22. 第二十二章解释(古复注)
16 段
第二十二章
22. Dvāvīsatimo paricchedo
智见清净的详细解释
Ñāṇadassanavisuddhiniddesavaṇṇanā
1319-22转向的心所缘是能带来利益的,那个处所就是它的,所以叫“转向处所”,意思是种姓心。那种姓心,因为是道心的转向处所。那种姓心从不归属于行道智见,同样也绝不归属于智见清净。在这两种智之间,有一种不涉言说;凡是涉言说的,就叫“有言说的”,不涉言说的就是“无言说的”。因为落入了观的流、落入了观的流,所以在言说上应当称为“观”。从那里转向涅槃。
1319-22. Āvajjanassa hitaṃ āvajjaniyaṃ, taṃ ṭhānaṃ etassāti āvajjaniyaṭhānaṃ, gotrabhūti attho. Taṃ gotrabhucittaṃ maggacittassa āvajjaniyaṭhānattā. Paṭipadāñāṇadassanaṃ kudācanaṃ na ca bhajati, tatheva ñāṇadassanavisuddhiṃ kudācanaṃ na bhajateva. Ubhinnaṃ ñāṇānaṃ antarā ekaṃ abbohārikaṃ vohāre niyuttanti vohārikaṃ, na vohārikaṃ abbohārikaṃ. Vipassanāya sotasmiṃ vipassanāya sote patitattā vipassanā nāma voharitabbā. Tato nibbānato.
1325针对“勇猛、锐利的观”这句话,是就种姓心而说的。
1325.Sūraṃ tikkhaṃ vipassananti gotrabhucittaṃ sandhāyāha.
1326-9“离行”是指从诸行中脱离。就像初次转向一样,也像初次作意一样。以道的无间等缘为缘。那是说道的。在那已达顶点的观的顶端、最高处。“不回转”就是不退转。
1326-9.Visaṅkhāranti saṅkhārehi vigataṃ. Paṭhamāvajjanañcevāti paṭhamāvajjanaṃ viya. Paṭhamābhogatāpi cāti paṭhamamanasikārā viya. Maggassa anantarādīhi paccayehi. Tassāti maggassa. Sikhāpattāya tāya vipassanāya muddhamhi matthake. Anāvattanti anivattaṃ.
1330-3仅凭一次转向、同一条心路。说“随顺、种姓心”,是在说明随顺心和种姓心的所缘各不相同。那个种姓心即使没有转向,也站在道的转向位置上,就像给出了一个信号——“我以涅槃为所缘,你也以那同一个为所缘”,意思是就像这样给出了信号。“有信号的”就是信号。这道有时是先前从未被穿透的:这就是先前从未被穿透的道。
1330-3. Ekena āvajjanena ekissāyeva vīthiyā. Anulomagotrabhucetasanti anulomagotrabhucittānaṃ nānārammaṇatā vuttā. Taṃ gotrabhucittaṃ anāvajjanampi maggassa āvajjanaṭṭhāne ṭhatvā. Saññaṃ datvā viyāti ‘‘ahaṃ nibbānaṃ ārammaṇaṃ karomi, tvampi tamevārammaṇaṃ karohi’’ iti saññaṃ datvā viyāti adhippāyo. Saññitanti saññaṃ. Kadācipi anibbiddhapubbaṃ maggo esa eso maggo pubbe anibbiddhapubbo.
1336“舍弃”就是断除。
1336.Ujjhatīti chindati.
1338与能带来诸多利益的最初之道相连。这是初道智。
1338. Anekesaṃ ānisaṃsānaṃ dāyakena ādimaggena saṃyuttaṃ. Paṭhamamaggañāṇaṃ.
1341单一心的习行不存在,单一心识生起没有习行缘,因此,两个心识生起是随顺的。依这些心识生起获得习行缘之后,第三个心就成为种姓心。
1341.Ekassāsevanaṃnatthi ekassa cittuppādassa āsevanapaccayo natthi, tasmā kāraṇā dve cittuppādā anulomakā. Tehīti cittuppādehi āsevanapaccayaṃ laddhā labhitvā tatiyaṃ cittaṃ gotrabhu hoti.
1345-7以观察道为因的转向心,就是“以观察道为因的”。当那个转向心灭去时,紧接着依次生起七个名为“观察道”的速行心。这些观察智共有十九种。
1345-7. Maggapekkhanahetu yassa āvajjanamanaso, taṃ maggapekkhanahetukaṃ. Tasmiṃ niruddheti tasmiṃ āvajjanacitte niruddhe maggassa paccavekkhaṇasaññitāni satta javanāni paṭipāṭiyā jāyante. Paccavekkhaṇañāṇāni ekūnavīsati honti.
1351从那以后,他就进入观的路程。这是第二道智。
1351.Tato tadā vipassanāvīthiṃ otarati. Dutiyamaggañāṇaṃ.
1361根本断,就是从根上断除。这是第三道智。
1361.Mūlaghātanti mūlaghātanaṃ. Tatiyamaggañāṇaṃ.
1363不还性,意思是不再退转,指的是第四道智。
1363.Anāvattisabhāvatoti anivattato. Catutthamaggañāṇaṃ.
以上是《阿毗达摩入门疏》中的内容
《智见清净详解》的注解到此结束。
第22章
