,知道众生是有生命的存在。
Patanaṃ salabhādīnaṃ, ñatvā suddhena cetasā; Padīpujjalanañcettha, ñatvā sappāṇabhāvataṃ.
正在受用水想的人,应当知道施设之罪性。
浇灌说的是浇灌的行为,而这里说的是受用。
Bhuñjato jalasaññāya, ñeyyā paṇṇattivajjatā; Siñcane siñcanaṃ vuttaṃ, paribhoge idaṃ pana.
正是这一点才是区别所在,对于浇灌与受用两者。
就像不与取那样,生起等各项准则也与此相同。
Ayameva visesoti, tassa ceva panassa ca; Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
已经如法处理的诤事,如果又重新翻出来;
应灭除的,就是波逸提;这是对比丘断耳而言的。
Nihataṃ tu yathādhammaṃ, kiccādhikaraṇaṃ puna; Nihātabbanti pācitti, ukkoṭentassa bhikkhuno.
未作成的羯磨、作坏了的羯磨,应当再作;
但是,在说这种业的时候,不应该把它推翻。
‘‘Akataṃ dukkataṃ kammaṃ, kātabbaṃ punadevi’’ti; Vadatā pana taṃ kammaṃ, uccāletuṃ na vaṭṭati.
如果事情尚未完成时,他又反对那件事,
必须先让人明白认可,才可以去做;否则就不能做。
Sace vippakate kamme, paṭikkosati taṃ puna; Saññāpetvāva kātabbaṃ, na kātabbaṃ panaññathā.
对于非法之事,却把它想成是如法之事;
对两者都心存疑惑的人,同样犯下恶作罪。
Adhamme pana kammasmiṃ, dhammakammanti saññino; Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
以非法的方式,以分裂的群体,或者对不该受业的人;
知道“已作”的人没有嗔心,但在翻案时则有。
‘‘Adhammena ca vaggena, na ca kammārahassa vā; Kata’’nti jānato natthi, doso ukkoṭane pana.
同样地,疯狂者等人的无罪也已阐明。
与呵责语相同的那些,其起因等理则也是如此。
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā; Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
比丘的僧残粗重罪。
知道后替他隐瞒,就犯波逸提罪。
Saṅghādisesaṃ duṭṭhullaṃ, āpattiṃ bhikkhuno pana; Ñatvā chādayato tassa, pācitti pariyāputā.
他放下了那人的职责,因为那是出于覆藏的缘由。
他向知情者报告,也向不知情者报告,确实如此。
Nikkhipitvā dhuraṃ tassa, paṭicchādanahetukaṃ; Āroceti sacaññassa, sopi aññassa vāti hi.
即使有一百位比丘,甚至一千位比丘,也还是那样;
只要还没有彻底断除,他就仍然会犯戒。
Evaṃ satampi bhikkhūnaṃ, sahassampi ca tāva taṃ; Āpajjateva āpattiṃ, yāva koṭi na chijjati.
对于最初未被报告的人,在第二次宣说时
通过第三次而折返之后,就称为“边际已断”。
Mūlenārocitasseva , dutiyassa pakāsite; Tatiyena nivattitvā, koṭi chinnāti vuccati.
对粗重罪有粗重想的人,会触犯波逸提。
而在其余两种情况下,则说明是恶作。
Duṭṭhullāya ca duṭṭhalla-saññī pācittiyaṃ phuse; Itaresu pana dvīsu, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
对于非粗重罪,在一切处都指出为三种恶作;
在一切未受具足戒者的情形中,也是恶作。
Aduṭṭhullāya sabbattha, niddiṭṭhaṃ tikadukkaṭaṃ; Sabbatthānupasampanna-vāresupi ca dukkaṭaṃ.
或者“僧团的分裂等等将会发生”。
他既不想要遮掩,也看不到同类的人。
‘‘Saṅghassa bhedanādīni, bhavissantī’’ti vā pana; Na ca chādetukāmo vā, sabhāgaṃ vā na passati.
他将由业而显现,由自己的业而来,这是粗恶者。
若不举告则有过失,对狂乱者等人则无。
‘‘Paññāyissati kammena, sakenāyanti kakkhaḷo’’; Anāroceti ce doso, natthi ummattakādino.
就像放下重担一样,生起与执取等理则也是如此。
身业、语业、无作、苦受。
Dhuranikkhepatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, akriyaṃ dukkhavedanaṃ.
如果有人给未满二十岁的人授具足戒,
他犯波逸提,其余人犯恶作。
Ūnavīsativassaṃ yo, kareyya upasampadaṃ; Tassa pācittiyaṃ hoti, sesānaṃ hoti dukkaṭaṃ.
这个人被授予了具足戒,不管授戒的人知道还是不知道。
他还没有受具足戒,就应当再为他授戒。
Upasampādito ceso, jānatā vā ajānatā; Hotevānupasampanno, kātabbo punareva so.
如果亲教师已经满十年戒龄并且在场,
在授具足戒这件事上,过失在于(亲教师)自身;对其他任何人来说,则完全没有过失。
Dasavassaccayenassa, upajjhāyassa ce sato; Upasampādane doso, aññesaṃ natthi kocipi.
不过,如果放走那位比丘后,僧团人数能满。
他们就成了善受具足者,找不到任何过失。
Muñcitvā pana taṃ bhikkhuṃ, gaṇo ce paripūrati; Honti te sūpasampannā, na doso koci vijjati.
如果成为戒师,或者成为僧众之师、老师;
他寻找钵,或者划定一块地界。
Upajjhāyo sace hutvā, gaṇaṃ ācariyampi vā; Pariyesati pattaṃ vā, sammannati ca māḷakaṃ.
我将为他授具足戒,以此方式,对他的一切皆然。
于白及二羯磨语同样犯恶作。
‘‘Upasampādayissāmi’’ , iti sabbesu tassa hi; Ñattiyā ca tathā dvīsu, kammavācāsu dukkaṭaṃ.
于羯磨语结束时,波逸提即被阐明。
对怀有“未满二十岁”想法的人,即使对方是圆满具足的人。
Kammavācāya osāne, pācitti paridīpitā; Ūnavīsatisaññissa, paripuṇṇepi puggale.
对于有疑和两者俱有的情况,也构成恶作罪。
具足想的人,在两种情况下都没有过失。
Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ; Paripuṇṇoti saññissa, ubhayattha na dosatā.
同样地,对于疯狂者以及初犯比丘,也是如此。
与不与取相同的那些生起方式等理则。
Tathā ummattakassāpi, ādikammikabhikkhuno; Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
如果明明知道是盗贼团伙,还和他们约好一起上路,
如果有人和他一起在路上走,就犯波逸提。
Theyyasatthena jānanto, saṃvidhāya sace pana; Maggaṃ gacchati saddhiṃ yo, tassa pācittiyaṃ siyā.
关于出行和安排,应当作出这样的判定:
他之所以没有被提及,是因为已经在比丘尼品里说过了。
Gamane saṃvidhāne ca, vattabbo yo vinicchayo; So ca bhikkhunivaggasmiṃ, vuttattā na ca uddhaṭo.
在道路、森林和荒僻之处,也确实是按照实际情况。
在他们不作安排的时候,以及自己安排的时候。
Maggāṭavivisaṅkete, yathāvatthukameva tu; Tesvasaṃvidahantesu, sayaṃ vidahatopi ca.
同样地,即使在非盗贼队伍中,如果生起“这是盗贼队伍”的想,
对两者都心存疑惑的人,同样犯下恶作罪。
Tathevātheyyasatthepi, theyyasatthanti saññino; Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于作非盗贼队伍想者,以及即使未经共同同意的情况下;
在灾难中无犯,在混乱时和规定时间内也无犯。
Atheyyasatthasaññissa , asaṃvidahatopi ca; Āpadāsu anāpatti, visaṅkete ca kālike.
由身与心所生起的贼众之事,已经讲过了。
从身、语、心三个方面,以及三种心和三种受。
Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ, kathitaṃ kāyacittato; Kāyavācācittato ca, ticittañca tivedanaṃ.
比丘尼与约定同行,这是第七。
以生起等(方式)来说完全相同,没有任何差别。
Hoti bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhānena sattamaṃ; Samuṭṭhānādinā tulyaṃ, viseso natthi kocipi.
业、烦恼、果报、诽谤、违越,
这五种法被宣说为能制造障碍的。
Kammaṃ kileso pāko ca, upavādo atikkamo; Antarāyakarā ete, pañca dhammā pakāsitā.
这些是障碍,我就像它们本来的样子那样。
凡说“我了解牟尼所宣说的法”者。
‘‘Anantarāyikā ete, yathā honti tathā ahaṃ; Desitaṃ muninā dhamma-mājānāmī’’ti yo vade.
那些看见和听见的人,应该再三对他说:
比丘们却这样对他说:尊者,千万别这么说。
Tikkhattuṃ tehi vattabbo, ye passanti suṇanti ca; ‘‘Mā hevaṃ avacāyasmā’’, iti bhikkhūhi so pana.
不说的人犯恶作,不舍弃它的人也一样。
以单白和两次羯磨语,同样犯恶作。
Dukkaṭaṃ avadantassa, taṃ anissajatopi ca; Ñattiyā ca tathā dvīhi, kammavācāhi dukkaṭaṃ.
于羯磨语结束时,波逸提即被阐明。
三种波逸提已宣说,在非法的情况下则是三种恶作。
Kammavācāya osāne, pācitti paridīpitā; Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, adhamme tikadukkaṭaṃ.
Nāpattākatakammassa, paṭinissajatopi ca;
已知所作符合相应之法的这样说比丘尼。
若与他共住、共食或同卧,就犯波逸提。
Ñatvākatānudhammena, tathāvādikabhikkhunā; Saṃvaseyya ca bhuñjeyya, pācitti saha seyya vā.
