第8集 3. 战士品巴利
(8) 3. Yodhājīvavaggo
第一,心解脱果经等的注释。巴利
1-2. Paṭhamacetovimuttiphalasuttādivaṇṇanā
71-72 71-72. 第三集的第一经,“无明闩”。这里的“无明”,指的是作为轮回根源的无明。这个无明,因为大多数人根本没办法把它拔掉,又带有折磨的意思,还障碍人进入涅槃之门,所以被称为“闩”,就像门闩一样。因此,说这个人“已拔除闩”,就是因为他已经把它拔掉了。“再有后”:指能造作后有,或者应当承受后有果报的,就叫“再有后”,意思是能带来后有。“生轮回”:指作为那些以生起和流转为本质的后有诸蕴之因的业行,这是用果报来称呼它的因。又因为它一再成为生起的原因,把相续围住,所以叫“壕沟”,因为它围住了相续。因此,说他已经“填满壕沟”,因为他已经把它填满、打散、彻底抛弃、摧毁了。巴利
71-72. Tatiyassa paṭhame avijjāpalighanti ettha avijjāti vaṭṭamūlikā avijjā, ayaṃ pacurajanehi ukkhipituṃ asakkuṇeyyabhāvato dukkhipanaṭṭhena nibbānadvārappavesavibandhanena ca ‘‘paligho viyāti paligho’’ti vuccati. Tenesa tassā ukkhittattā ‘‘ukkhittapaligho’’ti vutto. Punabbhavassa karaṇasīlo, punabbhavaṃ vā phalaṃ arahatīti ponobhavikā, punabbhavadāyikāti attho. Jātisaṃsāroti jāyanavasena ceva saṃsaraṇavasena ca evaṃladdhanāmānaṃ punabbhavakkhandhānaṃ paccayo kammābhisaṅkhāro. Jātisaṃsāroti hi phalūpacārena kāraṇaṃ vuttaṃ. Tañhi punappunaṃ uppattikāraṇavasena parikkhipitvā ṭhitattā ‘‘parikhā’’ti vuccati santānassa parikkhipanato. Tenesa tassa saṃkiṇṇattā vikiṇṇattā sabbaso khittattā vināsitattā ‘‘saṃkiṇṇaparikho’’ti vutto.
所谓“渴爱”,在这里指的是作为轮回根源的渴爱。因为它深入而坚固,所以被称为“柱”。拔出来,连根拔起。“下分结”,就是能引生下分、成为投生欲界之因的结,也就是欲贪结等。这些结像门扇一样,把心门关住挡在那里,所以叫“门闩”。因此,说这个人已经从中出来、已经打破它们,所以叫“无闩”。“已弃幢”,是指以最高之道舍弃了慢的幢幡,所以这么说。“已卸担”,是指他已经放下蕴的担子、烦恼的担子和行作的担子,所以说“已卸担”。“已离系”,是指从四种轭和一切烦恼中脱离出来。“我慢”,就是对色执著“我是”的慢,对受、想、行、识也执著“我是”的慢。这里的意思是说,不加区分地执取五蕴、生起“我是”的这种慢,就是我慢。巴利
Taṇhāsaṅkhātanti ettha taṇhāti vaṭṭamūlikā taṇhā. Ayañhi gambhīrānugataṭṭhena ‘‘esikā’’ti vuccati. Luñcitvā uddharitvā. Orambhāgiyānīti orambhāgajanakāni kāmabhave upapattipaccayāni kāmarāgasaṃyojanādīni. Etāni hi kavāṭaṃ viya nagaradvāraṃ cittaṃ pidahitvā ṭhitattā ‘‘aggaḷā’’ti vuccanti. Tenesa tesaṃ niggatattā bhinnattā ‘‘niraggaḷo’’ti vuttoti. Aggamaggena panno apacito mānaddhajo etassāti pannaddhajo. Pannabhāroti khandhabhārakilesabhāraabhisaṅkhārabhārā oropitā assāti pannabhāro. Visaṃyuttoti catūhi yogehi sabbakilesehi ca visaṃyutto. Asmimānoti rūpe asmīti māno, vedanāya, saññāya, saṅkhāresu, viññāṇe asmimāno. Ettha hi pañcapi khandhe avisesato ‘‘asmī’’ti gahetvā pavattamāno asmimānoti adhippeto.
