6. 裸行者品的注释
(16) 6. Acelakavaggavaṇṇanā
157-163从这以后,在其余的经句里,为了阐明所说的“gāḷhā”这个意思,他说了“粗硬”。而他的粗硬行,并不是指本性粗劣。于是又说,这是以渴爱之力而坚固执取,所以说“以贪欲之力而坚固执取”。或者,“不紧密的修行”是指沉入诸欲的修行,意思是随顺欲乐。“焦干的修行”是指以烧灼身体、耗损身体的方式而进行的修行,意思是随顺自我折磨。“无衣者”:就是舍弃衣服的人,完全拒绝一切衣服的人。由于受持裸形戒,所以是裸体。“他站着大小便”等等,只是举例说明,因为按照那条戒,连吐完后擦嘴等行为也被他舍弃了。他用舌头舔手,就是舔、舐,因为不用水洗。第二种解释也是同样的道理。当有人说“来吧,尊者”时,以走上前去这种行为称为“来吧,尊者”,奉行这种做法的人就是“奉行来吧尊者的人”,拒绝这种做法的人就是“不奉行来吧尊者的人”。他不这样做,是出于这样的想法:沙门不应该成为听从别人话的人。
157-163. Ito paresu pana suttapadesu ‘‘gāḷhā’’ti vuttamatthaṃ vivaranto ‘‘kakkhaḷā’’ti āha. Kakkhaḷacāro cassā na lūkhasabhāvo. Atha kho taṇhāvasena thiraggahaṇanti āha ‘‘lobhavasena thiraggahaṇā’’ti. Agāḷhā paṭipadāti vā kāmānaṃ ogāhanaṃ paṭipatti, kāmasukhānuyogoti attho. Nijjhāmā paṭipadāti kāyassa nijjhāpanavasena khepanavasena pavattā paṭipatti, attakilamathānuyogoti attho. Nicceloti nissaṭṭhacelo sabbena sabbaṃ paṭikkhittacelo. Naggiyavatasamādānena naggo. Ṭhitakova uccāraṃ karotītiādi nidassanamattaṃ vamitvā mukhavikkhālanādiācārassapi tena vissaṭṭhattā. Jivhāya hatthaṃ apalekhati avalekhati udakena adhovanato. Dutiyavikappepi eseva nayo. ‘‘Ehi, bhadante’’ti vutte upagamanasaṅkhāto vidhi ehibhadanto, taṃ caratīti ehibhadantiko, tappaṭikkhepena na ehibhadantiko. Na karoti ‘‘samaṇena nāma parassa vacanakarena na bhavitabba’’nti adhippāyena.
比他自己前往那个地方更早。“更早”就是指在他自己走到那里之前。据说,他之所以不接受,是因为他心里想:“比丘嘛,本来就该随自己的意愿去拿乞食。”他不接受,是因为觉得:“这是专门为我做的,以我为目标,结果导致许多小生命被杀害。”他不接受邀请,是因为担心:“这样一来,就成了照他们的话去做了。”对于锅等器具,他也带着“有众生”的想法,所以说了“锅、钵”等话。“成为团食的障碍”:对起身去接受的人来说,两种团食都会成为障碍。按村落、集会等方式聚集起来,并因此受到称扬,所以叫“称扬集”,就像把各种米堆在一起那样的集合。“属于人的”:指做杂役的人。
Puretaranti taṃ ṭhānaṃ attano upagamanato puretaraṃ. Taṃ kira so ‘‘bhikkhunā nāma yadicchakā eva bhikkhā gahetabbā’’ti adhippāyena na gaṇhāti. Uddissa kataṃ mama nimittabhāvena bahū khuddakā pāṇā saṅghātaṃ āpāditāti na gaṇhāti. Nimantanaṃ na sādiyati evaṃ tesaṃ vacanaṃ kataṃ bhavissatīti. Kumbhi ādīsupi so sattasaññīti āha ‘‘kumbhi-kaḷopiyo’’tiādi. Kabaḷantarāyo hotīti uṭṭhitassa dvinnampi kabaḷantarāyo hoti. Gāmasabhāgādivasena saṅgamma kittenti etissāti saṅkitti, yathāsaṃhatataṇḍulādisañcayo. Mānusakānīti veyyāvaccakarā manussā.
“只饮酒”是指:只喝达到迷醉标准的酒。这里举出“苏罗酒”,也就把迷罗耶酒一并包括了。“只向一家乞食”就是一家乞食者。“只靠一口食物维持”就是一口食者。datti 的意思是借此施予,也就是只装两三口食物那么小的乞食器皿,所以说“小钵”。“一日食者”是指因不进食而言,他有一日不食,这就是一日食,也就是以一日为食。不过,从实际含义上说,他其实是隔一天才吃一次的人,所以说“隔一日食者”。“二日食者”等等也是同样的道理。断食一天后吃一天,就是“一日轮”,其实质仍然是一日食。断食两天后吃两天,就是“二日轮”。剩下两个词也是同样的道理。不过,最上等的轮食者,是断食两天后只吃一天。其余两种轮食者也是这样。
Surāpānamevāti majjalakkhaṇappattāya surāya pānameva. Surāgahaṇenevettha merayampi saṅgahitaṃ. Ekāgārameva uñchatīti ekāgāriko. Ekālopeneva vattatīti ekālopiko. Dīyati etāyāti datti, dvattiālopamattaggāhi khuddakaṃ bhikkhādānabhājanaṃ. Tenāha ‘‘khuddakapātī’’ti. Abhuñjanavasena eko aho etassa atthīti ekāhiko, āhāro, taṃ ekāhikaṃ. So pana atthato ekadivasaṃ laṅghako hotīti āha ‘‘ekādivasantarika’’nti. Dvāhikantiādīsupi eseva nayo. Ekāhaṃ abhuñjitvā ekāhaṃ bhuñjanaṃ ekāhavāro, taṃ ekāhikameva atthato. Dvīhaṃ abhuñjitvā dvīhaṃ bhuñjanaṃ dvīhavāro. Sesapadadvayepi eseva nayo. Ukkaṭṭho pana pariyāyabhattabhojaniko dvīhaṃ abhuñjitvā ekāhameva bhuñjati. Sesadvayepi eseva nayo.
他说“专勤于蹲踞精进”,就是仅以邪精进的方式(来说的),即随顺蹲踞行。“随顺自我折磨”:就是随顺对自己的折磨,意思是造成身体痛苦的原因。这里“自我”一词是“身体”的同义语,就像在“自苦者”等处的用法一样。“两端”:就是两个极端,意思是两种低劣的修行方式。因为低劣的也被称为“端”,比如“诸比丘,这是谋生之端”“末端”“尽头”等说法中就是这样。这些是偏离中道的歧途,不可喜乐、不应行走、应当明了,所以称为“端”,正因如此才是低劣的。
Micchāvāyāmavaseneva ukkuṭikavatānuyogoti āha ‘‘ukkuṭikavīriyamanuyutto’’ti. Attakilamathānuyoganti attano kilamathānuyogaṃ, sarīradukkhakāraṇanti attho. Sarīrapariyāyo hi idha attasaddo ‘‘attantapo’’tiādīsu (ma. ni. 2.413) viya. Dve anteti ubho koṭiyo, ubho lāmakapaṭipattiyoti attho. Lāmakampi hi antoti vuccati ‘‘antamidaṃ, bhikkhave, jīvikānaṃ (saṃ. ni. 3.80; itivu. 61), koṭṭhako anto’’ti evamādīsu. Majjhimapaṭipadāya uppathabhāvena amanīyā gantabbā ñātabbāti antā. Tato eva lāmakā.