与他一起做布萨等羯磨的人。
到了羯磨结束的时候,他可能犯波逸提。
Uposathādikaṃ kammaṃ, karoto saha tena hi; Kammassa pariyosāne, tassa pācittiyaṃ siyā.
以一次努力,抓取大量利养;
布施一件东西也是这样,布施许多件、在许多人中布施也是如此。
Ekeneva payogena, gaṇhato āmisaṃ bahuṃ; Dadatopi tathā ekaṃ, bahūni ca bahūsvapi.
当被举罪者躺下时,若另一个人也躺着;
或者当另一个人躺着时,另一个人也躺着,或者两个人都躺着。
Ukkhittake nipannasmiṃ, itaro seti ce pana; Itarasmiṃ nipanne vā, paro seti ubhopi vā.
根据躺卧的加行,罪可能有。
对同一与不同邻近处、同一覆盖处的判定。
Nipajjanapayogānaṃ, vasenāpattiyo siyuṃ; Ekanānūpacāresu, ekacchanne vinicchayo.
对于并没有被举罪、却认为自己已被举罪的比丘,
对于有疑的和两者之义,也都被说明为恶作。
Anukkhittepi ukkhitta-saññino pana bhikkhuno; Vimatissubhayatthāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
即使对这两种情况都不犯戒,只要他还认为那人未被举罪;
还有“已舍弃”这种见解,以及“已解罪”这种想法的说法。
Anāpattubhayatthāpi, anukkhittakasaññino; Nissaṭṭhoti ca taṃ diṭṭhiṃ, saññissosāritoti ca.
同样地,对于疯子等人,这是制罪。
就像不与取一样,它的等起等理则也是如此。
Tathā ummattakādīnaṃ, idaṃ paṇṇattivajjakaṃ; Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
同样,若知道那人已被灭摈,可用他劝诱别人;
让他侍奉,犯波逸提;与他共同食用或同住,也一样。
Tathā vināsitaṃ jānaṃ, upalāpeyya tena vā; Upaṭṭhāpeyya pācitti, saṃbhuñjeyya vaseyya vā.
通过共住、通过特征、通过惩罚羯磨而灭摈;
这里指的是三种,通过惩罚羯磨来灭摈。
Saṃvāsena ca liṅgena, daṇḍakammena nāsanā; Tisso ettha adhippetā, daṇḍakammena nāsanā.
同受用与共宿,被认为是与无间罪相等的。
在那里,应当依照前面所说的方式来了解决断。
Sambhogā sahaseyyā ca, anantarasamā matā; Tattha vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
所有认为生起等不存在者,都被认为与阿利德相同。
这里没有什么需要多说的,这一切都非常明显。
Samuṭṭhānādayo sabbe, ariṭṭhena samā matā; Na hettha kiñci vattabbaṃ, sabbaṃ uttānamevidaṃ.
当一位比丘被其他比丘依学处告诫时,
面对这个学处,我暂时不学。
Vuccamāno hi bhikkhūhi, bhikkhu sikkhāpadena yo; ‘‘Sikkhāpade panetasmiṃ, na sikkhissāmi tāvahaṃ.
直到遇见另一位聪慧、有经验、多闻的人。
对于正在说“我请问”的人,这可能会构成波逸提罪。
Yāva nāññaṃ viyattañca, pakataññuṃ bahussutaṃ; Pucchāmī’’ti bhaṇantassa, tassa pācittiyaṃ siyā.
大师已经指出,对未受具足戒的人,有三种恶作。
即使被双方劝说,这也不成为省除。
Satthunānupasampanne, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ; Na sallekhāyidaṃ hoti, vuccamānassubhohipi.
对尚未制定(学处)的情况,这样说的话,犯恶作。
对疯子等人说“我要学”,并没有罪。
Apaññattena tassevaṃ, vadato hoti dukkaṭaṃ; Na dosummattakādīnaṃ, ‘‘sikkhissāmī’’ti bhāsato.
这些被诵出的是什么?以追悔等为因缘。
诋毁学处时,就构成波逸提罪。
Uddiṭṭhehi kimetehi, kukkuccādinidānato; Hoti pācittiyāpatti, sikkhāpadavivaṇṇane.
三种波逸提已经讲了,三种恶作也是同样。
如果在具足戒者面前以毁谤,那么那个如果然而。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ; Vivaṇṇenupasampanna-santike taṃ sace pana.
即使双方已破,在贬低其他法时也属恶作。
不想批评的人,就该好好学经。
Dukkaṭaṃ panubhinnampi, aññadhammavivaṇṇane; Navivaṇṇetukāmassa, ‘‘suttantaṃ pariyāpuṇa.
至于律,你以后再去学吧。
如此言说者,如同疯人等。
Vinayaṃ pana pacchāpi, handa pariyāpuṇissasi’’; Iccevaṃ tu vadantassa, tathā ummattakādino.
应当知道这是“无犯”,以及生起方式等根本理则。
紧接着这一范围的,也和粗恶语等类似。
Anāpattīti ñātabbaṃ, samuṭṭhānādayo nayā; Anantarassimassāpi, omasavādasādisā.
因为无知而犯戒,他就没有解脱的可能。
比丘应当被教导成依法而住。
Aññāṇena panāpatti, mokkho nevassa vijjati; Kāretabbo tathā bhikkhu, yathā dhammo ṭhito pana.
愚痴应归咎于他,而对比丘而言甚至更甚。
就用第二次羯磨谴责那个人
Tassāropaniyo moho, uttarimpi hi bhikkhuno; Dutiyeneva kammena, ninditvā tañhi puggalaṃ.
像这样把愚痴安立之后,如果谁令人愚痴,
在那令人迷乱的情形中,若是针对具体的人,就说为波逸提。
Evaṃ āropite mohe, yadi moheti yo pana; Tasmiṃ mohanake vuttā, pācitti pana puggale.
但在非法羯磨中,则说明了三种恶作。
同样,在没有把愚痴认定为过失时,就说是恶作。
Adhamme pana kammasmiṃ, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ; Tathānāropite mohe, dukkaṭaṃ parikittitaṃ.
不仅对想迷惑的人,即使详细地说了,未听闻者也还是听不懂。
在不足者中,或两三次,以及未详细听过的。
Na ca mohetukāmassa, vitthārenāsutassapi; Ūnake dvattikkhattuṃ vā, vitthārenāsutassa ca.
应知这是无罪,对疯狂者等也是如此。
一切生起等,都被认为与无间者相同。
Anāpattīti viññeyyaṃ, tathā ummattakādino; Samuṭṭhānādayo sabbe, anantarasamā matā.
愤怒的人如果动手打人,他就会犯波逸提罪。
以欲打击之心,于比丘之打击之际,然而。
Kuddho deti pahāraṃ ce, tassa pācittiyaṃ siyā; Sampaharitukāmena, pahāre bhikkhuno pana.
若有所施,愿头破裂,或愿脚完全碎裂;
如果他死了,或者没死,波逸提罪都已说明。
Dinne bhijjatu sīsaṃ vā, pādo vā paribhijjatu; So ce maratu vā, mā vā, pācitti paridīpitā.
想让对方变丑,心想:“这样他就不漂亮了”;
如果切断他的耳朵或鼻子,就犯恶作。
Virūpakaraṇāpekkho, ‘‘iccāyaṃ na virocati’’; Kaṇṇaṃ vā tassa nāsaṃ vā, yadi chindati dukkaṭaṃ.
同样地,对于未受具足戒的人,无论是女人还是男人;
即使对畜生打一下,也是恶作。
Tathevānupasampanne, itthiyā purisassa vā; Tiracchānagatassāpi, pahāraṃ deti dukkaṭaṃ.
如果比丘以染污的心击打女人,
他的罪很重,已由大仙详细判定。
Sace paharatitthiñca, bhikkhu rattena cetasā; Garukā tassa āpatti, viniddiṭṭhā mahesinā.
为了解脱而出手打击,其中并没有嗔恨。
用身体,或用与身体相连的东西,或用抛掷出的东西。
Pahāraṃ deti mokkhādhi-ppāyo doso na vijjati; Kāyena kāyabaddhena, tathā nissaggiyena vā.
在路上看见盗贼或仇敌之后,
想加害我的那些人,说:“居士,别来这里。”
Passitvā antarāmagge, coraṃ paccatthikampi vā; Heṭhetukāmamāyantaṃ, ‘‘mā idhāgacchupāsaka’’.
他这样说完之后,又对来的人说:“喂,去吧!”还拿起了木棒;
如果拿起刀剑,或者打了就走。
Iti vatvā panāyantaṃ, ‘‘gaccha re’’ti ca muggaraṃ; Satthaṃ vāpi gahetvā vā, paharitvā tu yāti ce.
如果因为那一击而致死,也无犯。
同样的方法,在凶暴野兽等例子中也已经说过了。
Anāpatti sace tena, pahārena matepi ca; Eseva ca nayo vutto, dhuttavāḷamigesupi.
三种波逸提已经讲完,其余的则是三种恶作。
由身体与心共同生起,是带有心识的苦受。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sese ca tikadukkaṭaṃ; Kāyacittasamuṭṭhānaṃ, sacittaṃ dukkhavedanaṃ.
让他排出身体或属于身体的东西,如果是这样的话;
有波逸提罪,因他举起(扬起)的缘故。
Kāyaṃ vā kāyabaddhaṃ vā, uccāreyya sace pana; Hoti pācittiyāpatti, tassuggiraṇapaccayā.
他举起(作势打)之后没有击中,但如果还是出手打下去;
若由不想继续打下去的人给予,则成为恶作。
Uggiritvā viraddho so, pahāraṃ deti ce pana; Asampaharitukāmena, dinnattā dukkaṭaṃ siyā.