为了挡住城门的危险,也为了便于清扫,在城门两边把门柱埋好立起来,所以说“在城门竖起的门柱上”。因为城墙被破坏,壕沟地面就被填平了,所以说“破坏城墙,填散壕沟”。“如是”等话是把譬喻和所指对应起来。存在的、现前的身,就是有身,也就是五取蕴。三十二种由业所生的苦,就是苦蕴里说到的那些苦,比如眼病、头痛等。九十八种病,以及王难等二十五种大怖畏。第二经容易理解。巴利
Nagaradvārassa parissayapaṭibāhanatthañceva sodhanatthañca ubhosu passesu esikāthambhe nikhaṇitvā ṭhapetīti āha ‘‘nagaradvāre ussāpite esikāthambhe’’ti. Pākāraviddhaṃsaneneva parikhābhūmisamakaraṇaṃ hotīti āha ‘‘pākāraṃ bhinditvā parikhaṃ vikiritvā’’ti. ‘‘Eva’’ntiādi upamāsaṃsandanaṃ. Santo saṃvijjamāno kāyo dhammasamūhoti sakkāyo, upādānakkhandhapañcakaṃ. Dvattiṃsakammakāraṇā dukkhakkhandhe āgatadukkhāni. Akkhirogasīsarogādayo. Aṭṭhanavuti rogā, rājabhayādīni pañcavīsatimahābhayāni. Dutiyaṃ uttānameva.
3-4. 《第一法住者经》等的注疏巴利
3-4. Paṭhamadhammavihārīsuttādivaṇṇanā
73-74 73-74. 在第三处,“自身内”指自己的相续。“以慈”指以慈心摄受的方式寻求利益。“以悲”指以悲悯的方式悯念。“遍取”指周遍执取,意思是遍满。“遍作”指周遍造作,也就是周遍充满,意思相同。也有读作“遍缘”的。“勿放逸”:对于已说“应修禅那”的止与观,不精勤修习,或因其他任何放逸的因缘而放逸。在这能引生解脱的教法中,不做应做之事,就如同做不应做之事,这就是放逸。“衰败时”:指七种不适等衰败现象出现之时。教法中的一切功德都汇集在这里,所以说“应修禅那!勿放逸……中略……教诫”。第四经没有需要说明的地方。巴利
73-74. Tatiye niyakajjhatteti attano santāne. Mettāya upasaṃharaṇavasena hitaṃ esantena. Karuṇāya vasena anukampamānena. Pariggahetvāti parito gahetvā, pharitvāti attho. Pariccāti parito katvā, samantato pharitvā icceva attho. ‘‘Paṭiccā’’tipi pāṭho. Mā pamajjitthāti ‘‘jhāyathā’’ti vuttasamathavipassanānaṃ ananuyuñjanena aññena vā kenaci pamādakāraṇena mā pamādaṃ āpajjittha. Niyyānikasāsane akattabbakaraṇaṃ viya kattabbākaraṇampi pamādoti. Vipattikāleti sattaasappāyādivipattiyutte kāle. Sabbepi sāsane guṇā idheva saṅgahaṃ gacchantīti āha ‘‘jhāyatha mā pamādattha…pe… anusāsanī’’ti. Catutthe natthi vattabbaṃ.
第五部《第一战士经》的注释巴利
5. Paṭhamayodhājīvasuttavaṇṇanā
75 75. 第五经中,“yujjhanaṃ yodho”的意思是:作战就是战士,以这个为生的人就是“yodhājīvā”(以战斗为生的人)。所以经文说“yuddhūpajīvino”(以战争为生)。“Santhambhitvā ṭhātuṃ na sakkotīti”意为“baddho dhitisampanno ṭhātuṃ na sakkoti”,即被束缚而具有坚定毅力者无法站稳。“Samāgateti”就是“到达时”。“Byāpajjatīti”就是发生变异。因此说“舍弃平常状态”。巴利
75. Pañcame yujjhanaṃ yodho, so ājīvo etesanti yodhājīvā. Tenāha ‘‘yuddhūpajīvino’’ti. Santhambhitvā ṭhātuṃ na sakkotīti baddho dhitisampanno ṭhātuṃ na sakkoti. Samāgateti sampatte. Byāpajjatīti vikāramāpajjati. Tenāha ‘‘pakatibhāvaṃ jahatī’’ti.
