律义宝箧(度疑新复注)·应悔过篇解释(三)
98 段
2. 乞油等学处的注释
2. Telaviññāpanādisikkhāpadavaṇṇanā
在巴利原文中,对于“未载入经文的八种”这一说法,是指巴利文本之外的酥等八种。
Pāḷiyaṃanāgatesu pana aṭṭhasupīti pāḷimuttakesu sappiādīsu aṭṭhasupi.
《比丘尼波罗提木叉》中“应悔过”部分的解释到此结束。
Bhikkhunipātimokkhe pāṭidesanīyavaṇṇanā niṭṭhitā.
关于圆整等学处的解释
1. Parimaṇḍalādisikkhāpadavaṇṇanā
“应当学的诸学处”就是七十五应当学的学处。因为智者说,这里的义理抉择正是依照《比丘巴帝摩卡注释》中所说的方式来了知,所以没有另外解释它们的含义。那里已经说过的,在这里也已经说了,这就显示出来了。
Sekhiyāni cevāti pañcasattati sekhiyāni ceva. ‘‘Bhikkhupātimokkhavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbā’’ti iminā yasmā tādisaṃyevettha atthavinicchayaṃ vidū vadanti, tasmā visuṃ tesaṃ atthavaṇṇanā na vuttā. Tattha yā vuttā, sā idhāpi vuttāyevāti dasseti.
结语的注释
Nigamanakathāvaṇṇanā
“开始解释巴帝摩卡”是连接关系。“大寺住者”这个词要和前后文连起来理解,也就是“依大寺住者的古注疏”。“全部的巴利义”,说的是完整的巴利义以及两部分别。“于此”,指在这《度疑》当中。“因为不存在”是连接关系。“yaṃ”指“yaṃ”这个词。“锡兰注疏的方式”,指锡兰根本注疏的方式。“注疏的精要”,指锡兰根本注疏中的义理精要,或者指律注疏中的义理精要。由此说明:取锡兰根本注疏中的义理精要而作成这部《度疑》的人,在诸律注疏中也同样是取来此处抉择中相宜的义理精要而作。
Yaṃ pātimokkhassa vaṇṇanaṃ ārabhinti sambandho. ‘‘Mahāvihāravāsīna’’nti idaṃ purimapacchimapadehi saddhiṃ sambandhitabbaṃ, mahāvihāravāsīnaṃ porāṇaṭṭhakathāhi vāti ca. Pāḷiyatthañca kevalanti sakalaṃ pāḷiatthañca, ubhatovibhaṅgañcāti vuttaṃ hoti. Etthāti etissaṃ kaṅkhāvitaraṇiyaṃ. Yasmā na hi atthīti sambandho. Yanti yaṃ padaṃ. Sīhaḷaṭṭhakathānayanti sīhaḷamātikaṭṭhakathānayaṃ. Aṭṭhakathāsāranti sīhaḷamātikaṭṭhakathāyaṃ atthasāraṃ, atha vā vinayaṭṭhakathāsu atthasāraṃ. Tenetaṃ dasseti – sīhaḷamātikaṭṭhakathāyaṃ atthasāraṃ ādāya imaṃ kaṅkhāvitaraṇiṃ karonto vinayaṭṭhakathāsupi idha vinicchaye yogakkhamaṃ atthasāraṃ ādāyeva akāsinti.
现在,为了令包括天众在内的世间获得究竟的安乐,在回向自己的功德时,说出了“如已达成就”等两首偈颂。“依止善”就是依止善法。“一切有情”指欲界等各类一切有情。
Idāni sadevakassa lokassa accantasukhādhigamāya attano puññaṃ pariṇāmento ‘‘yathā ca niṭṭhaṃ sampattā’’tiādigāthādvayamāha. Kalyāṇanissitāti kusalanissitā. Sabbasattānanti kāmāvacarādibhedānaṃ sabbesaṃ sattānaṃ.
那位楞伽之主,是战胜敌人的国王;
臂力超群、声名远扬的国王;
分为三部的狮子国单一王权;
他也同样组建了僧团,使之和合。
Laṅkissaro yo vijitārirājo; Rājā parakkantabhujo yasassī; Tidhāgataṃ sīhaḷamekarajjaṃ; Akā nikāyañca tathā samaggaṃ.
在布罗提城中最古老、最殊胜者;
在种种宝矿的正中间;
以无量圆满财富之负担为乐。
在殊胜巍巍高山般高耸的令人欢喜的殿宇
Pure pulatthimhi vare purānaṃ; Majjhamhi nānāratanākarānaṃ; Anantasampattibharābhirāme; Varācaluttaṅgagharābhirāme.
在城墙坚不可破、城门守护严密的
在众多纷乱杂处的家族中却无混乱
在牟尼主牙舍利住所
安住于能带来眼目喜悦之处的人
Abhejjapākārasugopurasmiṃ ; Nirākulānekakulākulasmiṃ; Munindadāṭhaṅkuravāsabhūte; Yo locanānandavahe vasanto.