如果比丘被那一下打击击中,或被击打,
就算是手等部位,任何肢体被弄破,也是恶作。
Sace tena pahārena, pahaṭassa ca bhikkhuno; Hatthādīsupi yaṃ kiñci, aṅgaṃ bhijjati dukkaṭaṃ.
剩下的内容,通晓律的人应当依照刚才所说的方法来理解。
应当连同它的生起方式等一起,去了知这个判定。
Seso anantare vutta-nayena vinayaññunā; Samuṭṭhānādinā saddhiṃ, veditabbo vinicchayo.
比丘如果犯下无根据的僧残罪……
即使他怂恿别人去检举,或者自己检举,他也会犯波逸提罪。
Amūlakena saṅghādi-sesena pana bhikkhu yo; Codāpeyyapi codeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
在这里,关于见与行的违犯,有三条波逸提罪。
以呵责方式犯恶作罪,其余情况则犯三种恶作罪。
Tikapācittiyaṃ tattha, diṭṭhācāravipattiyā; Codato dukkaṭāpatti, sese ca tikadukkaṭaṃ.
同样地,如是想者有犯,疯狂者等亦同。
和触恼语一样,生起等理则也是如此。
Tathāsaññissanāpatti , tathā ummattakādino; Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
然而,故意生起追悔的比丘,
“我想你还不到二十岁”等等这样的话。
Sañcicca pana kukkuccaṃ, uppādentassa bhikkhuno; ‘‘Ūnavīsativasso tvaṃ, maññe’’ iccevamādinā.
比丘因说两次话而犯波逸提。
但是,对于其他具有如此性质的情况,如果不存在相应的条件。
Hoti vācāya vācāya, pācitti pana bhikkhuno; Tathārūpe panaññasmiṃ, sace asati paccaye.
三种波逸提已经讲完,其余的则是三种恶作。
不想让它生起的人,就没有追悔,也没有罪过。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sese ca tikadukkaṭaṃ; Nauppādetukāmassa, kukkuccaṃ natthi vajjatā.
我想你是出于善意,才和女人坐在一起。
由你在非时所吃,以及说“别再这样”的,
‘‘Hitesitāyahaṃ maññe, nisinnaṃ itthiyā saha; Vikāle ca tayā bhuttaṃ, mā eva’’nti ca bhāsato.
同样地,疯狂者等人的不犯也已阐明。
一切等起等,皆称为紧邻等同。
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā; Samuṭṭhānādayo sabbe, anantarasamā matā.
如果有比丘,对于已经起了争执的比丘们,
为了偷听而站着,就犯波逸提。
Sace bhaṇḍanajātānaṃ, bhikkhūnaṃ pana bhikkhu yo; Tiṭṭheyyupassutiṃ sotuṃ, tassa pācittiyaṃ siyā.
心里想着“我要听听这些人会说些什么”而前往的人,
以想举罪的意图(前往),每走一步都犯一个恶作。
‘‘Yaṃ ime tu bhaṇissanti, taṃ sossāmī’’ti gacchato; Codetukāmatāyassa, dukkaṭaṃ tu pade pade.
走在前面的人为了听而落在后面,犯恶作。
快速行走的人,也是按这个来判定。
Purato gacchato sotuṃ, ohīyantassa dukkaṭaṃ; Gacchato turitaṃ vāpi, ayameva vinicchayo.
如果走到他站的地方后,他们却在自己那边商量;
或者在这里咳嗽一声,或者应该告知“是我”。
Ṭhitokāsaṃ panāgantvā, yadi mantenti attano; Ukkāsitvāpi vā ettha, ñāpetabbamahanti vā.
要是他不这样做,听闻时就会有波逸提。
三种波逸提已经讲完,其余的则是三种恶作。
Tassevamakarontassa , pācitti savane siyā; Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sese ca tikadukkaṭaṃ.
听了“这些人说的话后,我将退出来”而走着的人,
同样地,疯癫者等人的过失已被宣布。
‘‘Imesaṃ vacanaṃ sutvā, oramissa’’nti gacchato; Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā.
由盗贼团伙所引发,这便是有作与无作。
身业和语业,如果带着嗔心,就会带来苦受。
Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ, idaṃ hoti kriyākriyaṃ; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, sadosaṃ dukkhavedanaṃ.
但如果把欲求给了如法的业,
后来嫌责时,每说一句就犯一次波逸提。
Dhammikānaṃ tu kammānaṃ, chandaṃ datvā sace pana; Pacchā khīyati pācitti, vācato vācato siyā.
但把非法业想成是如法业的人,
即使对善法有疑惑,也构成恶作罪。
Adhamme pana kammasmiṃ, dhammakammanti saññino; Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
以非法的方式,并且以不合众的方式,对于同样应受羯磨的人也是如此;
他了知“这些人正在作羯磨”,于是对此心生非难。
‘‘Adhammena ca vaggena, tathākammārahassa ca; Ime kammaṃ karontī’’ti, ñatvā khīyati tassa ca.
同样地,已经说明了疯狂者等人不犯戒。
就像无根者的情形一样,起等理则也是如此。
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā; Amūlakasamānāva, samuṭṭhānādayo nayā.
只要事情已被报告,或者还没有裁决,
白表已被提出,或者定案已完成,羯磨语不成立。
Yāva ārocitaṃ vatthu, avinicchitameva vā; Ṭhapitā ñatti vā niṭṭhaṃ, kammavācā na gacchati.
就在这中间,为了激怒僧团,发生了这个行为。
离开手臂所及的范围,就犯恶作罪。
Etasmiṃ antare kammaṃ, kopetuṃ parisāya hi; Hatthapāsaṃ jahantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
不给予而放弃意愿的,犯波逸提罪。
对如法羯磨和非法羯磨都心存疑惑的人,犯恶作罪。
Adatvā jahite chandaṃ, tassa pācittiyaṃ siyā; Dhammakamme adhamme ca, vimatissa ca dukkaṭaṃ.
即使对非法之事,也把它想成是如法之事的人;
认为“僧团将会发生争吵等事”的人;
Adhammepi ca kammasmiṃ, dhammakammanti saññino; ‘‘Saṅghassa bhaṇḍanādīni, bhavissantī’’ti saññino.
病人或对病人的应做之事没有过失;
并非想要破坏的人,不会因小便等原因而造业。
Gilāno vā gilānassa, karaṇīye na dosatā; Na ca kopetukāmassa, kammaṃ passāvanādinā.
对受逼迫者说“我将会回来”,如此即使正在走着也……
与随谏学处相同,生起作与不作。
Pīḷitassāgamissāmi, iccevaṃ gacchatopi vā; Samaṃ samanubhāsena, samuṭṭhānaṃ kriyākriyaṃ.
与和合的僧团一起布施衣之后,
确实,对已认可(得衣)的比丘,若事后又抱怨,
Samaggena ca saṅghena, saddhiṃ datvāna cīvaraṃ; Sammatassa hi bhikkhussa, pacchā khīyati yo pana.
对他,通过他的每一句话,波逸提被宣告。
对在如法羯磨中所说的衣,说有三句波逸提。
Tassa vācāya vācāya, pācitti paridīpitā; Tikapācittiyaṃ dhamma- kamme vuttaṃ tu cīvaraṃ.
除了其他资具,布施之后又反悔指责,犯恶作罪。
即使是经僧团认可的人,衣也仍是别的其他物。
Ṭhapetvāññaparikkhāraṃ, datvā khīyati dukkaṭaṃ; Saṅghenāsammatassāpi, cīvaraṃ aññameva vā.
同样,对未受具足戒的人,在一切情况下也都犯恶作。
如欲等为主宰,以及依照自性而作。
Tathevānupasampanne, sabbatthāpi ca dukkaṭaṃ; Chandādīnaṃ vaseneva, karontañca sabhāvato.
对讥嫌者无犯,对疯狂者等也是如此;
无根等同者应当被了知,起源等则是理路。
Khīyantassa anāpatti, tathā ummattakādino; Amūlakasamā ñeyyā, samuṭṭhānādayo nayā.
此(文)在三十章中,以及最后者一切方面;
第十二条相同,差别就在这里。
Idaṃ tiṃsakakaṇḍasmiṃ, antimena ca sabbathā; Tulyaṃ dvādasamaṃ sabbaṃ, ayameva visesatā.
在这里,所说的舍堕,是回向给自己。
在这里,纯波逸提是向个人回向。
Tattha nissaggiyaṃ vuttaṃ, attano pariṇāmanā; Idha suddhikapācitti, puggale pariṇāmanā.
如果国王还没离开,王后也还没离开,
只要有人越过他卧室的门槛。
Anikkhante ce rājasmiṃ, anikkhantāya deviyā; Sayanīyagharā tassa, ummāraṃ yo atikkame.
第一步迈出时是恶作,第二步时可能是波逸提。
如果王后或国王还没有被告知来者是谁。
Dukkaṭaṃ paṭhame pāde, pācitti dutiye siyā; Deviyā vāpi rañño vā, sace na viditāgamo.
对已通报者,却生起未通报之想;
在这件事上,即使对有疑惑者,恶作也被说明。
Paṭisaṃvidite neva-paṭisaṃviditasaññino; Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
对于有已了知之想的人,亦非刹帝利,也不是……
不是靠刹帝利灌顶,也不是靠已经受了灌顶。
Paṭisaṃviditasaññissa, neva ca khattiyassa vā; Na khattiyābhisekena, abhisittassa vā pana.
当两者已彼此坏失、或已出离、或甚至已离散时,
对于有过失、疯狂等人,不能靠咖提那衣来判定他做没做。
Ubhosubhinnamaññasmiṃ, nikkhante visatopi vā; Na dosummattakādīnaṃ, kathinena kriyākriyaṃ.