关于“Rajaggasmiṃ”一词,因为它是用作处格意义的处格,所以注释中说:“那个人的‘王舍城’是什么?” “Vinibbeṭhetvā”的意思是让他放下紧抓不放的执取。“Mocetvā”的意思是从身体上除去。巴利
Rajaggasminti paccatte bhummavacananti āha ‘‘kiṃ tassa puggalassa rajaggaṃ nāmā’’ti. Vinibbeṭhetvāti gahitaggahaṇaṃ vissajjāpetvā. Mocetvāti sarīrato apanetvā.
第六部 第二战士经的注释巴利
6. Dutiyayodhājīvasuttavaṇṇanā
76 76. 第六经中,“皮革”这个词,既包括用皮革做成、缝制而成的皮制品,也包括藤盾、木板甲等其他防具。“装备好弓和箭袋”:就是把弓和箭筒都装备好、准备妥当。弓杆上弦、调整到可用状态等,也属于装备弓。所以注释里说“装备好弓和箭袋”。“以战斗阵势站立”:就是按照两支军队列阵部署的方式所摆出的阵形,依着这个阵形站立,也就是按军队阵列的安排排好。“生起斗志和努力”:就是在战斗中鼓起劲头、付出努力。“使他们走到尽头”:就是使他们走到以死亡为终点的那一步。因此说“使他们走到尽头”,意思是他们让生命终结,也就是导致死亡。巴利
76. Chaṭṭhe cammanti iminā cammamayaṃ cammamiti sibbitaṃ, aññaṃ vā keṭakaphalakādiṃ saṅgaṇhāti. Dhanukalāpaṃ sannayhitvāti dhanuñceva tūṇirañca sannayhitvā sajjetvā. Dhanudaṇḍassa jiyāyattabhāvakaraṇādipi hi dhanuno sannayhanaṃ. Tenevāha ‘‘dhanuñca sarakalāpañca sannayhitvā’’ti. Yuddhasannivesena ṭhitanti dvinnaṃ senānaṃ byūhanasaṃvidhānanayena kato yo sanniveso, tassa vasena ṭhitaṃ, senābyūhasaṃvidhānavasena sanniviṭṭhanti vuttaṃ hoti. Ussāhañca vāyāmañca karotīti yujjhanavasena ussāhaṃ vāyāmañca karoti. Pariyāpādentīti maraṇapariyantikaṃ aparaṃ pāpenti. Tenāha ‘‘pariyāpādayantī’’ti, jīvitaṃ pariyāpādayanti maraṇaṃ paṭipajjāpentīti vuttaṃ hoti.
在不守护身体等句子里:摆弄手脚、扭动脖子,就叫不守护身体。做种种粗恶的事,就叫不守护言语。思惟欲寻等,就叫不守护心。念未现前,指身至念没有现前。被贪随逐,指被贪所侵袭。被贪制伏,指被贪所触,就像被毒蛇咬到一样。巴利
Arakkhitenevakāyenātiādīsu hatthapāde kīḷāpento gīvaṃ viparivattento kāyaṃ na rakkhati nāma. Nānappakāraṃ duṭṭhullaṃ karonto vācaṃ na rakkhati nāma. Kāmavitakkādayo vitakkento cittaṃ na rakkhati nāma. Anupaṭṭhitāya satiyāti kāyagatāya satiyā anupaṭṭhitāya. Rāgena anugatoti rāgena anupahato. Rāgaparetoti vā rāgena phuṭṭho phuṭṭhavisena viya sappena.
