13. 禅那相应义注
9 段
第13 禅那相应
13. Jhānasaṃyuttaṃ
以定为根本的等至经注释
1. Samādhimūlakasamāpattisuttavaṇṇanā
662662. 在《禅那相应》的第一经中，“定善巧”是指善于判定禅支，也就是“初禅有五支、第二禅有三支”这样。“非于定中等至善巧”是指不能让心生起喜悦、变得堪任，然后进入禅那。按照这个方法，其余的词句也应这样理解。
662. Jhānasaṃyuttassa paṭhame samādhikusaloti paṭhamaṃ jhānaṃ pañcaṅgikaṃ dutiyaṃ tivaṅgikanti evaṃ aṅgavavatthānakusalo. Na samādhismiṃ samāpattikusaloti cittaṃ hāsetvā kallaṃ katvā jhānaṃ samāpajjituṃ na sakkoti. Iminā nayena sesapadānipi veditabbāni.
以定为根本的住经等注释
2-55. Samādhimūlakaṭhitisuttādivaṇṇanā
663-716在第二组等经文里，“对定没有住立的善巧”是指不善于让禅那持续安住，没办法让禅那维持七八个弹指那么久。“对定没有出起的善巧”是指不善于从禅那出定，没办法按预定的时间出定。“对定没有堪任的善巧”是指不善于让心生起喜悦、变得堪任。“对定没有所缘的善巧”是指对遍业处的所缘不熟练。“对定没有行境的善巧”是指对业处的行境和乞食的行境不熟练。“对定没有引摄的善巧”是指不善于把心引导投入业处。“对定不恭敬而作”是指不是以恭敬、殷重的态度作意而进入禅那的人；“对定不常恒而作”是指对于禅那的安止并非恒常不断地修习，只是偶尔为之的人。“对定不适宜而作”是指不善于圆满对定适宜、有帮助的诸法。此后，以等至等词句相连接，说了四组。它们的含义应依前述方式理解。而这里整部禅那相应都是依世间禅而说的。
663-716. Dutiyādīsu na samādhismiṃ ṭhitikusaloti jhānaṃ ṭhapetuṃ akusalo, sattaṭṭhaaccharāmattaṃ jhānaṃ ṭhapetuṃ na sakkoti. Na samādhismiṃ vuṭṭhānakusaloti jhānato vuṭṭhātuṃ akusalo, yathāparicchedena vuṭṭhātuṃ na sakkoti. Na samādhismiṃ kallitakusaloti cittaṃ hāsetvā kallaṃ kātuṃ akusalo. Na samādhismiṃ ārammaṇakusaloti kasiṇārammaṇesu akusalo. Na samādhismiṃ gocarakusaloti kammaṭṭhānagocare ceva bhikkhācāragocare ca akusalo. Na samādhismiṃ abhinīhārakusaloti kammaṭṭhānaṃ abhinīharituṃ akusalo. Na samādhismiṃ sakkaccakārīti jhānaṃ appetuṃ sakkaccakārī na hoti. Na samādhismiṃ sātaccakārīti jhānappanāya satatakārī na hoti, kadācideva karoti. Na samādhismiṃ sappāyakārīti samādhissa sappāye upakārakadhamme pūretuṃ na sakkoti. Tato paraṃ samāpattiādīhi padehi yojetvā catukkā vuttā. Tesaṃ attho vuttanayeneva veditabbo. Sakalaṃ panettha jhānasaṃyuttaṃ lokiyajjhānavaseneva kathitanti.
《禅那相应》的注释到此结束。
《显扬心髓》（相应部注）至此
《蕴品》的注释到此结束。
《相应部》义注第二册。