自己收取银子或金子,
他犯的是舍堕罪,如果教别人去收取,也一样。
Rajataṃ jātarūpaṃ vā, uggaṇhantassa attano; Tassa nissaggiyāpatti, uggaṇhāpayatopi vā.
为众、为人、为僧团,以及为新工程、于塔庙。
教人受取,犯恶作;自己受取,也一样。
Gaṇapuggalasaṅghānaṃ, navakammassa cetiye; Uggaṇhāpayato hoti, dukkaṭaṃ gaṇhatopi vā.
其余的珍珠等宝物,即使是自己的,也犯偷盗。
为了僧团等的利益而接受,犯恶作。
Avasesañca muttādi-ratanaṃ attanopi vā; Saṅghādīnampi atthāya, uggaṇhantassa dukkaṭaṃ.
如果是可用的物品,或者是不可用的物品;
就算是棕榈叶,或是母亲的耳饰。
Sace kappiyavatthuṃ vā, vatthuṃ vāpi akappiyaṃ; Tālapaṇṇampi vā hotu, mātukaṇṇapilandhanaṃ.
以库房主为首,任何属于在家人之物;
他犯的是波逸提罪,但对于允许者。
Bhaṇḍāgārikasīsena, yaṃ kiñci gihisantakaṃ; Tassa pācittiyāpatti, paṭisāmayato pana.
要是有人这样说:把这个留下,给我吧。
说了“这不合宜”之后,那东西其实也不该收起来。
‘‘Idaṃ ṭhapetvā dehī’’ti, vuttena pana kenaci; ‘‘Na vaṭṭatī’’ti vatvā taṃ, na nidhetabbameva tu.
说了“放下吧”之后,如果那人还是走了,
这确实就叫障碍,不过可以收存。
‘‘Ṭhapehī’’ti ca pātetvā, sace gacchati puggalo; Palibodho hi nāmeso, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati.
在得到允许的地方,拿了之后却不恭敬;
对于没有如法舍弃的人,有恶作罪。
Anuññāte panaṭṭhāne, uggahetvā anādarā; Sammā anikkhipantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
在允许的地方,拿了宝物之后,
或者,当他把被认为是宝物的东西妥善放下时。
Anuññāte panaṭṭhāne, gahetvā ratanaṃ pana; Nikkhipantassa vā sammā, bhaṇḍaṃ ratanasammataṃ.
而接受者的信任,也只是暂时性的。
不是由于嗔怒者、癫狂者等的往来撮合生起。
Gaṇhantassa ca vissāsaṃ, tāvakālikameva ca; Na dosummattakādīnaṃ, sañcarittasamodayaṃ.
从正午时分之后,直到日出之前;
在这段时间之内,就叫作非时。
Majjhaṇhasamayā uddhaṃ, aruṇuggamato pure; Etasmiṃ antare kālo, vikāloti pavuccati.
没有向在场的比丘请示,就在非时(过午之后)没有因缘(资具)的情况下……
对于有围墙的村子,则在于越过围墙之时。
Santaṃ bhikkhumanāpucchā, vikāle paccayaṃ vinā; Parikkhittassa gāmassa, parikkhepokkame pana.
对于没有围墙的村庄,或者在靠近村庄入口的地方;
第一步迈出时是恶作,第二步时可能是波逸提。
Aparikkhittagāmassa, upacārokkamepi vā; Dukkaṭaṃ paṭhame pāde, pācitti dutiye siyā.
如果众多人过了午时还进入村庄,
必须先告辞才能离开,彼此之间不能另用别的方式。
Atha sambahulā gāmaṃ, vikāle pavisanti ce; Āpucchitvāva gantabbaṃ, aññamaññaṃ na caññathā.
如果他们从那里去别的地方,那么从那里再去别处也是可以的。
再次告辞这件事,就算走过一百个村子,也用不着做。
Gacchanti ce tato aññaṃ, tato aññanti vaṭṭati; Puna āpucchane kiccaṃ, natthi gāmasatepi ca.
平息了内心的冲动之后,为了安住而出发;
如果他们进入别的(地方),其间则应询问。
Passambhetvāna ussāhaṃ, vihāratthāya niggatā; Pavisanti sace aññaṃ, pucchitabbaṃ tu antarā.
在族人家里或其他地方吃完饭、做完该做的事之后,
如果有人想去,或者是为了乞讨酥油。
Katvā kulaghare bhatta- kiccaṃ aññattha vā pana; Sace caritukāmo yo, sappibhikkhāya vā siyā.
如果遇到比丘,要先向他告辞才能走;
如果不存在,那就应当说“没有”,然后随心所欲地走。
Āpucchitvāva gantabbaṃ, passe ce bhikkhu labbhati; Asante pana natthīti, gantabbaṃ tu yathāsukhaṃ.
走下大街之后,如果看见一位比丘;
无须请示许可,应当随自己舒服地做。
Otaritvā mahāvīthiṃ, bhikkhuṃ yadi ca passati; Natthi āpucchane kiccaṃ, caritabbaṃ yathāsukhaṃ.
比丘正沿着穿过村子的路走着,
当心里生起“我要去乞讨”的念头,那是为了乞油。
Gāmamajjhena maggena, gacchantasseva bhikkhuno; ‘‘Carissāmī’’ti uppanne, telabhikkhāya mānase.
如果见到有比丘,就应该先向他告辞再走。
不偏离道而行的人,何必还要问路?
Āpucchitvāva gantabbaṃ, passe ce bhikkhu vijjati; Anokkamma carantassa, maggā āpucchanena kiṃ?
三波逸提:在适当的时候,作非时想者;
即使是在适当的时候,若心生疑惑,也犯恶作罪。
Tikapācittiyaṃ , kāle, vikāloyanti saññino; Kāle vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
先问过在场的人,才可受用;无人在场时,不辞别而受用。
比丘即使在紧急事务中进入时。
Āpucchitvāva santaṃ vā, anāpucchā asantakaṃ; Kicce accāyike vāpi, pavisantassa bhikkhuno.
前往比丘尼众的内园住处时,
同样地,或去讲堂,或去外道的住处。
Gacchato antarārāmaṃ, bhikkhunīnaṃ upassayaṃ; Tathā āsanasālaṃ vā, titthiyānaṃ upassayaṃ.
如果道路经过村庄,即使在灾难情形下也可能无犯。
一切生起等,都被认为与咖提那衣相同。
Siyā gāmena maggo ce, anāpattāpadāsupi; Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā.
不只是因为没有问,还因为没有把系缚之物系缚起来。
没有披上僧伽梨就出行,同样并非无罪。
Na kevalamanāpucchā, abandhitvā ca bandhanaṃ; Apārupitvā saṅghāṭiṃ, gacchatopinavajjatā.
骨制、牙制或角制的针盒,
比丘让人去做,或者自己去做,都犯恶作。
Aṭṭhidantamayaṃ sūci-gharaṃ vāpi visāṇajaṃ; Kārāpane ca karaṇe, bhikkhuno hoti dukkaṭaṃ.
在获得时将其破坏,这被称为波逸提。
为了别人的利益而自己做,或者指使别人去做,也一样。
Lābhe bhedanakaṃ tassa, pācittiyamudīritaṃ; Aññassatthāya karaṇe, tathā kārāpanepi ca.
别人做好之后得到,又去受用,就犯恶作。
在没有犯戒的情形和规定里,以及在系缚物和眼药管上,也一样。
Aññena ca kataṃ laddhā, dukkaṭaṃ paribhuñjato; Anāpattāraṇike vidhe, gaṇṭhikañjanikāsupi.
擦脚布、斧头柄、发髻,以及疯子等人;
起因等理法,被认为与淫媒戒相同。
Dakapuñchaniyā vāsi-jaṭe ummattakādino; Samuṭṭhānādayo nayā, sañcarittasamā matā.
比丘尼让人做新床或新椅
按善逝的指量来算,就是八个指节的长度。
Navaṃ mañcampi pīṭhaṃ vā, kārāpentena bhikkhunā; Aṭṭhaṅgulappamāṇena, sugataṅgulato pana.
应该这样让人制作,但要除去下面的框。
若其波逸提为须截断者,则对超过彼者而言可能是波逸提。
Kārāpetabbamevaṃ tu, ṭhapetvā heṭṭhimāṭaniṃ; Sacchedā tassa pācitti, tamatikkamato siyā.
为别人而做,或者让别人去做,也是一样。
得到别人做好的东西拿来用,就是恶作。
Aññassatthāya karaṇe, tathā kārāpanepi ca; Aññena ca kataṃ laddhā, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
按标准尺寸做,却做成不合标准尺寸的,无犯。
得到之后,砍下床足来使用。
Anāpatti pamāṇena, karontassappamāṇikaṃ; Labhitvā tassa pādesu, chinditvā paribhuñjato.
如果不想把它砍断,就按尺寸把它埋下去;
把平放的或诉讼的(东西)绑起来后享用者的。
Neva chinditukāmo ce, nikhaṇitvā pamāṇato; Uttānaṃ vāpi aṭṭaṃ vā, bandhitvā paribhuñjato.
如果有人用棉花填充来做床或椅子,
对此,总结颂说:波逸提,以无灾。
Mañcaṃ vā pana pīṭhaṃ vā, tūlonaddhaṃ kareyya yo; Tassuddālanakaṃ vuttaṃ, pācittiyamanītinā.
然而在联结、系缚、肩带方面,无犯。
比丘在洒水、滤水、袋子等物品上,没有罪过。
Anāpatti panāyoge, bandhane aṃsabaddhake; Bibbohane parissāve, thavikādīsu bhikkhuno.