从“烧毁”这个含义来说,指的是不合理的行为方式。从“现在和未来都有大热恼”这个含义来说,指的是大热恼。因为它的本性不稳定,所以从“只是短暂显现”这个含义来说,指的是它现起的时间很短。因为它的可爱只持续片刻,所以从“只是一时之间”这个含义来说,指的是它只能暂时存在。因为智者能够制伏它,所以从“摧破一切肢体关节”这个含义来说,指的是它像被彻底打碎一样。因为它是割截、破裂等事的依处,类似被反复捶打,所以从“严重砍斫”这个含义来说,指的是它像被狠狠砍断一样。因为它的本性是在没有疮口的地方弄出疮来,然后往里面钻进去,所以从“刺穿”这个含义来说,指的是它像尖刺一样扎进去。因为它是今生和来世不幸的相状,所以从“有危险、有怖畏”这个含义来说,指的是它令人恐惧害怕。巴利
Anudahanaṭṭhenāti anupāyappaṭipattiyā. Sampati āyatiñca mahābhitāpaṭṭhena. Anavatthitasabhāvatāya ittarapaccupaṭṭhānaṭṭhena. Muhuttaramaṇīyatāya tāvakālikaṭṭhena. Byattehi abhibhavanīyatāya sabbaṅgapaccaṅgapalibhañjanaṭṭhena. Chedanabhedanādiadhikaraṇabhāvena ugghaṭṭanasadisatāya adhikuṭṭanaṭṭhena. Avaṇe vaṇaṃ uppādetvā anto anupavisanasabhāvatāya vinivijjhanaṭṭhena. Diṭṭhadhammikasamparāyika anatthanimittatāya sāsaṅkasappaṭibhayaṭṭhena.
第七至第八经:第一《未来怖畏经》等的注释巴利
7-8. Paṭhamaanāgatabhayasuttādivaṇṇanā
77-78 77-78. 在第七经中:为了达到殊胜,也就是为了证得殊胜。“精进”指的是策励的精进。不过,当以经行的方式来修习时,它也可以被称为“身精进”,所以说“两种”。“刀风”:指像用刀割断关节连接处那样生起的风。因此说“如刀……”等。“已作业者”:指做了贼业的人。据说这些已作业者,会向他们所祈求的神明祈愿,如果事业成就,就杀人取喉血来酬谢。他们心想:“如果杀其他人,会引起骚动,而出家人则没人会来找。”于是抓住比丘杀害。这里就是针对这种情况说的。“未作业者”:指那些从荒野来到村庄,为了事业成就而想先作献祭的人。因此说“作了贼偷后出发的,名为已作业者……”等。第八经中则没有什么需要说明的。巴利
77-78. Sattame visesassa pattiyā visesassa pāpuṇanatthaṃ. Vīriyanti padhānavīriyaṃ. Taṃ pana caṅkamanavasena karaṇe ‘‘kāyika’’ntipi vattabbataṃ labhatīti āha – ‘‘duvidhampī’’ti. Satthakavātāti sandhibandhanāni kattariyā chindantā viya pavattavātā. Tenāha – ‘‘satthaṃ viyā’’tiādi. Katakammehīti katacorakammehi. Te kira katakammā yaṃ nesaṃ devataṃ āyācitvā kammaṃ nipphannaṃ, tassa upakāratthāya manusse māretvā galalohitāni gaṇhanti. Te ‘‘aññesu manussesu māriyamānesu kolāhalaṃ uppajjissati, pabbajitaṃ pariyesanto nāma natthī’’ti maññamānā bhikkhū gahetvā mārenti. Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Akatakammehīti aṭavito gāmaṃ āgamanakāle kammanipphattatthaṃ puretaraṃ balikammaṃ kātukāmehi. Tenevāha – ‘‘corikaṃ katvā nikkhantā katakammā nāmā’’tiādi. Aṭṭhame natthi vattabbaṃ.