莲花盛开,清凉宜人
从清澈洁净的水池中
许多盛开的迦昙婆树和阎浮树,
被富那伽树、那伽树等装点得令人欢喜。
Suphullitabbhoruhasādusīta Pasannanīrehi jalāsayehi; Supupphitānekakadambajambu- Punnāganāgādihi vābhiramme.
洁白如石灰、令人心生欢喜的
还有绵延的城墙和城门;
像散落的珍珠一样
在明净光洁、令人悦目的地面上。
Sudhāvadātehi manoharehi; Pākārapantīhi ca gopurehi; Vikiṇṇamuttāphalasannibhehi; Vilokanīyehi sudhātalehi.
建造了有千座悦意宫殿的园林;
在各地那些能让人心生喜悦的精舍里;
大施主们、祇园等也是如此;
他布施了善于自我约束的修行者。
Katvāna pāsādasahassaramme; Tahiṃ tahiṃ pītikare vihāre; Mahādayo jetavanādayopi; Susaṃyamānaṃ yatinaṃ adāsi.
凡是善成的四种资具,以及
对沙门众中那些人的功德,他怀着信心;
像大洪流一样恒常地运转着,
他引导你进入经典与观的修习中。
Yo sādubhūtaṃ catupaccayañca; Guṇappasanno samaṇesu tesu; Niccaṃ mahoghaṃ viya vattayanto; Yojeti te ganthavipassanāsu.
在那些有名望的人所建的诸精舍中,
那座西边的园林真是让人欢喜,有花园等各种美景装点着。
Kāritesu vihāresu, tena tesu yasassinā; Rammo yo pacchimārāmo, pupphārāmādisobhito.
在名为精舍的住处中,就在那边库兰蒂朱腊附近。
住在悦目的宫殿里,心怀深切的悲悯。
Pariveṇamhi nāmena, tahiṃ coḷakulantike; Pāsāde dassanīyamhi, vasanto karuṇāparo.
戒行清净如月光的智者,他的弟子
具足如是功德的舍利弗大长老、大沙弥。
Sisso sasīkarasvaccha-sīlācārassa dhīmato; Sāriputtamahāthera-mahāsāmissa tādino.
以众多功德之流具足的智者、戒行清净的长老
被想要让律教长久住世的善慧者恳切劝请。
Dhīrānekaguṇoghena, therena sucivuttinā; Vinayaṭṭhitikāmena, sumedhenābhiyācito.
我是佛陀那伽长老,为了比丘们的至高利益;
属于大寺住者的、合时宜的、随顺诸离欲者的。
So buddhanāgattherohaṃ, bhikkhūnaṃ paramaṃ hitaṃ; Mahāvihāravāsīnaṃ, yatīnaṃ samayānugaṃ.
《律义宝箧》对隐晦含义的阐明;
我为《论母》的注释,好好地作了这部解说。
Vinayatthādimañjūsaṃ , līnatthassa pakāsaniṃ; Mātikaṭṭhakathāyemaṃ, akāsiṃ sādhu vaṇṇanaṃ.
这部注释易懂,应当被智者称赞;
注释大约有七千颂。
在律中驱除愚痴。
愿注释像月亮在夜空中驱散黑暗一样照耀。
Sāyaṃ subodhā budhavaṇṇanīyā; Saṃvaṇṇanā sattasahassamattā; Nirākarontī vinayamhi mohaṃ; Tamaṃ carantī sasi kheva bhātu.
渴望拥有以他人利益为基础的友谊的人,
大义的精髓和善巧的抉择,
什么人善巧作出称扬?
我所积聚的福德并非少量。
Ākaṅkhamānena paratthamiṭṭhaṃ; Mahatthasāraṃ suvinicchayañca; Saṃvaṇṇanaṃ sādhu pakubbatā yaṃ; Citaṃ mayā puññamanappabhūtaṃ.
以由布施、持戒等所积集的福德……
以布施所成等种种不同类众生,
愿一切众生没有痛苦,快乐安稳,没有怨恨。
愿一切众生都投生到善趣,得到涅槃的清凉安宁。
Puññena tenācitadānasīla- Mayādinānekavidhena ceva; Sattā anīghā sukhino averā; Pappontu sabbe sugatiṃ sivañca.
和……一起,如同无灾无难地;
隐藏的意义确实已经显明。
同样地,对于人们来说,也是与法相应的。
愿心中的愿望永远都能实现。
Saddhiṃ yathopaddavamantarena; Gatā hi līnatthapadīpanīyaṃ; Tathā janānaṃ api dhammayuttā; Manorathā siddhimupentu niccaṃ.
愿雨云总是按时降雨;
愿诸王如法守护大地;
众生对三宝生起净信;
愿他们乐于布施等福德。
Kāle pavassantu sadā payodā; Dhammena pālentu mahiṃ mahindā; Sattā pasannā ratanattayasmiṃ; Dānādipuññābhiratā bhavantūti.
《律义宝箧》,又名《隐义显明》的《度疑》新复注,已完成。
Vinayatthamañjūsā līnatthappakāsanīnāmikākaṅkhāvitaraṇīabhinavaṭīkā niṭṭhitā.