别人做好后得到,拆开再拿来享用;
即使对紧接着的这个,也应以传递的准则为准。
Aññena ca kataṃ laddhā, uddāletvā nisevato; Anantarassimassāpi, sañcarittasamā nayā.
做坐具的人,应当按规定的尺寸来做;
超过规定尺寸而使用时,在其使用中会有恶作。
Nisīdanaṃ karontena, kātabbaṃ tu pamāṇato; Pamāṇātikkame tassa, payoge dukkaṭaṃ siyā.
通过获得而切断,这被称为波逸提。
在两处切开之后,他的三种状态就存在了。
Paṭilābhena sacchedaṃ, pācittiyamudīritaṃ; Dvīsu ṭhānesu phāletvā, tassa tisso dasā siyuṃ.
按标准量来做,不算犯戒;即使做得比标准量少,也不算犯戒。
正在制作天盖等物的人,依照传信的做法而行。
Anāpatti pamāṇena, karontassa tadūnakaṃ; Vitānādiṃ karontassa, sañcarittasamā nayā.
患皮肤病时,应当按量制作疮痂遮盖物。
超过限量而造作的话,就会犯恶作罪。
Roge kaṇḍupaṭicchādi, kātabbā hi pamāṇato; Pamāṇātikkame tassa, payoge dukkaṭaṃ siyā.
通过获得而切断,这被称为波逸提。
在这里,无犯之理也被认为与前者相同。
Paṭilābhena sacchedaṃ, pācittiyamudīritaṃ; Anāpattinayopettha, anantarasamo mato.
应该按照规定的尺寸来做,雨浴衣也是一样。
超过尺寸的话,其犯相与前者相同。
Pamāṇeneva kātabbā, tathā vassikasāṭikā; Pamāṇātikkame tassa, anantarasamo nayo.
如果衣服的尺寸和善逝的一样,
比丘如果让人做衣,在制作的时候会犯恶作。
Cīvarena sace tulya-ppamāṇaṃ sugatassa tu; Cīvaraṃ bhikkhu kāreyya, karaṇe dukkaṭaṃ siyā.
通过获得而切断,这被称为波逸提。
无犯之理也被认为与前者完全相同。
Paṭilābhena sacchedaṃ, pācittiyamudīritaṃ; Anantarasamoyeva, anāpattinayo mato.
Dīghaso ca pamāṇena, nava tassa vidatthiyo; Tiriyaṃ cha viniddiṭṭhā, sugatassa vidatthiyā.
得到别人做好的东西拿来享用,就成了恶作。
一切生起等,都被认为与共行相同。
Aññena ca kataṃ laddhā, sevato dukkaṭaṃ bhave; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
波罗提提舍尼(应悔过)叙述
Pāṭidesanīyakathā
若有比丘,从已进入村落的(比丘尼)手中……
非亲属的任何东西,而该比丘尼的。
Yo cantaragharaṃ bhikkhu, paviṭṭhāya tu hatthato; Aññātikāya yaṃ kiñci, tassa bhikkhuniyā pana.
亲手接受嚼食或噉食。
拿取时犯恶作,食用时则犯波罗提提舍尼。
Sahatthā paṭiggaṇheyya, khādanaṃ bhojanampi vā; Gahaṇe dukkaṭaṃ bhoge, pāṭidesaniyaṃ siyā.
或者在街道上,或者在列队中,或者在交叉路口和十字路口;
站在象厩之类的地方而取,这个规则也是一样。
Rathikāyapi vā byūhe, sandhisiṅghāṭakesu vā; Hatthisālādike ṭhatvā, gaṇhatopi ayaṃ nayo.
如果比丘尼站在大路上,布施食物;
如果比丘站在园子中间拿取,就犯戒。
Rathikāya sace ṭhatvā, deti bhikkhuni bhojanaṃ; Āpatti antarārāme, ṭhatvā gaṇhāti bhikkhu ce.
她走进内室这件事,确实是从那句话里来的;
比丘站立之处,则被赞叹为非准则。
Etthantaragharaṃ tassā, paviṭṭhāya hi vākyato; Bhikkhussa ca ṭhitaṭṭhānaṃ, nappamāṇanti vaṇṇitaṃ.
因此,比丘尼站在园林等地方布施时,
如果站在街道等处,接受的人并没有过错。
Tasmā bhikkhuniyā ṭhatvā, ārāmādīsu dentiyā; Vīthiyādīsu ce ṭhatvā, na doso paṭigaṇhato.
夜分药、七日药、尽形寿药;
为了食用而拿取,以及吞咽时,都犯恶作。
Yāmakālikasattāha-kālikaṃ yāvajīvikaṃ; Āhāratthāya gahaṇe, ajjhohāre ca dukkaṭaṃ.
这是针对未与肉食混杂之味而说的。
波罗提提舍尼罪,可能在混同一味时产生。
Āmisena asambhinna-rasaṃ sandhāya bhāsitaṃ; Pāṭidesaniyāpatti, sambhinnekarase siyā.
从单方受具足戒者手中接取时。
对四种时限食,为了食用而犯恶作。
Ekatoupasampanna-hatthato paṭigaṇhato; Kālikānaṃ catunnampi, āhāratthāya dukkaṭaṃ.
对亲属女也有非亲属想,或者心里有疑惑;
对亲属女作亲属想,同样犯恶作;对非亲属女也是如此。
Ñātikāyapi aññāti-saññino vimatissa vā; Dukkaṭaṃ ñātisaññissa, tathā aññātikāya vā.
对于令(他人)布施者,无犯;或者对于正在布施者,也无犯。
即使把东西放在寺院内的各处之后,再站着布施,也没有犯戒。
Dāpentiyā anāpatti, dadamānāya vā pana; Nikkhipitvāntarārāmā-dīsu ṭhatvāpi dentiyā.
从村里拿出去或在外边布施,是可以的。
“当条件存在时,受用”:若给予,则三时。
Gāmato nīharitvā vā, deti ce bahi vaṭṭati; ‘‘Paccaye sati bhuñjā’’ti, deti ce kālikattayaṃ.
从沙弥尼的手中接受,或者同样从在学尼的手中接受;
此[戒]的等起被认为与羊毛[戒]相同。
Hatthato sāmaṇerīnaṃ, sikkhamānāya vā tathā; Idaṃ eḷakalomena, samuṭṭhānaṃ samaṃ mataṃ.
在没有宣说“退避”的情况下,哪怕由一位比丘;
如果是为了吞下去而接受食物。
Avutte ‘‘apasakkā’’ti, ekenāpi ca bhikkhunā; Sacejjhoharaṇatthāya, āmisaṃ paṭigaṇhati.
拿取时犯恶作,食用时则犯波罗提提舍尼。
如果只从一方受具足戒,不阻止的人犯恶作。
Gahaṇe dukkaṭaṃ bhoge, pāṭidesaniyaṃ siyā; Ekatoupasampannaṃ, na vārentassa dukkaṭaṃ.
同样地,对未受具足戒的人作已受具足戒想;
在这件事上,即使心里有疑惑,也还是犯下恶作罪。
Tathevānupasampannā-yupasampannasaññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
如果叫人把饭送给自己,对方却不给,那就没有犯戒。
同样,如果他不让人把饭送给别人,却使(饭)落下,那也一样。
Anāpattittano bhattaṃ, padāpeti na deti ce; Tathā aññassa bhattaṃ vā, na dāpeti padeti ce.
凡是没有给出去的东西,就让人把它交出来;或者无论在何处,没有给出去的东西,以及……
在那里,那位比丘尼也把那一份平等地分给所有人。
Yaṃ na dinnaṃ taṃ dāpeti, na dinnaṃ yattha vāpi ca; Tattha tampi ca sabbesaṃ, samaṃ dāpeti bhikkhunī.
正在发号施令而住的、或正在修学的式叉摩那、或沙弥尼;
食物有五种,疯癫者等人除外。
Vosāsantī ṭhitā sikkha-mānā vā sāmaṇerikā; Bhojanāni ca pañceva, vinā, ummattakādino.
由咖提那生起,被宣说为平等。
这里说的是“作”与“不作”,以及三种心和三种受。
Kathinena samuṭṭhānaṃ, samānanti pakāsitaṃ; Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
比丘,在被公认为有学的族家中;
没有受到邀请,就进入人家的住处附近,
Sekkhanti sammate bhikkhu, laddhasammutike kule; Gharūpacārokkamanā, pubbeva animantito.
如果没病,拿了食物来吃;
拿取财富时犯恶作,受用时则可能犯应悔过。
Agilāno gahetvā ce, paribhuñjeyya āmisaṃ; Gahaṇe dukkaṭaṃ bhoge, pāṭidesaniyaṃ siyā.
对于时分药、七日药和尽形寿药
拿取时和受用时,都犯恶作罪。
Yāmakālikasattāha-kālike yāvajīvike; Gahaṇe paribhoge ca, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
认为“被认定为无学的人”是“被认定为有学的人”,以及(认为)如此;
在这里,对有疑惑的人,也同样作了说明。
Asekkhasammate sekkha-sammatanti ca saññino; Tattha vematikassāpi, tatheva paridīpitaṃ.
生病的人不算犯戒,生病的人吃剩的食物也不算犯戒。
被邀请者的乞食,在那里却给了其他人。
Anāpatti gilānassa, gilānassāvasesake; Nimantitassa vā bhikkhā, aññesaṃ tattha dīyati.
无论他们是从家里拿出来布施,还是在任何地方布施;
或者像常施食这类情况,以及疯子等人那里。
Gharato nīharitvā vā, denti ce yattha katthaci; Niccabhattādike vāpi, tathā ummattakādino.
确实,当比丘还没来时,要先从家里(拿出去);
如果先取出来,等来到门口时再给,这是可以的。
Anāgate hi bhikkhumhi, gharato paṭhamaṃ pana; Nīharitvā sace dvāre, sampatte denti vaṭṭati.