第九 第三未来怖畏经注释巴利
9. Tatiyaanāgatabhayasuttavaṇṇanā
79 79. 在第九部经中,所谓“文句甚深”,是指从文句方面来说甚深、深不可测、难以潜入,就像《箭喻经》那样。因为《箭喻经》以“无相、不可知”等语句开头,只是文句上甚深,并不是义理上甚深。确实,在那里,那些偈颂以难以理解的形式存在着。由于难以用智慧了解,所以难以潜入,因此被称为“甚深”。在这里,有些偈颂因为前后文义难以理解,所以确实只是难以潜入,因此是就文句方面说甚深。所谓“义理甚深”,是指从义理方面来说甚深,就像《大有明经》那样;《大有明经》从义理方面来说甚深,这是显而易见的。超越世间,所以是出世间;那义理本身存在于这些(法)之中,所以是出世间法。因此说“开显出世间法”。与空相应,是指开显空于有情之法。因此说“与蕴、界、处、缘行相相应”。所谓“应受持、应遍学”,是以性、数、格、语尾颠倒而说的,因此说“应受持及应习行”。诗人的行为就是诗作。然而,凡是谁的行为,那行为就由他所作,因此说“诗作,即由诗人所作”。所谓“诗”,就是kabya,而kabya是由诗人所说的,这是意思。因此说“那只是它的同义词”。种种字母,就是种种形色的字母。另一个是它的同义词。立于教法之外,就是不属教法之内。由外道弟子,是指由那些不被称为“佛”者的任何弟子。将欲听闻,是指由于字母的优美和声音的圆满而心生欢喜,沙弥、年少比丘、女人、大富长者等聚集起来,想要听闻“这位是说法者”。巴利
79. Navame pāḷigambhīrāti (saṃ. ni. ṭī. 2.2.229) pāḷivasena gambhīrā agādhā dukkhogāhā sallasuttasadisā. Sallasuttañhi (su. ni. 579) ‘‘animittamanaññāta’’ntiādinā pāḷivasena gambhīraṃ, na atthagambhīraṃ. Tathā hi tattha tā tā gāthā duviññeyyarūpā tiṭṭhanti. Duviññeyyañhi ñāṇena dukkhogāhanti katvā ‘‘gambhīra’’nti vuccati. Pubbāparaṃpettha kāsañci gāthānaṃ duviññeyyatāya dukkhogāhameva, tasmā pāḷivasena gambhīraṃ. Atthagambhīrāti atthavasena gambhīrā mahāvedallasuttasadisā, mahāvedallasuttassa (ma. ni. 1.449 ādayo) atthavasena gambhīratā pākaṭāyeva. Lokaṃ uttaratīti lokuttaro, so atthabhūto etesaṃ atthīti lokuttarā. Tenāha – ‘‘lokuttaradhammadīpakā’’ti. Suññatāpaṭisaṃyuttāti sattasuññadhammappakāsakā . Tenāha ‘‘khandhadhātuāyatanapaccayākārappaṭisaṃyuttā’’ti. Uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbanti ca liṅgavacanavipallāsena vuttanti āha ‘‘uggahetabbe ceva vaḷañjetabbe cā’’ti. Kavino kammaṃ kavitā. Yassa pana yaṃ kammaṃ, taṃ tena katanti vuccatīti āha ‘‘kavitāti kavīhi katā’’ti. Kāveyyanti kabyaṃ, kabyanti ca kavinā vuttanti attho. Tenāha ‘‘tasseva vevacana’’nti. Cittakkharāti citrākāraakkharā. Itaraṃ tasseva vevacanaṃ. Sāsanato bahiddhā ṭhitāti na sāsanāvacarā. Bāhirakasāvakehīti ‘‘buddhā’’ti appaññātānaṃ yesaṃ kesañci sāvakehi. Sussūsissantīti akkharacittatāya ceva sarasampattiyā ca attamanā hutvā sāmaṇeradaharabhikkhumātugāmamahāgahapatikādayo ‘‘esa dhammakathiko’’ti sannipatitvā sotukāmā bhavissanti.