看到比丘之后,就从家里拿出来;
就算他们给了,也不合适,就像生起之羊的譬喻一样。
Bhikkhuṃ pana ca disvāva, nīharitvāna gehato; Na vaṭṭati sace denti, samuṭṭhāneḷakūpamaṃ.
无论在家还是非在家,无论女人还是男人;
如果进入僧园或它的附近区域之后,
Gahaṭṭhenāgahaṭṭhena , itthiyā purisena vā; Ārāmaṃ upacāraṃ vā, pavisitvā sace pana.
有人把饭或粥拿来给你,并说这是给某某人的。
像这样告知,就说是“已通知”。
‘‘Itthannāmassa te bhattaṃ, yāgu vā āharīyati’’; Evamārocitaṃ vuttaṃ, paṭisaṃviditanti hi.
那就以后再拿来,或者就正如所告知的那样。
或者把它的随从也另外弄成很多。
Āharīyatu taṃ pacchā, yathārocitameva vā; Tassa vā parivārampi, aññaṃ katvā bahuṃ pana.
以粥告知后,如果他们带饼与饭来。
这一点也是已知的、已说的,在《库伦达》中算是适用的。
Yāguyā viditaṃ katvā, pūvaṃ bhattaṃ haranti ce; Idampi viditaṃ vuttaṃ, vaṭṭatīti kurundiyaṃ.
其他家族,以及自己的应施之物;
如果他们与那个一起拿走,那一切也都行得通,那个也是如此。
Kulāni pana aññāni, deyyadhammaṃ panattano; Haranti tena saddhiṃ ce, sabbaṃ vaṭṭati tampi ca.
没有告知过的,没有被带到园林的,
这个被称为“未告知”,是由同法者告知的。
Anārocitamevaṃ yaṃ, yaṃ ārāmamanābhataṃ; Taṃ asaṃviditaṃ nāma, sahadhammikañāpitaṃ.
那个未经通知就做成,但那是从外面拿来的。
不过,先派去园子,令其备办后,把那个取来。
Yaṃ asaṃviditaṃ katvā, ābhataṃ pana taṃ bahi; Ārāmaṃ pana pesetvā, kārāpetvā tamāhare.
或者,比丘在前往途中也应当取用;
如果这样做了那个,就从寺院附近。
Gantvā vā antarāmagge, gahetabbaṃ tu bhikkhunā; Sace evamakatvā taṃ, ārāme upacārato.
拿起来吞下去的时候,在拿取这个动作上就可能是恶作罪。
吞咽时的加行,判定为应悔过罪。
Gahetvājjhoharantassa, gahaṇe dukkaṭaṃ siyā; Ajjhohārapayogesu, pāṭidesaniyaṃ mataṃ.
就在已经清楚知道的时候,却是未清楚知道的想者;
在这件事上,就算心里还有疑惑,也照样犯下恶作罪。
Paṭisaṃviditeyeva, asaṃviditasaññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
当他已如实知见,病者还剩的那点(食物)
或者在外面的寺院取来,却只在里面吃。
Paṭisaṃvidite tassa, gilānassāvasesake; Bahārāme gahetvā vā, antoyevassa bhuñjato.
在那里,吃下那些在那里生长的果实等东西,对于食用者来说是无犯;
一切生起等,都与咖提那同等看待。
Tatthajātaphalādīni, anāpatteva khādato; Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā.
如果有人以毫不恭敬之心,在前或在后,
把衣垂下来穿,就犯恶作。
Yo anādariyeneva, purato pacchatopi vā; Olambetvā nivāseyya, tassa cāpatti dukkaṭaṃ.
而穿着像象鼻等形状的,犯恶作。
害怕犯戒的人,应当始终把下衣穿得整齐圆满。
Hatthisoṇḍāditulyaṃ tu, nivāsentassa dukkaṭaṃ; Āpattibhīrunā niccaṃ, vatthabbaṃ parimaṇḍalaṃ.
从膝盖骨往下,量出八指的长度;
把(衣)放下来之后,应当这样穿着;比这短就不合适。
Jāṇumaṇḍalato heṭṭhā, aṭṭhaṅgulappamāṇakaṃ; Otāretvā nivatthabbaṃ, tato ūnaṃ na vaṭṭati.
即使不是故意,也不是忘了,而完全是无知的情况下,
生病的人、脚受伤的人、精神错乱的人等,无犯。
Asañciccāsatissāpi, ajānantassa kevalaṃ; Anāpatti gilānassā-padāsummattakādino.
把两个角对齐弄平,认真地做成正圆形。
把两角对齐、恭敬地披成圆筒状之后,如果不照着这样做,就是恶作。
Ubho koṇe samaṃ katvā, sādaraṃ parimaṇḍalaṃ; Katvā pārupitabbevaṃ, akarontassa dukkaṭaṃ.
不过,这两条学处是无差别地宣说的。
所以,不管是在家还是在精舍,都应该穿得整齐圆满。
Avisesena vuttaṃ tu, idaṃ sikkhāpadadvayaṃ; Tasmā ghare vihāre vā, kattabbaṃ parimaṇḍalaṃ.
把结系好,让两个角对齐。
戴上手腕的珠链之后,还要戴到脖子上。
Gaṇṭhikaṃ paṭimuñcitvā, katvā koṇe ubho samaṃ; Chādetvā maṇibandhañca, gantabbaṃ gīvameva ca.
不这样对待比丘的锁骨和胸口,
敞开之后随心所欲地走,就犯恶作。
Tathā akatvā bhikkhussa, jattūnipi urampi ca; Vivaritvā yathākāmaṃ, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
从喉结以上,以及从手腕以上到头。
双手、小腿肉,以及下面的双脚两者。
Galavāṭakato uddhaṃ, sīsañca maṇibandhato; Hatthe piṇḍikamaṃsamhā, heṭṭhā pāde ubhopi ca.
如果掀开之后,又遮住其余部分,然后才坐下;
他即是善覆蔽者,对于住在那里的人并无过失。
Vivaritvāvasesañca , chādetvā ce nisīdati; Hoti so suppaṭicchanno, doso vāsūpagassa na.
比丘不应摇动手或脚,
应当由善加调御的人前往,在第六项上并无差别。
Hatthaṃ vā pana pādaṃ vā, acālentena bhikkhunā; Suvinītena gantabbaṃ, chaṭṭhe natthi visesatā.
具念而不动摇,只观一轭之距;
比丘应当守护好感官,目光低垂地行走。
Satīmatāvikārena, yugamattañca pekkhinā; Susaṃvutena gantabbaṃ, bhikkhunokkhittacakkhunā.
无论站在哪个地方,哪怕是在一间屋子的中间,
停下来看看有没有危险,也是可以的。
Yattha katthaci hi ṭṭhāne, ekasmiṃ antare ghare; Ṭhatvā parissayābhāvaṃ, oloketumpi vaṭṭati.
如果有人不恭敬,还到处东张西望;
如果进入内室而行,同样属于第八种恶作。
Yo anādariyaṃ katvā, olokento tahiṃ tahiṃ; Sacentaraghare yāti, dukkaṭaṃ aṭṭhamaṃ tathā.
或者从一边,或者从两边,把衣撩起来之后;
从门槛向内走去的人,犯恶作。
Ekato ubhato vāpi, hutvā ukkhittacīvaro; Indakhīlakato anto, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
同样,坐着的时候,取出水瓶。
不撩起(衣)而应给予;对已进入(安住)者没有过失。
Tathā nisinnakālepi, nīharantena kuṇḍikaṃ; Anukkhipitvā dātabbā, doso vāsūpagassa na.
不该笑着走路或坐下。
遇到可笑的事情时,只是微微一笑是可以的。
Na vaṭṭati hasantena, gantuñceva nisīdituṃ; Vatthusmiṃ hasanīyasmiṃ, sitamattaṃ tu vaṭṭati.
应当轻声而行;在第四种情况里,也是同样的方法。
大声喧哗的人,在两种情况下都犯突吉罗罪。
Appasaddena gantabbaṃ, catutthepi ayaṃ nayo; Mahāsaddaṃ karontassa, ubhayatthāpi dukkaṭaṃ.
摇动身体,又摇动手臂和头;
走路时有恶作,坐着时也一样。
Kāyappacālakaṃ katvā, bāhusīsappacālakaṃ; Gacchato dukkaṭaṃ hoti, tatheva ca nisīdato.
把身体、手臂和头都挺直。
行走与坐处,皆应以同样的威仪。
Kāyaṃ bāhuñca sīsañca, paggahetvā ujuṃ pana; Gantabbamāsitabbañca, sameniriyāpathena tu.
对于已到达住处者,在三种不适合坐的学处中,确实如此。
应当知道这是无犯,智者、通达律者应当知道。
Nisīdanena yuttesu, tīsu vāsūpagassa hi; Anāpattīti ñātabbaṃ, viññunā vinayaññunā.
叉腰,或者连头一起裹住而走,
牟尼说这是恶作,蹲踞而坐也是这样。
Khambhaṃ katvā sasīsaṃ vā, pārupitvāna gacchato; Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, tathā ukkuṭikāya vā.
用手抱膝坐,或者用布带系膝坐;
他在别人家里坐着,就犯恶作。
Hatthapallatthikāyāpi, dussapallatthikāya vā; Tassantaraghare hoti, nisīdantassa dukkaṭaṃ.
Dutiye ca catutthe ca, chaṭṭhe vāsūpagassa tu;
所谓“无犯”,就是指与(比丘身份)相称的二十六种情况,这些已经被明确开示出来。
Anāpattīti sāruppā, chabbīsati pakāsitā.