第十、第四未来怖畏经的注释巴利
10. Catutthaanāgatabhayasuttavaṇṇanā
80 第十项:以五种接触来说,就是按照“听闻接触、看见接触、交谈接触、共用接触、身体接触”这样所说的五种接触。通过这些东西而沾染,所以叫接触,也就是贪。以听闻为因,或者依听闻而发生的接触,叫听闻接触。其余几种也是同样的道理。而身体接触就是身体的碰触。在这些当中,听到别人讲述容貌等美好条件,或者自己听到清凉柔美的歌声时,依耳识过程生起的贪,就叫听闻接触。看着不合适的形色时,依眼识过程生起的贪,就叫看见接触。因为彼此招呼、交谈而生起的贪,就叫交谈接触。比丘拿了比丘尼的东西来受用,或者比丘尼拿了比丘的东西来受用,由这种受用而生起的贪,就叫共用接触。因为握手等而生起的贪,就叫身体接触。巴利
80. Dasame pañcavidhena saṃsaggenāti ‘‘savanasaṃsaggo, dassanasaṃsaggo, samullāpasaṃsaggo, sambhogasaṃsaggo, kāyasaṃsaggo’’ti evaṃ vuttena pañcavidhena saṃsaggena. Saṃsajjati etenāti saṃsaggo, rāgo. Savanahetuko, savanavasena vā pavatto saṃsaggo savanasaṃsaggo. Esa nayo sesesupi. Kāyasaṃsaggo pana kāyaparāmāso. Tesu parehi vā kathiyamānaṃ rūpādisampattiṃ attanā vā sitalapitagītasaddaṃ suṇantassa sotaviññāṇavīthivasena uppanno rāgo savanasaṃsaggo nāma. Visabhāgarūpaṃ olokentassa pana cakkhuviññāṇavīthivasena uppanno rāgo dassanasaṃsaggo nāma. Aññamaññaālāpasallāpavasena uppannarāgo samullāpasaṃsaggo nāma. Bhikkhuno bhikkhuniyā santakaṃ, bhikkhuniyā bhikkhussa santakaṃ gahetvā paribhogakaraṇavasena uppannarāgo sambhogasaṃsaggo nāma. Hatthaggāhādivasena uppanno rāgo kāyasaṃsaggo nāma.
“多种”是指:由于储存食物、储存饮料、储存衣物、储存车乘、储存卧具、储存香料、储存食品等,而有种种不同。“储藏后的”这一说法,是为了显示在“储藏而受用”这个表达中,“作”这个词表示所做的行为。又像本来该说“ācayaṃ gāmino”(走向积聚),却因省略鼻音而说成“ācayagāmino”那样,这里本来该说“sannidhikāraṃ paribhoga”(做了储藏之后的受用),也因省略鼻音而说成“sannidhikāraparibhoga”,意思是:先储藏起来,然后再受用。巴利
Anekavihitanti annasannidhipānasannidhivatthasannidhiyānasannidhisayanasannidhigandhasannidhi- āmisasannidhivasena anekappakāraṃ. Sannidhikatassāti etena ‘‘sannidhikāraparibhoga’’nti (dha. sa. tikamātikā 10) ettha kāra-saddassa kammatthataṃ dasseti. Yathā vā ‘‘ācayaṃ gāmino’’ti vattabbe anunāsikalopena ‘‘ācayagāmino’’ti niddeso kato, evaṃ ‘‘sannidhikāraṃ paribhoga’’nti vattabbe anunāsikalopena ‘‘sannidhikāraparibhoga’’nti vuttaṃ, sannidhiṃ katvā paribhoganti attho.