比丘应当恭敬地、具念地、带着对钵的想。
智者取用钵食时,应当像取用等量的羹汤一样。
Sakkaccaṃ satiyuttena, bhikkhunā pattasaññinā; Piṇḍapāto gahetabbo, samasūpova viññunā.
粥是饭量的四分之一,就叫做“等粥”。
用绿豆、黑豆和库拉豆煮出来的汤,就叫做“汤”。
Sūpo bhattacatubbhāgo, ‘‘samasūpo’’ti vuccati; Muggamāsakulatthānaṃ, sūpo ‘‘sūpo’’ti vuccati.
不是故意做的,无犯;为病人调配各种汤药,也无犯。
同样地,为了亲属等人的其他用途而用财物(也不犯)。
Anāpatti asañcicca, gilānassa raserase; Tatheva ñātakādīnaṃ, aññatthāya dhanena vā.
按照钵口边缘的内缘线为量。
即使钵是盛满的,也应当取用,对于堪受持的人来说。
Antolekhāpamāṇena , pattassa mukhavaṭṭiyā; Pūritova gahetabbo, adhiṭṭhānūpagassa tu.
在那里,把它堆成一堆之后,取用时限药的比丘,
比丘无论有何种恶作罪,
Tattha thūpīkataṃ katvā, gaṇhato yāvakālikaṃ; Yaṃ kiñci pana bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于已决意(接受)的钵,只有三种时间(药)是适用的;
剩下的堆成塔状,全都可以,毫无疑义。
Adhiṭṭhānūpage patte, kālikattayameva ca; Sese thūpīkataṃ sabbaṃ, vaṭṭateva na saṃsayo.
从两个钵里取了饭之后,只拿一个钵。
如果装满后他再送出去,那么对比丘们来说是可以的。
Dvīsu pattesu bhattaṃ tu, gahetvā pattamekakaṃ; Pūretvā yadi peseti, bhikkhūnaṃ pana vaṭṭati.
放进钵里的甘蔗段、果实之类东西,
如果它从下方上升,就不会成为堆状。
Patte pakkhippamānaṃ yaṃ, ucchukhaṇḍaphalādikaṃ; Orohati sace heṭṭhā, na taṃ thūpīkataṃ siyā.
花、takkolaka等物都放置,也放置顶髻花饰。
布施了却没有涂上粥糊,那就不算堆成塔。
Pupphatakkolakādīnaṃ, ṭhapetvā ce vaṭaṃsakaṃ; Dinnaṃ ayāvakālittā, na taṃ thūpīkataṃ siyā.
不过,把糕饼做成的冠饰放在饭食上面。
如果他们把钵食施予,这就成了堆积。
Vaṭaṃsakaṃ tu pūvassa, ṭhapetvā odanopari; Piṇḍapātaṃ sace denti, idaṃ thūpīkataṃ siyā.
在食物上面,无论是叶子,还是小盘子,或者随便什么东西;
放置装满之后,如果拿起来用,是可以的。
Bhattassūpari paṇṇaṃ vā, thālakaṃ vāpi kiñcipi; Ṭhapetvā paripūretvā, sace gaṇhāti vaṭṭati.
就算只是去接受它,那一切也都不合适。
已经好好领受了,之后就可以随自己的意愿受用。
Paṭiggahetumevassa, taṃ tu sabbaṃ na vaṭṭati; Gahitaṃ sugahitaṃ, pacchā, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ.
第一、第二已经按前面说的方式讲过;至于第三,
未显示障碍后,应当依次而食。
Paṭhamaṃ dutiyaṃ vutta-nayaṃ tu tatiye pana; Uparodhimadassetvā, bhottabbaṃ paṭipāṭiyā.
把自己的饭倒进别人的钵里,
如果没有“这是我的”这种想法,就没有过失;同样,进一步的破损也是一样。
Aññesaṃ attano bhattaṃ, ākiraṃ pana bhājane; Natthomasati ce doso, tathā uttaribhaṅgakaṃ.
关于第四项,凡是应当说明的,前面都已经毫无遗漏地讲过了。
在第五条学处里,压平顶部而食的人,犯的是过失。
Catutthe yaṃ tu vattabbaṃ, vuttaṃ pubbe asesato; Pañcame matthakaṃ doso, madditvā paribhuñjato.
生病的人即使只剩一点点残余的食物,也不算犯戒。
把食物捣在一起、揉成一团再吃。
Anāpatti gilānassa, parittepi ca sesake; Ekato pana madditvā, saṃkaḍḍhitvāna bhuñjato.
如果有人因为想要更多,就(要)汤或菜,
用饭把食物盖住,他犯的是恶作罪。
Yo bhiyyokamyatāhetu, sūpaṃ vā byañjanampi vā; Paṭicchādeyya bhattena, tassa cāpatti dukkaṭaṃ.
关于表示,则应当说:没有任何前所未有的东西。
不过,在第八种嫌责里,就算是病人也逃不掉。
Viññattiyaṃ tu vattabbaṃ, apubbaṃ natthi kiñcipi; Aṭṭhame pana ujjhāne, gilānopi na muccati.
“我要布施,我要让他人布施”,比丘这样观察时;
应当知道这是无犯,而且不是出于嫌责想。
‘‘Dassāmi dāpessāmī’’ti, olokentassa bhikkhuno; Anāpattīti ñātabbaṃ, na ca ujjhānasaññino.
不过,孔雀蛋很大,鸡蛋却很小;
不过,饭团应该按照他们中等大小的量来做。
Mahantaṃ pana moraṇḍaṃ, kukkuṭaṇḍañca khuddakaṃ; Tesaṃ majjhappamāṇena, kattabbo kabaḷo pana.
至于在一切可嚼的食物中,比如根类可嚼物等,
对于果和非果,生病的人、精神失常的人等无犯。
Khajjake pana sabbattha, mūlakhādaniyādike; Phalāphale anāpatti, gilānummattakādino.
而且,团食不应该做得太长,应该做得圆整。
在硬食与副食中,对于果实或非果实,无犯。
Adīgho pana kātabbo, ālopo parimaṇḍalo; Khajjatuttaribhaṅgasmiṃ, anāpatti phalāphale.
食物还没送到嘴边、还没进到口里的时候,
自己张开嘴巴,就犯恶作。
Anāhaṭe mukhadvāraṃ, appatte kabaḷe pana; Attano ca mukhadvāraṃ, vivarantassa dukkaṭaṃ.
把整只手伸进嘴里,犯恶作罪。
把食物捏成团放进嘴里时,不应该说话。
Mukhe ca sakalaṃ hatthaṃ, pakkhipantassa dukkaṭaṃ; Mukhe ca kabaḷaṃ katvā, kathetuṃ na ca vaṭṭati.
他的言语确实不完整。
嘴里还有食物没咽下去就说话,犯恶作。
Vacanaṃ yattakenassa, paripuṇṇaṃ na hoti hi; Mukhasmiṃtattake sante, byāharantassa dukkaṭaṃ.
把诃梨勒等东西放进嘴里还说话的人,
如果话语已经完整,那就可以说了。
Mukhe harītakādīni, pakkhipitvā katheti yo; Vacanaṃ paripuṇṇaṃ ce, kathetuṃ pana vaṭṭati.
如果有比丘把食物捏成团抛着吃,或者把食物掰成一块一块地吃,
或者像猴子一样把食物塞得腮帮子鼓鼓地吃,犯恶作罪。
Yo piṇḍukkhepakaṃ bhikkhu, kabaḷacchedakampi vā; Makkaṭo viya gaṇḍe vā, katvā bhuñjeyya dukkaṭaṃ.
把手抖一抖,或者把饭里的碎米粒抖掉;
或者把舌头伸出来,或者发出“咂咂”的声音。
Niddhunitvāna hatthaṃ vā, bhattaṃ sitthāvakārakaṃ; Jivhānicchārakaṃ vāpi, tathā ‘‘capu capū’’ti vā.
只要是以不恭敬的方式吃,就有恶作。
在第七和第八种情况里,没有过失,因为是在清除垃圾。
Anādaravaseneva, bhuñjato hoti dukkaṭaṃ; Sattame aṭṭhame natthi, doso kacavarujjhane.
做了这样的动作就不该吃,也不该发出“苏噜苏噜”的声音;
即使是舔过手的东西,也不能吃。
Katvā evaṃ na bhottabbaṃ, saddaṃ ‘‘suru surū’’ti ca; Hatthanillehakaṃ vāpi, na ca vaṭṭati bhuñjituṃ.
拿了糖浆或浓粥,用手指把它们取来;
把手指伸进嘴里吃东西,也是可以的。
Phāṇitaṃ ghanayāguṃ vā, gahetvā aṅgulīhi taṃ; Mukhe aṅguliyo bhottuṃ, pavesetvāpi vaṭṭati.
不应舔钵,也不应用一根手指舔。
也不应该用舌头舔单唇。
Na patto lehitabbova, ekāyaṅgulikāya vā; Ekaoṭṭhopi jivhāya, na ca nillehitabbako.
如果手上有食物,就不该拿水器;
应拿取,因厌恶之故而遭禁止。
Sāmisena tu hatthena, na ca pānīyathālakaṃ; Gahetabbaṃ, paṭikkhittaṃ, paṭikkūlavasena hi.
属于个人的,属于僧团的,以及属于在家者自己的;
如果是属于个人的螺贝、碗或盘子。
Puggalassa ca saṅghassa, gahaṭṭhassattanopi ca; Santako pana saṅkho vā, sarāvaṃ vāpi thālakaṃ.
所以不应该拿,拿了就犯恶作。
用没有沾过食物的手去拿,是可以的。
Tasmā na ca gahetabbaṃ, gaṇhato hoti dukkaṭaṃ; Anāmisena hatthena, gahaṇaṃ pana vaṭṭati.
就算把它拿出来、弄坏,或者拿过来接受,
拿出来之后不算犯戒,丢到屋外也不算犯戒。
Uddharitvāpi bhinditvā, gahetvā vā paṭiggahe; Nīharitvā anāpatti, chaḍḍentassa gharā bahi.
无论用一只手,还是用身体的某个部分,拿着任何一把伞盖,
如果对着拿伞的人说法,就是恶作。
Chattaṃ yaṃ kiñci hatthena, sarīrāvayavena vā; Sace dhārayamānassa, dhammaṃ deseti dukkaṭaṃ.
这个道理,已经在“手持棍棒的人”这个例子里讲过了。
按中等身材来算,杖的长度就是四肘。
Ayameva nayo vutto, daṇḍapāṇimhi puggale; Catuhatthappamāṇova, daṇḍo majjhimahatthato.
同样地,对拿着刀的人说法,犯恶作。
我不是手里拿着武器,而是把武器系佩好站在那里。
Tatheva satthapāṇissa, dhammaṃ deseti dukkaṭaṃ; Satthapāṇī na hotāsiṃ, sannayhitvā ṭhito pana.
或者连弓带箭一起,或者只拿弓,或者只拿箭;
或者已上弦或者未上弦,拿起弓杖。
Dhanuṃ sarena saddhiṃ vā, dhanuṃ vā sarameva vā; Sajiyaṃ nijiyaṃ vāpi, gahetvā dhanudaṇḍakaṃ.
站着的人也一样,坐着的人也一样,躺着的人同样如此。
如果他为别人宣说正法,就犯下恶作罪。
Ṭhitassapi nisinnassa, nipannassāpi vā tathā; Sace deseti saddhammaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
即使弓挂在脖子上,或以手持弓所及;
只要人还没拿取,就适宜为他说法。
Paṭimukkampi kaṇṭhamhi, dhanuṃ hatthena yāvatā; Na gaṇhāti naro tāva, dhammaṃ deseyya vaṭṭati.
即使是穿着鞋的人说法,也犯恶作。
对跨立着的人、或者对脚上穿着鞋的人,也是这样。
Pādukāruḷhakassāpi, dhammaṃ deseti dukkaṭaṃ; Akkamitvā ṭhitassāpi, paṭimukkassa vā tathā.
就算是穿着鞋的人,这个判定也一样。
无论在哪里,只要没生病,不管是在车上还是在床上。
Upāhanagatassāpi, ayameva vinicchayo; Sabbattha agilānassa, yāne vā sayanepi vā.
非病人躺卧时,或在草席上,或在地上;
坐在座上或甚至在高床上,或者坐着,或者站着。
Nipannassāgilānassa, kaṭasāre chamāya vā; Pīṭhe mañcepi vā ucce, nisinnena ṭhitena vā.
也不能站着或站在高处说法;
甚至那些已上床的人,以及已上床的人。
Na ca vaṭṭati desetuṃ, ṭhatvā vā uccabhūmiyaṃ; Sayanesu gatenāpi, sayanesu gatassa ca.
即使座位同等或更高,为躺卧者说法也绝不适宜。
躺着的人对站着的人说法是可以的;对躺着的人说法,也是可以的。
Samāne vāpi ucce vā, nipanne neva vaṭṭati; Nipannena ṭhitassāpi, nipannassapi vaṭṭati.
坐着的人对坐着的人讲法,或者对站着的人讲法,都是可以的;
他站着,对站着的人说法也是如此,对行走的人也同样。
Nisinnena nisinnassa, ṭhitassāpi ca vaṭṭati; Ṭhitasseva ṭhitenāpi, desetumpi tatheva ca.
对盘腿坐着的人、对没有生病的人,
同样地,对缠头的人说法,是恶作。
Pallatthikā nisinnassa, agilānassa dehino; Tathā veṭhitasīsassa, dhammaṃ deseti dukkaṭaṃ.
把头发末端拨开之后,如果适宜,便宣说。
就算他把头也裹起来,判断标准还是这一条。
Kesantaṃ vivarāpetvā, deseti yadi vaṭṭati; Sasīsaṃ pārutassāpi, ayameva vinicchayo.
到了第八、第九或第十,也什么都没有。
就算去了长老那里,年轻比丘还是站着。
Aṭṭhame navame vāpi, dasame natthi kiñcipi; Sacepi therupaṭṭhānaṃ, gantvāna daharaṃ ṭhitaṃ.
如果长老提问,却不适合为他讲说;
有智慧的人应当为旁边另外那个人讲说。
Pañhaṃ pucchati ce thero, kathetuṃ na ca vaṭṭati; Tassa passe panaññassa, kathetabbaṃ vijānatā.
走在后面的人不该对走在前面的人讲说问题;
懂律的人应当说:我为后来的人说法。
Gacchato purato pañhaṃ, na vattabbaṃ tu pacchato; ‘‘Pacchimassa kathemī’’ti, vattabbaṃ vinayaññunā.
和他人一起受持的法,确实应当共同诵习。
即使是在走路的时候,也应当以平齐共同的方式讲说。
Saddhiṃ uggahitaṃ dhammaṃ, sajjhāyati hi vaṭṭati; Samameva yugaggāhaṃ, kathetuṃ gacchatopi ca.
即使每一车轮的,以及即使沿路行进者的;
即使走在偏路上,对行走者来说,与对方并肩而行也是合适的。
Ekekassāpi cakkassa, pathenāpi ca gacchato; Uppathena samaṃ vāpi, gacchantasseva vaṭṭati.
第三项没什么可说的;至于第四项,则涉及青绿草木。
不过,做大小便等四件事的人,会犯恶作罪。
Tatiye natthi vattabbaṃ, catutthe harite pana; Uccārādicatukkaṃ tu, karoto dukkaṭaṃ siyā.
活树的根,如果看得见,就会延伸;
枝条或附着于地面的,那一切确实都还是绿色的。
Jīvarukkhassa yaṃ mūlaṃ, dissamānaṃ tu gacchati; Sākhā vā bhūmilaggā taṃ, sabbaṃ haritameva hi.
如果比丘正看着一个没有青草的地方,
大便就那样排出来,但要是憋不住突然拉出来,那也是可以的。
Sace aharitaṃ ṭhānaṃ, pekkhantasseva bhikkhuno; Vaccaṃ nikkhamatevassa, sahasā pana vaṭṭati.
不管是在稻草堆上,还是在牛粪上,或者随便什么地方,
应当先做该做的,然后再铺上青草,覆盖上去,这样才合适。
Palālaṇḍupake vāpi, gomaye vāpi kismici; Kattabbaṃ, haritaṃ pacchā, tamottharati vaṭṭati.
在无草处排便,青草长过来覆盖,是允许的。
鼻涕落在这里,也用唾液一起收摄。
Kato aharite ṭhāne, haritaṃ eti vaṭṭati; Siṅghāṇikā gatā ettha, kheḷeneva ca saṅgahaṃ.
在比丘的厕所、大海等处的水中;
那些东西未被受用时,造作者没有恶作罪。
Vaccakuṭisamuddādi-udakesupi bhikkhuno; Tesaṃ aparibhogattā, karoto natthi dukkaṭaṃ.
如果天上下起雨来,四周洪水泛滥,
找不到干燥无水的(地方)时,在水中做也是可以的。
Deve pana ca vassante, udakoghe samantato; Ajalaṃ alabhantena, jale kātumpi vaṭṭati.
应当知道生起等情形,不过,这里对于学戒者来说,确实如此。
嗤笑等四种,以及用团食和嘴。
Samuṭṭhānādayo ñeyyā, sekhiyānaṃ panettha hi; Ujjagghikādicattāri, kabaḷena mukhena ca.
地面、低座、站立处、后方或非道,这十种;
生起等项相同,已在随说中宣说。
Chamānīcāsanaṭṭhāna-pacchā uppathavā dasa; Samuṭṭhānādayo tulyā, vuttā samanubhāsane.
伞、棍杖、武器、刀、鞋子、穿上鞋的脚、皮革拖鞋;
车乘、卧具、抱膝坐,以及缠裹和覆头之物。
Chattaṃ daṇḍāvudhaṃ satthaṃ, pādukāruḷhupāhanā; Yānaṃ sayanapallattha-veṭhitoguṇṭhitāni ca.
与说法正相同,但就等起等方面而言。
以汤饭作表示,等同于盗贼团伙。
Dhammadesanātulyāva, samuṭṭhānādinā pana; Sūpodanena viññatti, theyyasatthasamaṃ mataṃ.
其余五十三种,与第一条相同。
在一切众学法当中,也在一切无犯之事当中。
Avasesā tipaññāsa, samānā paṭhamena tu; Sekhiyesupi sabbesu, anāpattāpadāsupi.
对不满想者,堆成塔形,被汤汁覆盖的做法中,
仅在三学处当中,病者却没有来到。
Ujjhānasaññike thūpī-kate sūpapaṭicchade; Tīsu sikkhāpadesveva, gilāno na panāgato.
明白了这个,在律中做出判定;
他变得自信无畏,内心已调伏。
他也不会被他人轻易伤害。
因此,他应当恒常修学,保持入定。
Imaṃ viditvā vinaye vinicchayaṃ; Visārado hoti, vinītamānaso; Parehi so hoti ca duppadhaṃsiyo; Tato hi sikkhe satataṃ samāhito.
这个最高的杂染就是杂染。
彻知后称为听闻甘露
在最高殊胜利益中超胜者,他们究竟是谁呢?
他们不会堕入污秽的教法之中。
Imaṃ paramasaṃkaraṃ saṃkaraṃ; Avecca savanāmataṃ nāmataṃ; Paṭuttamadhike hite ke hi te; Na yanti kalisāsane sāsane.