关于“储藏物的受用”这一说法,在这里有两种解释:一种依戒律来说,一种依少欲来说。先从戒律方面说:任何食物,今天接受了,到第二天就成了储藏物,如果受用它,就犯波逸提罪。但如果是自己得到的东西,给了沙弥们,或令他们送达后再从他们那里得到,第二天吃,这是允许的,不过这样做不合少欲的精神。饮料的储存也是同样的道理。在衣物的储存方面,既未作“确定”也未“舍给他人”的衣物,就成了储存,也破坏了少欲。这是直接了当的说法。从权巧的角度来说,则应当满足于三衣;如果得到了第四件衣,就应当施舍给别人。如果没法施给任何人,但有想施舍的对象,那人为了学习或提问而外出,等他回来就应当给,不给是不可以的。如果袈裟不够用,或者有忆念或期望而还没送来,可以在允许的时间内暂时存放。如果找不到针、线或做袈裟的人,也可以按律藏的程序处理后再存放。但如果心里想着“这件穿破了以后,哪里还能再得到这样的衣服呢”而把它存起来,那是不可以的,这样既构成了储存,也破坏了少欲。巴利
‘‘Sannidhikatassa paribhoga’’nti ettha (dī. ni. aṭṭha. 1.12) pana duvidhā kathā vinayavasena sallekhavasena ca. Vinayavasena tāva yaṃ kiñci annaṃ ajja paṭiggahitaṃ aparajju sannidhikāraṃ hoti, tassa paribhoge pācittiyaṃ. Attanā laddhaṃ pana sāmaṇerānaṃ datvā tehi laddhaṃ vā pāpetvā dutiyadivase bhuñjituṃ vaṭṭati, sallekho pana na hoti. Pānasannidhimhipi eseva nayo. Vatthasannidhimhi anadhiṭṭhitāvikappitaṃ sannidhi ca hoti, sallekhañca kopeti. Ayaṃ nippariyāyakathā. Pariyāyato pana ticīvarasantuṭṭhena bhavitabbaṃ, catutthaṃ labhitvā aññassa dātabbaṃ. Sace yassa kassaci dātuṃ na sakkoti, yassa pana dātukāmo hoti, so uddesatthāya vā paripucchatthāya vā gato, āgatamatte dātabbaṃ, adātuṃ na vaṭṭati. Cīvare pana appahonte, satiyā vā paccāsāya anuññātakālaṃ ṭhapetuṃ vaṭṭati. Sūcisuttacīvarakārakānaṃ alābhe tatopi vinayakammaṃ katvā ṭhapetuṃ vaṭṭati ‘‘imasmiṃ jiṇṇe puna īdisaṃ kuto labhissāmī’’ti pana ṭhapetuṃ na vaṭṭati, sannidhi ca hoti, sallekhañca kopeti.
在“交通工具的储存”这一条里,所谓交通工具,指的是轿子、车、货车、小车、扁担这类东西。但这些并不是出家人的交通工具,出家人的交通工具是鞋子。因为一位比丘最多可以有两双鞋子:一双为了住在林野,一双为了洗脚的地方。如果得到第三双,就应该送给别人。不能想着“这双穿坏了以后,我还能从哪里再得到一双呢”而把它留下来,这样就成了储存,也破坏了少欲知足。
在“卧具的储存”这一条里,所谓卧具,指的是床。一位比丘最多可以有两张床:一张放在寝室里,一张放在白天休息的地方。如果得到更多的床,就应该送给别的比丘或僧团,不能不送。否则就成了储存,也破坏了少欲知足。
在“香料的储存”这一条里,比丘如果得了癣、疥、皮肤病之类的病,是可以用香料的。需要香料的人,可以让人取来香料;等病好了以后,就应该送给其他生病的人,或者用在门口、五指尖形小屋的熏香等地方。不能想着“以后再生病时还能用”而把它留下来,这样就成了香料的储存,也破坏了少欲知足。巴利
Yānasannidhimhi yānaṃ nāma vayhaṃ ratho sakaṭaṃ sandamānikā pāṭaṅkīti. Na panetaṃ pabbajitassa yānaṃ, upāhanaṃ pana yānaṃ. Ekabhikkhussa hi eko araññavāsatthāya, eko dhotapādakatthāyāti ukkaṃsato dve upāhanasaṅghāṭakā vaṭṭanti, tatiyaṃ labhitvā aññassa dātabbo. ‘‘Imasmiṃ jiṇṇe aññaṃ kuto labhissāmī’’ti ṭhapetuṃ na vaṭṭati, sannidhi ca hoti, sallekhañca kopeti. Sayanasannidhimhi sayananti mañco. Ekassa bhikkhuno eko sayanagabbhe, eko divāṭṭhāneti ukkaṃsato dve mañcā vaṭṭanti. Tato uttariṃ labhitvā aññassa bhikkhuno, gaṇassa vā dātabbo, adātuṃ na vaṭṭati, sannidhi ceva hoti, sallekho ca kuppati. Gandhasannidhimhi bhikkhuno kaṇḍukacchuchavidosādiābādhe sati gandhā vaṭṭanti. Gandhatthikena gandhañca āharāpetvā tasmiṃ roge vūpasante aññesaṃ vā ābādhikānaṃ dātabbaṃ, dvāre pañcaṅguligharadhūpanādīsu vā upanetabbaṃ. ‘‘Puna roge sati bhavissatī’’ti ṭhapetuṃ na vaṭṭati, gandhasannidhi ca hoti, sallekhañca kopeti.
所谓食物,应当理解为前面说过的其余部分。比如:有一位比丘,心想“到了那个时候会用得上”,就让人拿来芝麻、米、绿豆、马萨豆、椰子、盐、鱼、熟酥、油、陶器等等,存放起来。到了雨安居时,他一大早就让沙弥煮粥,自己吃完后,派沙弥去:“沙弥啊,踩着泥水进村太辛苦了。你去某家,告诉他们我正坐在精舍里,再从某家拿些酸奶之类的东西回来。”比丘们问他:“尊者,我们要进村去吗?”他却说:“贤友,现在村子很难进。”他们就说:“好吧,尊者,您们待着,我们去乞食带回来。”说完就去了。然后沙弥拿回酸奶等物,把饭和菜做好端上来。他正吃的时候,施主们也送来了食物,他就食用合意的和不合意的。后来比丘们带着乞来的食物回来,他也照样食用合意的和不合意的。就这样过了四个月。这种人就叫作:比丘过着光头居士的生活,而不是沙门的生活。像这样,就是所谓的“食物储存”。
不过,比丘住的地方,存一竹筒米、一块糖、一勺熟酥,是可以的——是为了防备非时来的盗贼。因为盗贼如果得不到这点食物的招待,可能会害人性命,所以如果没有这一点,就算让人拿来存放也是可以的。生病的时候,其中如法的东西,自己也可以受用。但在如法的小屋里,即使存放很多,也不算“储存”。巴利
Āmisanti vuttāvasesaṃ daṭṭhabbaṃ. Seyyathidaṃ – idhekacco bhikkhu ‘‘tathārūpe kāle upakārāya bhavissantī’’ti tilataṇḍulamuggamāsanāḷikeraloṇamacchasappitelakulālabhājanādīni āharāpetvā ṭhapeti. So vassakāle kālasseva sāmaṇerehi yāguṃ pacāpetvā paribhuñjitvā ‘‘sāmaṇera udakakaddame dukkhaṃ gāmaṃ pavisituṃ, gaccha asukakulaṃ gantvā mayhaṃ vihāre nisinnabhāvaṃ ārocehi, asukakulato dadhiādīni āharā’’ti peseti. Bhikkhūhi ‘‘kiṃ, bhante , gāmaṃ pavisissāmā’’ti vuttepi ‘‘duppaveso, āvuso, idāni gāmo’’ti vadati. Te ‘‘hotu, bhante, acchatha tumhe, mayaṃ bhikkhaṃ pariyesitvā āharissāmā’’ti gacchanti. Atha sāmaṇero dadhiādīni āharitvā bhattañca byañjanañca sampādetvā upaneti, taṃ bhuñjantasseva upaṭṭhākā bhattaṃ pahiṇanti, tatopi manāpamanāpaṃ bhuñjati. Atha bhikkhū piṇḍapātaṃ gahetvā āgacchanti, tatopi manāpamanāpaṃ bhuñjatiyeva. Evaṃ catumāsampi vītināmeti. Ayaṃ vuccati bhikkhu muṇḍakuṭumbikajīvikaṃ jīvati, na samaṇajīvikanti. Evarūpo āmisasannidhi nāma hoti. Bhikkhuno pana vasanaṭṭhāne ekā taṇḍulanāḷi eko guḷapiṇḍo kuḍuvamattaṃ sappīti ettakaṃ nidhetuṃ vaṭṭati akāle sampattacorānaṃ atthāya. Te hi ettakaṃ āmisapaṭisanthāraṃ alabhantā jīvitā voropeyyuṃ, tasmā sace hi ettakaṃ natthi, āharāpetvāpi ṭhapetuṃ vaṭṭati. Aphāsukakāle ca yadettha kappiyaṃ, taṃ attanāpi paribhuñjituṃ vaṭṭati. Kappiyakuṭiyaṃ pana bahuṃ ṭhapentassapi sannidhi nāma natthi.